II SA/Kr 104/08

WyrokWSA w Krakowie2008-05-29

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Ewa Rynczak, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nadaniu własności działki budowlanej, która powstała z podziału nieruchomości stanowiących własność różnych osób, wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja o nadaniu własności działki budowlanej, która powstała z podziału nieruchomości stanowiących własność różnych osób, wydana na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. w sytuacji, gdy przepis ten zezwalał na nadanie działki na własność dzieciom dotychczasowego właściciela tylko wtedy, gdy działka powstała z nieruchomości tego właściciela, stanowi rażące naruszenie prawa. Takie naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji o nadaniu własności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 1980 r. nadającej na własność działkę budowlaną P. S. Działka ta powstała z podziału kilku nieruchomości, z których tylko jedna należała do ojca P. S., S. S. Pozostałe działki należały do innych osób. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo stwierdziło nieważność decyzji, następnie utrzymało ją w mocy, by ostatecznie ponownie stwierdzić nieważność decyzji Prezydenta Miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę na ostatnią decyzję SKO, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Rynczak AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2008 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala W dniu [...] września 1998r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek C. J. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980r., znak: [...] nadającej na własność P. S. działkę nr [...] obręb [...] położoną w T.. Postanowieniem z dnia [...] września 1998r. sygn. akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało Prezydenta Miasta do złożenia pisemnych wyjaśnień i przedłożenia akt przedmiotowej sprawy. W dniu [...] października 1998r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo organu l instancji, znak: [...] przesyłające akta przedmiotowej sprawy oraz wyjaśniające, że działka nr [...] obręb [...] w wyniku podziału pod budownictwo jednorodzinne "[...]" powstała z części działek : [...] obręb [...] własności P. S. z W. – poz. rej. 24, [...] obręb [...] własność A. K. - poz. rej.30, [...] obręb [...] własności S. S. - po. rej. 27, [...] obręb [...] własności C. J.- poz. rej. 32. W dniu [...] grudnia 1998r. odbyła się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym rozprawa administracyjna, w toku której strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Ustalono również - co jest niesporne - że działka nr [...] jest do dnia dzisiejszego niezabudowana. W tak ustalonym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 1999r. sygn. akt: [...] orzekło o stwierdzeniu nieważności wymienionej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980r. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zwróciła się P. S. podnosząc, że decyzja Kolegium narusza jej prawa jako właściciela - stwierdza ona bowiem nieważność decyzji Prezydenta Miasta nadającej jej na własność działkę nr [...] położoną w T., a także, iż z zawiadomienia [...] w T. z dnia [...] marca 1979r. Nr [...], a więc z daty dokonywania wywłaszczeń, wynika, że właścicielem tej działki był S. S. Również na wniosek P. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło w dniu [...] maja 1999r. rozprawę administracyjną, na której strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. W wyniku rozpatrzenia wniosku P. S. po ponownym przeanalizowaniu całości akt sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 1999r., sygn. akt: [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji tegoż Kolegium z dnia [...] marca 1999r. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie złożyła P. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2000r. sygn. akt II SA/Kr 1408/99 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 1999r. wskazując: "Zdaniem Kolegium, rażące naruszenie prawa w przedmiotowej sprawie polega na naruszeniu art. 9 ust. l ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, który nie przewidywał możliwości nadania na własność córce S. S. – P. S. własności nieruchomości. Przepis ten zezwalał na nadanie własności pełnoletnim dzieciom dotychczasowego właściciela, ale tylko w sytuacji, gdy działka powstała z podziału nieruchomości dotychczasowego właściciela, a nie jak to miało miejsce w przedmiotowym przypadku, także z nieruchomości będących własnością innych osób. Inaczej (niż to uczyniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] czerwca 1999r.) przepis ten (art. 9 ust. l ustawy dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego) wykładał Prezydent Miasta w decyzji z dnia [...] maja 1980r. ( Nr [...]) nadającej na własność –P. S. działkę nr [...] obręb [...] miasta T. Podstawowy więc problem sprowadzał się do właściwej i jednoznacznej wykładni art. 9 ust. l wyżej wspomnianej ustawy. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest nie każde naruszenie prawa, a może nią być tylko takie, które można uznać za rażące (art. 156 § l pkt 2 Kpa)". W ocenie wyrażonej przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu powyższego wyroku z dnia 21 marca 2000r. wskazano również: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało bliższej analizy art. 9 ust. l ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, a w szczególności występujących w tej ustawie pojęć terenu budowlanego, działki oraz nieruchomości. Art. 9 ust. l ustawy z dnia 6 lipca 1972r. stanowił, że jeżeli z podziału nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego powstaną dwie lub więcej działek, dziatki te na wniosek dotychczasowego właściciela złożony w terminie 2-ch miesięcy od dnia ogłoszenia uchwały nadaje się na własność jego rodzicom, pełnoletnim dzieciom lub pełnoletnim wnukom. Art. 107 § 3 Kpa nakłada na organ obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej - zarówno w zakresie wykładni pojęcia "nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego", jak i warunku aby działka lub działki, których własność może być nadana rodzicom, pełnoletnim dzieciom lub pełnoletnim wnukom powstała z nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego, ale tylko w sytuacji, gdy działka powstała z podziału nieruchomości dotychczasowego właściciela, jak również wyjaśnienia dlaczego przyjęto, że w przypadku można mówić o rażącym naruszeniu prawa w wyżej podanym rozumieniu. Rozważenia też będzie wymagało, czy przepis art. 9 ust. l cyt. ustawy nie dopuszcza możliwości rozbieżnej jego interpretacji. Tu trzeba mieć na uwadze, że wybór jednej z nich nie może być oceniony jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § l pkt 2 Kpa, bo rażące naruszenie prawa - wynikać może tylko z jednoznacznego rozumienia przepisu prawa". W wyniku podjętych po wyroku NSA działań i rozpoznania wniosku P. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2000r., sygn. akt: [...] uchyliło swoją decyzję z dnia [...] marca 1999r., sygn. akt: [...] (pkt.1), oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980 r., znak: [...] nadającą na własność P. S. córce S. działkę budowlaną nr [...] o powierzchni 564 m2 w obrębie [...] (pkt.2). Na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wniosła C. J. Zarzuciła w niej naruszenie art. 156 § l pkt 2 Kpa w związku z art. 9 ust. l ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, jak również naruszenie art. 6,7, 77 § l Kpa. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 4 listopada 2002 r., sygn. akt: II SA/Kr 2242/00 uchylił zarówno zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2000r. jak i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 1999r., sygn. akt : [...], W uzasadnieniu powyższego wyroku, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygając wniosek C. J. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980r. "(...) nie dysponowało całością akt postępowania, w którym zapadła decyzja z dnia [...] maja 1980r.", a tym samym swoje rozstrzygnięcie oparto "na informacji zawartej w piśmie Naczelnika Wydziału Geodezji, Gospodarowania Mieniem i Rolnictwa z dnia [...] października f998r, znak: [...] z daty wpływu [...] października 1998r., w którym wyjaśniono z jakich działek powstała działka nr [...] oraz dokumentów wymienionych w pkt 1-5 tego pisma". W ocenie Sądu nie zostało również wyjaśnione jakim materiałem dysponował Prezydent Miasta czyniąc zawarte w decyzji ustalenia co do pochodzenia działki nr [...] i czy rzeczywiście stanowiący podstawę tej decyzji materiał dowodowy powinien doprowadzić do takiego ustalenia pochodzenia działki jak to wyjaśniono w piśmie z dnia [...] października 1998r", zwłaszcza, że "akta sprawy nie wykazują wykazu zmian gruntowych z zachowaniem chronologii zmian, w tym także co do powstania działki nr [...] i nr [...] objętej KW [...], które zdaniem skarżącej weszły w skład działki nr [...]. Załatwienie zaś każdej sprawy administracyjnej, w tym o stwierdzenie nieważności wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez wyczerpujące zebranie, całego materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia danej sprawy. (...) W tym zakresie zarzuty skargi naruszenia art. 7 i 77 kpa są uzasadnione, aczkolwiek z przyczyn innych niż te które upatruje skarga". Postanowieniem z dnia [...] lutego 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało więc Prezydenta Miasta do przesłania całości akt sprawy zakończonej decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980r. Znak: [...]. Pismem z dnia 12 lutego 2003r. Kierownik Referatu Gospodarki Nieruchomościami w Wydziale Geodezji i Gospodarowania Nieruchomościami Urzędu Miasta przesłał całość akt sprawy zakończonej przedmiotową decyzją z dnia [...] maja 1980r. nadającą na własność P. S. działkę budowlaną nr [...] obręb [...]. Na materiał - którym dysponował organ I instancji wydając decyzję z [...].05.1980r. -składały się: akta sprawy nadania i zachowania na własność działek z nieruchomości S. S., kopie mapy ustalającej granice terenu budowlanego T. ustalone zarządzeniem Prezydenta Miasta Nr [...], kopie mapy podziału nieruchomości objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego T. oraz rejestr pomiarowy nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne stanowiący załącznik do mapy podziału terenu budowlanego położonego w T. gm. kat. [...]". W piśmie tym wyjaśniono ponadto, iż w operacie pomiarowym podziału nieruchomości pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne brak jest klasycznego wykazu zmian gruntowych, gdyż rejestr pomiarowy spełnia jego rolę. Operat pomiarowy wykonany zgodnie z ustawą z dnia 6 lipca 1972r. nie zawiera podziału poszczególnych nieruchomości (który mógłby być uwidoczniony w wykazie zmian) lecz po ustaleniu granic terenów objętych uchwałą "następuje scalenie wszystkich nieruchomości objętych terenem budowlanym, a następnie podział na normatywne działki budowlane - co przedstawia rejestr pomiarowy". Z nadesłanych akt organu I instancji wynika, iż S. S. w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu Miejskiego - Biuro Geodety Miejskiego z dnia [...] lipca 1979r. Znak: [...] wniósł o zachowanie na własność działki budowlanej nr [...] obręb [...], wskazując, iż poprzez działkę tą "chce mieć bezpośrednie połączenie z gruntem, który nie został przejęty o obszarze ponad 4 ha, a ciągnącym się za wnioskowaną parcelą w kierunku wschodnim", oraz o nadanie na własność dzieciom P. S. i T. S. odpowiednio działek nr [...] obręb [...] i nr [...] obręb [...] z uzasadnieniem, iż z nieruchomości wnioskodawcy objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego powstało kilkanaście działek budowlanych. Następnie, stosownie do wezwania organu I instancji z dnia [...] lutego 1980r., znak: [...] S. S. pismem z dnia [...] marca 1980r. przedłożył oświadczenia P. S. i T. S. z dnia [...] marca 1980r. zawierające zgodę na otrzymanie działek budowlanych, odpowiednio nr [...] obręb [...] i [...] obręb [...]. Właśnie w oparciu o wyżej przywołany wniosek S. S., uzupełniony oświadczeniami pełnoletnich dzieci wydana została decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980r. nadająca na własność P. S. córce S. działkę budowlana nr [...] o powierzchni 564 mkw. w obrębie [...] . W tak ustalonym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2003r., sygn. akt: [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980r., znak: [...] nadającej na własność P. S. córce S. działkę budowlaną nr [...] o powierzchni 564 m2 w obrębie [...]. W zakreślonym ustawowo terminie, z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, zwróciła się C. J. Po rozpoznaniu powyższego wniosku C. J., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2003r., sygn. akt: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na wyżej przywołane rozstrzygnięcie Kolegium skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożyła C. J. Zgodnie z brzmieniem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego rozpoznający skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2006r. (sygn. akt: II SA/Kr 2472/03) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 31 lipca 2003r., w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazując, że Kolegium rozpoznając sprawę pominęło "istotną część wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku (Naczelnego Sądu Administracyjnego) z dnia 4 listopada 2002r. Kolegium stwierdziło bowiem w konkluzji, że "Prezydent Miasta naruszył przepisy tej ustawy, które stanowiły podstawę wydania przedmiotowej decyzji wobec błędnej interpretacji pojęcia nieruchomość, a to naruszenie to nie miało charakteru rażącego i dlatego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, mimo że wiążąca ocena Sądu była w tej kwestii jednoznaczna tj. że z treści przedmiotowej decyzji wynika, że działka nr [...] powstała w wyniku podziału nieruchomości składających się z działek nr [...], [...] i in. o pow. 5043 m2 obj. [...], stanowiącej przed podziałem własność innych osób i przy takim ustaleniu nie powstał dla organu problem rozumienia pojęcia nieruchomości" związanych z wykładnią art. 9 ust l ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzuty skargi za uzasadnione (...) polecając by przy ponownym rozpoznaniu sprawy przy uwzględnieniu materiału dowodowego, jakim dysponował Prezydent Miasta przy wydawaniu decyzji z dnia [...] maja 1980r. (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze zbadało i oceniło czy ustalenie, że działka nr [...] odpowiada w całości nieruchomości stanowiącej przed podziałem tej działki własność S. S. nastąpiło z rażącym naruszeniem niewątpliwych co do swej treści zasad i dowodów, a więc np. oczywiście sprzecznie z zebranymi dowodami czy też nastąpiło z naruszeniem tych zasad, ale nie ma charakteru rażącego" (k. 25 uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2006r., sygn. akt: II SA/Kr 2472/03). Doręczenie odpisu wyżej przytoczonego prawomocnego wyroku z dnia 4 kwietnia 2006r. oraz zwrot akt sprawy Kolegium nastąpił 4 czerwca 2007r. W wyniku ponownego rozpoznania wniosku C. J. o stwierdzenie nieważności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r., sygn. akt: [...] orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980r., znak: [...] nadającej na własność P. S. córce S. działkę budowlaną nr [...] o powierzchni 564 mkw. w obrębie [...]. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją zwróciła się zarówno występująca z żądaniem stwierdzenia nieważności C. J., jak i W. S. (brat P. S. - występujący jako jej pełnomocnik). C. J. opisała przebieg dotychczasowego postępowania, przytoczyła wskazania Sądu zawarte w wyrokach z dnia 4 listopada 2002r. i 4 kwietnia 2006r., zarzucając w konkluzji wniosku, iż decyzja Kolegium z dnia [...] sierpnia 2007r. "zapadła bez zbadania, czy doszło przy w wydawaniu decyzji z dnia [...] maja 1980r. do rażącego naruszenia zasad przepisów normujących postępowanie dowodowe". Zdaniem natomiast pełnomocnika P. S. to decyzja Kolegium z dnia [...] sierpnia 2007r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności poprzez "odmienną interpretację przepisów nie uregulowanych jednoznacznie w ustawie z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach". W wyniku rozpoznania powyższych wniosków C. J., jak i W. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. sygn. akt. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. l i art. 5 ust.2 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27, poz. 192 ze zm.), zwaną w dalszej części uzasadnienia ustawą, tereny budownictwa jednorodzinnego ustalały właściwe rady narodowe stopnia podstawowego. Projekt uchwały w przedmiocie ustalenia terenu budowlanego podlegał wyłożeniu na okres 6-ciu tygodni do publicznego wglądu, co powinno było być podane do publicznej wiadomości. Poza tym po opracowaniu i wyłożeniu projektu do publicznej wiadomości powinni być powiadomieni właściciele nieruchomości, które zostały objęte terenem budowlanym, jak też osoby, którym przysługiwały na tych nieruchomościach prawa rzeczowe, ujawnione w księgach wieczystych. Był to okres przygotowawczy do podjęcia uchwały o ustaleniu terenu budowlanego. Osoby zainteresowane mogły w tym 6-cio tygodniowym okresie zgłaszać uwagi, wnioski i wnosić odwołania od zamierzeń projektu. Uwagi, wnioski i odwołania podlegały rozpoznaniu, co powinno znaleźć odbicie w treści uchwały właściwej rady. O wszczęciu postępowania o ustaleniu terenu budowlanego powinno być także powiadomione biuro notarialne prowadzące księgi wieczyste, w celu dokonania w nich stosownej wzmianki. Dopiero po upływie wspomnianego okresu i rozpoznaniu uwag i wniosków właściwa rada narodowa podejmowała uchwalę o ustaleniu terenu oraz o jego podziale na działki budowlane. Uchwała taka z mocy art. 5 ust. l ustawy podlega ogłoszeniu w dzienniku urzędowym. Uchwała właściwej rady narodowej o wyznaczeniu terenu budowlanego kończy zatem etap przygotowań. Z chwilą jej ogłoszenia właściwe organy terenowe mogły przystępować do jej wykonania. Ogłoszenie uchwały rady narodowej o ustaleniu terenu budowlanego powodowało dla dotychczasowych właścicieli nieruchomości będących osobami fizycznymi określone w ustawie uprawnienia. Otóż w myśl art. 8 i 9 ustawy właściciele takich nieruchomości mogli, w okresie 2-ch miesięcy od dnia ogłoszenia uchwały, zgłaszać wnioski o zachowaniu prawa własności jednej działki budowlanej (art. 8 ustawy) oraz o nadaniu własności takiej działki innym osobom bliskim (art. 9 ustawy). Po upływie dwumiesięcznego terminu wszystkie nieruchomości objęte terenem budowlanym, z wyjątkiem nieruchomości, o których mowa w art. 8 i 9 ustawy, przechodziły na własność Państwa. Państwu (właściwemu terenowemu organowi administracji państwowej) przysługiwało więc prawo nadawania tytułu własności innym osobom niż dotychczasowi właściciele -na wniosek tych właścicieli. Ustawodawca przyjął tu swoistą konstrukcję uprawnień sprowadzającą się do tego, iż państwo, które wprawdzie właścicielem jeszcze nie jest (stanie się ewentualnie po dwóch miesiącach), już po ogłoszeniu uchwały ma uprawnienie do nadawania tytułu własności innym osobom na wniosek dotychczasowego właściciela. Wynika z tego, że wspomniany dwumiesięczny okres był niezbędny dla dotychczasowych właścicieli, celem umożliwienia im podjęcia decyzji w zakresie skorzystania z uprawnień płynących z art. 8 i 9 ustawy. Stosownie bowiem do dyspozycji przywoływanego już wyżej art. 9 ust. l ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, jeżeli z podziału nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego powstaną dwie lub więcej działek, działki te na wniosek dotychczasowego właściciela nadaje się na własność jego rodzicom, pełnoletnim dzieciom lub pełnoletnim wnukom. Mając powyższe przepisy na uwadze SKO stwierdziło, iż Prezydent Miasta rozstrzygając wniosek S. S. o nadanie na własność pełnoletniej córce P. S. działki nr [...] obręb [...] podjął rozstrzygnięcie w oparciu o kopie mapy ustalającej granice terenu budowlanego T. ustalone zarządzeniem Prezydenta Miasta Nr [...], kopie mapy podziału nieruchomości objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego T. oraz rejestr pomiarowy nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne stanowiący załącznik do mapy podziału terenu budowlanego położonego w T. gm. kat. "[...]". Z powyższych dokumentów, a w szczególności z zestawienia mapy podziału nieruchomości objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego T. z rejestrem pomiarowym nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne (stanowiącym załącznik do mapy podziału terenu budowlanego położonego w T. gm. kat. "[...]") jednoznacznie wynikało, że działka nr [...] powstała z części działek: [...] obręb [...] własności P. S. z W., [...] obręb [...] własność A. K., [...] obręb [...] własności S. S., [...] obręb [...] własności C. J. Tymczasem w oparciu wyżej przywołany materiał dowodowy sprawy, Prezydent Miasta decyzji z dnia [...] maja 1980r. orzekł o nadaniu na własność P. S. córce S. działkę budowlana nr [...] o pow. 564 m2, w obrębie [...], powstałą w wyniku podziału nieruchomości położonej w T. w gm. kat. [...], składającej się z działek nr [...], [...] i inne, o pow. 5043 m2,obj. [...], "stanowiącej przed podziałem własność w całości ob. S. S." Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniając opisane wyżej ustalenia stwierdziło, iż materiał dowodowy którym dysponował organ stopnia podstawowego wydając decyzje z dnia [...] maja 1980r. o nadaniu na własność P. S. działki nr [...] nie upoważniał do zawartego w decyzji tej stwierdzenia, odnośnie tego, że działka nr [...] odpowiada "w całości" nieruchomości stanowiącej przed podziałem własność S. S. Przywoływane już kilkakrotnie wcześniej dokumenty, jakimi dysponował Prezydent Miasta podejmując [...] maja 1980r. rozstrzygniecie, dają podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, że działka ta powstała z czterech różnych działek gruntowych (nieruchomości) z których tylko jedna (nr [...]) stanowiła własność S. S. Nie mogła zostać zatem nadana córce jednego z właścicieli nieruchomości, z których części powstała działka budowlana nr [...]. Wobec powyższego zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980r., wydana została z naruszeniem prawa, w postaci przepisów art. 8 i art. 9 wyżej cytowanej ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, poprzez błędne przyjęcie , że przyznana P. S. działka nie powstała z działek stanowiących przedmiot własności innych osób. Biorąc zaś pod uwagę treść art. 9 ust. l ustawy z dnia 6 lipca 1972r. brak było podstaw do nadania przez Prezydenta Miasta na własność córce S. S. –P. S. Przepis ten zezwalał na nadanie działek na własność pełnoletnim dzieciom dotychczasowego właściciela, ale tylko w sytuacji, gdy działki te powstały z podziału nieruchomości dotychczasowego właściciela, a nie jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, także z nieruchomości będących własnością innych osób. Nadając zatem na własność P. S. działkę nr [...], która powstała nie tylko z nieruchomości będących własnością jej ojca S. S., lecz także z działek będących własnością innych osób, organ orzekający w przedmiotowej sprawie naruszył art. 9 ust. l ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. W dalszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważyło w przedmiotowym rozstrzygnięciu, czy naruszenie prawa poprzez decyzję Prezydenta Miasta dnia [...] maja 1980r. miało charakter "rażący", wobec tego, iż dla wypełnienia dyspozycji art. 156 § 2 kpa ustawodawca wymaga "rażącego naruszenia prawa". Samorządowe Kolegium Odwoławcze analizując znaczenie prawne pojęcia "rażącego naruszenia prawa" powołało się na doktrynę prawa (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 1996, str. 716-721), jak również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego w konkluzji stwierdzając, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980 r, znak: [...] nadająca na własność P. S. działkę budowlaną nr [...] o powierzchni 564 mkw. w obrębie [...], uznana być musi za wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. sygn. akt. [...] wniósł W. S. pełnomocnik P. S. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze potrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Kolegium wskazało jednocześnie, że skarga nie została uzupełniona o uzasadnienie, wobec czego Kolegium nie znając zarzutów stawianych zaskarżonemu rozstrzygnięciu, nie może się do nich odnieść. W dniu 25 lutego 2008r. wpłynęło pismo procesowe skarżącej P. S. zawierające opis cywilnoprawnych sporów sądowych pomiędzy skarżącą a C. J., będącej właścicielką sąsiedniej działki w stosunku do działki będącej przedmiotem postępowania administracyjnego i aktualnego postępowania sądowo administracyjnego. Skarżąca zawarła w treści pisma również swój opis postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dniu 26 lutego 2008r. wpłynęło pismo procesowe wniesione przez W. S. pełnomocnika P. S. wnoszące o uchylenie przedmiotowej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W treści pisma pełnomocnik podnosi zarzut rażącego naruszenia prawa przez SKO, polegający na tym, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980 roku znak: [...] na podstawie ustalenia, że działka nr [...] nie powstała z nieruchomości będącej przedmiotem prawa własności S. S. (ojca P. S.), natomiast powstała z gruntów stanowiących własność różnych właścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy na treść art.153 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270), gdzie zawarto zasadę, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Poprzednio zasada ta wyrażona była w art.30 ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz.368 z późn. zm.) w brzmieniu: "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia." W przedmiotowej sprawie kilkakrotnie orzekał już sąd administracyjny m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydając wyrok w dniu 4 kwietnia 2006r., sygn. akt: II SA/Kr 2472/03 w którym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 31 lipca 2003r. jednocześnie polecając "by przy ponownym rozpoznaniu sprawy przy uwzględnieniu materiału dowodowego, jakim dysponował Prezydent Miasta przy wydawaniu decyzji z dnia [...] maja 1980r. (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze zbadało i oceniło czy ustalenie, że działka nr [...] odpowiada w całości nieruchomości stanowiącej przed podziałem tej działki własność S. S. nastąpiło z rażącym naruszeniem niewątpliwych co do swej treści zasad i dowodów, a więc np. oczywiście sprzecznie z zebranymi dowodami czy też nastąpiło z naruszeniem tych zasad, ale nie ma charakteru rażącego" (k. 25 uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2006r., sygn. akt: II SA/Kr 2472/03). Tym słusznym stanowiskiem Sądu zawartym w uzasadnieniu wyroku był związane organy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu za prawidłowe należy uznać ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z których wynika, iż materiał dowodowy którym dysponował organ stopnia podstawowego wydając decyzję z dnia [...] maja 1980r. o nadaniu na własność P. S. działki nr [...] nie upoważniał do zawartego w decyzji tej stwierdzenia, iż działka nr [...] odpowiada "w całości" nieruchomości stanowiącej przed podziałem własność S. S. Dokumenty (kopie mapy ustalającej granice terenu budowlanego T. ustalone zarządzeniem Prezydenta Miasta Nr [...], kopie mapy podziału nieruchomości objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego T. oraz rejestr pomiarowy nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne stanowiący załącznik do mapy podziału terenu budowlanego położonego w T. gm. kat. [...]" ), którymi dysponował Prezydent Miasta podejmując [...] maja 1980r. rozstrzygniecie, dają podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, że działka ta powstała z czterech różnych działek gruntowych (nieruchomości) z których tylko jedna (nr [...]) stanowiła własność S. S. Nie mogła zostać zatem nadana córce jednego z właścicieli nieruchomości, z których części powstała działka budowlana nr [...]. Wobec powyższego Samorządowego Kolegium Odwoławczego dokonało prawidłowego ustalenia, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1980r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa, w postaci przepisów art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, poprzez błędne przyjęcie, że przyznana P. S. działka nie powstała z działek stanowiących przedmiot własności innych osób. Biorąc zaś pod uwagę treść art. 9 ust. l ustawy z dnia 6 lipca 1972r. brak było podstaw do nadania przez Prezydenta Miasta na własność córce S. S. –P. S.. Przepis ten zezwalał na nadanie działek na własność pełnoletnim dzieciom dotychczasowego właściciela, ale tylko w sytuacji, gdy działki te powstały z podziału nieruchomości dotychczasowego właściciela, a nie jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, także z nieruchomości będących własnością innych osób. Nadając zatem na własność P. S. działkę nr [...], która powstała nie tylko z nieruchomości będących własnością jej ojca S. S., lecz także z działek będących własnością innych osób, organ orzekający w przedmiotowej sprawie naruszył art. 9 ust. l ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. W ocenie Sądu stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż naruszenie prawa poprzez decyzję Prezydenta Miasta dnia [...] maja 1980r. miało charakter "rażący", jako podstawę orzeczenia o stwierdzeniu nieważności przedmiotowej decyzji również znajduje swoje oparcie w zebranym w przedmiocie sprawy materiale dowodowym. W tym stanie rzeczy nie sposób podzielić zarzutów strony skarżącej wskazujących na wadliwość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. sygn. akt. [...]. Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest prawidłowa, sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procedury administracyjnej powodującego konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Dlatego też wobec nieuwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło