I SA/Kr 695/05

WyrokWSA w Krakowie2007-01-24

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Anna Znamiec, Beata Cieloch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odliczenie od dochodu darowizny na cele kultu religijnego jest dopuszczalne, jeśli dokumentacja nie spełnia wymogów formalnych wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przedmiot darowizny został zakupiony przez darczyńcę na podstawie faktury wystawionej na obdarowanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że darowizna na cele kultu religijnego, polegająca na zakupie organów przez skarżącego i przekazaniu ich parafii, jest dopuszczalna do odliczenia od dochodu. Pomimo błędnego wystawienia faktury przez sprzedawcę na parafię, a nie na skarżącego jako nabywcę, dowody wpłat skarżącego na zakup organów oraz oświadczenie parafii o przyjęciu darowizny i wskazaniu darczyńcy, potwierdzają fakt dokonania darowizny rzeczowej. Umowa darowizny, nawet zawarta bez zachowania formy aktu notarialnego, staje się ważna z chwilą jej wykonania, co miało miejsce w tej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący J. i B. S. odliczyli od dochodu darowiznę w wysokości [...] zł na cele kultu religijnego, dokumentując ją dowodem wpłaty na zakup organów. Organy podatkowe zakwestionowały odliczenie, uznając, że darowizna nie była prawidłowo udokumentowana, ponieważ wpłata nastąpiła na konto firmy sprzedającej organy, a nie na rachunek obdarowanego, a skarżący nie był właścicielem organów, które rzekomo podarował. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 695/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor WSA Beata Cieloch (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2007r., sprawy ze skargi B. i J. S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 marca 2005r nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r, I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych ). Zaskarżoną decyzją z dnia 9 marca 2005 roku nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą B. i J. S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających i po dokonaniu analizy materiału dowodowego nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Organ I instancji w wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających ,którego przedmiotem była weryfikacja danych wynikających ze złożonego zeznania podatkowego za 2003 rok stwierdził, iż J. S. odliczył od dochodu darowiznę w wysokości [...] zł, nieprawidłowo udokumentowaną. Jako dokument poniesienia darowizny J. S. okazał dowód wpłaty - polecenie przelewu z dnia [...].07.2003r. na powyższą kwotę , na konto odbiorcy I., [...] J., tytułem wpłaty za organy "J." - darowiznę na cele kultu religijnego. Ponadto organ I instancji stwierdził, iż J. S. nie dokonał wpłaty darowizny na rachunek obdarowanego, lecz na firmę sprzedającą organy, a zatem w myśl przepisów art.26 ust.1 pkt.9 w zw. z art. 26 ust.7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2000r. Nr 14,poz.176 z późn.zm.) kwota darowizny nie może być odliczona od dochodu. Również zdaniem organu I instancji nie jest to darowizna rzeczowa, bowiem zgodnie z przedstawioną fakturą nabywcą organów była Parafia [...] w M., więc skarżący nie mógł podarować Parafii rzeczy, która nie była jego własnością. Co do zarzutu skarżących, iż organ I instancji nie przeprowadził wizji lokalnej jak również nie przesłuchał świadków organ odwoławczy uznał go za bezzasadny, gdyż w sprawie bezsporne było, iż przedmiotowe organy są w posiadaniu Parafii ,a zakwestionowano jedynie odliczenie od dochodu darowizny ze względu na nie przedstawienie stosownych dokumentów, wymaganych przez przepisy prawa w tym zakresie obowiązujące. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji podjął wszelkie przewidziane prawem środki dowodowe zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.z 2000 r., nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej zwanej u.p.d.o.f.) podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu darowizn na cele kultu religijnego i na działalność charytatywno-opiekuńczą. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 26 ust. 7 u.p.d.o.f. wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z tym że jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, wysokość wydatków na cele wymienione w ust. 1 pkt 9 ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Jeżeli przedmiotem darowizny są towary lub usługi opodatkowane podatkiem od towarów i usług, za kwotę darowizny uważa się wartość towaru lub usługi, uwzględniającą należny podatek od towarów i usług - art. 26 ust. 6 w/w ustawy. Organ podkreślił, że podatnik powinien posiadać prawidłową dokumentację i z tego obowiązku nie zwalnia go fakt wystawiania faktur przez sprzedawcę przy użyciu systemu komputerowego, który zdaniem skarżącego narzuca pewne ograniczenia. W przedmiotowej sprawie w odniesieniu do odliczonej darowizny organ odwoławczy uznał, iż J. S. poniósł wydatek pieniężny, jednak z uwagi na brak dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego nie może on być odliczony od dochodu. Na powyższą decyzję B. i J. S. złożyli skargę i wnieśli o jej uchylenie oraz o umorzenie postępowania ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, o ile rozstrzygnięcie sprawy wymagać będzie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania - art. 122 Ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa materialnego art. 26 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię i nie zastosowanie w sprawie w związku z bezzasadnym przyjęciem, że dla przekazania darowizny organów potrzebna jest umowa darowizny sporządzona w ściśle określonej formie pisemnej. W uzasadnieniu wskazali , że skarżący dokonał darowizny rzeczowej w postaci zakupu organów na rzecz Parafii [...] w M. Współwłaścicielem przedmiotowych organów było także Kółko Rolnicze w Ś. Parafia przyjęła dar i złożyła stosowne oświadczenie o tym kto był ich darczyńcą. Zdaniem skarżących według przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przekazanie parafii organów (darowizny rzeczowej) spełniało wymagania dotyczące kultu religijnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie uznając ,iż skarżący poniósł wydatek pieniężny ,jednak z uwagi na brak dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego nie może być on odliczony od dochodu. Organ II instancji podtrzymał także stanowisko ,iż nie jest to darowizna rzeczowa ,albowiem zgodnie z przedstawioną fakturą nabywcą organu była Parafia [...] w M.,a więc skarżący nie mógł podarować rzeczy ,która nie była jego własnością. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 z 2002r.poz.1269 z poźn. zm - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada ,czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.). Skarga jest zasadna. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w szczególności art.26 ust.1pkt 9, ust.6 i 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2000r.,Nr 14,poz.176 z późn.zm - oznaczana dalej jako u.o.p.d.o.f.) poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie jak i przepisów postępowania - art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, poprzez nieprawidłowe wyjaśnienie zaistniałego w sprawie stanu faktycznego . Naruszenia powyższe miały wpływ na wynik niniejszego postępowania. W istocie należy podkreślić, iż jak wynika z akt prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie dokonano wbrew twierdzeniom organów podatkowych darowizny rzeczowej na cele kultu religijnego. Świadczy o tym przyjęcie darowizny przez Parafię jak i złożenie stosownego oświadczenia o przyjęciu darowizny i osobie darczyńcy jak i dowody wpłat skarżącego na zakup organów . Zdaniem Sądu sam fakt wystawienia błędnie faktury przez sprzedającego na Parafię nie przesadza w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego kto był ich właścicielem. Jak słusznie podnieśli skarżący współwłaścicielami był J. S wraz z Kółkiem Rolniczym w Ś. ( dowód: polecenia przelewu k.47 akt., oświadczenie Parafii k.2 akt). Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu darowizn min. na cele kultu religijnego i na działalność charytatywno-opiekuńczą - łącznie do wysokości nie przekraczającej 10% dochodu. Jeżeli przedmiotem darowizny są towary lub usługi opodatkowane podatkiem od towarów i usług, za kwotę darowizny uważa się wartość towaru lub usługi, uwzględniającą należny podatek od towarów i usług (art. 26 ust. 6 u.p.d.o.f.). Dokonana przez skarżącego wpłata na zakup organów jest dokumentem ,na podstawie którego należało ustalić zgodnie z brzmieniem cytowanego przepisu wartość dokonanej darowizny. Ponadto należy wskazać ,iż w świetle art. 888§1 Kodeksu cywilnego darowizna jest umową, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Jest więc czynnością prawną, której celem jest dokonanie aktu szczodrobliwości bez gospodarczego ekwiwalentu. Istotą darowizny jest bezpłatne, nieekwiwalentne świadczenie darczyńcy kosztem swojego majątku. Wynika z tego, że ze świadczeniem tym nie wiąże się uzyskanie jakiegokolwiek dobra albo zapłaty za wykonane usługi. Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione (art. 890 kc). W przedmiotowej sprawie niewątpliwie miała więc miejsce darowizna i była to darowizna na cele kultu religijnego. Pojęcie cele kultu religijnego należy rozumieć jako środki przeznaczone dla kościołów, związków religijnych i kościelnych osób prawnych (wyrok WSA w Warszawie z 22.09.2005 r., sygn. akt III SA/Wa 845/05, LEX nr 177343). Darowizna ta została dokonana bez zachowania formy aktu notarialnego, jednak stała się ważna z chwilą jej wykonania tj. objęcia przez Parafię w posiadanie podarowanego pianina tj. w dniu [...].07.2003 r. (k.51 akt podatkowych ). W dniach [...].07.03r. i [...].07.03 r. została bowiem dokonana wpłata na konto podmiotu zajmującego się sprzedażą instrumentów, tak więc stroną umowy sprzedaży byli skarżący oraz drugi darczyńca. Jak już wskazano powyżej późniejsze (w dniu [...].08.2003r.) wystawienie faktury VAT nie mogło mieć z punktu widzenia przedmiotowej sprawy żadnego znaczenia. Przedstawione przez skarżących w toku postępowania dokumenty stwierdzające wysokość poniesionych wydatków w związku z dokonaną darowizną uzasadniają odliczenie tej kwoty od dochodu skarżących. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowił zgodnie z art. 200 tej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło