I SA/Kr 570/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 21.01.2015r., nr [..l.] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2012r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 21.01.2015r., nr [...], w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2012r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" M.M. ur. w 1965r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną R.M. ur. w 1967r., synem M.M. ur. w 2005r. i córką K.M. ur. w 2004r. M.M. z tytułu umowy o pracę uzyskuje 2500 zł., miesięcznie a z tytułu czynszu 2 300 zł., miesięcznie. R.M.z tytułu umowy o pracę uzyskuje natomiast 4500 zł., miesięcznie a z tytułu czynszu 400 zł., miesięcznie. Strona skarżąca jest właścicielem domu o pow. 130 m2 oraz nieruchomości rolnych o łącznej pow. 64 ha. Posiada też oszczędności w wysokości ok. 50 000 zł. Wnioskodawca podniósł, iż czesne córki na Uniwersytecie Ś. wynosi 34 000zł., rocznie a czesne syna 4 100 zł., rocznie. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej, wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja nie uzasadnia natomiast zwolnienia jej od kosztów sądowych. Oboje małżonkowie otrzymują stałe miesięczne wynagrodzenie, w łącznej wysokości 9 700 zł. (2 500 zł. + 2 300 zł. + 4 500 zł. + 400 zł. = 9 700 zł.). Są właścicielami nieruchomości o znacznym areale i co najważniejsze mają zgromadzone oszczędności w wysokości 50 000 zł. Trzeba natomiast podkreślić , iż koszty sądowe w obu sprawach, toczących się przed WSA w Krakowie, o sygn. akt I SA/Kr 570 /15 i sygn. I SA/Kr 571/15, na obecnych etapach tych postępowań, sprowadzają się do wpisów od skarg i wynoszą łącznie 400 zł. (200 zł. +200 zł. = 400 zł.). Biorąc więc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, iż kwota ta jest możliwa do uiszczenia przez stronę skarżąca bez jakiegokolwiek pogorszenia warunków bytowych rodziny. W rozpatrywanym przypadku nie zachodzą więc, z całą pewnością, przesłanki przyznania prawa pomocy, sprecyzowane w w/w przepisach. W związku z tym, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz . 270 z p. zm. ).