I SA/Kr 793/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-08-30

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utracił pracę, nie posiada oszczędności ani nieruchomości, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i wysokość kosztów sądowych w powiązanych sprawach?
Ratio decidendi
Wnioskodawca został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, w tym utrata pracy, brak oszczędności i posiadanych wartościowych przedmiotów, a także wysokie koszty sądowe w powiązanych sprawach, uniemożliwiają mu poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Działanie to ma na celu zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości osobom w trudnej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek F.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Wnioskodawca, urodzony w 1989 r., prowadzi gospodarstwo domowe z matką i jej partnerką oraz dzieckiem. W 2012 r. uzyskał znaczące dochody z umów o pracę, podobnie jak jego matka. Wszyscy członkowie rodziny stracili pracę w wyniku porozumienia stron. Wnioskodawca nie posiada oszczędności ani nieruchomości, a jego matka posiada obciążony lokal mieszkalny i samochód. Łączna suma wpisów od skarg w powiązanych sprawach wynosi ponad 99 000 zł.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawcę od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 29.04.2011r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2003r., postanawia: zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek F.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 29.04.2011r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2003r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów F. B. ur. w 1989r prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką B.B. ur. w 1965r. Czasami też mieszkają z nimi B.B. ur. w 1991r. wraz z narzeczoną G.M. ur. w 1991r. oraz synem K.B. ur. w 2013r. F.B. w 2012r. z tytułu umowy o pracę w "J" Sp. z o.o. w K. uzyskał dochód w wysokości 12 958,93 zł., z tytułu działalności wykonywanej tam osobiście jego dochód wyniósł 46 664,62 zł. a z tytułu umowy o pracę w "E". Sp. z o.o. w K. uzyskał dochód w wysokości 8 267, 28 zł. Z kolei B. B. w 2012r. z tytułu umowy o pracę w "J" Sp. z o.o. w K. uzyskała dochód w wysokości 16 307,10 zł. a z tytułu umowy o pracę w "E" Sp. z o.o. w K. uzyskała dochód w wysokości 8 267, 28 zł. B.B. w JB Sp. z o.o. w K. zatrudniona była od dnia 05.05.2009r. do dnia 31.05.2013r. a F.B. od dnia 20.02.2012r. do dnia 11.05.2013r. W obu przypadkach stosunek pracy ustał w wyniku porozumienia stron. Zarówno F.B. jak i B. B. zatrudnieni byli ponadto w okresie od dnia 15.05.2013r. do dnia 30.06.2013r. w T. Sp. z o.o. w K. Ich stosunek pracy w tej firmie również ustał w wyniku porozumienia stron. Miesięczne koszty utrzymania rodziny szacowane są na około 2000 zł. F.B. na koncie w Alior Banku S.A. w dniu 26.06.2013r. posiadał natomiast 57,78 zł. a saldo konta B.B. w tymże banku na dzień 10.07.2013r. wynosiło 42,78 zł. F.B. nie posiada oszczędności, nieruchomości, został też wezwany do wydania samochodu marki Mercedes – Benz E 220 CDI, rok prod. 2011, który zakupił na kredyt a rat wynikających z tego zobowiązania nie spłacał. B.B. nie posiada oszczędności, jest właścicielką samochodu marki Mercedes – Benz E 320, rok prod. 2003, który jest zabezpieczony przez Prokuraturę Apelacyjną do sygn. [...] oraz lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, znajdującego się w K. przy ul. R. o pow. 68,80 m2, w stosunku do którego prowadzone są postępowania egzekucyjne. Lokal ten obciążony jest również hipoteką umowną zwykłą w kwocie 55 524,03 zł. oraz hipoteką umowną kaucyjną do kwoty 32 500 zł., na rzecz Banku BPH S.A. Oddział w K. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r. , sygn. akt II FZ 565/13, postanowienie NSA z dnia 19.07.2013r. , sygn. akt I FZ 324/13, postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r. , sygn. akt I GZ 384/12). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Podkreślić też należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). W sprawach o sygn. akt I SA/Kr 786 - 797/13, toczących się przed tut. Sądem, w których F.B., B.B. i B.B. występują jako następcy prawni po zmarłym B. B., łączna suma wpisów od skarg wynosi natomiast 99 105 zł. Stąd też, w świetle w/w okoliczności, stwierdzić należy, iż poniesienie przez wnioskodawcę kosztów sądowych jest więc praktycznie niemożliwe. Utracił on bowiem pracę, nie posiada oszczędności, nieruchomość ani przedmiotów wartościowych. Działając wobec tego w oparciu o zasadę aby nie ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. Stąd też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. )

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło