I SA/Kr 798/04
WyrokWSA w Krakowie2006-08-03
Skład orzekający: Ewa Michna, Józef Gach, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od towarów, które uległy niedoborowi z przyczyn niezależnych od niego, w sytuacji gdy związek nabycia tych towarów ze sprzedażą opodatkowaną ustał?Ratio decidendi
Podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od towarów, które uległy niedoborowi z przyczyn niezależnych od niego. Prawo do odliczenia obowiązuje nawet wtedy, gdy towary nie zostały ostatecznie wykorzystane do działalności gospodarczej, o ile istnieje bezpośredni i ścisły związek między poniesionymi wydatkami a działalnością opodatkowaną oraz brak jest nieuczciwego zamiaru lub nadużycia. Błędna interpretacja art. 19 ust. 1 ustawy o VAT i akcyzie przez organy podatkowe, które uzależniły prawo do odliczenia od faktycznego zużycia towarów, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła Stacji Paliw "L." Sp. z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. z powodu niedoborów w paliwie i innych towarach handlowych. Organy uznały część niedoborów za zawinione i nakazały zmniejszenie podatku naliczonego. Stacja Paliw wniosła skargę, kwestionując błędną interpretację przepisów dotyczących odliczenia podatku naliczonego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna Sędziowie: NSA Józef Gach (spr) WSA Bogusław Wolas Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi Stacji Paliw "L." Sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 maja 2004r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 216,10 zł (dwieście szesnaście złotych 10/100).
I SA/Kr798/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzję - po rozpatrzeniu odwołania - utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia[...].01.2004r. Nr [...], który Stacjom Paliw "L." Sp. z o.o. w J. określono zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002r. w kwocie 4467 zł zamiast 312 zł i ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc w kwocie 1246 zł 50 gr.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że inwentaryzacja przeprowadzona na koniec roku podatkowego wykazała niedobory w paliwie oraz w innych towarach handlowych, które uznano za niezawinione. Wyjątek dotyczył części niedoborów w innych towarach handlowych, które uznano za zawinione. W konsekwencji podatnik zmniejszył podatek naliczony w deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 2002r. o podatek naliczony , który odliczył przy nabyciu tych towarów. Natomiast winien to uczynić również w stosunku do podatku naliczonego, który odliczył przy nabyciu pozostałych towarów handlowych. Podstawę prawną do tego stanowił tu art. 19 ust. l ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11,poz. 50 ze zm. w tym Dz. U. z 2001 r. Nr 122, poz. 1324) w brzmieniu obowiązującym od 18.09.2001 r. Przepis ten stanowi, że podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. W przypadku niedoboru towarów ustaje związek ich nabycia ze sprzedażą opodatkowaną.
Z powyższym rozstrzygnięciem Stacja Paliw "L." Sp. z o.o. nie zgodziła się i w skardze wniosła o jego uchylenie z powodu naruszenia powołanego przepisu. Jego sformułowanie wskazuje, że decydującym o możliwości odliczenia podatku naliczonego jest moment nabycia towarów. Wystarcza - tak jak w niniejszej sprawie, że towary zostały nabyte z przeznaczonym do zużycia w działalności gospodarczej. Zużycie to nie musi polegać na ich zbyciu (towary handlowe), lecz tylko umożliwiać lub ułatwiać to zbycie ( środki czystości, materiały biurowe, paliwo do agregatu prądotwórczego, olej opałowy dla celów grzewczych itp.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem. Tym prawem jest przede wszystkim art. 19 ust. l ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym od 18.09.2001 r. Z przepisu tego wynika zaś, iż odliczeniu podlega podatek naliczony związany ze sprzedażą opodatkowaną.
Przepis ten nie określa bliżej charakteru tego związku. Podobnie sformułowany jest art. 17 ust. 2 lit a VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1997r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych i wspólny system podatku od wartości dodanej ujednolicona podstawa wymiaru podatku 177/388/EEC) Stanowi w nim, że w zakresie w jakim towary i usługi są przeznaczone do celów transakcji opodatkowanych podatnik będzie mieć prawo do odliczeń z podatku do zapłaty: podatku od wartości dodanej do zapłacenia lub zapłaconego na terytorium kraju w odniesieniu do towarów, które są lub mają mu być dostarczone przez innego podatnika.
W orzeczeniu wydanym na tle tego przepisu ETS zajął stanowisko, że przepis ten należy interpretować w taki sposób aby umożliwić podatnikowi działającemu w ramach swojej działalności opodatkowanej umożliwić odliczenie z podatku VAT przypadającego do zapłaty podatku od wartości dodanej zapłaconego z tytułu nabycia towarów i usług stanowiących inwestycję z przeznaczeniem na działalność opodatkowaną.
Prawo do odliczeń obowiązuje także w przypadku, gdy z powodów od niego niezależnych podatnik nigdy nie doszło do wykorzystania nabytych towarów i usług do prowadzenia działalności gospodarczej ( sprawa C-37/95 pomiędzy Państwem Belgijskim a Gent Cool Terminal NV -opubl. w komentarzu pod redakcją K.Sachsa do VI dyrektywy VAT. Wydawnictwo C.H. Beck W-wa 2003 s.443)
Zwrócić należy również uwagę na wyrok z dnia 3.03.2005r. w sprawie C-32/03/I/S w, którym zajęto stanowisko, że art. 4 ust. 1-3 powołanej Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że podmiot który zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, lecz nadal płaci czynsz oraz opłaty z pomieszczenia służącego uprzednio wykonywaniu tej działalności , ponieważ umowa najmu zawiera klauzulę uniemożliwiającą jej wypowiedzenie jest uważany przez podatnika w rozumieniu tego artykułu i może odliczyć podatek VAT od poniesionych w ten sposób wydatków o ile istnieje bezpośredni i ścisły związek między płatnościami a działalnością gospodarczą oraz stwierdzony zostanie brak nieuczciwego zamiaru bądź nadużycia ( opubl. w dodatku do Monitora Polskiego z 2006r.z komentarzem Pawła Mazurkiewicza s 14 i in.)
Z wyroków tych nie wynika, aby ,wadliwy podatek naliczony w cenie nabycia towaru lub usługi od podatku należnego od sprzedaży towarów lub odpłatnego świadczenia usług, to nie zawsze towary te i usługi muszą zostać zużyte dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Działalności tej bowiem nieodłącznie towarzyszą sytuacje, gdy do użycia tego nie dochodzi np. z powodu ubytków naturalnych, kradzieży .Wówczas możliwości odliczenia podatku naliczonego uzależnione jest od tego, czy niedobór nastąpił z przyczyn niezależnych od podatnika.
Skoro organy podatkowe wyliczyły tu tę możliwości , to naruszyły one art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez jego błędną interpretację. Mogły to bowiem uczynić tyko przy niedoborach zależnych od podatnika. W tym zresztą przypadku niedobory nie będą kosztami uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1, zd. pierwsze ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) bowiem nie można uznać tych niedoborów za poniesionych w celu osiągnięcia przychodów tak jak wyraża ten przepis.
Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło