I SA/Kr 77/12
WyrokWSA w Krakowie2012-06-13
Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz, Ewa Michna, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja finansowa i osobista podatnika, w tym błąd skutkujący złożeniem zeznania po terminie, uzasadniają umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudna sytuacja finansowa i osobista podatnika, w tym błąd skutkujący złożeniem zeznania po terminie, nie stanowią wystarczających przesłanek do umorzenia zaległości podatkowej. Umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, wymagającą zaistnienia wyjątkowych okoliczności, niezależnych od sposobu postępowania podatnika lub spowodowanych czynnikami, na które nie miał on wpływu. Sama trudna sytuacja materialna nie może być automatycznie utożsamiana z ważnym interesem podatnika.Stan faktyczny
Podatnik D.L. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn, powołując się na trudną sytuację życiową i finansową, problemy zdrowotne członków rodziny oraz błąd w terminowym złożeniu zeznania SD-3. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na posiadany przez podatnika majątek o znacznej wartości oraz brak wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Prezydent Miasta odmówił zgody na umorzenie. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 77/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r., sprawy ze skargi D.L., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 listopada 2011 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku - skargę oddala -
Wnioskiem z dnia 27 maja 2011r. D.L. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn w kwocie 16.331,00zł, ustalonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 kwietnia 2011r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w chwili obecnej nie ma możliwości dokonania zapłaty ustalonego podatku, z uwagi na trudną sytuację życiową i finansową. Wyjaśnił przy tym, że problemy finansowe rodziny zaczęły się jeszcze w 1996r., kiedy jego matka dowiedziała się o chorobie nowotworowej. Począwszy od tego czasu większość środków finansowych rodziny wydatkowana była na cele leczenia. Rodziców wnioskodawcy wspierał wówczas jego brat, który w 2008r. sam został dotknięty ciężki zawałem serca w wieku zaledwie 31 lat. Długotrwały pobyt w szpitalu i rehabilitacja skutecznie uniemożliwiły mu uzyskiwanie jakichkolwiek dochodów. W tej sytuacji w 2009r. wnioskodawca podjął próbę rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej, która została wsparta środkami z dotacji europejskich. Niemniej wkrótce potem po długiej chorobie zmarła jego matka, co w istotny sposób odbiło się na kondycji psychicznej rodziny. Z niewielkich dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca wspierał ojca otrzymującego głodową rentę w kwocie 745,81zł. W 2010r. dla odmiany jego brat przestał otrzymywać zasiłek i pozostał bez jakichkolwiek środków do życia. Wszystkie te problemy w sposób niekorzystny odbiły się na kondycji finansowej jego firmy, z której w 2010r. uzyskał zaledwie 11 875,26zł. W tym samym roku wnioskodawca został skreślony z listy studentów "A" wskutek nieuiszczenia czesnego, co było bezpośrednią konsekwencją opisanych kłopotów finansowych.
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2011r. nr [...] Prezydent Miasta K., zajmując z inicjatywy Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowisko w sprawie, nie wyraził zgody na całkowite umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn w kwocie 16.331,00 zł.
Decyzją z dnia 22 sierpnia 2011r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wnioskodawcy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku. W pierwszej kolejności odwołano się do postanowienia wydanego w sprawie przez Prezydenta MK. Dalej przypomniano, że w drodze spadku wnioskodawca nabył następujący majątek:
- nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o powierzchni 1.719 m2 zabudowaną budynkiem mieszkalnym położonym w K. przy ul. C.,
- nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o powierzchni 898 m2 zabudowaną budynkiem mieszkalnym położonym w K. przy ul. C..
Łączna wartość nabytego majątku wynosi 1.000.000,00 zł. Dziedziczenie nastąpiło w I grupie podatkowej w udziale 1/3 części, a zatem strona nabyła majątek o wartości 333.333,00zł.
Ponadto, przywołując treść przepisu art. 67 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity - Dz. U z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.) organ stwierdził, że w 2010r. wnioskodawca osiągnął przychód z działalności gospodarczej (prowadzonej w zakresie usług budowlanych) w wysokości 37.015,83 zł, natomiast dochód ukształtował się na poziomie 11.991,09zł. Pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z ojcem (lat 62), pobierającym świadczenie ZUS (renta) w kwocie 745,81zł miesięcznie. Podstawowe koszty utrzymania, które zostały udokumentowane dotyczą opłat za energię elektryczną (235,42 zł/m-c), gaz (94,21 zł/m-c), oraz zobowiązania wobec "M" S.A. (101,28 zł) a także "T" S.A.(152,11 zł). Koszty te zostały wykazane przez M.L. – brata wnioskodawcy jako związane z utrzymaniem nieruchomości przy ul. C.. Organ zaznaczył, że z przedłożonego materiału dowodowego nie wynika, aby wnioskodawca posiadał zadłużenia wobec instytucji finansowych lub osób trzecich. Nie korzysta również z dofinansowania w ramach systemu opieki społecznej. Oprócz odziedziczonych udziałów w nieruchomościach posiada nadto majątek ruchomy w postaci samochodu osobowego marki Ford rok prod. 1997, który został zakupiony w dniu 22 września 2009r.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik podatnika zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 67 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, która miała polegać na jego błędnej wykładni, a nadto wytknął mu błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania decyzji oraz brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy.
W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że wnioskodawca otrzymał postanowienie nabycia spadku wraz z klauzulą prawomocności z dnia 1 września 2010 r. wydaną 2 listopada 2010 r. Jako osoba nie mająca doświadczenia ani wiedzy prawniczej przeświadczony był, iż termin do zgłoszenia nabycia własności naczelnikowi urzędu skarbowego, stanowiący przesłankę zwolnienia z podatku, biegnie od daty 2 listopada 2010r. O swojej pomyłce dowiedział się dopiero z dniem otrzymania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającej wysokość podatku od spadków i darowizn. Stanowi to o zaistnieniu wyjątkowej sytuacji, do jakiej odwoływał się w swym rozstrzygnięciu organ, jako podstawy uwzględnienia wniosku o umorzenie.
Za umorzeniem wnioskodawcy zaległości podatkowych przemawiać mają również względy sprawiedliwości społecznej. Wnioskodawca należy bowiem do grupy osób zwolnionych od podatku od spadków i darowizn od nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych. Gdyby nie do końca zawiniony błąd, byłby on zupełnie zwolniony z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Decyzją z dnia 30 listopada 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ stwierdził, że powołany przez pełnomocnika w odwołaniu zarzut, iż nie uwzględniono faktu, że strona należy do grupy osób zwolnionych od podatku od spadków i darowizn od nabycia własności rzeczy, a powstały do zapłaty podatek byłby nienależny, gdyby strona dopełniła warunku wynikającego z ustawy, jest bezzasadny. Ustawodawca jasno określił bowiem warunki skorzystania z przedmiotowego zwolnienia. Fakt niespełnienia warunków do skorzystania z dobrodziejstwa ulgi przewidzianej przepisem art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn wprawdzie nie był przedmiotem zainteresowania organu, niemniej stwierdzono, że okres do dokonania zgłoszenia nabycia - nawet biorąc pod uwagę wskazane przez stronę argumenty o jego skróceniu na skutek błędnego przyjęcia początkowej daty biegu terminu do zgłoszenia nabycia - był wystarczająco długi dla wywiązania się z ustawowego obowiązku. W ocenie organu zaniedbanie strony w tym zakresie nie może stanowić przesłanki do udzielenia ulgi, bowiem stałoby to w sprzeczności ze słusznie pojętym interesem publicznym.
Zdaniem organu odwoławczego, wniosek strony o umorzenie przedmiotowej zaległości nie wskazywał żadnych nadzwyczajnych okoliczności przemawiających za przyznaniem ulgi w spłacie. Przedmiotowa zaległość nie powstała w związku ze szczególnymi zdarzeniami, niezależnymi od sposobu postępowania wnioskodawcy, bądź spowodowanymi czynnikami, na które nie miał wpływu.
Jak podkreślono, trudna sytuacja finansowa, na którą powołuje się strona, nie uzasadnia automatycznego udzielenia ulgi. Nadmieniono przy tym, że w postępowaniu odwoławczym również organ odwoławczy jest zobowiązany respektować stanowisko Prezydenta Miasta K. i dlatego nie może pozytywnie załatwić wniosku strony zawartego w odwołaniu.
Dokonując wykładni pojęcia "interes publiczny" w obowiązującym systemie prawa i wynikającej z niego zasady powszechności opodatkowania, stwierdzono, że dopóki istnieją niewykorzystane możliwości wyegzekwowania należności, dopóty ich umorzenie przed ich wyczerpaniem nie leży w interesie publicznym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik podatnika powtarzając zarzuty odwołania i okoliczności wskazane we wniosku o umorzenie zażądał uchylenia opisanej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 sierpnia 2011r., a także wskazanego postanowienia Prezydenta Miasta K.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w zw. z treścią art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133§1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane zasady Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że decyzja ta, jak i poprzedzająca decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z porządku prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowił przepis art. 67a§1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity - Dz. U z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z nim organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są zatem w ramach tzw. uznania administracyjnego, a uwzględnienie wniosku podatnika i umorzenie zaległości podatkowej stanowi wyjątek od obowiązującej w polskim prawie zasady obowiązkowego płacenia podatków. Wyjątek od tej zasady ustawodawca przewidział w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez dopuszczenie możliwości udzielania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej w wypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj.: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, albo też oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zobowiązania podatkowego. Prawo organu do wydania decyzji w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do tego, że nawet w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej (a także obu łącznie) organ może odmówić uwzględnienia żądania strony. Użycie przez ustawodawcę ogólnych zwrotów: "ważny interes podatnika", "interes publiczny" stwarza konieczność dokonania przez organ szerokiej oceny różnych wartości, w tym również systemu ocen mieszczących się poza systemem prawa podatkowego, a nawet pozaprawnych. Granice swobodnego uznania wyznacza choćby interes publiczny, co wiąże się z koniecznością odpowiedzi na pytanie – czy w konkretnym przypadku domaganie się spełnienia obowiązku podatkowego nie będzie sprzeczne z tym interesem.
Jednocześnie przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2010r., nr 80, poz. 526 ze zm.) stanowi, iż w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Ze sformułowania "wyłącznie na wniosek lub za zgodą" jednoznacznie wynika, że naczelnik urzędu skarbowego może zrealizować przyznaną mu kompetencję odnośnie do podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, tylko ("wyłącznie") za zgodą organu reprezentującego jednostkę samorządu terytorialnego. Organ ten ma bowiem pełną wierzycielską kompetencję w zakresie takich dyspozycji jak udzielanie ulg podatkowych, umarzanie, rozkładanie na raty i odraczanie terminów płatności należności. Natomiast naczelnik urzędu skarbowego, do którego należy pobieranie podatków przypadających samorządowi terytorialnemu, został wyposażony w kompetencję do wydawania dla zainteresowanych podatników rozstrzygnięć między innymi, co do umarzania podatków stanowiących dochód jednostek samorządu terytorialnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2004r., sygn. akt III SA 1118/2003, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2006r., sygn. akt III SA/Wa 2160/04). Jest to jednak kompetencja subsydiarna w stosunku do tej, która przysługuje organowi samorządowemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2002r., sygn. akt III RN 135/2001). W związku z tym w sytuacji, gdy Prezydent Miasta K. odmówił umorzenia zaległości podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego oraz Dyrektor Izby Skarbowej byli tym negatywnym stanowiskiem związani.
Na tle tak zarysowanego stanu prawnego spornym w sprawie było czy sytuacja finansowa i osobista skarżącego, w tym kłopoty zdrowotne jego brata oraz błąd skarżącego skutkujący złożeniem zeznania SD-3 po upływie terminu uprawniającego do skorzystania z ulgi podatkowej stanowią ważny interes podatnika skutkujący umorzeniem zaległości podatkowej.
W ocenie Sądu organy podatkowe obu instancji dokonały dokładnego ustalenia sytuacji materialnej i osobistej podatnika (ustalenia w tym zakresie przedstawione zostały w uzasadnieniach decyzji organu I i II instancji), wnioskując końcowo, że nie spełniona została żadna z przesłanek zastosowania ulgi podatkowej, określona w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji szczegółowo też odniesiono się do wszystkich, ujawnionych w toku postępowania, elementów umożliwiających ocenę sytuacji osobistej i finansowej skarżącego, w tym do wszystkich okoliczności wskazanych obecnie przez skarżącego w skardze.
Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający podziela stanowisko organów podatkowych, że w rozpatrywanym przypadku nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego. Użyte przez ustawodawcę określenie "interes publiczny" należy postrzegać, jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, słuszność, zaufanie obywateli do organów władzy, równość itp. Ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. koszty postępowania mającego na celu ściągnięcie podatku będą większe niż możliwa do ściągnięcia kwota, albo też sam podatnik będzie zmuszony do korzystania z opieki społecznej).
Co do przesłanki "ważnego interesu" podatnika to jak już wskazano brak występowania tej przesłanki został wyeksponowany w uzasadnieniach decyzji obu organów, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego bardzo szczegółowo podano powody, z uwagi na które istnienie tej przesłanki jest wykluczone. O istnieniu ważnego interesu podatnika, decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się nadto pogląd, wskazujący, że skoro umorzenie zaległości podatkowej oraz zaniechanie poboru podatku jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym wypadki społeczne i gospodarcze muszą posiadać tę samą cechę. Za umorzeniem zaległości podatkowej oraz za zaniechaniem poboru podatku przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 kwietnia 2004r. sygn. akt: I SA/Wr 735/02, Lex 129659). Ulgi w spłacie należności stanowią - aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego – to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego też równie wyjątkowy charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, co oznacza w istocie rezygnację Skarbu Państwa z należnych mu wpływów.
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe wywiązały się z ciążących na nich obowiązków i prawidłowo rozstrzygnęły sprawę. Decyzja o odmowie umorzenia zaległości podatkowej została podjęta w ramach uznania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania, w którym Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień. W aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące o wszechstronnym zbadaniu sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawcy. Ocenie poddane zostały wszystkie dowody związane ze sprawą, zarówno te - będące w posiadaniu organów, jak i dokumenty przedłożone przez stronę w toku dwuinstancyjnego postępowania. Organy umożliwiły przy tym wnioskodawcy czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Wydając decyzje organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego analizy, a także wyczerpująco i wszechstronnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych i mieści się ona w ramach przyznawanego organom uznania administracyjnego. Jednocześnie ocena ta, dokonana w kontekście przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi, jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Organy podatkowe prawidłowo uznały, że udzielenie ulgi w spłacie poprzez umorzenie zaległości podatkowej nie może być postrzegane jako rekompensata za popełniony błąd tym bardziej, że istnieją realne szanse na uzyskiwanie przez skarżącego środków z prowadzonej działalności zarobkowej oraz gdy się ma na uwadze wartość posiadanego przez skarżącego majątku. Organ podatkowy zasadnie wskazał nadto, że wiek skarżącego daje podstawy do przypuszczania, iż zdobędzie on w przyszłości środki pieniężne (czy to ze sprzedaży nieruchomości, ewentualnie czerpiąc innego rodzaju dochód z nieruchomości czy też z innych źródeł), które umożliwią uregulowanie zaległości podatkowej. Wynika to z art. 26 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. W rozpatrywanej sprawie brakuje okoliczności minimalizujących szanse skarżącego na uzyskanie środków pieniężnych, stąd aktualna pozostaje ogólna możliwość ich zdobycia (a nawet powinność, wobec istnienia zobowiązań publicznoprawnych). Dodatkowo, nieco na marginesie zauważyć należy, że konieczność pokrycia zaległości podatkowej określonej w decyzji nie musi mieć charakteru jednorazowego świadczenia, albowiem skarżący może starać się starać również o rozłożenie tej płatności na raty.
Sąd podzielił także stanowisko organów, iż wprawdzie skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ale sytuacja taka nie uzasadnia automatycznie udzielenia ulgi. Sąd w składzie rozpoznającym nin. skargę w pełni podzielił zatem pogląd wyrażony w wyroku z dnia 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 706/09 (dostępny w bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. W przeciwnym razie prowadziłoby to do absurdu. Zawsze bowiem ulga w spłacie zobowiązania podatkowego jest w interesie(faktycznym) podatnika.
Nadmienić należy, że działając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd przeprowadził ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji i prowadzącego do jej wydania postępowania podatkowego z punktu widzenia również innych obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Ocena ta obejmowała także, na zasadzie wynikającej z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2011 r. (sygn. akt II FPS 9/09), czynności podjęte w sprawie przez przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w zakresie wyrażenia zgody na umorzenie zaległości w podatku, będącego dochodem tej jednostki. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego uwzględnia stan faktyczny sprawy tożsamy ze stanem faktycznym uwzględnianym w decyzji organów podatkowych. Dotyczy ono również tego samego podmiotu (organ samorządu uwzględnia sytuację indywidualną tego samego podatnika, którego dotyczyć będzie decyzja organu podatkowego). W przypadku obu aktów (organu samorządowego i organu podatkowego) istnieje więc tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Postanowienie wójta (burmistrza lub prezydenta) uznać zatem należy za wydane w granicach sprawy dotyczącej umorzenia, rozłożenia na raty i odroczenia terminów płatności należności z tytułu podatku od spadków i darowizn, a także zwolnienia z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru tych należności. Jednocześnie zbadanie jego legalności w ramach tej sprawy nie narusza przepisów dotyczących zaskarżania tego aktu w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, skoro nie podlegało ono samodzielnemu zaskarżeniu (zob. uchwała NSA z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rezultacie dokonanej oceny Sąd stwierdził, że przy rozstrzygnięciu sprawy i procedowaniu organu podatkowego oraz Prezydenta Miasta K. nie doszło w sprawie do naruszeń prawa, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia Prezydenta K. z dnia 8 lipca 2011r.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi za nieuzasadnione i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło