I SA/Kr 746/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A.K., o wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w sprawie ze skarg C. Sp. z o.o. w K.na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 29.04.2016r. Nr [...],[...],[...],[...],[...] w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013r. postanawia: przyznać adwokatowi A.K., wykonującej zawód w ramach Kancelarii "K", znajdującej się w K na Pl. S., wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 8 856 zł ( osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć złotych), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 1656 zł (tysiąc sześćset pięćdziesiąt sześć złotych ) Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawach o sygn. akt I SO/Kr 3 - 7/16 postanowieniami z dnia 30.09.2016r. przyznał stronie skarżącej prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia adwokata. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej dnia 12.10.2016r. wyznaczył w w/w sprawach pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A.K. Akta spraw o sygn. I SO/Kr 3 - 7 /16 zostały włączone do akt postępowań prowadzonych pod sygn. I SA/Kr 746 - 750/16. W dniu 22.11.2016r. wpłynęły w w/w sprawach pisma skarżącego stanowiące uzupełnienia skarg, sporządzone przez wyznaczonego pełnomocnika. Dnia 02.12.2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył na rozprawie sprawy o sygn. akt I SA/Kr 746 - 750/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą I SA/Kr 746/16 oraz uchylił zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji. W dniu 22.12.2016r. do tut. Sądu wpłynął wniosek adwokata A.K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu zawierający oświadczenie , że koszty te nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. Zgodnie z art. 250§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz.718 z p.zm. ) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wyznaczony pełnomocnik strony skarżącej reprezentował ją w postępowaniu I instancyjnym . Wywiązał się tym samym z powierzonych mu obowiązków. Stąd też zasądzenie wynagrodzenia z tego tytułu jest zasadne. Artykuł 250 § 2 w/w ustawy dopuszcza jednak możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika, w uzasadnionych przypadkach, co stanowi legitymację swoistego miarkowania w tym zakresie. Podkreślić, przy tym trzeba, że mimo , iż w normie tej jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, to w rzeczywistości kompetencję w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (M.Jagielska (w:) R.Hauser, M.Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 994). Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U z 2015r., poz. 1801) mające tutaj zastosowanie w związku z § 22 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U z 2016r., poz. 1714), mówi że: ustalenie opłaty (wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu) następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (por. § 4 ust. 2 ). Norma ta stanowi tym samym dyrektywę kierunkową dla ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w konkretnym przypadku. Niniejsza sprawa de facto składa się z pięciu spraw o sygn. akt od I SA/Kr I 746/16 do I SA/Kr 750/16. Połączenie ich miało bowiem charakter techniczny i służyło realizacji zasady ekonomii procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 08.05.2007r. , sygn. I FSK 457/07; postanowienie NSA z dnia 10.06.2008r. , sygn. I FZ 231/08, postanowienie NSA z dnia 08.07.2009r. , sygn. I FSK 953/09, postanowienie NSA z dnia 24.02.2011r. , sygn. I FSK 1468/10,wyrok NSA z dnia 01.04.2010r. , sygn. II OSK 2060/09). W pierwszych dwóch z nich ( I SA/Kr 746 – 747/16) wartość przedmiotu sporu nie przekraczała 200 000 zł., czyli zawierała się w wyszczególnionym przez § 8 pkt 6) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U z 2015r., poz. 1801) przedziale : "powyższej 50 000 do 200 000 zł" a w trzech następnych (I SA/Kr 748 – 750/16 ) wartość ta wyniosła kolejno: 862 104 zł, 943 010 zł, 1 107 223 zł, czyli zawierała się w przedziale "powyżej 200 000 zł", wyszczególnionym przez § 8 pkt 7) w/w rozporządzenia, które należy brać pod uwagę w zw. z jego § 21 ust. 1 pkt 1) lit. a Wyliczając więc "bazowe" kwoty wynagrodzeń pełnomocnika za w/w sprawy, w oparciu o § 4 ust. 1 i wymienione wyżej przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w związku z § 22 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, przyjąć należy, że mają one wartość kolejno : 3600 zł (1/2 z 7200 zł) + 3600 zł (1/2 z 7200 zł) + 7200 zł (1/2 z 14 400 zł) + 7200 zł (1/2 z 14 400 zł) + 7200 zł (1/2 z 14 400 zł). Ustalając wynagrodzenie pełnomocnika przy pomocy wspomnianych dyrektyw kierunkowych oraz upoważnienia z art. 250§ 2 p.p.s.a., podkreślić trzeba, że w/w sprawy dotyczą określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, za poszczególne miesiące 2013r. Są więc rodzajowo takie same, co w konsekwencji powoduje , że analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne. Należy ponadto zwrócić uwagę, iż doszło tylko do jednego stawiennictwa pełnomocnika na rozprawę przed WSA w Krakowie. Wreszcie zaznaczyć trzeba, że wartości przedmiotów sporów, ze względu na "ujęcie procentowe" – wymiar podatku, są bardzo wysokie, co z kolei decyduje proporcjonalnie o wysokości wynagrodzenia pełnomocnika w ramach odpowiednich przedziałów wymienionych w powołanym rozporządzeniu. Mając natomiast na względzie finansowy interes Państwa należy zwrócić uwagę na ten aspekt, ustalając wynagrodzenie pełnomocnika. Państwo bowiem występuje jako gwarant praworządności, zasad poszanowania prawa wszystkich swoich obywateli – także tych ubogich. Musi więc dysponować posiadanymi środkami, z jednej strony w ramach obrony wspomnianych wartości, ale z drugiej powinno czuwać, aby wydatki na te cele były współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym a nie tabelaryczno – przedziałowym, jak ma to miejsce w cytowanym rozporządzeniu. Skarb Państwa występuje bowiem, najpierw w przypadku wyznaczenia a później wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, jako zleceniodawca. Umocowany jest do tego zasadą m.in opiekuńczości, realizującą się poprzez zapewnienie stronie prawa do sądu ale i koniecznością działania dla dobra obywateli. Stąd też wysokość zapłaty za to zlecenie powinna odzwierciedlać zarówno wkład pracy, jak i wartość rzeczywiście wykonanej pracy, ocenianej oczywiście wieloaspektowo, ale przy pomocy obiektywnego miernika staranności. Zaznaczyć przy tym trzeba, że prezentowana wykładnia zagadnienia miarkowania w kontekście aspektu fiskalnego nie stoi w sprzeczności z w/w rozporządzeniem a ma charakter doprecyzowujący jego treść, w tym konkretnym przypadku, który oceniać należy z uwzględnieniem zasady sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego, wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z p. zm.). Biorąc pod uwagę powyższe, orzekający przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie, za I instancję w wysokości 25% "kwoty bazowej" wyliczonej, w oparciu o w/w przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., za każdą sprawę. Dało to kwotę 1800 zł. w przypadku dwóch spraw [ 2 sprawy x (25% z 3 600 zł. = 900 zł.)] a w przypadku pozostałych trzech spraw kwotę 5 400 zł. [3 sprawy x (25% z 7 200 zł. = 1800 zł.)]. Łączne przyznane wynagrodzenie pełnomocnika przybrało więc wartość 7 200 zł (1800 zł + 5400 zł = 7200 zł). Przedmiotowe wynagrodzenie podwyższone zostało o stawkę podatku od towarów i usług, ustaloną w oparciu o art. 41 ust. 1 i art. 146 a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 710 z p. zm.) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. i wynoszącą w tym wypadku 1 656 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sekwencji, na podstawie art. 258 § 1 i 2, pkt 8) w zw. z art. 250§ 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.).