I SA/Kr 50/16

WyrokWSA w Krakowie2016-11-23

Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz, Piotr Głowacki, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych, prawidłowo ograniczyło się do kontroli postępowania organu pierwszej instancji, zamiast samodzielnie rozpoznać sprawę co do istoty i ocenić przesłanki umorzenia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy w postępowaniu podatkowym, w tym w sprawach dotyczących umorzenia zaległości podatkowych, ma obowiązek samodzielnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, a nie jedynie kontroli legalności decyzji organu pierwszej instancji. Ograniczenie się do takiej kontroli, bez własnej analizy stanu faktycznego i oceny dowodów w kontekście przesłanek umorzenia, stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasady dwuinstancyjności postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od IV kwartału 2009 r. do końca 2013 r., powołując się na brak środków finansowych i trudności w dysponowaniu odziedziczonym majątkiem. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącego, w tym wartość masy spadkowej, nie uzasadnia przyznania ulgi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, ograniczając się do oceny prawidłowości postępowania wyjaśniającego i nie dokonując własnych ustaleń faktycznych ani oceny dowodów w kontekście przesłanek umorzenia. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia części zaległości i brak odniesienia się do kwestii niemożności dysponowania spadkiem.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 50/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r., sprawy ze skargi M.K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 4 listopada 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za czwarty kwartał 2009 oraz za lata, 2010-2013, , I. uchyla zaskarżoną decyzję,, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz, skarżącego koszty postępowania w kwocie 500 zł (pięćset złotych)., Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 listopada 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia 1 września 2015 r., znak [...] o odmowie umorzenia zaległości podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za IV kwartał 2009 r. w wysokości 183 zł, za 2010 r. w wysokości 671 zł, za 2011 r. w wysokości 671 zł, za 2012 r. w wysokości 520 zł i za 2013 r. w wysokości 362 zł. W uzasadnieniu wskazano, że M. K. zwrócił się z wnioskiem o umorzenie podatku z uwagi na brak środków finansowych. Burmistrz Miasta B., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia 20 października 2014 r. odmówił wnioskodawcy umorzenia zaległości podatkowych z tego względu, że jest współposiadaczem masy spadkowej o wartości rynkowej 2.641.245 zł w 4/24 części, w związku z czym w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający zastosowanie preferencji podatkowej. Ponadto organ stwierdził, że w momencie wydania decyzji zaległości podatkowe za okres pierwszego półrocza 2014 r. zostały zapłacone, dlatego też postanowiono umorzyć w tym zakresie postępowanie. W wyniku skutecznie wniesionego odwołania, decyzją z dnia 14 stycznia 2015 r., o nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu l instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazano na braki postępowania polegające na tym, że organ niedostatecznie wykazał istnienie zaległości podatkowych, nie przedstawiając decyzji podatkowych jak i dowodów potwierdzających nieuregulowanie bądź uregulowanie podatku przez podatników. Ponadto w sposób niedopuszczalny orzekł w jednej decyzji o odmowie umorzenia zaległości i umorzenia postępowania w części, podczas gdy stwierdzenie, że część zaległości podatkowych, których umorzenia dochodzi wnioskodawca została zapłacona, powinno skutkować wydaniem postanowieni, o odmowie wszczęcia postępowania w tym zakresie (art. 165a § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej). W toku ponownego rozpoznania sprawy organ l instancji uzupełnił materiał dowodowy, jego decyzja z dnia 7 maja 2015 r. dotknięta była jednak tym samym błędem proceduralnym, dlatego została ponownie uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2015 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 1 września 2015 r. Burmistrz Miasta B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za l i II kwartał 2014 r. Jednocześnie decyzją z tego samego dnia organ l instancji orzekł o odmowie umorzenia zaległości podatkowych w podatku z tytułu opisanego na wstępie łącznego zobowiązania pieniężnego wskazując, że ustalone okoliczności faktyczne nie dają podstaw do umorzenia zaległości podatkowej zgodnie z wnioskiem. