I SA/Kr 60/15

WyrokWSA w Krakowie2015-03-16

Skład orzekający: Grażyna Firek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy ma kompetencje do zamieszczenia w formularzach deklaracji podatkowych oświadczenia podatnika o jego odpowiedzialności karnej skarbowej?
Ratio decidendi
Rada gminy nie posiada upoważnienia ustawowego do zamieszczania w formularzach deklaracji podatkowych oświadczenia podatnika o jego odpowiedzialności karnej skarbowej. Przepisy dotyczące ustalania wzorów deklaracji podatkowych nie przyznają radzie gminy kompetencji do formułowania pouczeń o odpowiedzialności karno-skarbowej, ani do tworzenia aktów prawa miejscowego, których naruszenie wiązałoby się z odpowiedzialnością karną. W związku z tym, fragment uchwały zawierający takie oświadczenie jest nieważny.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Myślenicach zaskarżył uchwałę Rady Gminy Raciechowice w sprawie określenia wzorów formularzy deklaracji podatkowych. Skarga dotyczyła części formularzy zawierającej oświadczenie podatnika o jego odpowiedzialności karnej skarbowej. Prokurator zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatku leśnym oraz ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, wskazując na brak kompetencji rady gminy do zawarcia takiego oświadczenia w formularzach.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Raciechowice w części dotyczącej zapisów w formularzach deklaracji o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością".

Pełny tekst orzeczenia

sygn. akt I SA/Kr 60/15 Kraków, dnia 16 marca 2015 r. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Myślenicach na uchwałę Nr II/15/2006 Rady Gminy Raciechowice z dnia 4 grudnia 2006 r. w sprawie określenia wzorów formularzy w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego w części zawierającej oświadczenie podatnika, złożone pod rygorem odpowiedzialności wynikającej z przepisów kodeksu karnego skarbowego stwierdza nieważność uchwały w części dotyczącej zapisów w formularzach deklaracji o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością". Prokurator Rejonowy w w Myślenicach wniósł skargę na uchwałę Nr II/15/2006 Rady Gminy Raciechowice z dnia 4 grudnia 2006 r. w sprawie określenia wzorów formularzy w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego. Uchwałę zaskarżył w części zawierającej oświadczenie podatnika, złożone pod rygorem odpowiedzialności wynikającej z przepisów kodeksu karnego skarbowego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 8 oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych art. 6a ust. 5 i 8 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Prokurator wskazał w uzasadnieniu, że wskazane przepisy nie mogą stanowić podstawy do zawarcia w treści załączników do uchwały oświadczenia o odpowiedzialności karnej. Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Przepisy nie przyznają radzie gminy kompetencji do zawarcia w formularzach pouczenia o odpowiedzialności karno-skarbowej ani stanowienia aktów prawa miejscowego, których poszanowanie wymuszone byłoby odpowiedzialnością karną. Rada Gminy Raciechowice w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części. W pierwszej kolejności rozważyć należy, czy niniejsza sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Przesłanka ta została zrealizowana. Gmina Raciechowice w odpowiedzi na skargę wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący, któremu odpis odpowiedzi na skargę doręczono w dniu 26 stycznia 2015r., w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec powyższego możliwe stało się rozpoznanie niniejszej sprawy w tym trybie, a zatem na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 120 p.p.s.a.). Należy też zaznaczyć, że uchylenie zaskarżonej uchwały nie czyni bezprzedmiotową jej sądowej kontroli. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. Tak, więc uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę. Uchylenia uchwały nie można utożsamiać z uwzględnieniem skargi. Skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały - wywierające skutki od daty uchylenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt II OSK 1776/06, Lex Omega nr 327767). Przechodząc do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały należy zauważyć przede wszystkim, że z art. 168 Konstytucji RP wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach. Przepis art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. Analogiczne upoważnienie dla organu stanowiącego gminy zawiera przepis art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6. ust 9 ustawy o podatku leśnym. Wymienione przepisy – powołane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w przepisach k.k.s., a zatem sformułowanie: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością", zawarte w we wzorach deklaracji, będących załącznikami do zaskarżonej uchwały wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy. Mając na uwadze, że brak jest podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej, celowym jest stwierdzenie przez sąd administracyjny w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. nieważności uchwały w części obejmującej oświadczenie o uprzedzeniu o odpowiedzialności karno-skarbowej. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 147 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło