I SA/Kr 983/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. Sp. z o.o. w likwidacji w K. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w likwidacji w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 10 maja 2017 r. nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zażalenia postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Starszego Referendarza Sądowego z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 983/17. H. Sp. z o.o. w likwidacji w K. (dalej: "strona skarżąca" lub "spółka") złożyła na urzędowym formularzu PPP wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że spółka nie prowadzi działalności i nie posiada żadnych środków. Jedno z jej kont bankowych wskazuje ujemne saldo. Spółka oczekuje na zwrot nadpłaty z tytułu CIT-8 za 2016 rok w wysokości [...] zł. Wnioskodawca nie zatrudnia żadnych pracowników. W oświadczeniu o majątku i dochodach strony skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...] zł; wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła [...] zł, a ostatni rok obrotowy został zamknięty stratą w wysokości [...] zł. Spółka nadto wskazała, że dysponuje dwoma rachunkami bankowymi w I. , których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił - [...] zł i [...] zł. Podała również, że wnioskodawca nie posiada zobowiązań i wierzytelności, a kasa nie jest prowadzona. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych spółki, zarządzeniem z 21 listopada 2017 r. wezwano ją do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz do złożenia określonych dokumentów, w tym m.in. wyciągów z wszystkich rachunków bankowych spółki. W odpowiedzi na powyższe strona skarżąca przesłała ostatnie sprawozdania finansowe za okres od 1 stycznia 2016 r. do 8 listopada 2016 r. i za okres od 9 listopada 2016 r. do 20 lipca 2017 r., zeznania CIT-8 za okres od 1 stycznia 2016 r. do 8 listopada 2016 r. i za okres od 9 listopada 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz deklarację VAT-7K za 3 kwartał 2017 r. Likwidator spółki oświadczył również, że spółka otrzymała z urzędu skarbowego zwrot nadpłaty z tytułu CIT-8 za 2016 r. w kwocie [...]zl. Skarżąca przedłożyła również wyciąg z jednego z rachunków bankowych spółki za okres ostatnich trzech miesięcy. Postanowieniem z 20 kwietnia 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym oraz orzecznictwie sądów administracyjnych referendarz sądowy uznał, iż sytuacja finansowa skarżącej spółki nie pozwala na zastosowanie przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazano, że sytuacja majątkowa skarżącej Spółki nie jest łatwa. W okresie od 1 stycznia 2016 roku do 8 listopada 2016 r. Spółka osiągnęła przychód w wysokości [...] zł przy kosztach jego uzyskania [...] zł, co dało stratę w wysokości -82.899,98 zł (na podstawie CIT-8). Od listopada 2016 r. spółka nie prowadzi jakiejkolwiek działalności, nie uzyskuje żadnych przychodów, nie posiada majątku, ani nie zatrudnia pracowników. Saldo jednego z rachunków bankowych spółki na dzień 27 marca 2018 r. wynosiło -202,32 zł. Jednakże dalej zaakcentowano, że strona skarżąca nie wykonała należycie wezwania do złożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, bowiem nie przedłożyła wyciągu z drugiego z posiadanych rachunków bankowych za wskazany okres. Nadto wskazano, że po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca otrzymała z Urzędu Skarbowego K. - [...] kwotę [...]zł tytułem zwrotu nadpłaty za rok 2016. Zdaniem orzecznika, środki finansowe w takiej wysokości wielokrotnie przekraczają kwotę należnych w sprawie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postepowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości [...] zł. W sprzeciwie 4 czerwca 2018 r. likwidator spółki wskazał na nielogiczne zinterpretowanie przez referendarza przesłanych dokumentów finansowych strony skarżącej. Podniósł, że skoro bowiem likwidowana spółka zakończyła rok 2016 r. stratą, to oznacza, że koszty w wysokości 82.899,98 zostały niepokryte, a wiec w kasie firmy jest ich brak. Oznacza to tyle, że części ww. niedoboru została z pokryta z tytułu zwrotu nadpłaty podatku. Następnie autor sprzeciwu wskazał, że drugi rachunek bankowy spółki był kontem oszczędnościowym, przyznanym skrzącej w pakiecie. Nie było wyciągów z tego konta, bowiem nie było na nim przeprowadzanych operacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. Prawo pomocy w takim zakresie może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy jest jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu i zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jednak to rzeczą wnioskodawcy jest dokładne i zgodne z prawdą przedstawienie własnej sytuacji majątkowej oraz wykazanie, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy w pierwszej kolejności zaaprobować analizę referendarza sądowego tut. Sądu, który podał, iż strona skarżąca nie wykonała należycie wezwania do złożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, nie dostarczyła bowiem wyciągu drugiego z posiadanych rachunków bankowych, które wskazała we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, jak również nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Dla pełnego bowiem zobrazowania możliwości płatniczych strony skarżącej została ona wezwana do przedstawienia wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, z czego się nie wywiązała w pełnym zakresie. Twierdzenie autora sprzeciwu, mające uzasadniać, iż nie przedłożenie przez stronę skarżącą wyciągu z drugiego rachunku bankowego wynikało z tego, że nie było na nim przeprowadzanych żadnych operacji finansowych, nie zostało w żaden sposób uwiarygodnione, np. poprzez przedłożenie stosowanego zaświadczenia z banku o aktualnym stanie salda na rachunku spółki lub zaświadczenia o zamknięciu tego rachunku. Zdaniem Sądu, wybiórcze wykonanie skierowanego do strony skarżącej skarżącego wezwania nie pozwala na wolną od wątpliwości ocenę jej sytuacji materialnej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że wszystkie dokumenty i oświadczenia, których przedłożenia oczekiwał orzekający, miały istotne znaczenie dla oceny przesłanek prawa pomocy. Pozwalałyby one bowiem na zobrazowanie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego, a nie sytuacji wykreowanej przez wybiórcze przedstawienie niepełnych danych. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli skarżący, mimo niebudzącej wątpliwości treści wezwania, nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji - do czego ma oczywiście prawo - musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej, uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012r., sygn. akt I OZ 189/12, z dnia 12 grudnia 2016r., sygn. akt I OZ 1835/16 i z dnia 11 maja 2017r., sygn. akt II OZ 466/17). Reasumując Sąd stwierdza, że brak jest wystarczających podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki przyznania stronie skarżącej prawa pomocy. Spółka nie przedłożyła dokumentów, które pozwoliłyby Sądowi na ustalenie w sposób kompletny i jednoznaczny jej sytuacji finansowej. W związku z powyższym, na art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.