I SA/Kr 786/13

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M.B., o wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w sprawie ze skarg B.B., F. B., T. B. , B. B. oraz małoletniego N.B., reprezentowanego przez ustawowego przedstawiciela M.C. na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 29.04.2011r., nr [...] , w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do grudnia 2003r., postanawia: przyznać adwokatowi M.B., wykonującemu zawód w ramach Kancelarii Adwokackiej, znajdującej się w K. przy ul. K. , wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w kwocie 25 461 zł. ( dwadzieścia pięć tysięcy czterysta sześćdziesiąt jeden złotych), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 4761 zł. (cztery tysiące siedemset sześćdziesiąt jeden złotych) Dnia 30.10.2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Kr 786/13 do I SA/Kr 797/13 oraz prowadzić je pod sygnaturą I SA/Kr 786/13. Następnie wydał wyrok oddalający skargi w w/w sprawach. Dnia 15.01.2014r. Referendarz Sądowy WSA w Krakowie przyznał B.B., F. B. oraz B. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w dniu 24.01.2014r. wyznaczył pełnomocnika z urzędu dla w/w skarżących w osobie adwokata M.B.. W dniu 18.04.2014r. wyznaczony pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od w/w wyroku, zawierającą m.in. wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm prawem przepisanych oraz oświadczenie , że nie zostały one zapłacone w całości ani w części. Dnia 09.05.2016r. wyznaczony pełnomocnik udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego do zastępowania go przed Naczelnym Sądem Administracyjnym adw. M.W. W dniu 11.05.2016r. NSA oddalił przedmiotową skargę kasacyjną a na rozprawie B.B., F.B. oraz B.B. reprezentował pełnomocnik substytucyjny. Dnia 16.05.2016r. wpłynął do tut. Sądu wniosek adwokata M. B. o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, zawierający oświadczenie , iż koszty te nie zostały one zapłacone w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz.718) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wyznaczony adwokat sporządził skargę kasacyjną i reprezentował strony na rozprawie przed NSA, poprzez pełnomocnika substytucyjnego. Wywiązał się tym samym z powierzonych mu obowiązków. Stąd też zasądzenie wynagrodzenia z tego tytułu jest zasadne. Artykuł 250 § 2 dopuszcza jednak możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika, w uzasadnionych przypadkach, co stanowi legitymację swoistego miarkowania w tym zakresie. Podkreślić, przy tym trzeba, że mimo , iż w normie tej jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, to w rzeczywistości kompetencję w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (M.Jagielska (w:) R.Hauser, M.Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 994). Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu t.j. Dz.U z 2013r., poz. 461 z p. zm., mające tutaj zastosowanie w związku z § 22 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U z 2015r., poz. 1801) mówi , że : "zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia" (§ 2 ust. 2 ). Norma ta stanowi tym samym dyrektywę kierunkową dla ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w konkretnym przypadku. Niniejsza sprawa de facto składa się z dwunastu spraw o sygn. akt od I SA/Kr I 786/13 do I SA/Kr 797/13. Połączenie ich miało bowiem charakter techniczny i służyło realizacji zasady ekonomii procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 08.05.2007r. , sygn. I FSK 457/07; postanowienie NSA z dnia 10.06.2008r. , sygn. I FZ 231/08, postanowienie NSA z dnia 08.07.2009r. , sygn. I FSK 953/09, postanowienie NSA z dnia 24.02.2011r. , sygn. I FSK 1468/10,wyrok NSA z dnia 01.04.2010r. , sygn. II OSK 2060/09). W jedenastu z nich wartość przedmiotu sporu przekraczała 200 000 zł., czyli zawierała się w wyszczególnionym przez § 6 pkt 7) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu , przedziale : "powyższej 200 000 zł." a w jednej (I SA/Kr 797/13) wartość ta wyniosła 173 378 zł., czyli zawierała się w przedziale "od 50 000 zł. do 200 000 zł.", wyszczególnionym przez § 6 pkt 6) w/w rozporządzenia, które należy brać pod uwagę w zw. z jego § 18 ust. 1 pkt 1) lit. a i w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2) lit. a. Wyliczając więc "bazowe" kwoty wynagrodzeń pełnomocnika za w/w sprawy, w oparciu o wymienione wyżej przepisy rozporządzenia, przyjąć należy, że w jedenastu sprawach mają one wartość 7200 zł. , co łącznie daje 79 200 zł. [11 x (100% z 7200 zł.) = 79 200 zł.] a w jednej 3 600 zł.[1 x (100% z 3600 zł.)]. Ustalając wynagrodzenie pełnomocnika przy pomocy wspomnianych dyrektyw kierunkowych, podkreślić trzeba, że w/w sprawy dotyczą określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, za poszczególne miesiące 2003r. Są więc rodzajowo takie same, co w konsekwencji powoduje , że analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne. Należy ponadto zwrócić uwagę, iż doszło tylko do jednego stawiennictwa pełnomocnika na rozprawę przed NSA. Wreszcie zaznaczyć trzeba, że wartości przedmiotów sporów, ze względu na "ujęcie procentowe" – wymiar podatku, są bardzo wysokie, co z kolei decyduje proporcjonalnie o wysokości wynagrodzenia pełnomocnika w ramach odpowiednich przedziałów wymienionych w powołanym rozporządzeniu. Mając natomiast na względzie finansowy interes Państwa należy zwrócić uwagę na ten aspekt, ustalając wynagrodzenie pełnomocnika. Państwo bowiem występuje jako gwarant praworządności, zasad poszanowania prawa wszystkich swoich obywateli – także tych ubogich. Musi więc dysponować posiadanymi środkami, z jednej strony w ramach obrony wspomnianych wartości, ale z drugiej powinno czuwać, aby wydatki na te cele były współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym a nie tabelaryczno – przedziałowym, jak ma to miejsce w cytowanym rozporządzeniu. Skarb Państwa występuje bowiem, najpierw w przypadku wyznaczenia a później wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, jako zleceniodawca. Umocowany jest do tego zasadą m.in opiekuńczości, realizującą się poprzez zapewnienie stronie prawa do sądu ale i koniecznością działania dla dobra obywateli. Stąd też wysokość zapłaty za to zlecenie powinna odzwierciedlać zarówno wkład pracy, jak i wartość rzeczywiście wykonanej pracy, ocenianej oczywiście wieloaspektowo, ale przy pomocy obiektywnego miernika staranności. Zaznaczyć przy tym trzeba, że prezentowana wykładnia zagadnienia miarkowania w kontekście aspektu fiskalnego nie stoi w sprzeczności z w/w rozporządzeniem a ma charakter doprecyzowujący jego treść, w tym konkretnym przypadku, który oceniać należy z uwzględnieniem zasady sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego, wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z p. zm.). Biorąc pod uwagę powyższe, orzekający przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w wysokości 25% "kwoty bazowej" wyliczonej, w oparciu o w/w przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, z dnia 28 września 2002 r., za każdą sprawę. Dało to kwotę 1800 zł. (25% z 7 200 zł. = 1 800 zł.) w przypadku jedenastu spraw, czyli łącznie 19 800 zł. oraz kwotę 900 zł. (25% z 3600 zł. = 900 zł.) – w przypadku jednej sprawy o sygn. akt I SA/Kr 797/13. Wynagrodzenie podwyższone zostało o stawkę podatku od towarów i usług, ustaloną w oparciu o art. 41 ust. 1 i art. 146 a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 710 z p. zm.) w zw. z § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia i wynoszącą w przypadku: jedenastu spraw 414 zł. (czyli łącznie 11 x 414 zł. = 4 554zł.) a w przypadku sprawy o sygn. akt I SA/Kr 797/13. – 207 zł. Orzeczono więc jak w sekwencji, na podstawie art. 258 § 1 i 2, pkt 8) w zw. z art. 250 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718).