I SAB/Kr 12/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-02-07
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Nina Półtorak, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania odwoławczego staje się bezprzedmiotowa, jeśli organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność zmierzającą do załatwienia sprawy po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez sąd?Ratio decidendi
Skarga na przewlekłość postępowania staje się bezprzedmiotowa, jeśli organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność zmierzającą do załatwienia sprawy po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez sąd. W takiej sytuacji postępowanie sądowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.Stan faktyczny
Podatnik złożył skargę na przewlekłość postępowania odwoławczego Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Skarżący zarzucał organowi naruszenie terminu załatwienia sprawy, który upłynął po uzupełnieniu odwołania. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że nie doszło do przewlekłości, a opóźnienia wynikały ze skomplikowanego charakteru sprawy i pojawienia się nowych okoliczności. Po wniesieniu skargi, a przed rozpoznaniem jej przez sąd, Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SAB/Kr 12/12 | POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Nina Półtorak, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r., sprawy ze skargi P.D., na przewlekłość postępowania odwoławczego Dyrektora Izby Skarbowej, w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. postanawia: - umorzyć postępowanie sądowe -
Decyzją z dnia 24 listopada 2011 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił P.D. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu objęcia udziałów w spółce posiadającej osobowość prawną w zamian za wkład niepieniężny (PIT - 38) w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 863.645,00 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji, wniesione przez podatnika za pośrednictwem poczty w dniu 13 grudnia 2011 r. zostało przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej wraz z aktami sprawy w dniu 20 grudnia 2011 r.
Pismem z dnia 21 grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przesłanie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia. Postanowienie to dostarczono w dniu 28 grudnia 2011 r.
Następnie w dniu 5 stycznia 2012 r. podatnik skierował do organu odwoławczego uzupełnienie odwołania od opisanej decyzji wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania kontrolnego z powodu przedawnienia z dniem 31 grudnia 2011 r. zobowiązania w podatku nałożonym tą decyzją. W treści pisma podniesiono w szczególności, iż postanowienie o nadaniu zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało doręczone podatnikowi w dniu 2 stycznia 2012 r., a więc w czasie, kiedy zobowiązanie podatkowe uległo już przedawnieniu.
W dniu 23 stycznia 2012 roku do Izby Skarbowej wpłynęło zażalenie na postanowienie z dnia 19 grudnia 2011 r. Nr [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygniecie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a prawomocnym postanowieniem z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 798/12, tut. Sąd umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie skargi na to postanowienie.
Pismem z dnia 25 lipca 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o udzielenie informacji odnośnie prowadzonego przez ten organ postępowania karnego skarbowego dotyczącego zobowiązania podatkowego PD w podatku dochodowym za rok 2005.
W dniu 2 sierpnia 2012 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegające na przewlekłym prowadzeniu postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 24 listopada 2011 r. nr [...]". Powołując się na art. 139 § 3 zd. l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity – Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.) podatnik przypomniał, iż załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Skoro zaś termin rozpatrzenia odwołania już upłynął, a nie prowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego, to postępowanie odwoławcze prowadzone jest w sposób przewlekły.
W odpowiedzi na powyższe pismo, stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 6 września 2012 r. nr [...] przedstawił swoje stanowisko w tej kwestii wskazując, że w warunkach tej sprawy nie ma podstaw do uznania, iż postępowanie odwoławcze prowadzone jest w sposób przewlekły.
W dniu 19 września 2012 r. podatnik wniósł skargę na przewlekłość postępowania odwoławczego podnosząc, iż od czasu wniesieniu odwołania od decyzji w sprawie wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r., co miało miejsce 5 stycznia 2012 r. minął ustawowy termin załatwienia sprawy, liczony od dnia uzupełnienia odwołania. Jednocześnie organ nie prowadził jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego do dnia dzisiejszego. Za postępowanie wyjaśniające w nie można bowiem uznać zwrócenia się przez organ odwoławczy do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o przesłanie postanowienia o wszczęciu postępowania przygotowawczego karnego skarbowego, gdy okoliczność jego wszczęcia wynikała z samych akt sprawy. Zdaniem skarżącego to postanowienie jest bezwartościowym dokumentem, gdyż postępowanie karne skarbowe uległo już przedawnieniu. Wyjaśniono przy tym, że przedmiotowy dokument mógł zostać także uzyskany od samego skarżącego bez konieczności zwracania się w tym celu do prokuratora nadzorującego postępowanie karne skarbowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszym rzędzie wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, iż nie zostały dochowane ustawowe warunki zaskarżenia przewlekłości postępowania podatkowego.
Niemniej jednak organ wyjaśnił, że informował skarżącego o niezabawieniu sprawy w terminie wskazując jednocześnie nowe terminy załatwienia sprawy. Każde z tych zawiadomień zawierało wskazanie przyczyn, dla których postępowanie nie mogło zostać ukończone w przepisanym terminie. Jednym z czynników, który wywarł wpływ na czas trwania postępowania było, obok skomplikowanego charakteru samej materii sprawy powzięcie przez organ odwoławczy w trakcie prowadzonego postępowania informacji o nowych okolicznościach, niewynikających z zebranego dotychczas materiału dowodowego, mogących mieć istotny wpływa na kształt rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
| Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z |
|2012 r., poz. 270; dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy |
|zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania |
|uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie |
|postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie wskazanego przepisu sąd może tylko orzec o obowiązku wydania |
|decyzji w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia ani też bezpośrednio orzekać o |
|prawach lub obowiązkach skarżącego. Z powyższego unormowania wynika więc, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza |
|możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z |
|naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Jeżeli zatem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w |
|sprawie ze skargi na przewlekłość, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność polegającą na podjęciu działań |
|zmierzających do załatwienia sprawy, to – mimo istniejącej zwłoki w załatwieniu sprawy – postępowanie sądowoadministracyjne staje się |
|bezprzedmiotowe. |
|Cel powyższej regulacji, jakim jest rozszerzenie środków przeciwdziałania bezczynności organu i przewlekłemu prowadzeniu postępowania |
|administracyjnego oraz naruszaniu przez organ administracji terminów załatwienia spraw, a także umożliwienie efektywnego dochodzenia |
|przez stronę postępowania odszkodowania za poniesioną szkodę od organu administracji z tytułu niewydania w terminie orzeczenia lub |
|decyzji, nie może jednak być podstawą przyjęcia, iż nawet brak podstaw do zobowiązania przez sąd organu do wydania aktu zezwala |
|jednocześnie sądowi na stwierdzenie, iż jego bezczynność lub przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 149 §|
|1 ustawy wyraźnie bowiem określa, że w sytuacji gdy sąd uwzględnia skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to |
|jednocześnie zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności. Tylko wtedy więc może jednocześnie dokonać stwierdzenia, czy |
|bezczynność lub przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie można więc przyjąć, że przepis art. 149 § 1 zdanie pierwsze|
|i drugie ustanawia niezależne od siebie przesłanki, stanowiące odrębne podstawy orzekania i wykluczające sekwencyjność uzależnionych od|
|siebie ustaleń procesowych. Wręcz przeciwnie, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 |
|zdanie drugie p.p.s.a.) ma charakter akcesoryjny w stosunku decyzji procesowej sądu, zobowiązującego organ do wydania aktu (art. 149 § |
|1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Przepis ten w jego całokształcie nie ustanawia niezależnych od siebie przesłanek, które miałyby stanowić |
|odrębną podstawę orzekania dotyczącą zobowiązania organu do wydania aktu i odrębną podstawę orzekania – stwierdzania rażącego |
|charakteru bezczynności czy przewlekłości. Przesłanki te pozostają ze sobą w ścisłej korelacji i brak zobowiązania organu do wydania |
|aktu wyklucza orzekanie w przedmiocie rażącego charakteru tej bezczynności czy przewlekłości. Stwierdzenie, czy bezczynność organu lub |
|przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie ma zatem charakteru samoistnego; jest orzeczeniem dodatkowym, |
|które może zostać wydane jedynie przy merytorycznym rozstrzyganiu sprawy przez sąd. |
|W rozpoznawanej sprawie – po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a przed dniem jej rozpoznania przez |
|ten Sąd – Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu 30 listopada 2012 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. |
|Okoliczność ta powoduje, że niniejsza skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej stała się |
|bezprzedmiotowa i postępowanie należało umorzyć. |
|Pogląd powyższy znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo powołać w tym miejscu można prawomocne |
|postanowienia tutejszego Sądu z dnia 9 stycznia 2012r., 29 lutego 2012r. czy 28 października 2011r. wydane w sprawach (odpowiednio) II |
|SAB/Kr 106/11, II SAB/Kr 180/11 i II SAB/Kr 65/11 jak również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012r. |
|wydane w sprawie o sygn. I OSK 1291/12. Teza wedle, której "w przypadku gdy po wniesieniu skargi, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 |
|p.p.s.a., a przed wydaniem orzeczenia przez sąd, organ wyda wymagane przepisami prawa rozstrzygnięcie, postępowanie jako |
|bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a." sformułowana też została w uzasadnieniu prawomocnego wyroku|
|Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2012r. sygn. II SAB/Gl 1/12 |
|Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło