I SA/Kr 788/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-08-30
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utracił pracę, nie posiada oszczędności ani nieruchomości, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i wysokość kosztów postępowania?Ratio decidendi
Wnioskodawca został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, w tym utrata pracy, brak oszczędności i wartościowych przedmiotów, a także wysoka suma wpisów w połączonych sprawach, uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione, aby nie ograniczać prawa do sądu osobom pozbawionym środków finansowych.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek F.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Wnioskodawca wraz z matką i innymi członkami rodziny prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W 2012 roku wnioskodawca i jego matka uzyskali znaczące dochody z umów o pracę, jednak oboje utracili zatrudnienie w maju 2013 roku. Wnioskodawca nie posiada oszczędności ani nieruchomości, a jego sytuacja finansowa jest trudna, w tym z powodu niespłacania kredytu na samochód. Wnioskodawca wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawcę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 29.04.2011r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2003r., postanawia: zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek F.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 29.04.2011r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2003r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów F. B. ur. w 1989r prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką B.B. ur. w 1965r. Czasami też mieszkają z nimi B.B. ur. w 1991r. wraz z narzeczoną G.M. ur. w 1991r. oraz synem K.B. ur. w 2013r.
F.B. w 2012r. z tytułu umowy o pracę w "J" Sp. z o.o. w K. uzyskał dochód w wysokości 12 958,93 zł., z tytułu działalności wykonywanej tam osobiście jego dochód wyniósł 46 664,62 zł. a z tytułu umowy o pracę w "E". Sp. z o.o. w K. uzyskał dochód w wysokości 8 267, 28 zł.
Z kolei B. B. w 2012r. z tytułu umowy o pracę w "J" Sp. z o.o. w K. uzyskała dochód w wysokości 16 307,10 zł. a z tytułu umowy o pracę w "E" Sp. z o.o. w K. uzyskała dochód w wysokości 8 267, 28 zł.
B.B. w JB Sp. z o.o. w K. zatrudniona była od dnia 05.05.2009r. do dnia 31.05.2013r. a F.B. od dnia 20.02.2012r. do dnia 11.05.2013r. W obu przypadkach stosunek pracy ustał w wyniku porozumienia stron. Zarówno F.B. jak i B. B. zatrudnieni byli ponadto w okresie od dnia 15.05.2013r. do dnia 30.06.2013r. w T. Sp. z o.o. w K. Ich stosunek pracy w tej firmie również ustał w wyniku porozumienia stron.
Miesięczne koszty utrzymania rodziny szacowane są na około 2000 zł. F.B. na koncie w Alior Banku S.A. w dniu 26.06.2013r. posiadał natomiast 57,78 zł. a saldo konta B.B. w tymże banku na dzień 10.07.2013r. wynosiło 42,78 zł.
F.B. nie posiada oszczędności, nieruchomości, został też wezwany do wydania samochodu marki Mercedes – Benz E 220 CDI, rok prod. 2011, który zakupił na kredyt a rat wynikających z tego zobowiązania nie spłacał.
B.B. nie posiada oszczędności, jest właścicielką samochodu marki Mercedes – Benz E 320, rok prod. 2003, który jest zabezpieczony przez Prokuraturę Apelacyjną do sygn. [...] oraz lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, znajdującego się w K. przy ul. R. o pow. 68,80 m2, w stosunku do którego prowadzone są postępowania egzekucyjne. Lokal ten obciążony jest również hipoteką umowną zwykłą w kwocie 55 524,03 zł. oraz hipoteką umowną kaucyjną do kwoty 32 500 zł., na rzecz Banku BPH S.A. Oddział w K.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r. , sygn. akt II FZ 565/13, postanowienie NSA z dnia 19.07.2013r. , sygn. akt I FZ 324/13, postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r. , sygn. akt I GZ 384/12).
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).
Podkreślić też należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869).
W sprawach o sygn. akt I SA/Kr 786 - 797/13, toczących się przed tut. Sądem, w których F.B., B.B. i B.B. występują jako następcy prawni po zmarłym B. B., łączna suma wpisów od skarg wynosi natomiast 99 105 zł. Stąd też, w świetle w/w okoliczności, stwierdzić należy, iż poniesienie przez wnioskodawcę kosztów sądowych jest więc praktycznie niemożliwe. Utracił on bowiem pracę, nie posiada oszczędności, nieruchomość ani przedmiotów wartościowych.
Działając wobec tego w oparciu o zasadę aby nie ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
Stąd też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. )
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło