I SA/Kr 556/13

WyrokWSA w Krakowie2013-06-20

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Maja Chodacka, Paweł Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zapłata zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji organu podatkowego czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności?
Ratio decidendi
Zapłata zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego w sprawie nadania tego rygoru. Istota kontroli instancyjnej polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a nie na stwierdzaniu skutków procesowych z faktu wykonania obowiązku. Ponadto, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu z dniem wszczęcia dochodzenia w sprawie przestępstwa skarbowego, a skuteczne zawiadomienie o tym fakcie nastąpiło poprzez doręczenie pisma ustanowionemu pełnomocnikowi.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w VAT za grudzień 2006 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędne zastosowanie przesłanek nadania rygoru oraz bezpodstawne zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Spółka dokonała zapłaty zobowiązania po wydaniu postanowienia o nadaniu rygoru.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 556/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Paweł Dąbek, Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013r., sprawy ze skargi Biura "K" Sp. z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15 lutego 2013r. Nr [...], w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, - skargę oddala - Decyzją z dnia 18 października 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Biuro "K." z siedzibą w K., dalej "Spółka", wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe w wysokości 262 090 zł oraz podatek do zapłaty w kwocie 1 664 736 zł z tytułu wystawienia we wskazanym miesiącu faktur VAT niedokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych. Obecnie decyzja ta jest przedmiotem postępowania odwoławczego. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nadał ww. decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, działając na podstawie art. 239b§1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej określanej skrótem "O.p."). Organ uznał bowiem, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Wskazał także, że dodatkową przesłanką uprawniającą organ podatkowy do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest wynikające z art. 239b§2 O.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Krótki okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, fakt wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora UKS oraz wysokość należności, takie uprawdopodobnienie – w opinii organu – stanowi. Po wydaniu przedmiotowego postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności Spółka w dniu 28 listopada 2012 r. dokonała zapłaty określonej w decyzji Dyrektora UKS należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 2 877348 zł. W zażaleniu na ww. postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania na skutek jego bezprzedmiotowości, zarzucając naruszenie: - art. 216 w zw. z art. 239b §1 i 2 O.p. poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie w sytuacji braku uzasadnionych przesłanek ich zastosowania wobec Spółki, - art. 120 w zw. z art. 121§1 i art. 122 O.p. poprzez działanie organu, które miało charakter automatyczny, mechaniczny, bez wypełnienia obowiązków, o których mówią wskazane przepisy, a to: bez podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i brak działań budzących zaufanie do organów podatkowych. W uzasadnieniu strona podała w szczególności, że zupełnie pominięto, że składając korekty deklaracji VAT-7 przed wszczęciem postępowania kontrolnego uiściła zaległe kwoty na rachunek bankowy organu. Ponadto Spółka nigdy nie zalegała z regulowaniem należności publicznoprawnych. W takiej sytuacji nie można zasadnie przyjąć, że istniała obawa, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Również sam fakt pozostawania do upływu okresu przedawnienia 3 miesięcy nie jest wystarczający do uzasadnionego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i nie jest dopuszczalne wskazywanie, że stanowi to uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie jest osobną przesłanką określoną w art. 239b §2 O.p. Ponadto w opinii strony zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności do decyzji, która jest obarczona rażącymi brakami, wydanej bezpodstawnie, powoduje istotne naruszenie art. 120 w zw. z art. 121§1 i art. 122 O.p. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r., Nr[...], Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ powołał mające w sprawie zastosowanie przepisy O.p. i wskazał, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w §1 art. 239b O.p. Drugą przesłanką jest natomiast uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że twierdzenie Spółki, że nie zalegała z uiszczeniem należności publicznoprawnych jest sprzeczne z informacjami zawartymi w aktach sprawy, z których wynika, że Spółka na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności miała z różnych tytułów zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę o łącznej wartości 20 537 284 zł. Nie jest również słusznie twierdzenie Spółki o uiszczeniu zaległych kwot na rachunek bankowy organu przed wszczęciem postępowania kontrolnego. Kwotę należną z tytułu zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji organu skarbowego Spółka uiściła dopiero po nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ II instancji wskazał także na utrwalony w orzecznictwie pogląd, że przesłanki wymienione w pkt 1-3 art. 239b §1 O.p. związane są z sytuacją majątkową podatnika, a więc z istoty rzeczy wymagają ustaleń faktycznych i ich oceny co do możliwości wykonania zobowiązania, natomiast przesłanka wymieniona w pkt 4 tego artykułu dotyczy jedynie obiektywnego okresu pozostającego do upływu przedawnienia. Powołując się na wyroku NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt I GSK 799/10, organ wskazał, że wniesienie od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe odwołania, ewidentnie świadczy o tym, że podatnik nie ma zamiaru dobrowolnie zapłacić zobowiązania wynikającego z tej decyzji, że się z tą decyzją nie zgadza i ją kwestionuje, a to pozwala na wysnucie logicznego i jednoznacznego wniosku, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Dokonując oceny wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia, organ II instancji stwierdził, że na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie można było obawiać się niewykonanie przez Spółkę zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji organu skarbowego z uwagi na zbliżający się upływ terminu przedawnienia. Badając kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego za grudzień 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Zgodnie bowiem z art. 70§6 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W takim przypadku, stosownie do treści art. 70§7 pkt 1 O.p., bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Organ zauważył, że w stosunku do ww. okoliczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia z art. 70§6 pkt 1 O.p., Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, wskazał na przypadek, w którym okoliczność ta jest niezgodna z Konstytucją RP. Trybunał stwierdził, że niepoinformowanie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, w sytuacji gdy podatnika nie wiedział o wszczęciu takiego postępowania i mógł przyjąć, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, jest naruszeniem zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w wyniku prowadzonego postępowania ustalono, że w dniu 22 grudnia 2011 r. finansowy organ postępowania przygotowawczego wszczął dochodzenie w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. (o przestępstwo skarbowe określone w art. 56§1 k.k.s. w zw. z art. 6§2 k.k.s.). Z akt sprawy wynika, że na dzień 1 października 2012 r. organ ten nie wydał postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jednak pismem z dnia 2 października 2012 r. Dyrektor UKS zawiadomił Spółkę o tocznym się postępowaniu w tym zakresie (doręczenie pisma 5 października 2012 r.). W związku z tym organ II instancji stwierdził, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Ponieważ organ I instancji nie wziął tej kwestii pod uwagę Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że doszło do naruszenia art. 120 w zw. z art. 121§1 i art. 122 O.p. choć z innych powodów niż wskazano w zażaleniu. Rozstrzygnięcie organu podatkowego nadające rygor natychmiastowej wykonalności było zatem przedwczesne. W skardze na postanowienie z dnia 15 lutego 2013 r. pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie, zarzucając naruszenie: - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 187§1 w zw. z art. 122 O.p., polegające na niedokładnym i niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego poprzez: pominięcie przez organ okoliczności, że zobowiązanie podatkowe określone w decyzji nieostatecznej Dyrektora UKS wygasło wskutek zapłaty przez skarżącego; błędne ustalenie, że Dyrektor UKS pismem z dnia 2 października 2012 r. zawiadomił stronę o toczącym się postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe; b. art. 208 O.p., poprzez jego niezastosowanie mimo istniejących w stanie faktycznym sprawy przesłanek aktualizujących obowiązek jego zastosowania: - przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 70§6 pkt 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym sprawy i przyjęcie, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego strony skarżącej. W uzasadnieniu pełnomocnik podał, że wobec faktu, że zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek zapłaty, nie można już było w jego przedmiocie rozstrzygać, w szczególności niedopuszczalne było rozstrzyganie co do zasadności bądź nie nadania decyzji określającej to zobowiązanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie istniało już zobowiązanie podatkowe, które nadawałoby się do wykonania, a zatem postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Aktualizowało to obowiązek organu zastosowania art. 208 O.p. i umorzenia postępowania z powołaniem się na tę właśnie podstawę prawną. Strona skarżąca podała także, że pismo z dnia 2 października 2012 r. zawiadamiające o toczącym się postępowaniu o przestępstwo skarbowe, doręczone zostało "na ręce pełnomocnika" adwokata A. S., który nie był upoważniony do występowania w imieniu Spółki w postępowaniu karnoskarbowym. Niedopuszczalnym jest "wykorzystywanie" przez organ umocowania pełnomocnika w jednej sprawie, do innej sprawy. Strona skarżąca wskazała także, że brzmienie ww. pisma wskazuje na to, że postępowanie karnoskarbowe jest w fazie in rem, tzn. toczy się w sprawie, a nie przeciwko osobie. W takim stadium postępowania przygotowawczego "strona" może ustanowić pełnomocnika tylko, jeśli zostanie wcześniej o tym postępowaniu poinformowana np. poprzez wezwanie w charakterze świadka. Do momentu zawiadomienia "strony" w zasadzie nie ma ona możliwości ustanowienia pełnomocnika, ponieważ nie wie o toczącym się postępowaniu w sprawie. Stroną w rozumieniu postępowania karnoskarbowego staje się ona dopiero w momencie przejścia postępowania przygotowawczego w fazę ad personam, czyli przeciwko osobie (i wtedy ma min. możliwość ustanowienia obrońcy). W związku z tym Spółka nie mogła posiadać w momencie doręczenia adwokatowi A. S. pisma z dnia 2 października 2012 r. ustanowionego pełnomocnika w sprawie wskazanej w tym piśmie. W związku z tym wszelkie pisma w tej sprawie powinny być doręczane bezpośrednio stronie (skarżącemu). Strona podniosła także, że pismo z dnia 2 października 2012 r. nie zawiera informacji dlaczego i na jakiej podstawie oraz od jakiej daty nastąpiło według organu zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego strony. Bez tych informacji trudno owo pismo uznać za "zawiadamiające" podatnika o tych okolicznościach. Brak było zatem podstaw do zastosowania przepisu art. 70§6 pkt 1 O.p. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zauważył, że fakt dokonania zapłaty zobowiązania podatkowego określonego decyzją nieostateczną, nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przyjęcie poglądu odmiennego prowadziłoby do pozbawienia podatnika prawa do poddania kontroli instancyjnej wydanych decyzji lub postanowień. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że istota kontroli instancyjnej w postępowaniu w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności polega bowiem na badaniu zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a nie na stwierdzeniu i wyprowadzeniu skutków procesowych z faktu wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się do stanowiska Spółki, że w sprawie nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że pismo Dyrektora UKS z dnia 2 października 2012 r. zawiadamiające stronę skarżącą o wydaniu postanowienia o wszczęciu dochodzenia zostało wydane przez ten organ w ramach toczącego się postępowania kontrolnego, w którym A. S. został ustanowiony pełnomocnikiem, a nie jak podnosi Spółka w ramach wszczętego postępowania karnoskarbowego. Świadczy o tym m.in. sygnatura tego pisma – tożsama z sygnaturą, pod którą toczyło się postępowanie kontrolne. Strona została zatem skutecznie zawiadomiona o istnieniu przesłanki, która powoduje zawieszenie postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył także, że organ nie miał obowiązku informowania strony dlaczego i na jakiej podstawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, do czego w opinii strony zobowiązywał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. Trybunał w przedmiotowym wyroku wskazał jedynie, że poinformowanie podatnika o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnym skarbowym spowoduje, że ww. okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie będzie wykraczała przeciwko przepisom Konstytucji. Data wydania postanowienia o wszczęciu dochodzenia (a tym samym data zawieszenia biegu terminu przedawnienia) została we wzmiankowanym piśmie określona, zatem strona otrzymała informację, od jakiej daty nastąpiło zawieszenie biegu tego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 239§1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. §2 tego artykułu stanowi natomiast, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z regulacji tej wynika zatem, że podstawową przesłanką nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, która musi występować w każdym przypadku natychmiastowego wykonania, jest uprawdopodobnienie, że wynikające z decyzji zobowiązanie (podlegające wykonaniu) nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). A zatem kolejność postępowania organu podatkowego powinna być następująca. W pierwszej kolejności organ ustala, czy zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 239b §1 pkt 1 – 4 O.p., a następnie czy zaistnienie jednej z tych przesłanek daje prawdopodobieństwo (uprawdopodobnienie), że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Po przeprowadzeniu tego procesu dowodzenia organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Rozstrzygnięcie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ma zatem charakter uznaniowy. Mimo spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 239b §1 i 2 O.p. organ może uznać, że nie ma potrzeby stosowania omawianej regulacji (zob. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LexisNexis, Wyd. 5, s. 818-819). Przed przystąpieniem do oceny stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie zaistnienia przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora UKS, na wstępie konieczne jest – w świetle zarzutów skargi – udzielnie odpowiedzi na pytanie czy zapłata zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji organu podatkowego czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W opinii strony skarżącej skutek taki zachodzi i postępowanie powinno zostać umorzone przez organ II instancji. Stanowisko Spółki należy uznać za nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 208 § 1 O.p. postępowanie umarza się, gdy z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Należy w związku z tym zauważyć, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 