I SAB/Kr 2/14

Sygn. akt I SAB/Kr 2/14 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 kwietnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r., sprawy ze skargi E. M., na bezczynność Ministra Finansów, - skargę oddala - E.M. w piśmie datowanym na dzień 28 listopada 2013r. złożonym do sygn. akt I SA/Kr 759/12 podniosła, że w sprawie [...] doszło do bezczynności Ministra Finansów. Bezczynności tej skarżąca upatruje w tym, że organ uznał za nieprawidłowe jej stanowisko. Podniosła, że w dniu 16 sierpnia 2011r. złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego i zadała pytanie, czy wydatki poniesione na koszty sądowe w procesie cywilnym o zachowek winny stanowić koszty uzyskania przychodów. Zapytanie to pozostało bez odpowiedzi pomimo przytoczenia przez skarżącą orzeczeń i sygnatur w tożsamych sprawach, które miały potwierdzać prawidłowość jej stanowiska. Skarżąca powołała również uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013r., sygn. akt I OPS 2/13, z której wynika, że na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność. Wniosła także o wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że została w sprawie w dniu 5 kwietnia 2012r. wydana indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego znak: [...] Została ona skutecznie doręczona skarżącej, która jednak pomimo prawidłowego pouczenia, nie wniosła wezwania o usunięcie naruszenia prawa, lecz bezpośrednio złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga ta postanowieniem z dnia 26 czerwca 2012 r. (sygn. akt I SA/Kr 759/13) została odrzucona. Organ podkreślił, że gdyby faktycznie, jak twierdzi skarżąca, organ interpretacyjny wykazał się bezczynnością, to nie wydałby zaskarżonej interpretacji indywidualnej z 5 kwietnia 2012r., po uprzednim dokonaniu analizy wniosku, wezwaniu do jego uzupełnienia z 17 lutego 2012r. i analizie nadesłanego 13 marca 2013r. uzupełnienia. Organ podkreślił przy tym, że w sprawie zachowany został ustawowy termin do wydania interpretacji indywidualnej. Następnie organ wskazał, że faktu wydania interpretacji indywidualnej, w której stanowisko wnioskodawcy zostało uznane za nieprawidłowe nie można utożsamiać z bezczynnością. Odnosząc się z kolei do zarzutu pozostawienia bez odpowiedzi wniosku skarżącej z 16 sierpnia 2011 r. organ stwierdził, że również i w tej kwestii nie można mówić o bezczynności. Wniosek ten został uzupełniony w dniach 2 i 6 września 2011r. Ponieważ wniosek nie spełniał wymogów formalnych, skarżąca została wezwana pismem z dnia 17 października 2011 r. do jego uzupełnienia. Z uwagi na nieuzupełnienie wniosku w pełnym zakresie, organ wydał postanowienie o pozostawieniu ww. wniosku bez rozpatrzenia wskazując jednocześnie, że rozstrzygnięcie to nie jest przeszkodą do ponownego złożenia wniosku. Skarżąca nie wniosła od niego żadnych środków zaskarżenia i w związku z tym stało się ono ostateczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Z wniesionej skargi wynika, że skarżąca upatruje bezczynności Ministra Finansów z dwóch powodów. Pierwszym jest pozostawienie bez rozpatrzenia jej wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Drugim powodem bezczynności jest z kolei wydanie interpretacji indywidualnej, która uznała stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. W związku z powyższym Sąd odniesie się do obydwu podniesionych przez skarżącą okoliczności mających uzasadniać bezczynność organu. Jak wynika z akt podatkowych do organu wpłynął w dniu 30 sierpnia 2011r. wniosek skarżącej o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w którym skarżąca zadała pytanie, czy kwotę kosztów sądowych może rozliczyć w PIT od osób fizycznych za rok 2011, jako koszt uzyskania przychodu. Pismo skarżącej zawierało w swojej treści dwie daty: 29 sierpnia 2011r. oraz 16 sierpnia 2011 r. (zgodnie z kolejnością umieszczania w piśmie). Następnie organ pismem z dnia 17 października 2011r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku. Skarżąca odpowiedziała na wezwanie pismem datowanym na dzień 22 października 2011r, który wpłynął do organu w dniu 27 października 2011r. Następnie organ postanowieniem z dnia 22 listopada 2011r. nr [...] pozostawił wniosek skarżącej bez rozpatrzenia. Skarżąca pomimo pouczenia, nie złożyła zażalenia na to postanowienie. Zdaniem Sądu w działaniu organu nie sposób dopatrzyć się bezczynności. Postępowanie zainicjowane złożeniem wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, toczyło się w oparciu o przepisy Rozdziału 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm. – dalej O.p.). Ustawodawca w art. 14d O.p. wskazał, że interpretacja indywidualna powinna być wydana nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W niniejszej sprawie, skoro organ otrzymał wniosek w dniu 30 sierpnia 2011r., termin do wydania indywidualnej interpretacji upływał w dniu 30 listopada 2011 r. Tymczasem organ przed upływem tego terminu wydał w dniu 22 listopada 2011 r. postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. Podstawę do takiego zakończenia postępowania stanowił art. 14g § 1 O.p., z którego wynika, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 pozostawia się bez rozpatrzenia. Wydanie postanowienia, które stało się ostateczne, definitywnie zakończyło postępowanie wszczęte na podstawie wniosku skarżącej o wydanie interpretacji podatkowej. Jak wynika z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji. Stan bezczynności organu ma zaś miejsce wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Jeżeli zatem organ rozstrzyga sprawę w terminie wskazanym przez ustawodawcę, nie można mówić, że jest on bezczynny. Właściwie zagadnienie bezczynności organu ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2013r. (I OSK 2114/13 – orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawie podlegającej załatwieniu aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej powinien zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jak zostało to już jednak wskazane, organ nie pozostaje bezczynny, gdyż zakończył postępowanie zainicjowane wniesieniem przez skarżącą wniosku z dnia 30 sierpnia 2011r. Wprawdzie w sprawie nie została wydana interpretacja indywidualna, lecz postępowanie zostało zakończone w inny prawnie dopuszczalny sposób. Sam ustawodawca przewidując możliwość pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, dopuścił możliwość zakończenia postępowania w ten sposób, czyli zakończenia bez merytorycznego rozstrzygnięcia. Ten sposób zakończenia następuje zawsze wskutek winy strony, gdyż jej wniosek nie spełnia wymogów określonych w ustawie, uniemożliwiając organowi wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Stronie przysługują przy tym środki zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia, jeżeli uważa ona, że jej wniosek powinien zostać rozpoznany merytorycznie. Skarżąca nie skorzystała z tej możliwości, wobec powyższego postępowanie zostało zakończone wydaniem ostatecznego postanowienia. Sąd nie mógłby wobec powyższego zastosować dyspozycji art. 149 § 1 p.p.s.a. i wyznaczyć organowi terminu do załatwienia sprawy, gdyż sprawa, której dotyczy skarga na bezczynność została już ostatecznie załatwiona. Sąd nie może przy tym w niniejszym postępowaniu badać prawidłowości rozstrzygnięcia organu podatkowego, gdyż postanowienie to nie jest objęte przedmiotem skargi. Ewentualna kontrola przez sąd administracyjny tego postanowienia mogłaby nastąpić, gdyby skarżąca w terminie złożyła od niego zażalenie, a następnie skargę do sądu. Skarżąca nie skorzystała jednak z tego prawa i w konsekwencji postanowienia stało się ostateczne. Należy także stwierdzić, że powoływana przez skarżącą uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013r. (I OPS 2/13 – orzeczenia.nsa.gov.pl) nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dotyczy ona bowiem pozostawienia podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., który to przepis nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia, podstawę do pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpatrzenia, stanowił art. 14g § 1 O.p., który zawiera wyczerpującą i pełną regulację tego zagadnienia. Do postępowania toczącego się na skutek złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania. Ponadto należy wskazać, że przepisy tego kodeksu odmiennie od unormowań Ordynacji podatkowej regulują pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Skoro zatem organ wydał postanowienie kończące postępowanie w ustawowo określonym terminie, nie pozostawał i nie pozostaje bezczynnym w rozpoznaniu złożonego przez skarżącą wniosku. Sąd nie dopatrzył się również możliwości stwierdzenia bezczynności w drugiej z powołanych w skardze sytuacji. Jak wynika z akt nadesłanych przez organ podatkowy, skarżąca złożyła w dniu 13 grudnia 2011 r. wniosek o wydanie interpretacji podatkowej. W dniu 17 lutego 2012r. została wezwana do jego uzupełnienia. Uzupełnienie wniosku wpłynęło do organu w dniu 13 marca 2012r. i w konsekwencji w dniu 5 kwietnia 2012r. wydana została interpretacja indywidualna znak: IBPB II/1/415-1032/11/MCZ, w której uznano stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. Skarga na powyższą interpretację została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2012r. (I SA/Kr 759/12). W aktach organu znajduje się odpis powyższego postanowienia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Należy w związku z powyższym stwierdzić, że również i w tym przypadku organ nie pozostaje bezczynny, gdyż sprawa została w terminie załatwiona w sposób merytoryczny. Sprawa ta została rozstrzygnięta w terminie wskazanym w art. 14d O.p., gdyż doszło do jego przedłużenia, stosownie do zdania drugiego tego przepisu. Zostało w nim wskazane, że do terminu 3 miesięcy nie wlicza się terminów i okresów, o których mowa w art. 139 § 4. W przepisie tym zostało z kolei stwierdzone, że do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Jedną z sytuacji opisanych w tym przepisie, jest wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku. W związku z powyższym w niniejszej sprawie termin załatwienia sprawy nie biegł od momentu wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku o interpretację do jego uzupełnienia. Obliczając w ten sposób termin, organ podatkowy wydał interpretację w czasie wskazanym przez ustawodawcę. Nie można mu wobec powyższego zarzucić bezczynności. Zupełnie bezzasadne jest przy tym twierdzenie skarżącej, że organ pozostaje w bezczynności, gdyż nie wydał interpretacji zgodnej z oczekiwaniami skarżącej. Jak już zostało wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia, bezczynność ma miejsce wówczas, gdy organ, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Można również w tym miejscu ponownie powołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2013r. (I OSK 2114/13 – orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazał, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Sąd nie mógł wobec powyższego uznać, że mamy do czynienia z bezczynności z tego powodu, iż organ nie podzielił zapatrywań prawnych skarżącej. Na marginesie należy jedynie stwierdzić, że w sprawie dotyczącej wydania interpretacji podatkowej, trudno mówić o bezczynności organu. Jeżeli bowiem organ nie wyda interpretacji w wyznaczonym terminie, wydawana jest tzw. "interpretacja milcząca". Stanowi o tym wyraźnie art. 14o O.p., w którym zostało wskazane, że w razie niewydania interpretacji indywidualnej w terminie określonym w art. 14d uznaje się, że w dniu następnym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie. Po upływie terminu wydania interpretacji organ nie mógłby już wydać innej interpretacji, gdyż interpretacja została wydana. Taka "milcząca interpretacja" mogłaby zostać jedynie zmieniona przez Ministra Finansów na podstawie art. 14e § 1 O.p. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącej o wymierzenie organowi grzywny Sąd stwierdza, że w realiach niniejszej sprawy, nie może on zostać uwzględniony. Podstawę do nałożenia na organ grzywny stanowi w przypadku skargi na bezczynność art. 149 § 2 p.p.s.a. Wynika z niego, że sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynności organu, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. Warunkiem koniecznym do wymierzenia grzywny jest wobec powyższego uznanie skargi na bezczynność za uzasadnioną. Jak zostało to jednak przedstawione w niniejszym uzasadnieniu, skarga na bezczynność okazała się niezasadna, gdyż bezczynność nie została stwierdzona. Sąd nie miał wobec powyższego podstaw prawnych do nałożenia grzywny. Na zakończenie Sąd pragnie zaznaczyć, że mógł merytorycznie rozpoznać skargę, choć skarżąca nie poprzedziła jej ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, ani nie złożyła ponaglenia. Jak słusznie bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 listopada 2012r. (II FSK 2733/12 – orzeczenia.nsa.gov.pl), wykładnia językowa art. 52 § 3 p.p.s.a. prowadzi do konkluzji, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynność w zakresie wydawania aktów. Z kolei przepisy normujące postępowanie o wydanie interpretacji podatkowej, w szczególności art. 14h O.p., nie odsyłają do art. 141 O.p., w którym instytucja ponaglenia została uregulowana. Mając powyższe na uwadze i stwierdzając, że w sprawie nie doszło do bezczynności organu, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.