I SA/Kr 704/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2010r. sprawy ze skargi M. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 marca 2010r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych postanawia: - oddalić wniosek o wyłączenie sędziego - Skarżący M. Ś. zgłosił na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010r. wniosek o wyłączenie sędziego Agnieszki Jakimowicz. W odrębnym piśmie z dnia 24 czerwca 2010r. skarżący uzasadnił swój wniosek faktem, że sprawa rozpoznawana w niniejszym postępowaniu (dotyczącym zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym za rok 2006) ma ścisły związek ze sprawą dotyczącą decyzji wymiarowej, która została rozpoznana stronniczo przez sędziego Agnieszkę Jakimowicz (sygn. akt I SA/Kr 1184/09). W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego skarżący wskazał, iż "Sędzia Agnieszka Jakimowicz w decyzji sygn. akt I SA/Kr 1184/09 jest jasnowidzem. W ten sposób wie, że IS: - musiała uchylić decyzję US, chociaż IS nic o tym nie wspominała, oraz - że IS przyjęła ustalenia z uchylonej decyzji US nie wspominając o tym. Ja bardzo cenię dar jasnowidztwa, lecz nie tam gdzie obowiązuje prawo. Dlatego, wolałbym być oceniany przez sędziego wyciągającego logiczne wnioski z akt sprawy zgodnie z obowiązującym prawem. (...) Skoro Sędzia Agnieszka Jakimowicz w decyzji sygn. akt I SA/Kr 1184/09 uznaje decyzję dyrektora IS [...]za słuszną, pomimo: - decyzji rażąco sprzecznej z uzasadnieniem, - pogwałcenia prawa przez nie przesłuchanie wskazanego kluczowego świadka, - przypisanie IS działań o których IS nie wspomina, - braku odniesienia do zgłaszanych wniosków i zarzutów, - zamknięcia rozprawy bez umożliwienia mi wypowiedzi, - prowadzenia postępowania w sposób skrajnie nie budzący zaufania do organów podatkowych, Dowód: akta sprawy I SA/Kr 1184/09 w sądzie. to jaką decyzję może Pani Sędzia podjąć w tej sprawie ??? Ja wiem, że jasnowidz powie to co wewnętrznie usłyszy, raz może być tak a raz inaczej, zależy od kogo wewnętrzny głos dochodzi." W oświadczeniu z dnia 6 lipca 2010r. Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz wyjaśniła, że nie zachodzą przesłanki wyłączenia jej od orzekania w sprawie wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Jednocześnie przyznała, że była sprawozdawcą w sprawie o sygn. akt l SA/Kr 1184/09, dotyczącej decyzji w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Dodatkowo stwierdziła, iż w sprawie tej jednak, jak w każdej ze spraw rozpoznawanych na rozprawie przed sądami administracyjnymi, wyrok wydany został w składzie trzyosobowym, który to skład orzekający uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Protokół rozprawy, dokumentujący przebieg rozprawy w sprawie o sygn. akt l SA/Kr 1184/09 nie zawiera żadnych informacji na temat odmowy udzielenia głosu skarżącemu. Skarżący nie wnosił także o jego uzupełnienie, czy sprostowanie. Wskazała nadto, że w sprawie o sygn. akt l SA/Kr 1798/09 skarżący również zgłosił wniosek o wyłączenie sędziego, który to wniosek został oddalony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia zaś, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do przepisu art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten, w odróżnieniu od art. 18 p.p.s.a. zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, a zatem jego bezwzględne wyłączenie, dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Podstawą wyłączenia sędziego na gruncie tego przepisu są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do zaistnienia wątpliwości co do bezstronności sędziego. Mając zatem na względzie powyższe regulacje normatywne zważyć należy, iż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 18 września 2008 r. (sygn. akt I OZ 696/08) charakter instytucji wyłączenia sędziego jest oczywisty i sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. W tym zakresie istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne wymienione enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 p.p.s.a., jest taka sama. Ma ona zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wskazano przy tym, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 100/09). Okoliczności faktyczne wskazane przez skarżącego (rzekomy brak bezstronności) nie dają się przyporządkować do żadnej z przesłanek wyłączenia zawartych w enumeratywnym katalogu art. 18 p.p.s.a. W tych warunkach twierdzenia skarżącego należało poddać próbie na okoliczność stwierdzenia istnienia okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanego we wniosku sędziego z punktu widzenia przesłanki wyłączenia z art. 19 p.p.s.a. Jakkolwiek w ujęciu przepisu art. 19 p.p.s.a. przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy – to jednak stan rzeczy warunkujący zaistnienie przesłanki wyłączenia musi zostać przez wnioskodawcę choćby uprawdopodobniony. Uzasadnienie wniosku o wyłączenie zawiera w gruncie rzeczy zarzuty skierowane pod adresem wyroku, jaki zapadł w sprawie wymiarowej, które to okoliczności mogły być podnoszone wyłącznie w skardze kasacyjnej. Skarżący, który nie zgadzał się z rozstrzygnięciem, na które powołuje się w treści wniosku o wyłączenie sędziego (sygn. akt I SA/Kr 1184/09) miał możliwość wniesienia od wydanego w sprawie wyroku, stosownych środków zaskarżenia w toku instancji. Również zarzuty merytoryczne dotyczącej niniejszej sprawy, a wyartykułowane we wniosku o wyłączenie z dnia 24 czerwca 2010 r. zostaną rozpoznane w toku postępowania sądowodaministracyjnego. Należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08 (ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 97), słusznie podkreślił, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Innymi słowy sędzia nie może podlegać wyłączeniu z tej tylko przyczyny, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciami wydanymi w sprawach z udziałem tego sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach zaskarżenia, w ramach kontroli instancyjnej. Mając zatem na względzie oczywisty brak faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziego, należało na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji postanowienia.