I SA/Kr 72/22

WyrokWSA w Krakowie2022-04-13

Skład orzekający: Inga Gołowska, Piotr Głowacki, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przesłanka obniżenia przychodu o co najmniej 40% w stosunku do przychodu z listopada 2019 r., warunkująca zwolnienie z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, odnosi się do przychodów z działalności gospodarczej w ogólności, czy też do przychodów z konkretnego rodzaju działalności, który uprawnia do zwolnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanka obniżenia przychodu o co najmniej 40% w stosunku do przychodu z listopada 2019 r., warunkująca zwolnienie z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, odnosi się do przychodów z działalności gospodarczej w ogólności, a nie do przychodów z konkretnego rodzaju działalności, który uprawnia do zwolnienia. Stanowisko organu, interpretujące ten przepis jako wymóg prowadzenia tej samej działalności w obu okresach, nie znajduje aprobaty w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił K. Z. zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r., uznając, że nie spełniła ona warunku spadku przychodów o co najmniej 40% w stosunku do listopada 2019 r., ponieważ działalność gastronomiczna (PKD 56.10.A), uprawniająca do zwolnienia, była prowadzona od niedawna. Skarżąca zarzuciła, że spadek przychodów należy odnosić do działalności w ogólności, a nie do konkretnego rodzaju działalności. Sąd uchylił decyzję ZUS.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 2 listopada 2021 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. z dnia 2 listopada 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r.; uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z 2 listopada 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. , odmówił K. Z. zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Jako podstawę prawną ww. rozstrzygnięcia powołano art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.), dalej: "ustawa COVID-19" w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021r. poz. 1621),. W motywach decyzji wywiedziono, iż we wniosku z dnia 31.12.2020r. podano, iż na 30.09.2020 r. przeważającą działalnością jest działalność, której kod PKD; to 56.10.A (restauracje i inne placówki gastronomiczne). Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2010r. działalność oznaczoną konkretnym kodem PKD jako rodzaj przeważającej działalności przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek jeżeli przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Zgodnie z wpisami w CEiOG w 2019r. skarżąca wykonywała działalność taksówek osobowych określoną kodem PKD 49.32.Z. Był to jedyny rodzaj określonej przez nią działalności. Zmiana rodzaju prowadzonej działalności została ujawniona w CEiDG w dniach 17.01.2020r. Wówczas zostały dopisane dodatkowe rodzaje świadczonych usług określone w PKD; 10.71.Z, 56.10A 56.21.Z, 56.30.Z, jednak przeważająca działalność pozostała bez zmian PKD 49.32.Z. Zmiana przeważającej działalności na 56.10.A (restauracje i inne placówki gastronomiczne) została wpisana w CEiDG 9.03.2020r. Na dzień 30.09.2020r według bazy GUS prowadziła działalność oznaczoną kodem PKD uprawniającym do zwolnienia jednak nie ma możliwości porównania uzyskanych, przychodów z tej działalności w 11.2020 do przychodów osiągniętych w 11.2019, gdyż taki rodzaj usług nie był przez nią wykonywany. Ustawodawca jasno określił rodzaj prowadzonej działalności oraz wskazał, że jednym z warunków jest spadek przychodów z tej działalności. W tym przypadku nie można stwierdzić spadku przychodu z działalności określonej PKD 56.10.A (restauracje i inne placówki gastronomiczne), gdyż ten rodzaj działalności wykonuje skarżąca dopiero od 01.2020r. W skardze na powyższą decyzję K. Z. zarzuciła, że przesłanki obniżenia przychodów wynikającej z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, tj. by przychód był niższy o co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r., nie należy odnosić do przychodów tego samego rodzaju działalności, lecz do obniżenia przychodów z działalności w ogólności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, akcentując niespełnienie przez stronę przesłanki zwolnienia, wskazanej w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z 2 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopada 2020 r. Skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na wstępie odnotować należy, że w spornej decyzji nie kwestionuje się ani tego, że na dzień 30 września 2020 r. skarżąca prowadziła działalność o kodzie PKD uprawniającym do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r., w świetle art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, ani złożonego przez skarżącą oświadczenia, że przychód z działalności uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Natomiast sporna była wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 w zakresie przesłanki obniżenia przychodu co do wyrażenia "przychód z tej działalności", którą organ interpretuje w ten sposób, że działalność prowadzona w listopadzie 2019 r. powinna być jednorodzajowa z tą uprawniającą do zwolnienia, a wykazaną w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. (art. 31 zo ust. 11 ustawy COVID-19). To stanowisko interpretacyjne organu zasadnie podważa strona skarżąca. Nie zyskało ono bowiem aprobaty w bieżącym orzecznictwie sądów administracyjnych. Zapatrywanie organu nie uwzględnia w tym zakresie, co trafnie podnosi się w skardze, kontekstu systemowego wskazanego unormowania, tj. w szczególności ust. 11 art. 31zo ustawy COVID-19. Skoro bowiem zgodnie z tym ostatnio wymienionym przepisem, prawodawca "wymaga, aby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg weryfikuje w oparciu o dane z rejestru REGON/CEIDG, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawcy wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów" (por. wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2021 r., III SA/Łd 395/21; wyrok WSA w Rzeszowie z 15 lipca 2021 r., I SA/Rz 365/21; wyrok WSA w Białymstoku z 23 czerwca 2021 r., I SA/Bk 190/21; wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 262/21; wyrok WSA w Warszawie sygn. V SA/Wa 2716/21). Pogląd ten skład orzekający podziela. Zatem zwolnieniem z opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy prowadzący wskazane w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 rodzaje działalności według stanu na dzień 30 września 2020 r. Zgodzić się tym samym należy ze skarżącą, że przesłanka obniżenia dochodów odnosi się do prowadzenia działalności gospodarczej in genere i nie jest związana z rodzajem działalności, która uprawnia do zwolnienia; innymi słowy nie jest tak, że również w listopadzie 2019 r. skarżąca powinna była prowadzić działalność oznaczoną kodem PKD 56.10.A. Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej organowi pozostaje tym samym subsumpcja dokonanych ustaleń pod ww. unormowanie z uwzględnieniem wykładni dokonanej w niniejszym orzeczeniu. Z uwagi na powyższe, stwierdzając naruszenie wyżej powołanego przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło