I SA/Kr 642/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym spraw ze skarg W.G. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 lutego 2012 r. nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], z dnia 1 marca 2012 r. nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie niedopuszczalności zażaleń postanawia : 1. odrzucić zażalenie skarżącego na zarządzenie z dnia 22 stycznia 2014 r., 2. odrzucić skargi, 3. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 maja 2012 r., z dnia 15 maja 2012 r. i z dnia 18 maja 2012 r. skarżący W.G. został wezwany do uiszczenia wpisów od skarg na wskazane w części wstępnej niniejszego postanowienia rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie niedopuszczalności zażaleń. Skarżący w zakreślonym terminie do uiszczenia wpisu wniósł o przyznanie prawa pomocy oraz wniósł zażalenia na przedmiotowe zarządzenia. Postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r. WSA w Krakowie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez NSA postanowieniem z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I GZ 311/13. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił również zażalenia na zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu. W związku z uprawomocnieniem się zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 maja 2012 r., 15 maja 2012 r. i 18 maja 2012 r. skarżący W.G. został pismem z dnia 22 stycznia 2014 r. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skarg na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 lutego 2012 r. i z dnia 1 marca 2012 r. w kwocie 5100 zł – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania do wykonania zarządzenia pod rygorem odrzucenia skarg. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 lutego 2014 r. W dniu 17 lutego 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie z dnia 22 stycznia 2014 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu. Wniósł o zmianę tego orzeczenia – jego uchylenie w całości. Podał również, że z uwagi na zmianę stanu faktycznego wnosi o przyznanie prawa pomocy w całości i zwolnienie go w całości od konieczności uiszczenia wpisu. Podał, że nie ma kwoty 5100 zł i z uwagi na prowadzone przeciwko niemu postępowania egzekucyjne nie posiada w ogóle środków pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 197 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. I tak art. 178 p.p.s.a. stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Za niedopuszczalną należy w szczególności uznać skargę kasacyjną wniesioną od orzeczenia, od którego nie przysługuje omawiany środek weryfikacyjny. Przepisy powyższe z uwagi na treść art. 198 p.p.s.a. mają również zastosowanie do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego. Odnosząc zatem powyższą regulację do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że droga zaskarżenia zarządzeń Przewodniczącego Wydziału wzywających do uiszczenia wpisu od skarg na postanowienia Dyrektora Izby Celnej została już wyczerpana. W tym przedmiocie orzekł prawomocnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalając zażalenia skarżącego (postanowienia z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt od I GZ 312/13 do I GZ 362/13). Należy zaznaczyć, że wezwanie do wykonania prawomocnych zarządzeń poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skarg, nie nakłada na skarżącego nowego obowiązku do uiszczenia wpisu, a jedynie aktualizuje obowiązek wynikający z zarządzeń poddanych kontroli instancyjnej. Pismo zawierające informację o obowiązku uiszczenia wpisu określonego wcześniejszymi zarządzeniami Przewodniczącego nie stanowi zarządzenia zaskarżalnego w myśl art. 227 § 1 p.p.s.a. Takiego charakteru tej czynności nie zmienia przy tym fakt, że wystosowanie do strony pisma następuje na skutek zarządzenia przewodniczącego, a pismo zawiera informacje zbliżone do elementów wezwania do uiszczenia opłaty (por. postanowienie WSA Poznań z 14 lipca 2008 r. II SO/Po 7/05 Legalis, postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. II OZ 574/08 Legalis, postanowienie NSA z dnia 15 maja 2009 r., II OZ 433/09, Legalis). Mając na uwadze powyższe, zażalenie skarżącego podlega odrzuceniu w oparciu o art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia. Ponieważ pomimo wezwania skarżący nie uiścił wpisu od skarg, podlegają również odrzuceniu skargi na wskazane w części wstępnej niniejszego rozstrzygnięcia postanowienia Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Zgodnie bowiem z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. (...). Zgodnie natomiast z § 3 tego artykułu, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W orzecznictwie podnosi się, że po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, Sąd ma obowiązek stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania, co też uczyniono na gruncie niniejszej sprawy. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany (tak: postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., II GZ 95/12, LEX nr 1138008). W tym miejscu należy bowiem podkreślić, że o ile postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy jako niekończące postępowania w danej sprawie nie posiadają atrybutu powagi rzeczy osądzonej i można je - stosownie do art. 165 cytowanej ustawy - uchylać i zmieniać wskutek zmiany okoliczności sprawy, to nie można twierdzić, że postanowienia wydane w tym przedmiocie nie posiadają cechy prawomocności (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2014 r. I SA/Kr 383/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie bowiem do art. 168 §1 p.p.s.a. orzeczenie sądu, a więc także i postanowienie, staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r. III RN 144/02, publ. LEX 81387). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Należy zatem w konsekwencji uznać, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010 r., II FZ 115/10). A zatem ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do wykonania zarządzenia oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (por. SN z dnia 24 kwietnia 1999 r. I CKN 146/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196). NSA w swoim orzecznictwie zauważa, że odmienne postępowanie sądu mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. W sprawie termin do uiszczenia wpisu od skarg upływał w dniu 17 lutego 2014 r. Ponieważ we wskazanym terminie nie został on uiszczony, Sąd skargi odrzucił na zasadzie art. 220§3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia. Mając na uwadze ww. okoliczności Sąd odmówił również skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, poprzez zwolnienie go od konieczności uiszczenia wpisu. Skarżący nie podał zresztą żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji postanowienia, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.