I SA/Kr 798/15

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych). Postanowieniem z dnia 26.11.2014r. znak: [...] Wójt Gminy N. nadał rygor natychmiastowej wykonalności swojej nieostatecznej decyzji z dnia 29.08.2014r. znak:[...] w sprawie określenia O. S.A. w W. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2009 i 2010. Na postanowienie to zażalenie złożyła O. S.A., wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2015r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, umorzyło postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją Nr [...] z dnia 2.12.2014r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy N. z dnia 29.08.2014r. znak: [...] w sprawie określenia O. S.A. w W. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2009 i 2010, która przez to stała się ostateczna. Stosownie do art. 239a Ordynacji podatkowej tylko co do decyzji nieostatecznej, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji można nadać rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie o nadaniu takiego rygoru funkcjonuje w obrocie prawnym tylko i wyłącznie w czasie, gdy decyzja której dotyczy jest nieostateczna. Z podatkową decyzją nieostateczną mamy do czynienia wówczas, gdy po jej wydaniu nie upłynął 14-dniowy termin do wniesienia od niej odwołania, lub gdy strona w tym terminie wniosła odwołanie. W tym ostatnim wypadku stan ten trwa do czasu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Oznacza to, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu podatkowego pierwszej instancji mu charakter czasowy i jest ściśle związany z decyzją nieostateczną. Skutek bowiem odnosi się wyłącznie do czasu rozpoznania przez organ II instancji odwołania i w konsekwencji wydania decyzji ostatecznej. Z tą chwilą ustają skutki prawne, jakie wiązały się z wydaniem postanowienia tj. możliwość przymusowego dochodzenia zobowiązania podatkowego. Dopuszczalność egzekucji wynika już nie z nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz z tego, że ostateczna decyzja organu odwoławczego podlega wykonaniu z mocy prawa. Wynika to bezpośrednio z art. 239e Ordynacji podatkowej, który stanowi, że decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba, że jej wykonanie wstrzymano. W takiej sytuacji postępowanie zażaleniowe staje się bezprzedmiotowe (wyrok: NSA z dnia 20 września 2012 r. I FSK 1893/11, WSA w Kielcach z dnia 21 lutego 2013 r. I SA/Ke 18/13, WSA w Bydgoszczy z dnia 7.05.2013 I SA/Bd 168/13). Oznacza to, że dalsze, merytoryczne zarzuty skargi są dla rozstrzygnięcia sprawy również bezprzedmiotowe. Wskazana utrata mocy prawnej postanowienia organu I instancji powoduje zdaniem Kolegium brak faktycznej i prawnej podstawy orzekania w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym tego postanowienia, gdyż postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Skoro postanowienie Wójta Gminy N. z dnia 26.11.2014 już nie funkcjonuje w obrocie prawnym, to tym samym postępowanie zażaleniowe dotyczące tego postanowienia jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć na z uwagi na brak przedmiotu postępowania. W skardze na powyższe postanowienie O.S.A. zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, przez błędne uznanie, iż wydanie decyzji ostatecznej czyni bezprzedmiotowym postępowanie wszczęte zażaleniem na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. W uzasadnieniu powyższych zarzutów stwierdzono, iż przedmiotem postępowania w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności są przesłanki nadania rygoru. Do tych okoliczności nie zalicza się wydanie decyzji ostatecznej. Ponadto, żaden przepis dotyczący kwestii nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie przewiduje, że skutkiem prawnym wydania decyzji ostatecznej będzie bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego w sprawie rygoru. Z żadnego przepisu nie wynika jednocześnie, aby wydanie decyzji ostatecznej w sprawie wymiarowej skutkowało wygaśnięciem postanowienia w sprawie rygoru, lub - jak chciałoby Kolegium - utratą jego bytu prawnego w jakikolwiek inny sposób. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 października 2011 r. (sygn. akt III SA/Wa 565/11). W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd orzekający w poddanej kontroli sprawie w całości podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. II FSK 2157/11, przyjmując, iż nie ma prostej zależności, wedle której wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji, wyznaczającej granice odpowiedzialności podatkowej strony, prowadzi do automatycznego usunięcia bytu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji. Zatem argument skarżonego organu, iż w obrocie prawnym w chwili rozpatrywania zażalenia nie istniała już decyzja nieostateczna, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności i zaistniała sytuacja, w której brak jest przedmiotu postępowania, jest niezasadny. Z tych też powodów, w rozpatrywanej sprawie nie można uznać zaistnienia bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego. Przedmiotem spornego postępowania są przesłanki nadania rygoru, które organ odwoławczy winien merytorycznie zweryfikować. W przypadku rygoru natychmiastowej wykonalności, jego przedmiotem są również konsekwencje, jakie wywołuje on w sferze materialnoprawnej, w tym w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego, a zatem czynności jakie podjęto w oparciu o nadany rygor natychmiastowej wykonalności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2012 r., I FSK 510/11, z 6 czerwca 2013 r., II FSK 2530/11). W tym względzie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 28 kwietnia 2014 r., I FPS 8/13, uznał, że uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Z tej perspektywy w niniejsze sprawie nie może być mowy o prostym przyjmowaniu, że wydanie decyzji organu II instancji, a w konsekwencji zaistniały brak w obrocie nieostatecznej decyzji podatkowej organu I instancji, której nadano rygor wykonalności, eliminuje, czyli czyni bezprzedmiotową kwestię owego rygoru, a to wobec faktu, że w sferze materialnoprawnej podatnika mogą pozostawać jego skutki. Zatem powinnością organu było merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez przeprowadzenie oceny zasadności podniesionych w zażaleniu przez stronę zarzutów, w tym dotyczących aspektu zaistnienia przesłanek z art. 239b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, dających podstawę do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej. Mając na uwadze powyższe sąd orzekła jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o p.p.s.a., o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy.