II SA/Kr 1040/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-07
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, gdy projekt budowlany jest wadliwy, a postępowanie administracyjne narusza zasady procesowe, w szczególności dotyczące ustalenia stron i ich czynnego udziału?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że doszło do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) poprzez pominięcie ustalenia kręgu spadkobierców zmarłych stron postępowania i brak ich zawiadomienia, a także poprzez brak pouczenia o zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Ponadto, stwierdzono naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego z uwagi na brak prawidłowego oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz niejasności dotyczące prawa do dysponowania działką drogową. Wady projektu budowlanego i przedwczesne rozstrzygnięcie sprawy również stanowiły podstawę uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 kwietnia 2009 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę drogi i murków oporowych. Wcześniejsze decyzje organów I i II instancji odmawiające pozwolenia lub uchylające je były kwestionowane z powodu wad projektu i nieprawidłowości proceduralnych. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. wadliwości projektu budowlanego, niezgodności z planem miejscowym, naruszenia zasad postępowania administracyjnego (art. 10 k.p.a.), braku aktualnych badań geologiczno-inżynierskich oraz nieprawidłowego ustalenia stron postępowania. Organy administracji utrzymywały w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę, uznając projekt za zgodny z prawem i planem miejscowym.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 9 lutego 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 29 stycznia 2009 r. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B.B. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant : Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B. B. kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 8.06.2007r. znak [....] , na podstawie art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 , art.36 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r.Nr 156, poz. 1118), a także art. 104 k.p.a. odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę drogi - ulicy [....] i murków oporowych na działkach nr nr : [....] ....., obr. [....] w K. , na wniosek M.K. , G.K. oraz K.S. z dnia 6.03.2007r., zmieniony co do zakresu pismem z dnia [....] .2007r.
Uzasadnieniem dla powyższego rozstrzygnięcia była niespójność rozwiązać zawartych w projekcie budowlanym z ekspertyzą opracowana przez prof. zw. dr hab. K.P. , przedłożoną w związku z postanowieniem z dnia 7.05.2007r. nakładającym na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym, a także niewyjaśnienie w obu tych opracowaniach wpływu muru oporowego zlokalizowanego na działkach nr [....] i nr [....] na garaż położony w granicy działki nr [....] , na sąsiedniej działce nr [....] .
Na skutek odwołania wnioskodawców, decyzją Wojewody [....] 17.08.2007r. znak [....] , na podstawie art. 138 §2 k.p.a. w związku z art. 104 k.p.a. uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Uznając , że zaskarżone rozstrzygnięcie jest wadliwe, w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej powołano treść art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego oraz poddano krytyce sposób zastawania w niniejszej sprawie procedury dotyczącej uzupełniania braków projektu budowlanego z uwagi na przekroczenie kognicji organu wynikającej z tych przepisów, do której nie należy badanie rozwiązań projektowych. Wskazano dalej na niedopuszczalno obarczenia inwestorów negatywnymi konsekwencjami jakie wiążą się niewłaściwym wykonaniem polecenia zawartego w postanowieniu dnia 7.05.2007r., które nadto sformułowano nieprecyzyjnie i niejednoznacznie. Uznano takie postępowanie za naruszające zasady określone w art. 7 i 8 k.p.a. Wytknięto też, że wydając decyzję odmowną organ pierwszej instancji nie powołał żadnego przepisu oraz, że nie znajdują uzasadnienia twierdzenia o niespójności projektu budowlanego i ekspertyzy.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestorów, decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [....] z dnia 29.01.2009r. znak [....] , na podstawie art. 28 , art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 , art.36 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r.Nr 156, poz. 1118) art. 104 k.p.a. zatwierdzono projekt budowlany autorstwa mgr inż. K.W. ( uprawnionej do projektowania w specjalności : konstrukcyjno-inżynierskiej - drogi, lotniska , nr ewid. upraw......, nr ewidencyjny izby ....) i udzielono M.K. , G.K. oraz K.K. pozwolenia na budowę drogi - ulicy [....] i murków oporowych na działkach nr nr: [....] , [....] , [....] i [....] , obr. [....] w K. ( kat. obiektu XXV ) z zachowaniem podanych w osnowie warunków. Jako obszar oddziaływania obiektu , o których mowa w art.28 ust. 2 ustawy -Prawo budowlane wskazano nieruchomości stanowiące działki nr nr : [....],[....],[....], .... , obr. [....] w K.
Uzasadniając powyższe nawiązano do uprzednio wydanych decyzji oraz licznych zarzutów złożonych w toku postępowania przez B.B. i M.S. , cytując stosowne fragmenty pism z dat [....] .10.2007r. i [....] 06.2007r. Uznając, że zarzuty stron nie zasługując na uwzględnienie wskazano, że zgodnie z art. 35 ust. 1 Praw budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwolenie na budowę organ sprawdza : - zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami ochrony środowiska; - zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; - kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (aktualne na dzień wykonania projektu); - wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Wyjaśniono w tym zakresie, że projektowana inwestycja budowy drogi jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "[....]" w K. , zatwierdzonego Uchwałą Nr LV/531/04 Rady Miasta K. z dnia 8.09.2004r. ( Dz. Urz. Woj...... Nr 319, poz. 3396). Znajduje się ona bowiem w terenie wyznaczonym jako tereny komunikacji (KT), gdzie podstawowym przeznaczeniem terenów jest lokalizacja dróg wraz z niezbędną infrastrukturą. Działki przeznaczone pod przedmiotowa inwestycję oznaczone są jako ciąg pieszo jezdny klasy DX. Zarzut, że inwestycja jest niezgodna z zapisem § 10 ust. 5 ustaleń planu miejscowego nie znajduje potwierdzenia, gdyż wniosek złożony został na budowę obiektu drogowego, a nie na obiekt mieszkalny, czy usługowy. W kwestii pozostałych zarzutów dotyczących głównie ekspertyzy oraz przyjętych rozwiązań projektowych wskazano, że zgodnie z art. 20 Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków projektanta należy m.in. sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z ustaleniami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wymogami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Tak więc za przyjęte rozwiązania projektowe odpowiada wyłącznie projektant. Do projektu budowlanego dołączone zostało oświadczenie o sporządzeniu projektu, zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz wymagane przepisami opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, jak również informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Inwestorzy przedłożyli oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym niniejszą decyzją. Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami w tym techniczno -budowlanymi.
Stosownie do art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [....] z dnia 29.01.2009r. znak [....] złożyły w terminie M.S. i B.B. , które żądały jej unieważnienia. Skarżące wskazywały, że strony, którymi są właściciele działek graniczących z budową drogi, a także liczni mieszkańcy ulicy Ukrytej zwracali wielokrotnie uwagę na szczególnie niebezpieczne okoliczności budowy wynikające z topograficznych, geologicznych i hydrologicznych warunków terenu (ilasta skarpa wiślana silnie obciążona ciekami wodnymi), a także istniejącej infrastruktury (obciążona ponad normę instalacja kanalizacyjna już obecnie skutkująca zalewaniem piwnic domów) oraz zabudowy (domy położone w bezpośredniej bliskości jezdni ulicy Ukrytej, wysoka gęstość zabudowy, wąska, nienormatywna ulica). W sprawie niniejszej nie uznano przytaczanych argumentów naruszając szereg obowiązujących przepisów zawartych w Prawie budowlanym , sprowadzając tym samym niebezpieczeństwo zagrożenia mienia i zdrowia skarżących.
Zarzucając, że decyzję wydano z naruszeniem art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego skarżące wskazywały, że projekt, który stał się podstawą wydania pozwolenia nie zawiera przedstawienia granic oraz obrysu i układu istniejącego obiektu budowlanego, jakim jest cmentarz [....] i jego ogrodzenie, mimo że znajduje się on w sąsiedztwie projektowanej drogi. Wyjaśniały w tym zakresie, że obecnie granica cmentarza [....] znajduje się blisko projektowanej drogi i jest zabudowana trwałym murem z cegły klinkierowej o znacznej wysokości (co najmniej 2 mb), o grubości ok. 30 cm, na fundamencie betonowym. Mur ten powstał ok. roku 2002. Stanowi on przedłużenie wschodniej granicy cmentarza [....] z działką nr [....] o długość ok. 40 mb w stronę ulicy [....], następnie zakręca pod kątem prostym w kierunku zachodnim i łączy się z murem tzw. "nowej" części cmentarza [....] . Poprzedni mur cmentarza został całkowicie zlikwidowany, a więc nowy mur stanowi faktyczną granicę cmentarza [....] . Mur ten znajduje się w odległości 27,8 mb od narożnika domu położonego przy ulicy [....] , a także w odległości ok. 33 metrów w linii prostej od projektowanej drogi, co stanowi odstępstwo rzędu ponad 40 m od sytuacji zawartej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedla "[....] " w K. , zbliżając w zasadniczy sposób cmentarz do tej ulicy. Wpływ cmentarza [....] na sytuację ulicy [....] ujęto w uchwale Nr LV/531/04 Rady Miasta K. z dnia 8.09.2004r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "[....] " w K. , gdzie w §10 punkt 4 podpunkt "b" stwierdza się: "[...] Szczególnie uzasadnione jest przejęcie wód z części wschodniej [cmentarza .....] z uwagi na możliwość zalewania części zabudowy zlokalizowanej przy ulicy [....] .". Dla autorów planu nie ulega wątpliwości, że w sytuacji topograficznej, jaka występuje w tym miejscu, a więc silnie nachylonej skarpy w kierunku ulicy [....] j ścieki z cmentarza w naturalny sposób będą spływały w jej stronę. Wpływ zdefiniowany w tak istotnym dokumencie, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie może zostać uznany za nieistotny i pominięty. Stan, w którym granica cmentarza w rzeczywistości znajduje się znacznie bliżej ulicy [....] , niż jest to ujęte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sprawia, że zagrożenie zalewaniem ze strony cmentarza, sformułowane w tym planie znacząco wzrasta, a brak przedstawienia w projekcie usytuowania, obrysu i układu istniejącego obiektu budowlanego, jakim jest cmentarz [....] i jego ogrodzenie, ma istotny wpływ na ocenę stanu hydrologicznego i sanitarnego projektowanej budowy.
Skarżące zarzucały dalej naruszenie niżej podanych przepisów Prawa budowlanego oraz z nimi związanych, cytując odpowiednie fragmenty uznanych za istotne regulacji :
- art. 34 ust. 3 pkt 1 – z uwagi na sporządzenie zatwierdzonego decyzją projektu na nieaktualnej mapie sytuacyjno-wysokościowej - data wydania [....] 2006r., oraz nieaktualnej mapie geodezyjnej - data wydania [....] 2006r.;
- art. 35 ust. 1 pkt 1 wobec naruszenia zapisów § 7 pkt 1 i 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzającego zakaz lokalizacji obiektów tymczasowych oraz naruszania istniejących skarp terenowych i murów oporowych;
- art. 35 ust. 1 punkt 1 , a także art. 35 ust. 1 pkt 2 w związku z §10 pkt 4 ppkt "b", miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalającego możliwe sposoby odprowadzania ścieków z terenów objętych planem , jak również art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, które to przepisy nie są respektowane w projekcie, zaś organ wydający decyzję uchylił się oceny powyższego;
- art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 - przez odstąpienie od przeprowadzenia oceny tego przedsięwzięcia na środowisko, jak również naruszenie przepisów sanitarnych i § 7 pkt 1 ppkt 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , albowiem jak wskazano wyżej, istnieje uzasadnione niebezpieczeństwo, że wody spływające na działki położone poniżej drogi – tj. ulicę [....], a także działki zabudowane nieruchomościami położonymi przy tej ulicy, będą zanieczyszczone agresywnymi ściekami pochodzącymi z cmentarza [....] , stwarzając realne niebezpieczeństwo dla środowiska;
Skarżące zarzucały dalej, że treść wydanego rozstrzygnięcia świadczy o uchlaniu się od obowiązku zapobieżenia katastrofie, na możliwość wystąpienia której naprowadza uzasadnienie odwołania. Wskazywały w tym kontekście na odpowiedzialność wydającego decyzję z art. 163 i 164 k.k.
W załączeniu do skargi przedstawiono zdjęcia obrazujące w okresie letnim nowy mur cmentarza [....] oraz wody opadowe gromadzące się za nim, odprowadzane w kierunku ulicy [....] i projektowanej drogi.
W odpowiedzi na odwołanie inwestorzy wnosili o utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji . W polemice z zasadnością zarzutów skarżących wskazywali, że na stronie numer 50 projektu budowlanego Tom I, "część ogólna i projekt zagospodarowania działki", na mapie sytuacyjno-wysokościowej umieszczono projektowaną inwestycję drogową. Na mapie tej odzwierciedlony jest również cmentarz [....] , przy czym w związku z dalekim sąsiedztwem projektowana inwestycja nie żadnego związku z prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym. Wszystkie wymagane przez organ pierwszej instancji dokumenty, które straciły ważność zostały przez inwestorów zaktualizowane i uzupełnione - z tym, że aktualność pozostałych dokumentów (w tym map) należy oceniać na dzień złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Projektowana inwestycja nie narusza istniejących murów oporowych. Zamierzenie jedynie wbudowuje dwa murki oporowe w istniejący mur, co znacznie bardziej zabezpieczy teren przed osuwaniem się, niż jest to w chwili obecnej. Projekt nie przewiduje też naruszenia istniejącej skarpy. Do akt sprawy złożono ekspertyzę w sprawie projektowanej ulicy [....] i ścian oporowych, sporządzoną przez prof. zw. dr hab. K.P. . Zgodnie z jej brzmieniem: "rozwiązania projektowe planowanej drogi dojazdowej - ulicy [....] do działek [....] i [....] są poprawne. " Ekspertyza wyjaśniała również, że istniejąca ściana oporowa nie jest obciążona (spójność gruntu jest większa od parcia ziemi). Nie ma zatem żadnej kolizji z istniejącą ścianą oporową. Można ją usunąć, można ją zostawić (pkt 4.8 ekspertyzy). Dodatkowo odnosząc się do zarzutów stron dotyczących spowodowania zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców w opracowaniu wskazano, że rozwiązania projektowe tj. "projekt budowlany ulica [....] " oraz "projekt konstrukcji ścian oporowych" zapewniają zabezpieczenie zdrowia i życia mieszkańców i użytkowników nieruchomości położonych poniżej projektowanej drogi - ulicy [....] ". Nie są zasadne zarzuty, że planowana droga mogła negatywnie wpłynąć na istniejące na przedmiotowym terenie stosunki wodne - wręcz przeciwnie poprzez zastosowaną technologię będzie oddziaływać na nie korzystnie stosunki wodne. W konstrukcji jezdni oraz chodnika przewidziano elementy ażurowe betonowe, podsypkę piaskową - wykonanie przepuszczalnej nawierzchni ulicy, jak również szczelnych studzienek zbiorczych. Zaprojektowano odpowiednie spadki podłużne i poprzeczne poszczególnych elementów pasa drogowego. Wszystkie te zabiegi miały jedynie na celu spowodowanie większego przenikania wody przez grunt, a tym samym uchronienie gruntu przed ewentualnym zalewaniem. Odnośnie § 10 pkt 4 ppkt b) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jego wskazania nie dotyczą przedmiotowej inwestycji. Ponadto, zgodnie z zaświadczeniem o przeznaczeniu terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z dnia 4.01.2006r., działki będące przedmiotem niniejszej inwestycji są objęte oznaczeniem planu ,,KDX" – ciąg pieszo -jezdny. Jak wynika natomiast z § 16 pkt 5 ppkt 2 tego planu podstawowym warunkiem realizacji wszystkich budynków w strefie MN 3.1. jest równoczesna lub wcześniejsza realizacja drogi dojazdowej KDX ( ulica ....... ) wraz z infrastrukturą techniczną, wykonana w oparciu o projekt techniczny poprzedzony ekspertyzą geologiczną. Wobec tych okoliczności bezzasadnym jest twierdzenie, że planowana inwestycja drogowa jest niezgodna z planem miejscowym, bowiem ten plan właśnie przewiduje budowę takiej drogi, jako niezbędnego warunku dla dalszych inwestycji mieszkaniowych. Należy przywołać także pismo z dnia [....] .2007r. Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. znak [....] , w tym przeprowadzonej analizy oraz opinia Zakładu Sieci Kanałowej MPWiK S.A., zgodnie z którą nie stwierdzono występowania podtopień na terenach, na które planowana inwestycja może ewentualnie oddziaływać.
Po wniesieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, w dniu [....] .04.2009r. wpłynęło do akt sprawy pismo apl. Adw. P.S. kuratora spadku po A.S. , datowane [....] .04.2009r. W piśmie tym kurator dołączając kserokopię dwóch postanowień spadkowych informował o stanie prawnym wchodzących w skład spadku po A.S. działek nr [....] i nr [....] wskazywał, że stroną niniejszego postępowania winien być aktualny ich właściciel K.S. oraz wnosił o jego zawiadomienie o toczącym się postępowaniu. W piśmie tym wskazywał też na okoliczności niewzięte pod uwagę przy wydaniu postanowienia o ustanowieniu kuratora spadku po A.S. i wady tegoż orzeczenie wobec objęcia spadku przez jej następców prawnych . Zawiadamiał też o zwolnieniu go z obowiązków pełnienia obowiązków kuratora spadku postanowieniem Sądu rejonowego dla [....] w K. Wydział I Cywilny z dnia 14.01.2009r. sygn. akt I Ns 2571/07/K, które zostało zaskarżone z przyczyn innych niż merytoryczne.
Decyzją Wojewody [....] z dnia 9.02.2009r. znak [....], na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994r.- Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr [....] Prezydenta Miasta K. z dnia 29.01.2009r. znak [....] , utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję .
Orzekając w ten sposób wskazano, że wniosek inwestorów o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji został złożony w dniu [....] 03.2007r., zaś dołączono do niego oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany wykonany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i należące do właściwej izby samorządu zawodowego potwierdzone zaświadczeniem. Wymieniono dalej wydane pierwotnie w sprawie decyzje, postanowienia w kwestii zawieszenia, a potem podjęcia w dniu [....] .2008r. postępowania - które wiązały się z koniecznością ustanowienia kuratora spadku przez sąd cywilny dla zapewnienia ochrony masy spadkowej obejmującej działkę , jak również na zaskarżoną aktualnie decyzję organu pierwszej instancji.
Po przeprowadzeniu analizy akt przedmiotowej sprawy stwierdzono, że projekt zagospodarowania terenu stanowiący część projektu budowlanego, wykonany jest na kopii aktualnej mapy sytuacyjno - wysokościowej dla celów projektowych, przyjętej do zasobów geodezyjnych. Projekt zwiera niezbędne wymiary i rzędne. W projekcie budowlanym załączono informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz oświadczenie o poprawności wykonania i sprawdzeniu projektu budowlanego. W aktach sprawy znajdują się stosowne oświadczenia i uzgodnienia dotyczące połączenia działek nr nr [....], z drogą publiczną, tj. z ulicą [....] . Projekt budowlany posiada wymagane oświadczenia uzgodnienia i opinie. Wykonane zostało opracowanie geologiczno-inżynierskie przyjęte bez zastrzeżeń przez Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska UMK. Obiekt został zakwalifikowany do II kategorii geotechnicznej. Uzgodnione zostały rozwiązania projektowe dotyczące układu komunikacyjnego połączeń drogowych w [....] Zarządzie Komunalnym, będącego zarządcą ulicy [....] . Inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego też nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Teren objęty projektowaną inwestycją znajduje się w obszarze oznaczonym : TK (tereny komunikacji) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "[....] " w K. zatwierdzonego uchwałą Nr LV/531/04 Rady Miasta K. z dnia 8.09.2004 r. ( Dz. Urz. Woj. ....Nr 319, poz. 3396). Przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu. Działki objęte terenem inwestycji przeznaczone są bowiem na ciąg pieszo-jezdny.
Odnosząc się do zarzutów w odwołania stwierdzono, że zamierzenie objęte przedmiotowym projektem budowlanym nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7.04.2004r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz U. Nr 109, poz. 1156). Rozwiązanie projektowe wykonania nawierzchni drogi z ażurowych płyt (przepuszczalnej nawierzchni drogi) nie spowoduje generowania dodatkowego (ponad obecne) naturalnego spływu wód. Projekt budowlany uwzględnia odwodnienie drogi do szczelnych studzienek zbiorczych (wybieralnych) z możliwością ich podłączenia do kanalizacji opadowej z chwilą przebudowy kanalizacji w ulicy [....] . Niezrozumiały jest argument odwołania dotyczący pominięcia zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o treści " szczególnie uzasadnione jest przejęcie wód z części wschodniej (Cmentarza......) z uwagi na możliwość zalewania części zabudowy zlokalizowanej przy ulicy [....] " oraz że "brak przedstawienia w projekcie usytuowania, obrysu i układu istniejącego obiektu budowlanego, jakim jest Cmentarz [....] i jego ogrodzenie ma istotny wpływ na ocenę stanu hydrologicznego i sanitarnego projektowanej budowy." W § 10 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "[....]" w K. ustalony został sposób odprowadzenia ścieków z terenów objętych planem i wg pkt 3 ppkt b) " zabudowa mieszkaniowa na południowym stoku Wzgórza [....] wzdłuż ulicy [....] oraz ulic [....] i [....] , będzie odprowadzać ścieki do kolektora głównego LWs. Z uwagi na spływy z powierzchni cmentarza zagospodarowanego zgodnie z dużym spadem terenu, co przy obecnej zabudowie powierzchni materiałem kamiennym (nagrobki, aleje) może wywoływać zalewanie terenów położonych poniżej, musi być wykonany odcinający system opaskowy wzdłuż najniższej południowej granicy cmentarza. Odbiornikiem dla tych wód będzie zbudowany w zachodniej poszerzonej części cmentarza nowy kanał odprowadzający włączony do końcówki kanału w ulicy [....] . Szczególnie uzasadnione jest przejęcie wód z części wschodniej z uwagi na możliwość zalewania części zabudowy zlokalizowanej przy ulicy [....] ". Zatem treść tego zapisu określa sposób w jaki ma być realizowany system infrastruktury technicznej w tym przypadku kanalizacji sanitarnej i opadowej dotyczący zabudowy mieszkaniowej, a także w jaki sposób rozwiązany ma być problem spływu wód z powierzchni istniejącego cmentarza. Zapis ten nie odnosi się natomiast do inwestycji objętej zaskarżoną decyzją. Ponadto nietrafny jest zarzut , że "...inwestycja jest obiektem tymczasowym a więc inwestycją sprzeczną z planem". Jak wynika z zatwierdzonego projektu, budowla jaką jest przedmiotowa droga nie jest obiektem tymczasowym, natomiast zawarta w projekcie budowlanym dodatkowa informacja opisuje możliwość przyszłej zmiany nawierzchni drogi, jak i rozwiązanie sposobu odprowadzenia wody opadowej z jej powierzchni. Nie znajduje potwierdzenia zarzut dotyczący " niebezpieczeństwa zawalenia się budowli, zalewu albo obsunięcia się ziemi, skał lub śniegu" w wyniku zrealizowania tej inwestycji. Kontrola prawidłowości wydanej decyzji odnosi się do badania jej zgodności z przepisami prawa. Analizę projektu budowlanego przeprowadzono zgodnie z art. 28 ustawy prawo budowlane w odniesieniu do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Nie stwierdzono aby projektowany obiekt wprowadzał ograniczenia w ich istniejącym zagospodarowaniu. Inwestor natomiast jest zobowiązany do realizacji inwestycji zgodnie warunkami decyzji i zatwierdzonym projektem budowlanym. Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonych akt sprawy nie znaleziono przesłanek do uchylenia przedmiotowej decyzji, przy czym sprawie nie miała tu zastosowania ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w związku z treścią art. 43 ust. 2 ( Dz. U. z 2008r., Nr 193 poz. 1 194).
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [....] z dnia 9.02.2009r. znak [....] B.B. domagała się jej uchylenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa administracyjnego procesowego i materialnego, a to :
- art. 34 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego pomimo braku aktualnych (obejmujących cały zakres wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego) wyników badań geologiczno - inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych;
1. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego pomimo jego sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "[....] " w K. ;
2. - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie K.S. jako strony postępowania oraz poprzez brak zapewnienia pozostałym stronom możliwości czynnego udziału w postępowaniu na wszystkich jego etapach;
3. art. 7 i 77 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym zebraniu i zbadaniu materiału dowodowego w sprawie;
4. - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia i brak odniesienia się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez strony postępowania;
5. - 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, zamiast jego uchylenia.
6. Rozwijając powyższe zarzuty w obszernym uzasadnieniu skargi B.B. wskazywała, że przedmiotowa inwestycja narusza regulacje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie postanowień :
7. - §1 ust. 3 - nie spełniając w nim podanych wymogów ochrony charakteru osiedla [....] , będzie powodować poważne uciążliwości dla terenów sąsiednich związane przede wszystkim z zalewaniem nieruchomości położonych poniżej przez wody opadowe płynące utwardzonym szlakiem ograniczającym ich wchłanialność, które nie zostaną przejęte przez przewidziany w projekcie prowizoryczny system odwadniający - wywóz beczkowozem, który nie stanowi zabezpieczenia dla nieruchomości sąsiednich nawet w przypadku niezbyt intensywnych opadów;
8. - §10 pkt 2 – przewidującego odprowadzanie ścieków socjalno-bytowych i deszczowych z całego obszaru objętego planem do centralnego systemu kanalizacji K. ; co wyklucza stosowanie studzienek deszczowych niepodłączonych do centralnego systemu kanalizacji;
- §7 ust. 4 - wobec braku opracowania dotyczącego kwestii przewidzianych i niewezwania inwestorów o uzupełnienie w tym zakresie braków w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.
Na tle wymogów z art. 34 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego skarżąca akcentowała braku wyniku badań geologiczno-inżynierskich dla całego zamierzenia, a w szczególności działki nr 222/12.
Odnoście zasady z art. 10 k.p.a. podnosiła, że po zawiadomieniu stron o zakończeniu postępowania w sprawie podejmowano jeszcze szereg czynności procesowych mających na celu uzupełnienie zabranych dowodów, nie zawiadamiając już stron o możliwości zapoznania się z tymi materiałami, jak również opisywała okoliczności świadczące o pominięciu jako strony K.S. ze skutkiem wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.
Wskazywała dalej na nie wyjaśnienie istotnej w świetle art. 44 ust. 4a Prawa budowlanego okoliczności przystąpienie do realizacji przedmiotowej inwestycji jeszcze przed uzyskaniem wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również innych ważnych zagadnień, takich jak ocena wytrzymałości istniejącego oraz projektowanego muru oporowego, możliwości prawidłowego odprowadzenia wód opadowych beczkowozem oraz wykonalności powyższego na wąskiej drodze, gdzie obowiązuje zakaz wjazdu pojazdów o masie przekraczającej 2,5 tony.
Odnośnie naruszenia art. 107 §3 k.p.a. skarżąca cytował dotyczące jego stosowania poglądy orzecznictwa oraz uwzględniając uprzednio podnoszone zarzuty wskazywała na wydanie decyzji z naruszeniem zasad przewidzianych w art. 6,7,8 i 11 k.p.a.
Ponadto, w piśmie z dnia [....] 09.2009r. skarżąca oraz uczestniczka M.S. opisywały incydent z dnia z dnia [....] .2009r. świadczącym o prowadzeniu przez inwestora robót budowlanych przy przedmiotowej inwestycji bez pozwolenia na zajęcie pasa drogowego, które to pismo w zakresie poświadczenia o przebiegu zdarzenia zostało podpisane przez osoby trzecie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wnosił o jej oddalenie. Zwracając uwagę, że zarzuty skargi są w większości powtórzeniem zgłaszanych uprzednio w toku postępowania, do których ustosunkowano się w zaskarżonej decyzji Wojewoda [....] podtrzymał w niej wyrażone stanowisko. W kwestii bezzasadności zarzutu braku wymaganych prawem badań geologiczno-inżynierskich wskazywał na dwie ekspertyzy dotyczące warunków hydrologicznych i geologicznych w rejonie będącym przedmiotem projektu, tj. dokumentację geologiczno-inżynierską mgr inż. K.N. oraz opinię do projektu wykonawczego na budowę ulicy [....] w K. mgr inż. M.G. Polemizując z zasadnością zarzutu naruszenia art. 10 §1 k.p.a. podnosił z powołaniem się na materiał zgromadzony w aktach sprawy, że w toku postępowania strony miały możliwość zapoznania się z tym materiałem oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, natomiast brak dowodu pouczenie stron o prawie do zapoznania się z aktami sprawy, nie świadczy o naruszeniu zasad wynikających z przedmiotowego przepisu.
Odpowiedź na skargę złożył także uczestnik G.K. , który wnosił o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Uznając za bezzasadne zarzuty odnoszące się do badań geologiczno-inżynierskich oraz zabezpieczenia zdrowia i życia mieszkańców, czy użytkowników nieruchomości położonych poniżej projektowanej drogi powoływał dokumentację autorstwa [....],[....], , w tym pozytywne stwierdzenia dotyczące konstrukcji muru oporowego. Wskazywał dalej na te elementy rozwiązań projektowych, które czynią bezpodstawnymi obawy dotycząca negatywnego oddziaływania inwestycji na stosunki wodne. W kwestii stosowania przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podkreślał, że §1 ust. 3 określa jedynie cele planistyczne tego aktu, z którym pozostaje w zgodzie przedmiotowa inwestycja, podobnie jak z innymi zapisami tego aktu. Podkreślał przy tym, że zarzut naruszenie §7 pkt 4 nie został uzasadniony.
Ponadto w piśmie złożonym na rozprawie z dnia 7.10.2009r. uczestnik eksponował dodatkowo korzystny wpływ zamierzania na stosunki wodne, wskazywał ponownie na kompletność dokumentacji geologiczno-inżynierskiej oraz istotne jej stwierdzenia, podkreślał z powołaniem się na pismo MPWiK S.A. z dnia [....] .06.2007r., że przerwanie prac związanych rozbudową kanalizacji opadowej nastąpiło z winy mieszkańców wobec oprotestowania decyzji lokalizacyjnej.
Wnosił też o dopuszczenie dowodu z pism z [....] .09.2009r. i [....] 09.2009r., na okoliczność, że zakaz wjazdu na ulicę [....] i ulicę [....] pojazdów o masie przekraczającej 2,5 t nie dotyczy uczestnika , a także pojazdów służb technicznych.
Uczestniczka M.S. wnosiła o uwzględnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść opisanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną z uwagi na skuteczności niektórych podnoszonych w niej zarzutów, a także wystąpienie innych uchybień stwarzających podstawę do uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ja decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [....] z dnia 29.01.2009r. znak [....]. Zasadnie wskazuje skarżąca, że w sprawie niniejszej doszło do naruszenia zasady z art. 10 k.p.a. , przy czym stwierdzone w tym zakresie uchybienia skutkują wystąpieniem przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Powyższe wiąże się z naruszeniem przepisów nakładających na organ administracji publicznej obowiązek prawidłowego ustalenia stron postępowania, zawiadomienie ich o jego wszczęciu oraz realizacji praw , o których mowa w art. 10 §1 k.p.a. . Dalej idące uchybienie odnoszą się do pominięcia udziału w sprawie właścicieli działki nr [....] , obr. [....] w K. , pozostałe zaś dotyczą wszystkich stron, których przed wydaniem decyzji rozstrzygających sprawę co do istoty nie zawiadomiono o zakończeniu postępowania wyjaśniającego.
Stosownie do zgromadzonych przy wszczęciu postępowania wypisów z ewidencji gruntów właścicielami działki nr [....] , obr. [....] w K. byli A.S. i W.S. . Do tych właśnie osób skierowano zawiadomienie o wszczęciu postępowania i dalszą korespondencję. Doręczenia tej korespondencji następowały z naruszeniem art. 40 k.p.a. - jedna przesyłką przeznaczona dla dwóch adresatów. Ich skuteczność była zresztą różna , skoro korespondencję raz doręczono ( np. k 34 ), innym razem zwracano z relacja " Adresat nie mieszka "( k. 212 ).Dopiero dostępne w aktach zawiadomienie z zawiadomienia z dnia 5.10.2007r. powróciło z relacją poczty " Adresat zmarł". Organ pierwszej instancji uzyskał wówczas odpisy aktów zgonu W.S. ( zm......02.2002r. ) i A.S. ( zm. ...11.2005r. ) , których kserokopie pozostawiono w aktach sprawy. Wynika z nich, że wyżej wymienieni zmarli przed datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, Zarówno dane zwarte w tych dokumentach, jaki i wypisach z ewidencji gruntów co do ostatniego miejsca zamieszkania współwłaścicieli pozwalają na ustalenie sądu spadku. Mimo, że organ pierwszej instancji zwracał się o wskazanie spadkobierców do A.S. , czy osób zgłaszających zgon, zaniechał jednak podjęcia właściwych czynności mających służyć ustaleniu kręgu stron. W szczególności zaś, mając stosowne informacje co do sądu spadku nie wstępował z odezwą do Sądu Rejonowego dla [....] o wyjaśnienie, czy po W.S. oraz A.S. toczyły się postępowania spadkowe oraz przesłanie stosownych postanowień wraz z danymi dotyczącymi adresów spadkobierców, którzy winni w takich postępowaniach uczestniczyć. Zaniechał też uzyskania stosownych informacji o stanie prawnym na podstawie aktualnych odpisów z księgi wieczystej nieruchomości, których treść determinowałaby dalsze działania. Takie działania należało bowiem także podjąć z uwagi na znany fakt niezgodności danych w ewidencji gruntów z rzeczywistym stanem prawnym. Pomimo faktu, że śmierć osób uznawanych dotąd za strony nastąpiła przed wszczęciem postępowania, a nie w toku sprawy, nie podejmując żadnej czynności mającej na celu ustalenie faktu objęcia spadku przez spadkobierców ( co nie jest tożsame z ustaleniem ich pełnego kręgu ), względnie sprawowana zarządu spadkiem przez osoby trzecie, organ pierwszej instancji błędnie i przedwcześnie podjął czynności , o których mowa w art. 30 § 5 k.p.a., mające na celu ustanowienie kuratora spadku . Gdyby nawet przyjąć w związku postanowieniem Sądu Rejonowego dla [....] w K. Wydział I Cywilny z dnia 2.09.2009r. sygn. akt INs2571/07/K, że zachodziły podstawy do ustanowienia kuratora spadku po A.S. , w sprawie niniejszej z uwagi możliwością ograniczenia prawa własności nieruchomości sąsiednich poprzez oddziaływanie przedmiotowej inwestycji skuteczność czynności kuratora wymagała w myśl art. 667 §2 kpc oraz art. 935 kpc dodatkowego upoważnienia sądu spadku, do dokonania w tym zakresie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. ( por. wyrok SN z dnia 8.07.1969r. sygn. akt III CRN 220/69, OSNC 1970/5/83 ). Ponadto, treść pisma apl. adw. P.S. z daty [....] .2009r. , które wpłynęło do Wojewody [....] w dniu 6.04.2009r., obligowała do uchylenia w postępowaniu odwoławczym decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [....] z dnia 29.01.2009r. znak [....] , jako wydanej w warunkach, o których mowa w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Zarówno z treści tego pisma , zawartych w nim wniosków i dołączonych dokumentów , w powiązaniu z poprzednio posiadanymi danymi wynika jednoznacznie, że stroną postępowania winni być od momentu jego wszczęcia spadkobiercy A.S. – A.S. i K.S. , zaś od chwili śmierci A.S. ( 14.09.2008r.) - K.S. . Kurator spadku nie jest przedstawicielem ustawowym lub zastępcą spadkobierców, lecz podmiotem sprawującym w imieniu własnym, pod nadzorem sądu spadku zarząd nieobjętym majątkiem spadkowym, w zakresie czynności zwykłego zarządu, względnie przy dodatkowym upoważnieniu - także co do czynności przekraczających zwykły zarząd. W sprawie niniejszej nie doszło do ustanowienia kuratora spadku po A.S. Dodatkowo należy też zauważyć, że przed wydaniem decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [....] z dnia 29.01.2009r. znak [....] , kurator spadku po A.S. - podobnie jak pozostałe strony, nie został pouczony w trybie art. 10 §1 k.p.a. o zamiarze zakończenia postępowania wyjaśniającego pomimo, że po dacie ostatniego z takich zawiadomień organ pierwszej instancji prowadził nadal postępowanie dowodowe co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie objętym postanowieniem z dnia 14.11.2008r. Tym właśnie postanowieniem na podstawie art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a, Prezydent Miasta K. nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia przedłożonych w sprawie dokumentów o aktualne uzgodnienia włączenia projektowanej drogi do ulicy [....] , aktualne warunki dotyczące odwodnienia terenu inwestycji oraz aktualną zgodę na wejście w teren działki drogowej nr [....] , a tym samym nowe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Informacji o wykonaniu obowiązków wynikających z postanowienia z dnia 14.11.2008r., czy stosownych pouczeń związanych z zamiarem wydanie decyzji nie zawarto też w postanowieniu organu pierwszej instancji z dnia 28.01.2009r., którym podjęto postępowanie zawieszone uprzednio na wniosek inwestora postanowieniem z dnia 21.11.2008r. Z akt administracyjnych wynika ponadto, że organ drugiej instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji podjął ani czynności zmierzających do rozszerzenia kręgu stron , ani też nie zastosował trybu art. 10 k.p.a § 1 k.p.a., pomimo że dokumenty przedłożone przez kuratora stanowią nowy materiał dowodowy, który mógł być przedmiotem zgłaszanych przez strony zarzutów , czy wniosków.
Kolejne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy uchybienie, wiążą się z naruszeniem wymogu określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r.Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.– dalej w skrócie Pb ), który stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie, o którym mowa w tym przepisie jest oświadczeniem wiedzy, a nie oświadczeniem woli. Udzielenie pełnomocnictwa wywiera skutki w sferze czynności prawnych - w tym procesowych, co poza przewidzianymi prawem wyjątkami nie obejmuje skuteczności składania przez pełnomocnika oświadczeń nie będących oświadczeniami woli. Przy braku takich wyjątków w przypadku osób fizycznych, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi zostać złożone przez inwestora, jako podmiot posiadający w tym zakresie pełną bezpośrednią wiedzę oraz ponoszący odpowiedzialność karną za oświadczenie nieprawdy, czy zatajenie prawdy. Powyższe wynika też jednoznacznie z załącznika nr 2 do rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22.06.2003r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę ( Dz.U. Nr 120, poz. 1127 z późn. zm.). Wspomniany załącznik, stanowiący wzór oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dopuszcza złożenie takiego oświadczenia przez pełnomocnika jedynie w przypadku osób posiadających pełnomocnictwo do reprezentowania osób prawnych ( tak stosowne rubryki i przypis nr 4 ), zaś w pozostałości równie jednoznacznie wskazuje na obowiązek jego złożenia osobiście przez inwestora. W sprawie niniejszej brak złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia K. K.K. o prawie dysponowania na cele budowlane działkami stanowiącymi teren inwestycji, czego nie sanuje okoliczność kilkakrotnego złożenie takich oświadczeń przez jej pełnomocnika A.S. . W kwestii oświadczeń budzi też zastrzeżenia nierozważnie przez organy obu instancji, czy inwestorzy wykazali poprzez ich złożenie prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością będącą własnością Gminy K. , stanowiącej działkę drogową nr [....] obr. [....] w K. , objętej księgą wieczystą Kw nr [....] . W oświadczeniach o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazywano, że prawo to wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] w K. Wydział I Cywilny z dnia 3.10.2005r. sygn. akt INs 1746/04/K . Zarówno to postanowienie, jaki i zawiadomienie o wpisie do ksiąg wieczystych Sądu Rejonowego dla [....] w K. z dnia 2.05.2006r. zawarte są w projekcie budowlanym ( karty 29 i 30 ). W myśl tychże dokumentów na treść służebności ustanowionej na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr nr [....] , składa się prawo przejazdu, przechodu oraz przeprowadzania przewodów infrastruktury przez działkę nr [....] szlakiem szerokości 6 m. Tak określona treść służebności nie wskazuje wprost na prawo budowy lub przebudową drogi, albo jej części, czy też budowy nowego muru oporowego, albo przebudowy już istniejącego, którego dokładna lokalizacje obrazuje załącznik nr 1 ekspertyzy w sprawie projektowanej ulicy [....] i ścian oporowych wykonany na zlecenie M.K. i G.K. przez prof. zw. dr hab. K.P. w maju 2007r. Tych istotnych kwestii nie wyjaśniono także na tle treści samego projektu budowlanego poprzez kwalifikację objętych nim robót na działce nr [....] , jako sprowadzających się li tylko do przeprowadzenia przewodów infrastruktury. Powyższe zaś upoważnia do stwierdzenia wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 k.p.a., 77 §1 k.p.a. i 107 §1 i 3 k.p.a. Analogiczne uwaga dotyczy pominięcia w uzasadnieniu obu decyzji okoliczności dokonania w pierwotnie przedstawionym projekcie budowlanym zmian polegających na wprowadzeniu jako elementu zamierzenia budowy fundamentu, w granicy działki inwestorów z działką nr [....] , które dokładnie obrazuje załącznik nr 1 ekspertyzy. Takie elementy zaznaczono też w planie zagospodarowania i projekcie architektonicznym projektowanej drogi nie wyjaśniając zresztą dokładnie, czy jest to element istniejący, czy projektowany. W tym też zakresie inwestorzy nie składali oświadczeń o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, zaś w aktach administracyjnych nie zgromadzono dokumentów urzędowych pozwalających na ustalenie właściciela działki nr [....].
W sprawie niniejszej tak organ pierwszej, jak i drugiej instancji zatwierdziły projekt budowlany, który nie spełnia istotnych wymogów określonych w art. 34 ust. 3 pkt 3 a – b ustawy Prawo budowlane , §3 ust. 1 pkt 5 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3.07.2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. Nr 120, poz. 1133 z poźn. zam. ) , jego poszczególne części są wzajemnie i wewnętrznie sprzeczne, co skutkuje wręcz niemożnością ustalenia jaka w istocie inwestycja ma być realizowana oraz, czy powyższe pozostaje w zgodzie z wnioskiem inwestorów zmienionym pismem z dnia [....] .2007r. Powyższe świadczy dodatkowo o nieprawidłowym wykonaniu obowiązków wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 2- 4 Pb.
W tym zakresie należy zauważyć, że w aktach niniejszej sprawy dostępny jest jeden dokument nazwany projektem budowlanych. Jego karta tytułowa wskazuje, że jest to projekt budowlany tom I część ogólna i projekt zagospodarowania działki. Dokumenty stanowiące to opracowanie nie posiadają jednolitej, ciągłej numeracji. Karty projektu ponumerowano bowiem w prawym górnym rogu strony pierwszej poszczególnych kart , pismem ręcznym, długopisami o różnej barwie wkładu, nadto w sposób nie zapewniający ciągłości numeracji z uwagi na " doszycie do strony nr 4 dwóch odrębnych kart stanowiących zaświadczenia Przewodniczącego [....] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w K. z dat [....] .2007r. i [....] .2008r. dotyczące K.W. Niektóre karty projektu budowlanego ponumerowano również w dolnej części strony pierwszej kart, jednakże wyrywkowo i bez zapewnienia chronologii nawet w częściach opracowania zbliżonych przedmiotowo. Na karcie tytułowej projektu budowlanego zamieszczono dalej nazwę inwestycji ( budowa ulicy ), jej adres (...., dz. nr nr : ......obr.....), przy czym w tej ostatniej rubryce dopisano czarnym długopisem również działkę nr [....] , bez opatrzenia powyższego stosownym datą i podpisem osoby zmieniającej w tej części projekt. Analogiczny dopisek znajduje się jeszcze na kartach [...] projektu budowlanego, mających charakter tytułów określonych jego części. Na karcie tytułowej projektu budowlanego wymieniono dalej inwestorów oraz sporządzono listę projektantów i sprawdzających, obejmującą wskazanie branży, imię nazwisko, nr uprawnień oraz datę i podpis. Z danych zawartych na karcie tytułowej wynika, że projekt budowlany sporządzono w październiku 2006r. Z tego też okresu pochodzą złożone w rubrykach pieczęcie oraz podpisy wszystkich projektantów i sprawdzających. Do analogicznych wniosków prowadzą inne karty projektu budowlanego ( w tym metryki ) z podpisami : sprawdzającego projekt drogowy mgr inż. Z.G. , projektanta konstrukcji murów oporowych mgr inż. A.P. i dokonującej sprawdzenia w tym zakresie mgr inż. A.K. , które składano jedynie w październiku 2006r. Na karcie tytułowej została zamieszczona długopisem w kolorze niebieskim dodatkowa adnotacja o zweryfikowaniu projektu [....] .09.2007r., którą opatrzono pieczęcią i podpisem tylko jednej osoby , tj. projektanta mgr inż. K.W. Taka treść karty tytułowej oraz innych wzmianek w dalszej części projektu świadczy o zaniechaniu obowiązku jego sprawdzenia nawet w części drogowej pomimo szeregu dokonywanych istotnych zmian tak obszaru inwestycji, jak i pierwotnych rozwiązań, które zostaną omówione niżej. Na karcie tytułowej projektu budowlanego nie zamieszczono spisu jego zawartości wraz z wykazem załączonych do projektu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii, także specjalistycznych, oraz, stosownie do potrzeb, oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3. Takiego spisu nie ma także na dalszych kartach opracowania, co ma znaczenie dla oceny kompletności projektu budowlanego .
Zważyć należy dalej, że treść inicjującego postępowanie wniosku z dnia [....] .2007r. oraz okoliczności wynikające z innych dokumentów wskazują, że w toku sprawy ulegał zmianie tak przedmiot wniosku, jak i przedłożony pierwotnie projekt budowlany. W tym zakresie szczególne znaczenie ma treść pisma inwestorów z dnia [....] .2005r., w którym między innymi podano, że : rozszerza się zakres opracowania o działkę nr [....] obr. [....] w . ; do złożonych projektów zostały wprowadzone dodatkowe zabezpieczenia uwidocznione na rysunku 1,3,4, projektu drogowego ( tj. na granicy działki inwestora i działki nr .....umieszczono fundament pod ogrodzenie, w warstwach drogowych zastosowano geowłókninę całkowicie eliminującą przedostawanie się wody do podłoża, dodatkowo pod ściekiem ułożono ciąg drenarski włączony do studni szczelnych); zmieniono usytuowanie projektowanych murów oporowych ( rys. 1 projektu drogowego); istniejący mur oporowy nie ulegnie likwidacji, jedynie niewielkiej modernizacji części górnej. Takie właśnie zmiany oraz także inne, nie podpisane lub opatrzone wyłącznie podpisem K.W. projekt budowlany faktycznie zawiera w planie zagospodarowania, czy opisie technicznym i rysunkach projektu architektonicznego drogi , co wbrew tym twierdzeniom inwestorów nie obejmuje jednak projektu konstrukcji murów oporowych. Nowowprowadzone rozwiązania nie podlegały sprawdzeniu przez mgr inż. Z.G. Powyższe naruszenie przepisów prawa jest tym bardziej istotne, że zmiany w projekcie budowlanym obejmują kwestię o podstawowym znaczeniu dla stosunków wodnych na terenie inwestycji i w obszarze jej oddziaływania. Takie bowiem znaczenie ma wprowadzenie nieprzepuszczalnej geowłókniny, przy uprzednim braku w warstwie drogowej elementów utrudniających przedostawania się wód opadowych do gruntu. Równie istotne znaczenie ma także nie eksponowany uprzednio fundament pod ogrodzenie, wprowadzony na skutek zmian jako element zabezpieczający przedostawanie się wody na drogę, który może wpływać negatywnie na inne nieruchomości, czy też nie projektowany uprzednio, dodatkowy ciąg drenarski. Nadto, wprowadzone zmiany dotykają zagadnienia konstrukcji murów oporowych, których projektantem jest mgr inż. A.P. , sprawdzającym mgr inż. A.K. , zaś projekt sporządzono w październiku 2006r. Projekt ten obejmuje budowę dwóch nowych murów oporowych. W myśl niekwestionowanych przez strony ustaleń organu pierwszej instancji z pierwszej fazy postępowania, projekt ścian oporowych nie uwzględnia istnienia w miejscu jednego z nich już istniejącego w terenie muru oporowego. Takich właśnie nie uwzględniających w projekcie rozwiązań dotyczy oświadczenie mgr inż. A.P. z dnia [....] .2006r. Z pisma inwestorów z dnia [....] .2005r. wynika jednoznacznie okoliczność zmiany zamierzenia w części objętej kolizją. Zakres koniecznych zmian obrazuje zaś załącznik nr 1 ekspertyzy w sprawie projektowanej ulicy [....] i ścian oporowych wykonany na zlecenie M.K. i G.K. przez prof. zw. dr hab. K.P. w maju 2007r. Pomimo powyższego projekt konstrukcji ścian oporowych w projekcie budowlanym pozostał ten sam. W opisanej sytuacji brak spójności pomiędzy zamiarem i wnioskiem inwestorów, oraz projektem zagospodarowania i projektem architektonicznym drogi, z projektem konstrukcji ścian oporowych. Ten ostatni projekt nadal przewiduje budowę dwóch murów oporowych bez rozbiórki fragmentu istniejącego, o czym nie orzekano też w wydanych decyzjach. Przedmiotowy projekt budowlany dyskwalifikuje nadto dopisanie tylko w kartach tytułowych ( w uprzednio podany sposób ) jako terenu inwestycji działki nr [....] . Niezależnie od analizowanej już kwestii zaniechania sprawdzenia projektu budowlanego zmienionego przez K.W. zwraca uwagę , że pomimo zwiększeniem terenu inwestycji nie wspomina się o działce nr [....] w części tekstowej projektu zagospodarowania, czy też opisie technicznym oraz w obliczeniach hydrologicznych i hydraulicznych. Nadto, skoro elementem zabezpieczającym inwestycji uczyniono fundament pod ogrodzenia usytuowany w granicy z działką nr [....] , w części tekstowej planu zagospodarowania należało uwzględnić również tę cześć inwestycji, która pominięto. Dodatkowo, tak organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie zwrócił uwagi na prawidłowość sporządzenia, czy kompletność przedmiotowego projektu budowlanego pod katem wykonania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Jak wynika z projektu konstrukcji murów oporowych, który został sporządzony w październiki 2006r., podstawę jego opracowania stanowiła dokumentacja geotechniczna wykonana przez mgr inż. K.N. W projekcie budowlanym jako jego cześć została wprowadzona jedynie dokumentacja geologiczno-inżynierska dla projektowanej ulicy [....] opracowana na zlecenie M.K. i M.K. przez mgr inż. K.N. w styczniu 2007r., a więc później niż projekt konstrukcji murów oporowych. Nie jest to zatem dokumentacja, o której mowa w projekcie konstrukcyjnym ścian oporowych. Analogiczne opracowanie oprawione odrębnie stanowi nadto element akt administracyjnych, przy barku jednak jakichkolwiek innych dokumentów tego rodzaju pochodzących z okresu wcześniejszego.
Zgodnie z treścią wniosku inwestorów z dnia [....] .2007r. jako załączniki przedłożono : cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. Pb, oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dwa pełnomocnictwa i wypis z planu. Wskazano też, że pozostałe dokumenty znajdują się w sprawie [....]. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika bu korzystano z materiałów wskazanych dodatkowo przez inwestorów. Nadto, w odpowiedzi na skargę złożonej przez Wojewodę [....] i uczestnika G.K. wskazuje się na istotne znaczenie dla wydanego rozstrzygnięcia dokumentacji geologiczno - inżynierskiej mgr inż. K.N. ( bez bliższego oznaczenia ) oraz opinii do projektu wykonawczego pod budowę ulicy ....w K. mgr inż. M.G. znajdujących się przy sprawie [....] . Ani akt tej sprawy, ani też opinii mgr inż. M.G. nie dołączono do niniejszej, w której brak innego niż wyżej opisane opracowania mgr inż. K.N. Powyższe należy uznać za naruszenie obowiązków organu wynikających z art. 7 k.p.a., 77 §1 k.p.a. i 107 §1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy wskazywanych wyżej brakach samego wniosku inwestorów oraz wadach projektu budowlanego jak dotąd inwestorzy nie zostali prawidłowo wezwani o ich uzupełnienie, odpowiednio – w trybie art. k.p.a. i art. Pb, zaś rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło przedwcześnie.
Ani organ pierwszej, ani drugiej instancji nie odniosły się do wszystkich zarzutów stron dotyczących przedmiotowej inwestycji, co stanowi naruszenie obowiązków wynikających art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zaś skutkuje również naruszeniem art. 8 k.p.a. i 11 k.p.a.
Powyższe dotyczy kwestii oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ( co do której nie powołano nawet stosownych przepisów ), działki sąsiednie, czy też spełnienia wymogów sanitarnych z uwagi na bliskie sąsiedztwo cmentarza [....] . O ile organ administracji publicznej z uwagi na treść art. 20 Pb i art. 35 Pb nie ma kompetencji do ingerencji w przyjęte rozwiązania projektowe, o tyle ma prawo żądać w tym zakresie od projektanta wyjaśnienia wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań ( art. 20 ust. 1 pkt 3 ). O ile nie podziela wątpliwości stron winien powyższe poddać samodzielnej analizie, w celu ich wyjaśnienia. Specyficzne ukształtowanie terenu w rejonie zamierzonej inwestycji eksponują nie tylko powoływane przez skarżące przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale także dostępne w aktach materiały , takie jak dokumentacja geologiczno-inżynierska dla projektowanej ulicy [....] opracowana na zlecenie M.K. i G.K. przez mgr inż. K.N. w styczniu 2007r., czy ekspertyza w sprawie projektowanej ulicy [....] i ścian oporowych wykonany na zlecenie M.K. i G.K. przez prof. zw. dr hab. K.P. w maju 2007r. W tej sytuacji wątpliwości stron co do wydolności projektowanych studzienek kanalizacji opadowej , sposobu ich opróżniania, czy skutków ingerencji w istniejący mur oporowy należało w uzasadnieniu decyzji wyjaśnić.
Wbrew zarzutom skargi organ podejmował czynności zmierzające do ustalenia , czy w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 32 ust. 4a Pb, przy czym, w toku dalszego postępowania administracyjnego nie kwestionowano okoliczności stwierdzonych protokółem z dnia 23.05.2007r. ( k. 153 ).
Co do zasady nie budzi zastrzeżeń ustalenie, w myśl którego przedmiotowa inwestycja jest zgodna z postanowieniami uchwały Nr LV/531/04 Rady Miasta K. z dnia 8.09.2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "[....] " w K. ( Dz. Urz. Woj. ... ). Powyższe ustalenie nie zostało jednak poparte w żadnej decyzji dokładnym wskazaniem na konkretny przepis części tekstowej planu, zaś stanowi go § 27.
Odrębnym zagadnieniem jest zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowanie przestrzennego, którą w myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 Pb należało sprawdzić przed wydaniem w sprawie niniejszej decyzji. Warunkiem prawidłowego wykonania tego obowiązku było jednak uprzednie usunięcia wad projektu budowlanego.
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich obowiązków orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia przepisom prawa materialnego i postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a - c p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, do której nawiązują pozostałe zarzuty skargi dotyczące niezgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. W sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn taka kontrola jest niemożliwa, a wypowiadanie w tym zakresie wiążących ocen z zakresu prawa materialnego przedwczesne ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ).
Oddalając w nioski dowodowe złożone przez uczestnika G.K. piśmie stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy uwzględniono przesłanki z art. 106 §3 p.p.s.a., które w sprawie niniejszej nie zostały spełnione.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. w sentencji wyroku , zaś rzeczą organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcie po eliminacja wytkniętych uchybień .
Podstawę orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt III. sentencji wyroku , biorąc za podstawę treść art. 200 p.ps.a. oraz 205 §2 p.p.s.a W tym zakresie uwzględniono również, że wniosek uczestnika G.K. o zasądzenie zwrotu kosztów posterowania sądowoadministracyjnego pozbawiony jest podstaw prawnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło