I SA/Kr 868/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 4 września 2024 r., nr SKO-OL-4141-10/24 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. postanawia 1. skargę odrzucić, 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis w kwocie 100 zł (sto złotych). Wójt Gminy U. (dalej: organ I instancji, Strona skarżąca) decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr [...] określił A. G. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości w [...], za okres od dnia 1 sierpnia 2023 r. w wysokości 120 zł. Przesyłka pocztowa zawierająca ww. decyzję została wysłana do jej adresata i została odebrana przez dorosłego domownika dnia 22 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania A. G., decyzją z dnia 4 września 2024 r. nr SKO-OL-4141-10/24 uchyliło ww. decyzję organu I instancji w całości i orzekło co do istoty sprawy, określając miesięczną wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sierpniu 2023 r. w kwocie 120 zł oraz od września 2023 r. miesięcznie w kwocie 96 zł. Przesyłka pocztowa zwierająca ww. decyzję została wysłana do "A. G. - na ręce pełnomocnika A.1.G." i została odebrana przez adresatkę dnia 17 września 2024 r. Wójt Gminy U., reprezentujący Gminę U., wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Uzasadniając legitymację skargową Strony skarżącej do złożenia skargi podniesiono, że pojęcie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 935; ze zm., dalej: P.p.s.a.) odbiega w swym znaczeniu od zakresu "interesu prawnego", o jakim mowa w art. 28 K.p.a. Art. 50 § 1 P.p.s.a. obejmuje dodatkowo prawa i obowiązki regulowane przepisami prawa procesowego i ustrojowego. Strona skarżąca swój interes prawny wywodzi z art. 6h z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 399; dalej: u.c.p.g.), zgodnie z którym opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wnosi się na rzecz gminy, w związku z czym gmina ma interes w otrzymaniu spornej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna, dlatego podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a. Z kolei w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: O.p). pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Treść art. 145 § 2 O.p. stanowi zaś, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zacytowane przepisy oznaczają zatem, że doręczenie pisma może być uznane za skuteczne, gdy przesyłka zostanie skierowana do właściwego podmiotu. Przed skierowaniem pisma do strony organ winien ustalić, czy działa ona osobiście, przez przedstawiciela, czy też przez ustanowionego pełnomocnika i nadać korespondencję do odpowiedniego podmiotu i na właściwy adres. Natomiast zgodnie z przepisem art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Z powyższego wynika, że przy badaniu dopuszczalności i terminowości wniesienia skargi istotnego znaczenia nabiera kwestia prawidłowego doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia albo aktu. Od stwierdzenia czy doszło do prawidłowego doręczenia zależy bowiem ocena skuteczności wniesienia skargi. Przywołany przepis art. 53 § 1 P.p.s.a. początek biegu terminu, a w konsekwencji prawo do wniesienia skargi, ściśle wiąże z faktem prawidłowego doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia. Przy tym wniesienie skargi przed prawidłowym doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (por. m.in. orzeczenia NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 325/19; z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1601/18; z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2477/20; 19 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 662/22; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kolejno należy wskazać, że sąd zgodnie art. 133 § 1 P.p.s.a. wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne. Po zapoznaniu się z aktami sprawy Sąd doszedł do przekonania, że nie doszło do prawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji, co spowodowało, że skarżony akt w ogóle nie wszedł do obrotu prawnego. Zdaniem Sądu w sprawie nie miało miejsca skuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja została doręczona A.1. G. jako pełnomocnikowi A. G.. W przekazanych Sądowi aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa dla A.1. G. do działania w postępowaniu wszczętym postanowieniem Wójta z dnia 25 października 2023 r. Okoliczność powyższą potwierdził w swojej skardze A.G. (sprawa o sygn. akt I SA/Kr 869/24) wskazując, że "decyzja została doręczona do rąk pełnomocnika Skarżącego w sytuacji, gdy w niniejszym postępowaniu nie ustanawiał on pełnomocnika". Zatem do doręczenia decyzji SKO doszło z naruszeniem przepisu art. 145 § 1 O.p. Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych - w tym w szczególności w uchwale z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt I FPS 4/21 - że decyzja niedoręczona stronie jest decyzją nieistniejącą z prawnego punktu widzenia. Aby organ administracji publicznej, który wydał decyzję, stał się nią związany, czyli aby decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego, decyzję tę musi uprzednio doręczyć stronie. Z tą chwilą decyzja rozpoczyna dopiero swój byt prawny. Decyzja administracyjna jest oświadczeniem woli organu, a przede wszystkim jest aktem zewnętrznym. Zatem w przypadku braku doręczenia mamy do czynienia z tzw. decyzją nieistniejącą (nieaktem). Nie ma w tym zakresie znaczenia prawnego okoliczność, że strona uzyskała informację o treści decyzji, skoro nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia. Niezachowanie tych warunków powoduje także, że strona nie nabywa prawa do wniesienia skargi od takiej nieistniejącej decyzji. Ustawodawca nie wprowadził "braku dla strony ujemnych skutków procesowych" jako przesłanki uznawania pism za prawidłowo doręczone. W przypadku tej czynności mamy do czynienia albo z sytuacją, gdy doszło do skutecznego doręczenia, albo do takiego doręczenia nie doszło w związku z naruszeniem przepisów regulujących te czynności. Ocena skuteczności doręczenia ma więc charakter "zero-jedynkowy". Podsumowując, Sąd zauważa, że doręczenie decyzji kończącej postępowanie podatkowe nie jest okolicznością faktyczną, tylko instytucją prawa procesowego. Dopiero wypełnienie ustawowych warunków pozwalających na uznanie, że doszło do doręczenia aktu administracyjnego, powoduje, że akt ten wchodzi do obrotu prawnego, wywierając przewidziane nim skutki. Okoliczność uzewnętrznienia treści decyzji z naruszeniem norm statuujących instytucję doręczenia powoduje, że mimo, iż strona ma sposobność zapoznać się z jej brzmieniem, to nie oznacza, że mamy do czynienia z doręczonym aktem administracyjnym, tj. aktem, który wiąże organ i kształtuje sytuację procesową oraz materialnoprawną strony postępowania (podkreślenie Sądu). Tym samym tutejszy Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia, wobec czego uznać należy, że jest niedopuszczalna i z tej przyczyny podlega odrzuceniu. Skoro skarga jest niedopuszczalna, nie było także dopuszczalne merytoryczne rozpatrywanie przez Sąd zawartych w niej wniosków i zarzutów. Mając na uwadze poczynione ustalenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt. 1 postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono w pkt. 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.