I SA/Kr 531/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-03-19

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Góra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik substytucyjny ustanowiony przez adwokata z urzędu może skutecznie ubiegać się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Pełnomocnik substytucyjny nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, ponieważ prawo do złożenia takiego wniosku przysługuje wyłącznie adwokatowi wyznaczonemu przez samorząd zawodowy. Ponadto, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej musi zawierać oświadczenie o nieuiszczeniu tych kosztów w całości lub w części, a jego brak skutkuje oddaleniem wniosku.
Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożył pełnomocnik substytucyjny adwokata ustanowionego z urzędu. Adwokat został ustanowiony dla skarżącego w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pełnomocnik substytucyjny działał na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez adwokata z urzędu. Wniosek nie zawierał oświadczenia o nieuiszczeniu kosztów w całości lub w części.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek adwokata K. S. o przyznanie kosztów należnych od Skarbu Państwa tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2008r. znak. [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej p o s t a n a w i a oddalić wniosek adwokata K. S. wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej ul. J., [...] K., o przyznanie kosztów należnych od Skarbu Państwa tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2008r. przyznane zostało skarżącemu J. W. prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2008r. wydane w przedmiocie sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej zawartej w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 rok. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej, zarządzeniem Dziekana ORA z dnia [...] lipca 2008r. na pełnomocnika J. W. został wyznaczony adwokat K. S., wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej w K. przy ul. J. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone adwokatowi K. S. przez skarżącego J. W. w dniu [...] sierpnia 2008r. upoważniające go do reprezentowania strony przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie wraz z prawem do udzielania pełnomocnictwa substytucyjnego innym osobom według swobodnego uznania pełnomocnika. W dniu 14 listopada 2008r. do protokołu rozprawy odbywającej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie ( Sygn. akt I SA/Kr 531/08 ) pełnomocnik substytucyjny adwokata K.S. – aplikant adwokacki M. O., działający na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego mu w dniu 12 listopada 2008r. przez adwokata K. S. wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ( karta 67 akt sądowo administracyjnych ) . Zgodnie z art. 250 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w tzw. innej sprawie wynosi 240 zł, natomiast zgodnie z § 18 ust. 1 pkt. 2 - za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 120,00 zł. W myśl natomiast § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości – w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1 , sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach tj. 22 %. Stosownie do – jak wskazano powyżej - art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wynagrodzenie przysługuje wyznaczonemu pełnomocnikowi tj. wyznaczonemu przez organy samorządu zawodowego i to on jedynie jest uprawniony do złożenia stosownego wniosku. Skoro tak, to pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika ( substytuta ) o przyznanie kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej. Udzielenie bowiem dalszego pełnomocnictwa przez wyznaczonego adwokata czy radcę nie powoduje zwolnienia go od udzielania pomocy skarżącemu. Udzielenie substytucji powoduje powstanie między substytutem a stroną takiego samego stosunku prawnego, jaki łączy stronę i pełnomocnika. Strona ma zatem dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych uprawnionych do działania w jej imieniu ( uchwała składu 7 sędziów – 23.04.1938r.C III 11140/35 Zb.Urz. 1938 poz. 47 oraz orzeczenie SN 1 .05.1935r. C.I.3015/34 OSP 1936poz. 7 ). A zatem reasumując, tylko wyznaczony przez samorząd zawodowy pełnomocnik może składać prawnie skuteczny wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Ponadto, stosownie do § 20 cyt. rozporządzenia – wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości ani w części. Wniosek adwokata lub radcy prawnego, ustanowionego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych w całości lub części, o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie zawierający oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części, podlega oddaleniu, jako nieuzasadniony ( wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26.10.2005r., III SA/Gd 373/04 ) . Jak jednoznacznie wynika z akt sprawy, w protokole rozprawy odbywającej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 14 listopada 2008r. (karta akt 67) widnieje zapis, iż pełnomocnik substytucyjny M. O. wnosi o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej - brak jest zatem oświadczenia o fakcie, iż żądane koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Oświadczenie takie nie pojawia się również w innych dokumentach czy pismach przedstawianych przez pełnomocnika skarżącego. Jak wskazano, brak oświadczenia pełnomocnika o jakim mowa w § 20 rozporządzenia z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ) wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Nie stosuje się do niego również trybu uzupełnienia jego braków, opisanego w art. 49 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( por. wyrok NSA z 21.06.2006r. II FSK 862/05 ). W związku z powyższym, na zasadzie art. 250, art. 258 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ), § 19 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163,poz.1348 z późn. zmianami ) oraz § 18.1 pkt. 1 w zw. z § 2 pkt 3 cytowanego Rozporządzenia należało orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło