I SA/Kr 631/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wiesław Kuśnierz sędzia WSA Borys Marasek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 18 lipca 2025 r. znak 1201-IEE.7113.1.70.2025.4.MB w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącej S. R. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi S. R. (dalej: zobowiązana, skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 18 lipca 2025 r. znak 1201-IEE.7113.1.70.2025.4.MB dotyczące oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. W stanie faktycznym sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Targu prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz tytułów wystawionych przez Burmistrza Miasta R. Postępowanie egzekucyjne zostało skierowane do rachunków bankowych zobowiązanej, zajęto i sprzedano należący do zobowiązanej samochód osobowy. Po ustaleniu, że zobowiązana jest właścicielem kilku nieruchomości, organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 11 marca 2024 r. zajął udział w nieruchomości objętej Księgę Wieczystą nr [...]. Pismem datowanym na 2 kwietnia 2024 r. zobowiązana, działając przez pełnomocnika, wniosła do organu egzekucyjnego skargę na ww. czynność zajęcia udziału w nieruchomości, wskazując na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Pełnomocnik wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz podtrzymała swój wniosek o zajęcie innej nieruchomości wskazanej w piśmie z 7 lutego 2024 r. Po rozpatrzeniu skargi, organ egzekucyjny postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. uznał skargę za nieuzasadnioną. Po wniesieniu przez skarżącą zażalenia na powyższe postanowienie, DIAS utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Następnie skarżąca wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 13 stycznia 2025 r. syn. I SA/Kr 836/24 uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd wskazał, że podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem. Warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy. W tym kontekście Sąd stwierdził, że przedłożone akta administracyjne nie zawierają istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów pozwalających na dokonanie oceny prawidłowości działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Targu i DIAS w Krakowie. W aktach sprawy brak jest bowiem zawiadomień o zajęciu udziału w nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Limanowej prowadzi księgę wieczystą nr [...], jak również dowodów ich doręczenia. Na str. 2 i 2a znajdują się wprawdzie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kopie pierwszych stron przedmiotowych zawiadomień z 11 marca 2024 r., jednak wydaje się, że stanowią one załącznik do wniesionej przez pełnomocnika Skarżącej skargi na czynności egzekucyjne, której także jedynie kopia wraz z kopią koperty, w której ją nadano (zaadresowanej do Szefa KAS), znajduje się w aktach administracyjnych. W aktach sprawy brakuje także pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą adwokat R. R. Sąd nie był więc w stanie zweryfikować prawidłowości doręczenia przedmiotowych zawiadomień, jak również – co jest szczególnie istotne dla weryfikacji wydanych w sprawie rozstrzygnięć – terminowości wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Jak bowiem stanowi art. 54 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej u.p.e.a.) skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W niniejszej sprawie czynnością tą było zajęcie nieruchomości. Sąd wskazał, że ustalenie kiedy miało miejsce doręczenie zawiadomienia o zajęciu nieruchomości miało więc kluczowe znaczenie choćby dla dokonania oceny terminowości wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Podsumowując Sąd stwierdził, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych. Nie jest rolą Sądu poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. W rozpoznanej sprawie akta sprawy nie pozwalają ustalić pełnego stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie jest możliwa ocena zaskarżonego postanowienia pod względem merytorycznym. W tym zakresie doszło do naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., a zatem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, że na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), w ponownie prowadzonym postępowaniu organ uzupełni akt sprawy o dokumenty wskazane w treści uzasadnienia, a następnie dokona prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyda rozstrzygnięcie w oparciu o kompletne akta (tj. na podstawie całości zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego). Rozpatrując ponownie sprawę DIAS postanowieniem z 18 lipca 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US z 24 kwietnia 2024 r. DIAS wskazał, że skompletował akta sprawy o brakujące dokumenty, tj. zawiadomienia o zajęciu nieruchomości wraz z potwierdzeniami ich odbioru oraz pełnomocnictwo udzielone przez zobowiązaną adwokat R. R. Zaznaczył, że "dokonał ich weryfikacji". W dalszej kolejności wywody zawarte w uzasadnieniu postanowienia skoncentrowały się na merytorycznym rozpoznaniu skargi na czynność egzekucyjną, tj. kwestii zbytniej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. W skardze na postanowienie z 18 lipca 2025 r. skarżąca podniosła zarzuty naruszenia: a) art. 191 w zw. z art 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.; dalej: Ordynacja podatkowa lub O.p.) w z w. z art. 123 §1 op, poprzez jego nie zastosowanie w z w. z art.10 §1-3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 77 § 1-4 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich nie zastosowanie w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie w związku z 18, 17 i art. 54 §1 ust. 2 u.p.e.a., poprzez ich nie zastosowanie w zw. art. 153 P.p.s.a. poprzez jego nie zastosowanie, a polegające na tym, że Organ II instancji nie powiadomił pełnomocnika skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, gdyż pozbawiono możliwości obrony skarżącej do składnia przez nią i jej pełnomocnika wniosków dowodowych, a w szczególności na okoliczność, że zajęty udział jest dla niej zbyt uciążliwy oraz że zajęty udział w nieruchomości nie starczy na zaspokojenie całej należności w oparciu o nowe dowody, które zresztą urzędowo - zna organ II instancji, a których nie przeprowadził i których nie mogła przez to zaniechanie organu II instancji złożyć skarżąca, a chociażby, że ma nowy tytuł wykonawczy wystawiony przez Urząd Skarbowy w Nowym Targu, który jest u Dyrektora Izby Administracyjnej w Krakowie, gdzie suma należności z niego wynikająca jest dużo większa niż wartość zajętego udziału w nieruchomości, a co za tym idzie, że zostały spełnione przesłanki z art. 54 §1 ust. 2 u.p.e.a., a zawiadomienie organu z dnia 25 czerwca 2025 roku nie spełnia wymogów określonych w art. 200 §1 O.p. w zw. z art. 123 § 1 O.p., gdyż dotyczy to innej kwestii niż możliwość zapoznania się z aktami sprawy i możliwości złożenia wniosków dowodowych, a w konsekwencji do dokonania dowolnej a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o nie pełny zebrany w sprawie materiał dowodowy i brak wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w efekcie doprowadziło do naruszenia art. 54 §1 ust. 2 u.p.e.a. poprzez jego nie zastosowanie; b) art. 191 O.p. w zw. z art. 7 kpa, 8 § 1 kpa i art. 77 kpa, oraz art. 80 kpa w zw. z art. 84 § 11 2 kpa poprzez dowolną a nie swobodna ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem wiedzy specjalistycznej w zakresie wyceny nieruchomości przez organ II instancji, który dopiero po jego przeprowadzeniu (dowodu z opinii biegłego) może stwierdzić czy zajęcie udziału jest zbyt uciążliwe, czy też nie, a czego nie uczynił, co czyni dowolność ustaleń w tym zakresie oraz naruszenie art. 10 § 1-3 kpa poprzez jego nie zastosowanie poprzez błędne uznanie, ze me zastosowano zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w zakresie zajęcia udziału w nieruchomości dłużnika, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zastosowano najbardziej szkodliwy środek egzekucyjny, który nie starcza na pokrycie całej należności egzekucyjnej oraz spowoduje szkody dla skarżącej w postaci obniżenia wartości nieruchomości z powodu braku dostępu do rogi publicznej i wejścia na I i II piętro budynku położonego przy ul. [...] w R. a w konsekwencji do naruszenia art. 54 § 1 ust. 1 i 2 i § 4 pkt. 2a u.p.e.a. w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie w zw. art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez ich zastosowanie w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez ich niezastosowanie. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uchylenie dokonanego zajęcia, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Wniosła także o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy I SA/Kr 80/25. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ramy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wyznacza okoliczność uprzedniego wydania prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 13 stycznia 2025 r. sygn. I SA/Kr 836/24, gdzie Sąd zawarł ocenę prawną i wskazania do dalszego postępowania. Zaakcentować należy, że zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r. sygn. akt II GSK 2101/11).Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 P.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 550/11). Oddziaływaniem art. 153 P.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 534/12). W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, organ II instancji nie zastosował się w sposób prawidłowy do wytycznych zawartych w uprzednio zapadłym wyroku. Należy podkreślić, że dołączenie do akt sprawy brakujących dokumentów nie było celem samym w sobie. Sąd w uzasadnieniu wyroku z 13 stycznia 2025 r. sygn. I SA/Kr 836/24 dwukrotnie zaakcentował, że celem usunięcia tych braków było doprowadzenie do możliwości "oceny terminowości wniesienia skargi na czynność egzekucyjną". Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 54 § 3 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Organ II instancji co prawda uzupełnił akta administracyjne o zawiadomienia o zajęciu i dowody ich doręczenia (oraz brakujące pełnomocnictwo), jednak za tą czynnością nie poszła ocena terminowości wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Organ ograniczył się do lakonicznej wzmianki, że "dokonał weryfikacji" tych dokumentów (s. 3 zaskarżonego postanowienia), po czym przeszedł do merytorycznego rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie znajdują odzwierciedlenia ewentualne ustalenia organu co do daty doręczenia zawiadomienia o zajęciu nieruchomości i daty złożenia "skargi na czynności egzekucyjne", a tylko w ten sposób można było ustalić, czy rzeczony środek zaskarżenia został wniesiony w terminie. Dokonanie uprzedniej rzetelnej oceny spełnienia warunku formalnego w zakresie terminowości skargi na czynność egzekucyjną było o tyle istotne, że na potwierdzeniu odbioru pism z 11 marca 2024 r. (zawiadomień o zajęciu nieruchomości) skierowanych do pełnomocnika skarżącej, przy podpisie odbiorcy widnieje ewidentnie data 25 marca 2024 r. Z kolei przy podpisie wydającego jest to data 26 marca 2024 r. Natomiast skarga, datowana na 2 kwietnia 2024 r., wpłynęła do organu 3 kwietnia 2024 r., co wynika z prezentaty na pierwszej stronie skargi. Jednocześnie akta administracyjne nie zawierają koperty wskazującej, że skarga została nadana w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, co miałoby wpływ na zachowanie terminu do wniesienia skargi wobec treści art. 57 § 5 pkt 2) K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Jeśliby zatem przyjąć, że datą doręczenia zawiadomienia o zajęciu był 25 marca 2024 r., a skarga została wniesiona osobiście (bez nadania w placówce pocztowej) w siedzibie organu 3 kwietnia 2024 r., to nawet uwzględniając, że 1 kwietnia 2024 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy (drugi dzień Wielkiej Nocy – art. 1 ust. 1 lit. d) ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, Dz. U. z 2025 r. poz. 296), skarga zostałaby wniesiona po upływie ustawowego terminu, którego ostatnim dniem byłby 2 kwietnia 2024 r. Podobna konstatacja byłaby właściwa także przy przyjęciu, że datą doręczenia zawiadomienia o zajęciu był 26 marca 2024 r. Sąd dostrzegł przy tym, że z uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z 13 stycznia 2025 r. sygn. I SA/Kr 836/24 wynika, że uprzednio rozpoznając sprawę Sąd dysponował w aktach administracyjnych kopią koperty, w której nadano skargę na czynności egzekucyjne ("Na str. 2 i 2a znajdują się wprawdzie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kopie pierwszych stron przedmiotowych zawiadomień z 11 marca 2024 r., jednak wydaje się, że stanowią one załącznik do wniesionej przez pełnomocnika Skarżącej skargi na czynności egzekucyjne, której także jedynie kopia wraz z kopią koperty, w której ją nadano [podkreślenie Sądu] (zaadresowanej do Szefa KAS), znajduje się w aktach administracyjnych."). Również organ I instancji przy oddaleniu skargi wzmiankował w uzasadnieniu, że pełnomocnik skarżącej "wysłała skargę" (s. 3 postanowienia z 24 kwietnia 2024 r.). Sugeruje to, że skarga ta została nadana w placówce pocztowej, a akta administracyjne są nadal wybrakowane, bowiem nie zawierają koperty, w której skarga została nadana, pozwalającej na ustalenie daty wniesienia skargi. Z powyższego widać wyraźnie, że DIAS naruszył art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., a zatem przepisy postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Merytoryczne zbadanie zasadności skargi na czynność egzekucyjną nie zostało bowiem poprzedzone ustaleniem czy skarga ta czyni zadość wymaganiom formalnym w zakresie jej terminowości. Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie (pkt I. sentencji wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali czy skarga na czynności egzekucyjne została wniesiona w terminie, w tym dołączy do akt kopertę, w której nadano skargę (o ile skarga została nadana w placówce pocztowej). O kosztach postępowania (pkt II. sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (k. 26 akt sądowych), wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł (ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.) oraz uiszczona opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł (k. 5 akt sądowych).