I SA/Kr 572/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione postanawia: - odrzucić skargę - Pismem z dnia 29 maja 2017 r. J.M.O wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2017 r. nr [...] oraz na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2016 r. nr [...]. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I skargi zostały rozdzielone i skarga na decyzję została zarejestrowana osobno pod sygn. I SA/Kr 573/17. Niniejsze postanowienie dotyczy zatem wyłącznie skargi na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Przedmiotowym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia naruszenia prawa strony do załatwienia sprawy w terminie i trybie określonym w art. 139 i 140 Ordynacji podatkowej przez Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie rozstrzygnięcie Organu I instancji zostało doręczone Skarżącemu po wniesieniu przez niego ponaglenia, niemniej jednak mając na uwadze całokształt sprawy Organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do uznania ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione. Organ podatkowy podjął bowiem stosowne czynności w sprawie oraz zakończył ją wydaniem przewidzianej przepisami prawa decyzji. Skarżący stwierdził, że nawet gdyby przyjąć przewidziany przez art. 139 § 1 o.p. dla sprawy szczególnie skomplikowanej dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy, to termin ten został przekroczony. Wniosek o zwrot opłaty skarbowej złożony został w Urzędzie Miasta K. USC w dniu 15 lipca 2016 r. W wyniku skargi z dnia 4 października 2016 r. na niezałatwienie wniosku w terminie Prezydent Miasta K.pismem z dnia 6 października 2016 r. przedłużył termin załatwienia wniosku do dnia 10 listopada 2016 r., a decyzja ostatecznie została wydana w dniu 18 listopada 2016 r. Przedłużenie terminu nastąpiło w wyniku skargi i po upływie terminu określonego ustawą, a ostateczne wydanie decyzji – po upływie zakreślonego przez Prezydenta Miasta K. nowego terminu. Zdaniem Skarżącego nie ulega wątpliwości, że decyzja została wydana z naruszeniem terminów określonych w art. 139 o.p. Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia w całości i przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w całości i stwierdzenie naruszenia organ podatkowy prawa strony do załatwienia sprawy w terminie. W odpowiedz na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowią rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie nie kończy postępowania, ani też nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty, a ponadto nie służy na nie zażalenie. Żadne przepis szczególny nie przewiduje też kontroli sądu administracyjnego nad tego rodzaju postanowieniami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przedmiotowe postanowienie dotyczy kwestii wpadkowej, tj. bezczynności organu zaistniałej w toku postępowania. Nie można uznać, by było postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, skoro jego celem jest spowodowanie jedynie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało podjęte. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje obok orzekania w sprawach skarg na decyzje m.in. kontrolę postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie jest specyficznym środkiem ochrony prawnej w postępowaniu podatkowym. Ponaglenie to przysługuje na czynność organu administracyjnego, która w tym przypadku będzie przybierała postać swoistego milczenia organu. Zgodnie z art. 141 § 1 o.p. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 o.p. stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Organ podatkowy, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 141 § 2 o.p.). Mimo że ustawa nie wskazuje w jaki sposób organ powinien postąpić w przypadku uznania ponaglenia za nieuzasadnione przyjmuje się, że w takim przypadku powinien orzec w tym zakresie w formie postanowienia. Wydanie takiego postanowienia będzie uzasadniało wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność administracji (por. R. Hauser (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Warszawa 2009, Wyd. Praw. LexisNexis, wyd. 5 s. 612). Ponaglenie o którym mowa w art. 141 § 1 o.p. jest więc warunkiem złożenia skargi na bezczynność organu podatkowego do sądu administracyjnego, której samodzielnym przedmiotem jest bezczynność organu, a nie wypowiedź w tym przedmiocie organu wyższego stopnia. Postępowanie związane z rozpoznaniem ponaglenia nie jest postępowaniem konkurencyjnym w odniesieniu do postępowania, w którym następuje rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji podatkowej (por. P. Pietrasz w: Dowgier R., Etel L., Kosikowski C., Pietrasz P., Popławski M., Presnarowicz S., Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX nr 100317). Ponaglenie o jakim mowa w art. 141 § 1 o.p. spełnia zatem identyczną funkcję jak zażalenie przewidziane w art. 37 k.p.a. Z kolei na tle art. 37 k.p.a. w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalony uznać należy pogląd, zgodnie z którym stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia. Postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 872/12, postanowieniu z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 74/13, czy też Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt VI SAB/Wa 157/13). Reasumując powyższe wskazać należy, że ponaglenie z art. 141 § 1 o.p. nie stanowi środka zaskarżenia, nie służy bowiem kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu spowodowanie, aby rozstrzygnięcia takie w ogóle zostały wydane. Zaznaczyć należy przy tym, że postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę ponaglenia nie należy również do postanowień kończących postępowanie, dotyczy bowiem kwestii wpadkowej, tj. bezczynności organu lub przewlekłości postępowania zaistniałej w toku sprawy podatkowej. Nie można też uznać, że postanowienie wydane w oparciu o art. 141 o.p. jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, skoro jego celem jest spowodowanie jedynie tego, aby w sprawie zostało podjęte rozstrzygnięcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 1350/10, z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1643/12). Skoro zatem zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie należy do postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a, jak również nie sposób go zaliczyć do innych aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie, jako podlegających kontroli sądu administracyjnego, to skargę należy uznać za niedopuszczalną. Taka skarga w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a podlega odrzuceniu. Zwrócić przy tym należy uwagę, że stanowisko w zakresie niedopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia wydanego w wyniku wniesionego ponaglenia znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 18 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 460/05, WSA w Szczecinie z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 909/11, WSA w Lublinie z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 650/11, WSA w Gliwicach z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 355/12, WSA w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt III SAB/Po 3/12, WSA w Poznaniu z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Po 901/12, WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 1016/12, WSA w Poznaniu z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt I SA/Po 81/13). Mając zatem na względzie podniesione wyżej okoliczności faktyczne i prawne sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. i z tej przyczyny uznał skargę za niedopuszczalną i orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei zgodnie z § 3 art. 58 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.