239b O.p. jest ustalenie istnienia przesłanek, które warunkują nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. W art. 239b § 4 O.p. zagwarantowano podatnikom prawo zaskarżenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, przy czym ustawodawca zastrzegł, że wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania decyzji. Z regulacji tej, podyktowanej względami celowościowymi, wynika zatem, że "wykonalność" decyzji organu I instancji nadana przez nałożenie omawianego rygoru nie niweczy instancyjnej kontroli prawidłowości jego zastosowania. Należy także zaznaczyć, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje, że obowiązkiem podatnika jest natychmiastowe wykonanie obowiązku określonego decyzją, niezależnie od tego czy skorzysta z przysługujących środków zaskarżenia. Zdaniem Sądu istota kontroli instancyjnej w postępowaniu w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności polega bowiem na badaniu zgodności z prawem zaskarżanego postanowienia, a nie na stwierdzeniu i wyprowadzaniu skutków procesowych z faktu wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (zob. wyrok WSA w Gdański z 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 541/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując powyższą część rozważań Sąd stwierdza, że zapłata zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego w sprawie nadania tego rygoru. Przedmiot postępowania, czyli zasadność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie przestał istnieć. W rozpoznanej sprawie organ II instancji był zatem uprawniony odnieść się do podnoszonych w zażaleniu zarzutów i wydać postanowienie rozstrzygające sprawę merytorycznie. Należy także zaznaczyć, że przedmiotem postępowania toczącego się przed organami podatkowymi nie była decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, lecz postanowienie nadające ten rygor. Dlatego zarzuty strony skarżącej dotyczące decyzji wymiarowej nie mogły w tym postępowaniu być brane pod uwagę. Odnosząc się do kwestii spełnienia przesłanek warunkujących nadanie decyzji Dyrektora UKS z dnia 18 października 2012 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, Sąd podziela ocenę Dyrektora Izby Skarbowej, że nie została spełniona przesłanka z art. 239b§1 pkt 4 O.p. stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Słusznie organ II instancji przyjął, że w sprawie bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Zgodnie bowiem z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Sąd zauważa, że przepis ten został poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. P 30/11, stwierdził, że "art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznanej sprawy należy zauważyć, że z akt administracyjnych wynika, że postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011 r. inspektor kontroli skarbowej wydał postanowienie o wszczęciu dochodzenia w sprawie narażenia na uszczuplenie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. w Biurze "K." Sp. z o.o., tj. o przestępstwo skarbowe w art. 56§1 k.k.s. w zw. z art. 6§2 k.k.s. Postanowienie to wydano więc przed upływem 5-letniego okresu przedawnienia, co w myśl art. 70 § 6 pkt 1 O.p. oznacza, że z dniem 22 grudnia 2011 r. bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Mając na uwadze treść ww. uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Sąd uznał, że ww. powiadomienie podatnika pismem z dnia 2 października 2012 r. o prowadzonym postępowaniu karnoskarbowym odnoszącym się do fazy in rem stanowi prawidłowe poinformowanie strony o zaistnieniu przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Należy zaznaczyć, że Trybunał nie przesądził ani formy tego zawiadomienia, ani nie wskazał innych szczególnych warunków dla jego skuteczności. Należy w związku z tym przyjąć, że każde zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o ile zostanie skutecznie doręczone stronie wywoła ww. skutek. Sąd nie podzielił zarzutu Spółki o nieskutecznym doręczeniu zawiadomienia. Skoro bowiem w postępowaniu kontrolnym w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r., uprawnionym do reprezentowania Spółki był adwokat A. S., to jemu należało doręczyć przedmiotowe pismo z dnia 2 października 2012 r. Wynika to z istoty pełnomocnictwa, jak i więzi merytorycznej przedmiotowego zawiadomienia z prowadzonym postępowaniem podatkowym, w którym A. S. został umocowany do działania w imieniu Spółki. Zgodnie bowiem z art. 136 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaganej osobistego działania. Od momentu wstąpienia pełnomocnika do sprawy powinien on być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, gdyż to zapewnia prawidłowy udział strony w postępowaniu. Sąd podkreśla, że kwestia zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zawsze odnosi się do konkretnego postępowania podatkowego i w ramach tego postępowania podatnik o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe powinien być zawiadomiony. W konsekwencji należy stwierdzić, że Dyrektor UKS był zobligowany we wszystkich kwestiach odnoszących się do postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. zawiadamiać właśnie ustanowionego pełnomocnika, zgodnie z trybem określonym w art. 145 § 2 O.p. Mając na uwadze ww. okoliczności, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd orzekł o oddaleniu skargi, działając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło