I SAB/Kr 10/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi w przedmiotowej sprawie skarżący M. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z kolejnym wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF" w zakreślonym terminie uzupełnił brak. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego we wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córkami: Z. B. ur. 1996 r., J. B. ur. 1999 r. i M. B. ur. 2007 r. Wnioskodawca nie posiada żadnego dochodu. W skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 60,21 m˛ i wartości 160 tys. zł i garaż podziemny wielkości 14,14 m˛ i wartości 25 tys. zł. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. W rubryce "zobowiązania i stałe wydatki" wnioskodawca wskazał zabezpieczenie alimentacyjne w wysokości 1.800 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy M. B. podniósł, iż po opłaceniu bardzo wysokiego zabezpieczenia alimentacyjnego nie pozostają mu żadne środki na utrzymanie, tylko niedobór ("minus 1.800 zł"). Aby zakupić niezbędne wyżywienie zmuszony jest prosić o pomoc rodziny i znajomych. Funkcjonuje wyłącznie dzięki pomocy rodziny. Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich oświadczeń i dokumentów na okoliczność wykazania jego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał obszerne pismo z dnia 13 lipca 2018 r., w którym zacytował kilkakrotnie treść wezwania, jednak nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny swojej sytuacji materialnej. Nie dołączył też dokumentów źródłowych, o które był wzywany. Wniósł o przychylenie się do jego wszystkich interpelacji, wniosków i próśb. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że aktualnie rozpoznawany wniosek M. B. jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2018 r. straszy referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po rozpoznaniu złożonego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Jak wynika z akt sprawy powodem negatywnego rozstrzygnięcia było nieprzedłożenie przez skarżącego oświadczeń i dokumentów źródłowych obrazujących jego aktualną sytuację majątkową, co nie pozwoliło na uznanie, że skarżący wykazał istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Rozpoznanie kolejnego wniosku M. B. w tym samym zakresie winno zatem nastąpić z uwzględnieniem art. 165 p.p.s.a., dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Pomimo wskazań zawartych w powołanych postanowieniach odmawiających przyznania prawa pomocy, a także pomimo wezwania z dnia 18 czerwca 2018 r. do złożenia odpowiednich oświadczeń i dokumentów źródłowych na okoliczność wykazania stanu majątkowego i możliwości płatniczych – skarżący nadal nie przedstawił w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości swojej sytuacji materialnej. Tymczasem instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego przyznania domaga się wnioskodawca, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania we własnym zakresie. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, zaś słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11). Mimo prawidłowego wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a. skarżący nie przedłożył oświadczeń i dokumentów kluczowych z punktu widzenia oceny jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, a mianowicie: - oświadczenia z jakiego źródła i w jakiej wysokości uzyskuje on dochody na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji; - oświadczenia, czy jest on zarejestrowany we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, a jeśli tak, czy pobiera z tego tytułu zasiłki; - oświadczenia czy korzysta z pomocy społecznej – jeśli tak, to w jakiej formie i z jaką częstotliwością; - oświadczenia na czym polega pomoc rodziny i znajomych, o której mowa we wniosku – jeśli jest to pomoc materialna, należało podać jaka jest wysokość uzyskiwanych z tego źródła środków; - oświadczenia czy córki zamieszkują wraz z wnioskodawcą i czy są na jego utrzymaniu; - kserokopii orzeczenia dotyczącego alimentów; - odpisu zeznania podatkowego skarżącego za 2017 r.; - wykazu wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych oraz wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem; - udokumentowanie rachunkami i fakturami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z jego koniecznym utrzymaniem (m. in. opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę, itp.), a w przypadku posiadania zaległości w płatnościach należało przedłożyć stosowne dokumenty potwierdzające ten fakt; - oświadczenia czy skarżący jest właścicielem lub współwłaścicielem pojazdów mechanicznych - jeśli tak należy podać ich markę oraz rok produkcji. Należy podkreślić, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienia NSA z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania sądu, nie ma podstaw, by oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego ze złożonym wnioskiem (por. postanowienia NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GZ 151/14, z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. II OZ 442/13 oraz z dnia 10 maja 2013 r. sygn. II OZ 347/13). Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy wnioskodawca nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.