I SO/Kr 11/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a wniosek oddalić I. Sp. z o.o. w K., działająca przez doradcę podatkowego D. P., zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w związku z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 4 sierpnia 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Pełnomocnik strony skarżącej wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 września 2017 r. do uzupełnienia wniosku poprzez jego podpisanie przez osobę uprawnioną do reprezentowania spółki zgodnie z KRS w zakreślonym terminie uzupełnił brak, przesyłając formularz "PPPr" podpisany przez Prezesa Zarządu H. Z.. Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, że przedmiotem działalności wnioskodawcy jest sprzedaż hurtowa komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wyniosła 0 zł, a ostatni rok obrotowy na dzień 31 marca 2017 r. został zamknięty zyskiem w wysokości 165.816,02 zł. Wskazano ponadto, iż Spółka dysponuje dwoma rachunkami bankowymi w C. a.s., O. , których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił odpowiednio 3.680,36 zł i 349,46 EUR. W kasie Spółki na koniec sierpnia 2017 r. znajdowały się środki w wysokości 642,16 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy Spółka uzasadniła brakiem środków na pokrycie kosztów sądowych ze względu na intensywną bieżącą działalność, która w sposób znaczny wpływa na wydatki Spółki. Odnosząc się do wezwania starszego referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik wnioskodawcy w piśmie z dnia 31 października 2017 r. podał, że I. Sp. z o.o. w K. nie posiada środków trwałych. Do pisma załączone zostały kopie następujących dokumentów: sprawozdania finansowego Spółki za rok obrotowy od 1 kwietnia 2016 r. do 31 marca 2017 r., zeznania podatkowego CIT-8 za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 marca 2017 r. i deklaracji VAT-7 za lipiec, sierpień i wrzesień 2017 r. oraz oświadczenie Prezesa Zarządu H. Z. z dnia 30 października 2017 r. o niezatrudnianiu przez Spółkę pracowników w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu (referendarza sądowego) o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd (referendarz sądowy) bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Podkreślić należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony jej możliwości finansowych. W niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania jedynym elementem kosztów sądowych jest wpis od skargi w wysokości 200 zł, stosownie do treści § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Do tej wartości należy zatem odnieść badanie zdolności strony do uiszczenia należności sądowych. W ocenie orzekającego uiszczenie kosztów sądowych w pełnej wysokości mieści się w granicach możliwości finansowych strony. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością funkcjonującą w obrocie prawnym od 2005 roku. Z powszechnie dostępnych danych zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym (https://ems.ms.gov.pl/krs/) (stan na dzień 16 listopada 2017 r.) nie wynika, aby zainicjowane zostało postępowanie likwidacyjne, upadłościowe, czy naprawcze. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania Spółki w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą poprzez zwolnienie strony z kosztów sądowych w sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08). W niniejszej sprawie skarżąca Spółka w istocie nie wykazała, że boryka się z groźbą niewypłacalności. Z przedłożonego sprawozdania finansowego wynika, że w roku obrotowym od 1 kwietnia 2016 r. do 31 marca 2017 r. Spółka osiągnęła przychód netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów w łącznej wysokości 30.506.689,30 zł, a rok obrotowy zamknęła zyskiem netto w wysokości 165.816,02 zł. W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za ostatni rok podatkowy wykazano przychód w wysokości 30.762.011,34 zł, przy kosztach jego uzyskania 30.509.968,81 zł, co dało dochód w wysokości 252.042,53 zł. Dane te potwierdzają funkcjonowanie Spółki w obrocie i prowadzenie przez nią działalności gospodarczej znacznych rozmiarów. Kwota należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi stanowi jedynie niewielki procent powołanych wyżej wartości. Co prawda strona nie wykonała wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku w przedmiocie przesłania wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych obrazujących historię przeprowadzonych na nich transakcji w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz odpisów raportów kasowych Spółki za sześć ostatnich miesięcy, to jednak z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy rachunkach bankowych Spółka posiadała środki finansowe w wysokości 3.680,36 zł i 349,46 EUR, a dodatkowo kasie Spółki znajdowała się kwota 642,16 zł. Do dyspozycji wnioskodawcy pozostawała zatem kwota wielokrotnie przewyższająca wartość należnego wpisu sądowego od skargi. Ponadto, jak wynika z akt sprawy I SA/Kr 1071/17 w dniu 3 listopada 2017 r. strona dokonała wpłaty kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. nr [...].8. Nie można zatem stwierdzić, że strona wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, skoro koszty należne na obecnym etapie tego postępowania zostały przez nią uiszczone. Tym samym przesłanka przyznania prawa pomocy nie może być uznana za spełnioną. Wobec powyższego, w ocenie orzekającego nie zaszły w sprawie przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez Spółkę postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.