I SA/Kr 93/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.D., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 09.11.2015r., [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 09.11.2015r., [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M.D. ur. w 1950r. jest wdową i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1399,01 zł., miesięcznie ,netto. W roku 2015r. uzyskała ona z tego tytułu dochód w wysokości 20 024,88 zł. Jej miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami obejmują: opłatę za energię elektryczną – 56,26 zł. opłatę za gaz – ok. 140 zł., opłatę za wodę – ok. 45 zł., opłatę za wywóz odpadów komunalnych - 36 zł., opłatę na fundusz eksploatacyjny – 60 zł., opłatę za telefon ok. 30-40 zł., opłatę za internet – 49,99 zł., koszty leków – ok. 80 zł. Wnioskodawczyni uiszcza ponadto podatek rolny w wysokości ok. 157 zł., na rok i podatek od nieruchomości wysokości 49 zł., rocznie. Z otrzymywanej przez nią emerytury potrącana jest kwota 418 zł., miesięcznie, z tytułu prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Pozostałą cześć świadczenia strona skarżąca wydaje na żywność, środki czystości, odzież, obuwie. W zaspokajaniu jej potrzeb i wydatków pomagają, w miarę możliwości, dzieci. M.D. nie posiada oszczędności, przedmiotów o wartości pow. 5000 zł., Jest współwłaścicielem: mieszkania o pow. 49,43 m2, o wartości ok. 80 000 zł. (kw kr1p 214881/7), w stosunku do którego wszczęte jest postępowanie egzekucyjne, działki o pow. 29 410 m2, o wartości ok. 120 000 zł. oraz działki o pow. 3300 m2 o wartości ok. 120 000 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie realny dochód wnioskodawczyni nie jest wysoki i wydawany jest na bieżące koszty utrzymania. Przy analizowaniu sytuacji finansowej strony skarżącej kluczową kwestią determinująca rozstrzygnięcie jest jednak fakt, iż M.D. jest właścicielką dwóch nieruchomości o łącznej wartości 240 000 zł., które nie służą do zaspokajania jej potrzeb mieszkaniowych. Koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sprowadzają się natomiast do wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Zgodnie bowiem z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, z którą biorąc pod uwagę w/w okoliczności, należy się w pełni zgodzić, posiadanie majątku , szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., sygn. FZ 463/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04, postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r., sygn. II GZ 56/05, postanowienie NSA z dnia 25.02.2016r., sygn. II GZ 103/16). Posiadany majątek może bowiem przynosić pożytki , może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2011r. , sygn. I FZ 10/11, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. I OZ 563/09). To bowiem od wnioskodawcy zależy, w jaki sposób gospodaruje swymi aktywami, w tym majątkiem nieruchomym i czy podejmuje czynności w celu uzyskania z niego dochodów (postanowienie NSA z dnia 03.02.2016r. , sygn. I FZ 485/15). Należy więc stwierdzić , iż w niniejszej sprawie przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest zasadne. Dwie działki będące własnością M.D. pozwalają jej zdobyć potrzebne fundusze poprzez odpowiednie działania takie jak np. dzierżawa, zaciągnięcie kredytu, pożyczki, czy też sprzedaż. W związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).