I SA/Kr 825/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 25.04.2012r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 25.04.2012r., nr [...], w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" M.M. ur. w 1936 r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną H.M. ur. w 1940r. M.M. otrzymuje emeryturę w wysokości 3 509 zł. miesięcznie. Żona jest natomiast osobą niewidomą i sparaliżowaną. Wymaga stałej opieki, rehabilitacji oraz leczenia. Pobiera ona rentę inwalidzką w kwocie 853 zł. miesięcznie. Strona skarżąca jest właścicielem domu o pow. 105 m2, działki zabudowanej o pow. 600 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 841 m2. Posiada też oszczędności pieniężne w wysokości 21 061 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 2012r. , poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11). Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma natomiast znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Oboje małżonkowie są wprawdzie osobami starszymi a H.M. jest osobą niewidomą i sparaliżowaną, wymagającą stałej opieki, to podkreślić trzeba, iż przesłanki przyznania prawa pomocy opierają się wyłącznie na kryterium finansowym. Pod tym też kątem należy przeprowadzać analizę sytuacji majątkowej strony skarżącej. Przedstawione dane wskazują natomiast , iż wnioskodawca posiada zdolności płatnicze pozwalające pokryć koszty wynagrodzenia pełnomocnika oraz koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Oboje małżonkowie uzyskują bowiem stały miesięczny dochód o stosunkowo wysokiej wartości (4362 zł.). Dla porównania zaznaczyć trzeba, iż zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 września 2011r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. ( Dz.U. z 2011, nr 192 , poz. 1141) wynagrodzenie to od dnia 1 stycznia 2012r. wynosi 1 500 zł. M. M. jest też właścicielem w/w nieruchomości a co najważniejsze posiada oszczędności w kwocie 21 061 zł. Tak więc już same zasoby pieniężne , którymi dysponuje pozwalają na pokrycie kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika i to bez pogorszenia warunków bytowych jego i żony. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt. 1 , w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz .270 ) orzeczono jak w sentencji.