I SA/Kr 820/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Pracowni [...] Sp. z o. o. z siedzibą w T. o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy częściowego umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2010r. do października 2014r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. Pracownie [...] Sp. z o. o. z siedzibą w T. zakwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 czerwca 2017r., nr [...] w przedmiocie odmowy częściowego umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2010r. do października 2014r. W dniu 31 lipca 2017r. strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, który został opatrzony pieczęcią SKO w T. z datą 4 sierpnia 2017r. WSA w Krakowie, poprzez wystosowanie wezwań do SKO w T. ustalił, że wniosek ten został przesłany w dniu 1 sierpnia 2017r. (data stempla pocztowego) wraz ze skargą z dnia 26 lipca 2017r., opatrzoną pieczęcią organu II instancji z dnia 4 sierpnia 2017r., jako jej załącznik w jednej kopercie. Ww. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi został umotywowany tym, że w dniu, w którym upływał termin do złożenia skargi na ostateczną decyzję organu II instancji, pismo to było gotowe do złożenia w placówce pocztowej. Prokurent Spółki podał, że brał udział w przygotowaniu skargi i miał ją wysłać bezpośrednio po odebraniu dziecka ze szkoły, gdzie w czasie wakacji uczęszczało na zajęcia półkolonii. Po przybyciu do szkoły okazało się, że córka prokurenta źle się czuje i z powodu problemów zdrowotnych, wymaga natychmiastowej konsultacji u lekarza pediatry. W tym dniu, wnioskująca była jedyną osobą, która mogła zapewnić dziecku opiekę, gdyż ojciec dziecka przebywał poza domem. Dlatego z obawy o córkę, bezpośrednio ze szkoły, udała się do przychodni lekarskiej. Okazało się, że schorzenie nie jest groźne, ma tylko gwałtowny przebieg z racji tego, że córka jest jeszcze małym dzieckiem (uczennica pierwszej klasy szkoły podstawowej). Kiedy badania zostały zakończone było już po godzinie dwudziestej i placówki pocztowe w T. były już zamknięte. Prokurent podniosła, że miała świadomość niedochowania wyznaczonego terminu i powagi konsekwencji, wynikających z tego dla Spółki, jednak nie będąc prawnikiem nie wiedziała, że jest możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Po uzyskaniu informacji o takiej możliwości, uczyniła to niezwłocznie. Dlatego zwróciła się o przywrócenie terminu na złożenie skargi z powodów od niej niezależnych, dotyczących jej prywatnie, jednak mających bezpośredni niekorzystny wpływ na Spółkę, którą reprezentuje. Do wniosku załączono zaświadczenie lekarskie z dnia 26 lipca 2017r. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, ewentualnie o oddalenie skargi i w tym zakresie ustosunkował się do zarzutów merytorycznych zawartych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści powołanych przepisów wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, termin do dokonania przez stronę czynności, któremu uchybiła należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2. wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3. jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin; 4. we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd uznał, że prokurent skarżącej Spółki złożył rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi z zachowaniem terminu do jego wniesienia, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. W przedmiotowym przypadku, jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu, przyjęto – zgodnie z informacjami strony skarżącej – dzień, w którym ustały wskazywane przez składającą wniosek przyczyny chorobowe, dotyczące dziecka tej osoby oraz w którym dowiedziała się ona o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skoro dokonała tej czynności niezwłocznie, to należy przyjąć, że stosownym dniem do złożenia wniosku o przywrócenie terminu był 1 sierpnia 2017r., tj. dzień nadania w placówce pocztowej przedmiotowego wniosku wraz ze skargą. Zatem wniosek ten został złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i został zachowany. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku wskazać należy, że w myśl art. 86 p.p.s.a. Sąd może przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeśli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, brak winy w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda, uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998r., I S.A./Ka 1718/96, niepubl.). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (zob. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 248/14; LEX nr 1499799). W przedmiotowej sprawie żadna z wyżej wymienionych okoliczności nie wystąpiła. Nie uprawdopodobniono też okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Prokurent Spółki nie dochował należytej staranności w dbałości o jej interesy. Wskazać należy, że zaświadczenie lekarskie z dnia 26 lipca 2017r. w rubryce "rozpoznanie" zawiera informację, że pacjentka zgłosiła się z matką, natomiast w rubryce "cel wydania zaświadczenia" wpisano: pozostałe choroby. Zauważyć należy, że zaświadczenie to nie wskazuje na chorobę, która uniemożliwiałaby prokurentowi złożenie skargi we właściwym terminie. Co więcej, nie dotyczy ono osoby reprezentującej Spółkę, lecz jej dziecka. Do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie dołączono żadnych dodatkowych dokumentów, wskazujących na przeprowadzane w tym dniu badania lekarskie, które świadczyłyby o tym, że strona skarżąca rzeczywiście spędziła w przychodni tak wiele godzin, tj. od godzin popołudniowych, kiedy kończy się pracę i zajęcia w szkole, aż do późnych godzin, tj. "po godzinie dwudziestej", jak podała strona. Ponadto fakt, że placówki pocztowe w T. są zamknięte po godzinie dwudziestej nie jest okolicznością, która usprawiedliwiałaby działanie prokurenta. Fakt ten świadczy o jego niedbalstwie i winie. Pełniąc bowiem w Spółce taką funkcję, powinno mieć się rozeznanie w funkcjonowaniu Spółki na rynku i związanymi z tym procedurami, w tym terminami, których uchybienie może rodzić negatywne konsekwencje dla Spółki. Od osoby takiej wymaga się profesjonalizmu z racji zajmowanego stanowiska i odpowiedzialności w kwestii powierzonych zadań. Prokurent dopuścił się zatem niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można było wymagać od osoby należycie dbającej o interesy Spółki, którą reprezentuje. W kontekście powyższego podać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, iż uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002r., II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Zatem osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W przedmiotowej sprawie trudno jednak dostrzec profesjonalizm i staranność w działaniu prokurenta. Nawet, jeśli jego względy racjonalności przemawiały za tym, aby przedłożyć kwestie prywatne osoby reprezentującej Spółkę, ponad interesy Spółki, to należało tak rozważyć powyższe priorytety, aby interesy prywatne i interesy Spółki nie zostały naruszone, np. poprzez pomoc w dokonaniu danej czynności przez osobę trzecią, tym bardziej, że na gruncie przedmiotowej sprawy obie konkurencyjne dla prokurenta, czynności pozwoliły na wyręczenie się inną osobą. Powyższe niewątpliwie świadczy o winie prokurenta w uchybieniu terminu. Gdyby bowiem wykazał się on starannością w dbałości o interes Spółki, to podjąłby kroki zapobiegawcze i nie doprowadziłby do zaistniałej sytuacji. W konsekwencji działania prokurenta, uchybiono ustawowemu terminowi do złożenia skargi, co miało bezpośredni i niekorzystny wpływ na Spółkę. Biorąc pod uwagę powyższe, nie miał znaczenia fakt, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, została równocześnie dokonana czynność, dla której określony był termin. Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, złożono także skargę. Reasumując Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie strona bezskutecznie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wniosek ten został wprawdzie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, co pozwoliło na jego merytoryczną ocenę, a jednocześnie dokonano czynności, dla której określony był termin, jednak we wniosku nie uprawdopodobniono okoliczności, wskazujących na brak winy w jego uchybieniu. Powyższe warunki nie zostały więc spełnione łącznie i prawidłowo. Wobec powyższego, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji postanowienia.