I SA/Kr 820/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o. o. z siedzibą w T. o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego sprzeciwu, poprzez jego podpisanie w sprawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy częściowego umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2010r. do października 2014r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego sprzeciwu, poprzez jego podpisanie. P. Sp. z o. o. z siedzibą w T. zakwestionowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 czerwca 2017r., nr [...] w przedmiocie odmowy częściowego umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2010r. do października 2014r. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2017r. WSA w Krakowie odmówił ww. stronie skarżącej przywrócenia terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018r. Starszy Referendarz Sądowy tut. Sądu oddalił wniosek skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata, radcy prawnego. Od ww. postanowienia strona skarżąca wniosła sprzeciw z dnia 2 maja 2018r., który nie został przez nią podpisany. W dniu 10 maja 2018r. wezwano stronę skarżącą o podpisanie ww. sprzeciwu w terminie 7 dni, pod rygorem jego odrzucenia. Przesyłka ta była powtórnie awizowana, jednak adresat nie podjął jej z placówki pocztowej (karta nr 97 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 13 lipca 2018r. WSA w Krakowie odrzuciło sprzeciw od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego tut. Sądu z dnia 6 kwietnia 2018r., oddalające wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, radcy prawnego. Na powyższe postanowienie z dnia 13 lipca 2018r. zostało w ustawowym terminie złożone zażalenie, w którym jednocześnie sformułowano wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego sprzeciwu, poprzez jego podpisanie. Wniosek ten umotywowano tym, że spółka nie zatrudnia żadnych pracowników, ani też zawodowego pełnomocnika i w związku z tym, zdaniem strony, doszło do sytuacji, że listonosz nie zastał nikogo w biurze i nie pozostawił przesyłki. Strona podała, że nie potrafi podać przyczyny niepozostawienia awiza. Strona podniosła, że trudno jest sobie wyobrazić, że ona sama, działając na własną szkodę nie odbiera przesyłki i zaprzestaje działań, których jest inicjatorem, gdy wystarczyło tylko podpisać przygotowane już pismo. W świetle powyższej argumentacji, wniesiono o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego sprzeciwu, poprzez jego podpisanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści powołanych przepisów wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, termin do dokonania przez stronę czynności, któremu uchybiła należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2. wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3. jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin; 4. we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd uznał, że strona skarżąca złożyła rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi z zachowaniem terminu do jego wniesienia, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. W przedmiotowym przypadku, jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu, przyjęto – zgodnie z informacjami strony skarżącej – dzień, w którym zostało doręczone jej postanowienie z dnia 13 lipca 2018r. o odrzuceniu sprzeciwu, tj. w dniu 13 sierpnia 2018r. z doręczonego jej postanowienia, strona dowiedziała się bowiem o tym, że była wzywana do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu, poprzez jego podpisanie. Skoro zatem postanowienie z dnia 13 lipca 2018r., strona otrzymała w dniu 13 sierpnia 2018r., a zażalenie na to postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego sprzeciwu – nadała w placówce pocztowej w dniu 20 sierpnia 2018r., to należy przyjąć, że wniosek ten został złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i został zachowany. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku wskazać należy, że w myśl art. 86 p.p.s.a. Sąd może przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeśli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, brak winy w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda, uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998r., I S.A./Ka 1718/96, niepubl.). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (zob. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 248/14; LEX nr 1499799). W przedmiotowej sprawie żadna z wyżej wymienionych okoliczności nie wystąpiła. Nie uprawdopodobniono też okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Strona skarżąca nie dochowała należytej staranności w dbałości o jej interesy, a jej argumentacja, że spółka nie zatrudnia żadnych pracowników, ani też zawodowego pełnomocnika i w związku z tym, doszło do sytuacji, że listonosz nie zastał nikogo w biurze i nie pozostawił przesyłki – nie może zyskać aprobaty Sądu. To na podmiocie, który zainicjował postępowanie sądowe, spoczywa obowiązek należytego funkcjonowania i dbałości o to, aby w siedzibie spółki tak zorganizować pracę, by możliwy był odbiór kierowanej do niej korespondencji, w tym w szczególności korespondencji sądowej. Tym bardziej, że strona skarżąca ma świadomość tego, iż zainicjowała postępowanie przez sądem i mogła spodziewać się ewentualnych pism, związanych z toczącym się postępowaniem sądowym. Fakt ten świadczy o niedbalstwie i winie strony skarżącej. Strona skarżąca powinna bowiem mieć rozeznanie w funkcjonowaniu spółki i związanymi z tym procedurami, w tym terminami, których uchybienie może rodzić dla niej negatywne konsekwencje. Od podmiotu takiego, jak strona skarżąca, wymaga się profesjonalizmu i odpowiedzialności. Uznać zatem należy, że strona skarżąca dopuściła się niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiego można było wymagać od profesjonalnego podmiotu, jakim niewątpliwie jest spółka. Nadto nie zasługuje na uznanie Sądu okoliczność, że strona nie potrafiła podać przyczyny niepozostawienia jej awiza. Okoliczność ta nie znajduje poparcia w stanie faktycznym sprawy bowiem, jak wynika z wydruku P. Śledzenie przesyłek – Tracking, przesyłka z dnia 10 maja 2018r., nadana w dniu 11 maja 2018r., zawierająca wezwanie o podpisanie sprzeciwu, została dwukrotnie awizowana, jednak adresat nie podjął jej z placówki pocztowej (por. również: karta nr 97 akt sądowych). W kontekście powyższego, należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 73 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 cytowanej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym, jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Na gruncie przedmiotowej sprawy, pierwsze awizo miało miejsce w dniu 15 maja 2018r., powtórne awizo w dniu 23 maja 2018r., a zatem, zgodnie z przytoczoną wyżej regulacją, datą skutecznego doręczenia zastępczego był dzień 29 maja 2018r. Wobec powyższego, siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku formalnego sprzeciwu (brak podpisu), upłynął z dniem 5 czerwca 2018r. W świetle powyższego, niezasadne jest twierdzenie strony skarżącej, że awizo nie zostało jej pozostawione, czego dowodem jest wydruk ze strony P. o którym wspomniano powyżej oraz przesyłka opatrzona stosownymi pieczęciami, potwierdzającymi dokonane awiza, znajdująca się na stronie 97 akt sądowych. Podać również trzeba, że w orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, iż uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002r., II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Zatem osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Strona podniosła, że trudno jest sobie wyobrazić, że ona sama, działając na własną szkodę nie odbiera przesyłki i zaprzestaje działań, których jest inicjatorem, gdy wystarczyło tylko podpisać przygotowane już pismo. W przedmiotowej sprawie trudno jednak dostrzec profesjonalizm i staranność w działaniu strony skarżącej, a jej teoretyczne sugestie, nie mają żadnego poparcia w okolicznościach faktycznych sprawy, na których opiera się i których oceny dokonuje Sąd. Gdyby strona skarżąca wykazała się starannością w dbałości o interesy spółki, to podjęłaby kroki zapobiegawcze i nie doprowadziłaby do zaistniałej sytuacji. W konsekwencji, uchybiono ustawowemu terminowi do usunięcia braku formalnego sprzeciwu, poprzez jego podpisanie, co miało bezpośredni i niekorzystny wpływ na spółkę. Dopełniając powyższe, nie można także tracić z pola widzenia, że do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie dołączono żadnych dokumentów, wskazujących na uprawdopodobnienie okoliczności o braku winy w uchybieniu terminu. Ponadto Sąd zauważa, że do wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu, nie został dołączony sprzeciw, zawierający wymagany podpis, zatem strona skarżąca nie dokonała jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Reasumując Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie strona bezskutecznie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wniosek ten został wprawdzie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, co pozwoliło na jego merytoryczną ocenę, jednak we wniosku nie uprawdopodobniono okoliczności, wskazujących na brak winy w jego uchybieniu, co więcej strona skarżąca nie dokonała jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Powyższe warunki nie zostały więc spełnione łącznie i prawidłowo. Wobec powyższego, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji postanowienia.