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się wnioskodawca, składając odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym wniósł ponownie o umorzenie zaległości od IV kwartału 2009 r. do końca 2013 r. W odwołaniu wnioskodawca podniósł na wstępie zarzut przedawnienia podatku za okres od IV kwartału 2009 r. do III kwartału 2010 r. Stwierdził też, że Skarb Państwa – Królestwo N. uniemożliwia swobodne dysponowanie nieruchomością, wchodzącą w skład nabytego przez niego spadku, dlatego też jej wartość nie powinna być na razie brana pod uwagę pod kątem jego możliwości płatniczych. Wnioskodawca wskazał, że uzyskuje średniomiesięczny dochód w wysokości 385,33 zł, a z powodu nagłej choroby utracił możliwość zarobkowania i jest skazany na utrzymywanie się z renty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując tym razem zaskarżoną decyzję w mocy przytoczyło na wstępie treść art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wyjaśniło pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" jako przesłanek determinujących ewentualne przyznanie ulgi podatkowej. Wyjaśniono następnie, że decyzja w przedmiocie umorzenia ma charakter uznaniowy, lecz nie dowolny, a organ wydaje ją po wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej), w oparciu o wszechstronnie zebrany i zgormadzony materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) i w granicach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 tej ustawy. Wskazano następnie, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W tym kontekście oceniono, że decyzja organu I instancji była prawidłowa, zaś odmowa zastosowania omawianej ulgi uzasadniona. Zdaniem organu odwoławczego, w toku postępowania ustalono w sposób bezsporny stan faktyczny, w tym sytuację rodzinną i dochodową wnioskodawcy. Także przedmiot postępowania uznano za bezsporny obejmujący szereg zaległości podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pienieżnego: IV kwartał 2009 r. w wysokości 183 zł, za 2010 r. w wysokości 671 zł, za 2011 r. w wysokości 671 zł, za 2012 r. w wysokości 520 zł i za 2013 r. w wysokości 362 zł. Następnie oceniono, że w aktach sprawy znajdują się dowody pozwalające na ustalenie aktualnej sytuacji rodzinnej i dochodowej rodziny wnioskodawcy, zaś organ przeprowadził w tym zakresie wyczerpujące postępowanie. W jego następstwie ustalił, że podatnik otrzymuje comiesięcznie rentę inwalidzką z ZUS w wysokości 727,77 zł, zaś po odjęciu składek i zajęcia egzekucyjnego jest to kwota 452,33 zł. Podczas pobytu w M. M. strona zamieszkuje z córką i zięciem, zaś w K. z synem. Nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, jak i nie korzysta ze wsparcia w ramach pomocy społecznej czy świadczeń rodzinnych. Ustalono ponadto, że strona nabyła udział w spadku po K. R. U., przy czym wartość masy spadkowej wynosi ponad dwa i pół miliona złotych, zaś udział odwołującego się 4/24. Organ ustalił ponadto, że dochód podatnika wyniósł w 2012 r. 8.026,72 zł, zaś w 2013 r. 8.525,60 zł. W kontekście powyższych ustaleń, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest słuszne, zaś strona nie znajduje się w sytuacji, która uzasadniałaby umorzenie istniejącej zaległości podatkowej. Wyjaśniono, że w świetle orzecznictwa ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Zaś przesłanka interesu publicznego rozumiana jest jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Zarówno jeden jak i drugi zwrot normatywny nie ma stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnieść go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Innymi słowy zwroty normatywne "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" są swoistymi klauzulami generalnymi, odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Wskazano też, że zgodnie z art. 84 Konstytucji RP, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach. Możliwość zaś umorzenia zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania. Nie można w związku z tym ustawowych przesłanek umorzenia zaległości podatkowych interpretować rozszerzająco. Należy podkreślić, że zasadą jest płacenie danin publicznych, a umorzenie zaległości może być zastosowane tylko wyjątkowo, gdyż w momencie zastosowania ulgi gmina rezygnuje z należnych jej dochodów, które w tym przypadku przeznaczane są na realizację przypisanych jej zadań. Umarzanie zaległości podatkowych nie jest instytucją opieki społecznej - ma ono na celu złagodzenie skutków obciążeń podatkowych wobec osób, które w sposób nagły i nieprzewidziany na mogą wywiązać się ze swych obowiązków podatkowych. Podsumowując, Kolegium wskazało, że organ I instancji w przedmiotowej sprawie ustalił wszystkie istotne okoliczności sprawy, dokonał ich oceny i na jej podstawie wydał decyzję, w której nie przychylił się do wniosku podatnika. Po zakończeniu postępowania dowodowego umożliwił podatnikowi zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się co do jego treści. Motywy swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Swoim postepowaniem nie przekroczył zatem granic uznania administracyjnego, stąd też zaskarżoną decyzję należało uznać za prawidłową. Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skarżący raz jeszcze podniósł, że nie może swobodnie dysponować nabytym spadkiem. Skarżący podniósł, że nie otrzymał decyzji z dnia 8 maja 2015 r., na którą powoływał się organ odwoławczy i nie wie nic o tym, aby decyzja ta miała umorzyć mu część zaległości podatkowych. Ponadto wytknął, że organ nie odniósł się do podniesionego przez niego zarzutu przedawnienia. Zwrócił też uwagę, że organ ustalając wysokość uzyskiwanego przez niego dochodu nie wziął pod uwagę uiszczonych przez niego danin i podatków, podczas gdy faktycznie dochód ten wyniósł 385,33 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tym kontekście trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Mając powyższe na względzie należy podnieść, że w rozpatrywanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów stanowił przepis art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.). Stosownie do tego przepisu organ podatkowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może na wniosek podatnika umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W powołanym przepisie ustawodawca przewidział wyjątek od obowiązującej w polskim prawie zasady obowiązkowego płacenia podatków, realizowany poprzez dopuszczenie możliwości udzielenia pomocy publicznej w postaci m. inn. umorzenia zaległości podatkowej. Umorzenie to może nastąpić w razie zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, jak również oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia odsetek od zaległości podatkowej. Decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, które polega na przyznaniu organom podatkowym możności dokonania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami. Zakres uznania administracyjnego nie jest jednak uprawnieniem nieograniczonym, a dowolność w rozpoznawaniu wniosków o umorzenie zaległości podatkowych jest niedopuszczalna. Podkreślić należy, że ustalenie istnienia przesłanek z art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie jest oparte o kryterium uznania, przy czym organ podatkowy zobowiązany jest (korzystając z systemu ocen pozaprawnych) skonkretyzować użyte w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej pojęcia: "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". W doktrynie oraz utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2002 r., sygn. akt III SA 2302/00). Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych organ winien zatem jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 tej ustawy, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie umorzenia zobowiązania podatkowego, winny zostać szczegółowo określone motywy takiego rozstrzygnięcia (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej). W orzecznictwie sądowym podkreśla się nadto, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, wyrok NSA z 28 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1292/00). Powyższe uwagi odnosić można jednak wyłącznie do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne sprawują bowiem kontrolę działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP, art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 tej ustawy). Nie jest zatem ich rzeczą załatwianie spraw administracyjnych co do ich istoty, a jedynie weryfikacja, czy sprawy takie zostały prawidłowo, tj. zgodnie z prawem załatwione przez organy administracji publicznej. W wypadku, gdyby sądy administracyjne ingerowały w zakres uznania administracyjnego, doszłoby do zastąpienia przez nie organów administracji publicznej, a zatem wypaczenia ustrojowej pozycji tychże sądów. Stąd też powołane wyżej orzecznictwo wskazuje, że sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji nie może weryfikować samego rozstrzygnięcia uznaniowego, jeżeli zostało poprzedzone postępowaniem zgodnym z przepisami. Nie ma jednak żadnego powodu, dla którego takie rozumienie kontroli miałoby zostać przeniesione mechanicznie na instancyjną kontrolę w ramach postępowania administracyjnego (w tym podatkowego), tzn. kontrolę sprawowaną przez organy administracji publicznej II instancji. Jest to bowiem postępowanie odrębne od sądowego, a jego cele i zakres są inne. O ile w przypadku sądów administracyjnych ich rolą jest kontrola działalności administracji publicznej, to organy administracji publicznej II instancji powołane są do załatwiania spraw administracyjnych co do ich istoty. W ramach ponownego przeanalizowania całości sprawy dokonuje się weryfikacja poprawności orzeczenia organu I instancji, ale również powtórne rozstrzygnięcie sprawy. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że zgodnie z ustanowioną w art. 127 Ordynacji podatkowej zasadą dwuinstancyjności postępowania podatkowego, organ odwoławczy powinien ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 386/12). Organ odwoławczy jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Działanie organu odwoławczego nie może zatem ograniczać się do kontroli decyzji organu I instancji i odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu (tak Wojewódzkie Sądy Administracyjne: we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2456/14 oraz w Bydgoszczy w wyroku z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 488/13). Dodatkowo trzeba zauważyć, że przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowej organ ma obowiązek brać pod uwagę sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. Jeśli wniesiono odwołanie, będzie to chwila wydania decyzji przez organ II instancji (zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1517/14 oraz w Bydgoszczy z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 506/10). Z powyższego wynika, że organ odwoławczy w sprawie objętej uznaniem administracyjnym nie może ograniczyć się – wzorem sądu – jedynie do kontroli poprawności postępowania wyjaśniającego, ale oprócz takiej kontroli musi we własnym zakresie ustalić stan faktyczny bądź stwierdzić, że nie uległ on zmianie, a następnie samodzielnie, w ramach uznania administracyjnego rozstrzygnąć, czy zasadne jest przyznanie wnioskowanej ulgi. Winien w tym zakresie przeprowadzić własne rozważania, uzasadniając podjętą decyzję w taki sposób, aby uznanie było swobodne, a nie dowolne. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że SKO w T. ograniczyło się wyłącznie do dokonania kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji i to w zakresie, jaki przysługuje jedynie sądowi administracyjnemu. Wszystkie rozważania Kolegium sprowadzają się bowiem do oceny prawidłowości postępowania Burmistrza Miasta B. w kontekście gromadzenia przez niego materiału dowodowego (art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), jego oceny w świetle art. 191 tej ustawy, ewentualnego przekroczenia granic uznania administracyjnego, czy zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji próżno doszukiwać się własnych ustaleń organu odwoławczego, czy własnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. SKO w T. zresztą - poza wskazaniem na wyjątkowość instytucji przyznania ulg płatniczych i na uznaniowość decyzji wydawanych w tym trybie, poza omówieniem zasad rządzących postępowaniem o przyznanie ulg podatkowych, a także pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej – w żadnym miejscu nie odniósł tych teoretycznych dywagacji do stanu faktycznego i okoliczności sprawy. Brak jest bowiem jakichkolwiek rozważań odnośnie do sytuacji rodzinnej, życiowej, zdrowotnej i majątkowej skarżącego w kontekście przesłanek umorzenia zaległości podatkowej wynikających z art. 67a Ordynacji podatkowych i w oparciu o całokształt okoliczności sprawy i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie wystarczy w tym zakresie lakoniczny opis wysokości osiąganych dochodów, ponoszonych wydatków, czy wartości posiadanego majątku bez dokonania analizy tych danych i wskazania na realne możliwości spłaty zaległości podatkowych przez skarżącego i bez odniesienia się do szeroko podnoszonej przez niego kwestii niemożności czy trudności w zastawieniu, bądź spieniężeniu odziedziczonego majątku. Tym samym Kolegium, nie rozpoznając istoty sprawy i wydając decyzję bez wszechstronnej i wnikliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i bez dokonania jego oceny, naruszyło również art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo – jak wskazano wyżej - bezpodstawnie ograniczyło zakres rozpatrzenia sprawy, naruszając przy tym art. 127 Ordynacji podatkowej, dlatego niezbędne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium zastosuje się do wskazań wynikających z niniejszego uzasadnienia i zbada wszystkie okoliczności, po czym rozstrzygnie o żądanej uldze w oparciu o swobodne uznanie. Końcowo wskazać należy, że organ II instancji nie ustosunkował się do istotnego zarzutu odwołania, tj. podnoszonej przez podatnika kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, czym naruszył zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Tymczasem postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych dotyczyć może tylko i wyłącznie należności istniejących, do których uiszczenia podatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast objęcie postępowaniem należności, które wygasły na skutek przedawnienia. Wreszcie wyjaśnienia wymaga okoliczność decyzji z dnia 8 maja 2015 r., którą rzekomo organ miał już raz umarzać skarżącemu zaległości podatkowe w kwocie 4.552 zł. Słusznie skarżący poddaje w wątpliwość powyższe, gdyż w aktach sprawy brak takiej decyzji, zaś organ I instancji – wbrew twierdzeniom Kolegium zawartym na str. 5 zaskarżonej decyzji – w żadnym miejscu nie wskazuje na fakt wcześniejszego przyznania podatnikowi ulgi płatniczej. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie na mocy art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził zwrot uiszczonego przez skarżącego należnego wpisu od skargi w kwocie 500 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło