I SA/Kr 813/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Sp. z o.o. w N. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg I. Sp. z o.o. w N. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.03.2013r., nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do sierpnia oraz październik, listopad i grudzień 2007 r. postanawia: oddalić wniosek Do sprawy prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pod. sygn. akt I SA/Kr 813/13 wpłynął wniosek I. Sp. z o.o. w N. sporządzony dnia 18 kwietnia 2014r. dotyczący przyznania prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów I. Sp. z o.o. w N. zajmuje się wykonywaniem instalacji elektrycznych budynków i budowli. Kapitał zakładowy spółki wynosi 300 000 zł., a wartość jej środków trwałych obejmujących m.in. grunty, urządzenia techniczne, maszyny, środki transportu na koniec roku 2012 r. wynosiła 870 209,66 zł, a na koniec 2013 r. – 677 953,52. W bilansie spółki na rok 2012 i 2013 ujęte zostały również środki trwałe w budowie o wartości 1 085 363,05 zł. W roku 2012 I. Sp. z o.o. w N. poniosła stratę w wysokości 330 922,34 zł. przy przychodzie, ze sprzedaży, na poziomie 3 109 015,18 zł natomiast w 2013 r. spółka uzyskała zysk w wysokości 58 550,63 zł przy przychodzie ze sprzedaży na poziomie 2 775 356,96. W 2012 roku spółka otrzymała dotacje w wysokości 366 000 zł. W roku 2011, przy porównywalnym przychodzie w wysokości 3 106 074,31 zł., osiągnęła natomiast dochód w wysokości 10 116,99 zł. Obecnie spółka podnosi dodatkowo, iż: spłaca zaległości podatkowe w wysokości ok. 20 000 zł., miesięcznie oraz raty zaciągniętego kredytu w wysokości ok. 5 000 – 6 000 zł., miesięcznie, jej zaległe zobowiązania na rzecz ZUS, za miesiąc marzec, wynoszą 15 000 zł., a zaległości w podatku od nieruchomości za kwiecień 2014r. stanowią ok.1 600 zł. Na rachunku bankowym, prowadzonym przez Bank Spółdzielczy strona skarżąca, na dzień 31.03.2014r. posiadała kwotę 321, 43 zł., przy czym w dniu 28.02.2014r. była na nim kwota 6 222,78 zł. Saldo konta spółki prowadzonego przez ING Bank Śląski S.A. na dzień 28.05.2014r. wynosiło natomiast 533,49 zł. , przy czym na dzień 30.04.2014r. miało ono wartość 45 502,30 zł. Z kolei na koncie w PKO Bank Polski S.A. spółka, na dzień 28.05.2014r., miała kwotę 223,51 zł., przy czym jeszcze w lutym 2014r. posiadała do dyspozycji sumę 101 938,33 zł. Spółka podnosi, iż w przypadku odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, aby wygospodarować środki na te koszty będzie zmuszona zmniejszyć zatrudnienie, a nawet może to doprowadzić do likwidacji jej działalności. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej spółki. Na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła skutecznie sprzeciw. W sprzeciwie dodano, że na moment sporządzania sprzeciwu przeterminowane zaległości w realizacji zobowiązań spółki wynoszą: dla firmy M. – ok. 210 000 zł, dla firmy E. – ok. 150 000 zł oraz dla firmy S. – ok. 70 000 zł. Na dzień 28 maja 2014 r. skarżąca spółka ponosiła stratę w wysokości 150 000 zł. Ponadto do sprzeciwu dołączono sprawozdanie finansowe za 2013 r. oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu CIT-8 oraz informację o odliczeniach od dochodu i od podatku oraz o dochodach wolnych i zwolnionych od podatku CIT-8/O. Wynika z nich, że dochód spółki w 2013 r. to 156 067,89 zł co było równoważne z kwotami dochodów wolnych oraz odliczeń od dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Wniosek skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek w postaci możliwości przyznania stronie skarżącej prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, natomiast w zakresie częściowym – zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W piśmie z dnia 14 czerwca 2013 r. strona skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozpatrując wniosek skarżącej spółki w tak skonkretyzowanych granicach, w pierwszej kolejności należy zauważyć, co niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, że w przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy ma wyjątkowy charakter. Co do zasady bowiem osoba prawna dysponująca majątkiem, którego wysokość wielokrotnie przewyższa wartość wymaganego wpisu nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt II FZ 463/04). Należy jednak pamiętać, iż prowadzenie przez podmiot gospodarczy działalności znacznych rozmiarów samo w sobie nie stanowi o jego dobrej kondycji finansowej (zob. postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 442/12, LEX nr 1239207). Z drugiej strony, sam fakt, iż osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykazuje w swojej działalności straty nie stanowi wystarczającej przesłanki jej udzielenia (zob. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 933/12, LEX nr 1240538) Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (zob. postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1052/12, LEX nr 1240770). Natomiast dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I FZ 26/13, LEX nr 1282661). W pierwszej kolejności należy zatem zauważyć, że strona skarżąca przedstawiła swoją sytuację majątkową na tyle aby ocenić, czy ma dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc powyższe przepisy oraz orzecznictwo do sytuacji skarżącej spółki stwierdzić należy, że prowadzi ona działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, a wysokość kapitału zakładowego skarżącej spółki oraz wartość jej środków trwałych znacznie przewyższa nie tylko kwotę wpisu w niniejszej sprawie. Z bilansu spółki za 2013 r. wynika, że spółka w przeciwieństwie do 2012 roku osiągnęła zysk w wysokości 58 550, 63 zł przy przychodzie ze sprzedaży na poziomie 2 775 356,96. Ponadto z analizy rachunków bankowych spółki wynika, że cały czas na konta spółki wpływają kwoty w różnych wysokościach, wielokrotnie przewyższających wysokość należnego wpisu. Oznacza to, że spółka mimo istniejących zobowiązań oraz zaległości publicznoprawnych prosperuje i podejmuje działalność zarobkową, a także odnotowuje wpływy. Sąd zauważa też, że suma zgromadzona na rachunku wnioskodawcy w ING Banku Śląskim S.A. (45 502,30 zł) w momencie składania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy (dnia 24.04.2014r.) w zupełności wystarczała na pokrycie kosztów sądowych, na obecnym etapie postępowania (2 866 zł). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji , na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt. 2 , w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.