I SA/Kr 925/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 17 lipca 2017r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2017r. sygn. akt I SA/Kr 925/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 17 lipca 2017r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn. Pismem z dnia 22 grudnia 2017r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) E. R. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, że obecnie zamieszkuje w R. (odległość ponad 250 km od siedziby sądu) i jest osobą o złym stanie zdrowia. W 2006 roku przebył udar mózgu, którego skutki są odczuwalne do dziś. Cierpi na zwężenia tętnicy szyjnej i nadciśnienie tętnicze. Skutkuje to okresowym złym samopoczuciem, zwłaszcza w okresie zmian pogodowych i wahań ciśnienia. Okresowe pogorszenie samopoczucia wywołuje problem w zakresie występowania zaburzeń świadomości i ogranicza sprawność ruchową. Skarżący wskazał, że przez ostatni tydzień w wyniku częstych zmian pogodowych: skoku temperatur, silnego wiatru i znacznych zmian ciśnienia, miał problem w podstawowych czynnościach, nie mówiąc już o załatwianiu spraw urzędowych. Nie wychodził przez ten czas z domu ponieważ na chodnikach było ślisko, a skarżący - jak wyjaśnił - nie jest w stanie w takich warunkach utrzymać dobrze równowagi. Skarżący wskazał także, że jest osobą samotną, bez rodziny. Nie ma też sąsiadów, z którymi utrzymywałby kontakt pozwalający na wyręczenie go w nadaniu listu. Wyjaśnił, że wie o tym, iż w dniu 18 grudnia 2017r. minął termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednak wobec wskazanych przeciwności nie mógł dochować tego terminu. Podkreślił, że przyczyny niedochowania terminu nie były zależne od niego, a wywołane zostały pogorszeniem stanu zdrowia przy istniejących warunkach pogodowych. Sprawa, która toczyła się przed sądem jest dla niego bardzo ważna, życiowa i nie chciałby pozostawić jej bez poznania przyczyn wydanego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., dalej- p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na uprawdopodobnieniu przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i wskazaniu na okoliczności, które pomimo tej staranności uniemożliwiły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym w terminie. Natomiast ocena sądu w tym zakresie oparta jest na obiektywnym mierniku staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005r. sygn. akt FZ 713/04). Przywrócenie terminu jest zatem dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012r. sygn. akt II FZ 477/12, z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W ocenie Sądu przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Za przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu o sygn. akt: I SA/Kr 925/17 został wskazany zły stan zdrowia skarżącego (po udarze mózgu, trudności w poruszaniu się) oraz złe warunki pogodowe (silny wiatr, oblodzone chodniki). Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność choroby czy też podeszły wiek i zły stan zdrowia nie przesądzają jeszcze o braku winy w uchybieniu terminowi. Powołanie się na te okoliczności nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że powyższe uchybienie nastąpiło bez winy strony, np. choroba nie pozwoliła na osobiste prowadzenie sprawy czy wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 701/14). W postanowieniu z 5 września 2013 r. sygn. akt II FZ 746/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej jest z reguły nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nadto, przy ocenie winy lub jej braku, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Sąd nie kwestionuje, że skarżący jest osobą chorą (co potwierdza załączona do wniosku o przywrócenie terminu karta informacyjna dokumentująca pobyt skarżącego w szpitalu specjalistycznym w K. w okresie 8.09.2006r. – 21.09.2006r.) i ma trudności w załatwianiu codziennych spraw. Jednakże okoliczność ta nie może stanowić o przywróceniu terminu, bowiem zły stan zdrowia nie zaistniał nagle, lecz występuje co najmniej od 2006 roku. Podobnie warunki pogodowe, o których wspomina skarżący, nie miały charakteru klęski żywiołowej, a zatem nie stanowiły przeszkody nie do przezwyciężenia. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły bowiem okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności, nie można było przezwyciężyć. Z tych też względów Sąd orzekł o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, za podstawę biorąc art. 86 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a.