II SA/Kr 1056/21
WyrokWSA w Krakowie2025-10-02
Skład orzekający: Magda Froncisz, Piotr Fronc, Anna Kopeć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej drogi, skierowana do inwestorów, którzy nie są właścicielami nieruchomości, jest zgodna z prawem, jeśli właściciele wyrazili zgodę na przeprowadzenie prac rozbiórkowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej drogi, skierowana do inwestorów, jest zgodna z prawem, nawet jeśli nie są oni właścicielami nieruchomości. Kluczowe jest, że właściciele nieruchomości wyrazili zgodę na przeprowadzenie prac rozbiórkowych, a inwestorzy nie przedłożyli wymaganych dokumentów w procedurze legalizacyjnej. Sąd oparł się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach dotyczących tej sprawy, które potwierdziły prawidłowość kwalifikacji robót jako budowy drogi oraz skierowania nakazu do inwestorów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę drogi wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w miejscowości P. Organ I instancji (PINB) nakazał rozbiórkę, wskazując jako podstawę art. 48 P.b. Po wstrzymaniu robót i wezwaniu do przedłożenia dokumentów, których inwestorzy nie dostarczyli, organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Organ II instancji (MWINB) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący (inwestorzy) zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. i P.b., w szczególności dotyczące ustalenia kręgu stron i skierowania nakazu rozbiórki do nich, a nie do właściciela nieruchomości (Gminy N.).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi T. W. i K. N. na decyzję nr 348/2021 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 26 lipca 2021 r., znak WOB.7721.340.2020.MCZA w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Limanowej decyzją nr 247/2020 z 21 lipca 2020 r. znak: NB.5160.141.2018 nakazał K. N. i T. W. "rozbiórkę, na własny koszt wybudowanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, drogi na dz.ew. nr [...] i [...], położonych w miejscowości P. , gmina N., o parametrach długość: 32 m; szerokość 3.30 m".
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej "P.b.".
W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał m.in., że postanowieniem nr 87/2019 z 8 marca 2019 r., znak: NB.5160.141.2018, na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b.:
"I. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie drogi na dz.ew.nr [...] i [...] (...) o parametrach długość: 32 m, szerokość 3,3 m",
II. nałożył na inwestora – Państwo K. N. i T. W. obowiązek przedłożenia w tut. Inspektoracie, w terminie do dnia 15 czerwca 2019 roku, następujących dokumentów i opracowań: (...)".
W wyniku wniesionego zażalenia na ww. postanowienie MWINB postanowieniem nr 206/2020 z 13 marca 2020 r. znak: WOB.7721.71.2019.DNAW uchylił ww. postanowienie PINB z 8 marca 2019 r. w części dotyczącej terminu przedłożenia dokumentów i w tym zakresie orzekł, wyznaczając nowy termin do 30 czerwca 2020 r.
Dalej organ I instancji stwierdził, że w "oznaczonym terminie, tj. do 30 czerwca 2019 r., żądane dokumenty i opracowania nie zostały przedłożone". W związku z bezskutecznym upływem ww. terminu należało zdaniem PINB orzec rozbiórkę.
Organ I instancji podkreślił, że nie ma uprawnień do oceny celowości inwestycji, oceny poniesionych wydatków, itp.
W kwestii adresata nakazu PINB stwierdził, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z 13 marca 2020 r.
Opisaną na wstępie decyzję PINB doręczył stronom postępowania, to jest K. N., T. W., M. Ś. (właścicielce działki nr [...]) oraz Gminie N. (właścicielowi działki nr [...]).
Od opisanej na wstępie decyzji PINB z 21 lipca 2020 r. T. W., reprezentowany przez adwokata, wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.), dalej: "K.p.a.", poprzez brak ustalenia kręgu rzeczywistych inwestorów, bowiem organ nie przeprowadził weryfikacji, kto w rzeczywistości dokonał utwardzenia drogi (...),
2) art. 52 P.b. poprzez przyjęcie, że skarżący i K. N. są inwestorami (...),
3) art. 48 ust. 3 P.b. poprzez wezwanie skarżącego i K. N. do przedłożenia dokumentów (...), gdy nie dokonano weryfikacji kto w rzeczywistości jest obowiązany do ich posiadania.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 348/2021 z 26 lipca 2021 r. znak: WOB.7721.340.2020.MCZA, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 pkt. 1 w zw. z ust. 4 P.b., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał ww. decyzję PINB z 21 lipca 2020 r. w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że 13 listopada 2018 r. przez upoważnionych pracowników PINB została przeprowadzona kontrola na dz. ew. nr [...], [...], [...] w miejscowości P. . Z kontroli sporządzono protokół nr [...]. W protokole zostało stwierdzone m.in., że:
"Ustalono, że na dz. ew. nr [...] na odcinku dł. 32 m i szerokości ok. 3,3 m wykonano utwardzenie materiałem bitumicznym - asfalt. Drogę gminną. Inwestorami robót na ww. zrealizowanym odcinku byli państwo K. N. i T. W.. Roboty zakończone i zrealizowane w miesiącu październik 2018 r. Ponadto na działce [...] istnieje budynek mieszkalny przyjęty do użytkowania w 2010 r. Po przyjęciu nie realizowano żadnych robót na przedmiotowej działce. Natomiast na działce [...] w miejscowości P. w okresie ok. grudzień 2016 r. na podstawie zgłoszenia z dnia 28.19.2916r. (pisownia oryginalna – dopisek Sądu), dokona robót polegających na remoncie drogi gminnej do osiedla C. nr ewid.[...] w miejscowości P. (...) roboty zakończone. Inwestorem robót Gmina N.. Wg oświadczenia państwa K. N. i T. W. wykonane utwardzenie dz. ew. rn [...] zostało w pasie istniejącej drogi".
Kolejno organ II instancji wskazał, że PINB zawiadomieniem z 21 grudnia 2018 r., znak: NB.5160.141.2018, poinformował strony postępowania, że wszczęte zostało postępowanie administracyjne w przedmiocie wykonanych robót budowlanych - budowie drogi na działce nr [...].
Pismem z 28 grudnia 2018 r. Urząd Gminy N. przesłał do PINB wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ww. działki [...].
W piśmie z 10 stycznia 2019 r., K. Ś., pełnomocnik M. Ś., poinformował m.in., że: "W lutym 2018 r. pan T. W. bez zgody właściciela dz. [...] — M. Ś. poszerzył drogę położoną na działce [...] czym naruszył granice działki p. M. Ś.. (...)". W ww. piśmie poinformowano również o czynnościach ustalenia granic działki nr [...].
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że PINB pismem z 19 lutego 2019 r. zwrócił się do Urzędu Gminy N. z wnioskiem o wskazanie, czy działka ew. nr [...] stanowi drogę publiczną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o grogach publicznych.
W odpowiedzi na powyższe pismo, Urząd Gminy N. pismem z 20 lutego 2019 r. poinformował, że: "działka ewidencyjna [...] położona w miejscowości P. nie jest droga publiczną. Gmina N. jest właścicielem w/w działki na podstawie aktu notarialnego nr [...] z dnia 07.05.2018 r. Osoby prywatne przekazały w/w działkę (0.03 ha) w formie darowizny na rzecz Gminy N.. Działka jest niezabudowana i wykorzystana jako droga. Gmina N. nie jest w posiadaniu aktualnych map obrazujących przebieg przedmiotowej działki".
Dnia 8 marca 2019 r. PINB przeprowadził rozprawę administracyjną w sprawie wykonanych robót budowlanych na dz. nr [...] i [...], z której sporządzono protokół.
Kolejno MWINB wskazał, że opisanym już wyżej postanowieniem z 8 marca 2019 r. PINB wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył na inwestorów - K. N. i skarżącego, obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów do dnia 15 czerwca 2020 r. (powinno być 15 czerwca 2019 r. – dopisek Sądu).
W wyniku wniesionego zażalenia MWINB uchylił ww. postanowienie PINB w części dotyczącej terminu przedłożenia dokumentów i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do dnia 30 czerwca 2020 r.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 26 listopada 2020 r., sygn. II SA/Kr 752/20, oddalił skargę T. W. i K. N. na ww. postanowienie MWINB z 13 marca 2020 r.
Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z czym na dzień wydania decyzji (26 lipca 2021r.) ww. wyrok WSA był nieprawomocny.
Kolejno organ II instancji stwierdził, że PINB zawiadomieniem z 1 lipca 2019 r., w związku z upływem terminu wykonania obowiązku nałożonego ww. postanowieniem MWINB z 13 marca 2020 r., zawiadomił strony postepowania o zakończeniu prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie.
Dalej MWINB uznał, po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji, że jest on prawidłowy i pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Następnie organ II instancji przywołał i wyjaśnił kwestię obowiązującej od 19 września 2020 r. nowelizacji P.b., stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie niezakończonej decyzją ostateczną zastosowanie znajdą przepisy P.b. w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją.
Jako przedmiot postępowania organ odwoławczy wskazał ocenę zasadności nałożenia na K. N. i skarżącego obowiązku rozbiórki na własny koszt wybudowanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, drogi na dz.ew. nr [...] i [...] (...) o parametrach długość: 32 m; szerokość 3.30 m.
Kolejno organ odwoławczy podał, że 13 listopada 2018 r., podczas kontroli, stwierdzono m.in., że na dz. nr [...] na odcinku długości 32 m i szerokości ok. 3,3 m wykonano utwardzenie materiałem bitumicznym - asfalt.
Z kolei podczas rozprawy administracyjnej 8 marca 2019 r. K. Ś. zeznał:
"Oświadczam, że na przełomie stycznia i lutego 2018 r. rozpoczęte zostały roboty budowlane polegające na budowie drogi obejmujące wysypanie żwiru, na którym następnie położony został asfalt. Asfalt został położony ok. października 2018 r. Prace wykonane zostały na dz.ew.nr [...] i [...], położonych w miejscowości P. . Wyjaśniam, że dz.ew.nr [...] stanowiła drogę dojazdowa - przejazd do posesji położonych w dalszej części. Szerokość tej drogi wynosiła ok. 3 m. Niemniej jednak wykonane prace doprowadziły do zwiększenia szerokości drogi dojazdowej. Wg pomiarów geodezyjnych droga wkroczyła na dz.ew.nr [...] o ok. 0,30 - 2,00 m. (...)".
Natomiast skarżący zeznał:
"oświadczam, że od ok. 2014 r. rozpoczynając budowę budynku na dz.ew.nr [...] położnej w miejscowości P. , celem umożliwienia przejazdu pojazdów na plac budowy, wysypane zostały ok. 40 samochodów kruszywa (kilka ton żwiru). (...) Ok. października 2018 r. na przedmiotową drogę położony został asfalt (...)".
Powyższe organ odwoławczy podsumował stwierdzeniem, że PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie bowiem wykonane roboty budowlane należało zakwalifikować jako budowę drogi, w rozumieniu art. 3 pkt 3a P.b.
Dalej organ II instancji przywołał i wyjaśnił treść art. 3 pkt. 3 i pkt 3a P.b.
Na potwierdzenie kwalifikacji spornej drogi jako obiektu liniowego, MWINB przywołał stanowisko WSA w Krakowie wyrażone w sprawie przedmiotowej drogi w wyroku z 26 listopada 2020 r., sygn. II SA/Kr 752/20. WSA wskazał bowiem w ww. wyroku, że utwardzenie drogi gruntowej oraz jej wyasfaltowanie w taki sposób, że wykonana nawierzchnia umożliwia wykorzystanie jej jako szlaku komunikacyjnego dla samochodów, stanowi wykonanie obiektu spełniającego funkcję drogi, a więc stanowi budowę drogi, w rozumieniu art. 3 pkt 3a P.b. Na wykonanie tego rodzaju robót budowlanych wymagane jest pozwolenie na budowę. Tym samym wdrożona przez organy na zasadzie art. 48 P.b. procedura legalizacyjna jest w niniejszej sprawie prawidłowa.
Następnie organ odwoławczy przywołał i wyjaśnił treść art. 28 ust. 1, art. 29 i art. 48 P.b., wskazując, że budowa przedmiotowej drogi nie mieści się w wyliczeniu z art. 29 P.b. Zatem przed jej realizacją wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Inwestorzy stosownego pozwolenia nie uzyskali. Skoro wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało pozwolenia na budowę, organ I instancji zasadnie zdaniem MWINB prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 P.b.
Kolejno organ II instancji omówił przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określone w art. 48 ust. 2 P.b. Podkreślił, że orzeczenie nakazu rozbiórki należy traktować jako przepis wyjątkowy, stanowiący odstępstwo od ogólnej zasady, a nie jako jedyną i ostateczną decyzję. Nakaz rozbiórki obiektu może być jednak orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji.
Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy MWINB wskazał, że organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania prawidłowo wdrożył procedurę legalizacyjną przed orzeczeniem nakazu rozbiórki, nakładając na inwestora obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów (ostatecznie do 30 czerwca 2020 r.). Skoro inwestor w wyznaczonym terminie nie przedłożył wymaganych dokumentów, organ nadzoru zobowiązany był zdaniem organu II instancji wydać nakaz rozbiórki.
Przywołując tezy z orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 4 P.b. ma charakter związany. Procedura legalizacyjna uregulowana w art. 48 P.b. nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury legalizacyjnej, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. Co więcej, legalizacja obiektu jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.
Ponadto MWINB stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wskazał jako adresatów orzeczonego nakazu rozbiórki K. N. oraz skarżącego, jako inwestorów przedmiotowych robót budowlanych, zgodnie z art. 52 O.b., skoro w postępowaniu wyjaśniającym PINB ustalił, że są oni inwestorami przedmiotowej inwestycji. Powyższe potwierdza również protokół z kontroli nr [...] z 13 listopada 2018 r., a także zeznania złożone przez skarżącego podczas rozprawy administracyjnej 8 marca 2019 r.
Organ II instancji wskazał, że organy administracji publicznej powinny dokonywać każdorazowo oceny, do którego spośród wymienionych w art. 52 P.b. podmiotów kierować nakazy wynikające z art. 48 P.b. Ustawa ta pojęcia inwestora nie definiuje. Należy je rozumieć tak, że inwestor oznacza osobę lub grupę osób manifestującą wolę zainicjowania, rozpoczęcia i kontynuowaniu określonego procesu budowlanego. W tym rozumieniu inwestorem będzie zawsze podmiot, bez którego woli i aktywności dany proces budowlany nie może się rozpocząć ani nie może być kontynuowany. Inwestorem jest grupa osób, która faktycznie zrealizowała obiekt (sprawca samowoli na gruncie).
Przepis art. 52 u.p.b. w pierwszej kolejności wymienia inwestora, jako osobę zobowiązaną do dokonania rozbiórki. Zdaniem MWINB Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie odnośnie interpretacji tego przepisu zwraca uwagę na brak dowolności organów administracji w wyborze podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki. Nakaz taki w pierwszym rzędzie powinien być bowiem skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu.
Rozbiórka obiektu budowlanego jest w istocie likwidacją stanu niezgodnego z prawem. Wobec tego nałożenie nakazu rozbiórki na właścicieli nieruchomości mogłoby być dla nich nieuzasadnionym obciążeniem i stanowić nieuzasadnione zwolnienie od takiego obowiązku inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki.
Podsumowując MWINB stwierdził, że w ślad za poglądami judykatury podtrzymuje stanowisko PINB, że w pierwszej kolejności obowiązek rozbiórki spoczywa na inwestorze.
Odnosząc się do uwag podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu MWINB podkreślił, że zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, jak i zastosowane przepisy prawa oraz ich wykładnia, nie budzą wątpliwości, a organ I instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Decyzja MWINB z 26 lipca 2021 r. została doręczona wszystkim stronom postępowania, w tym M. Ś. i Gminie N..
T. W. i K. N., reprezentowani przez adwokata, wnieśli na ww. decyzję MWINB z 26 lipca 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- "art. 7, 77 i 80 kpa, poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy oraz brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego tzn. nieprawidłowe wyznaczenie kręgu stron na podstawie znanych organowi informacji i dostępnych dokumentów;
- art. 28 kpa w zw. z art. 28 p.b. poprzez błędne przyjęcie, że stronami postępowania są wyłącznie K. N. i T. W., w sytuacji, gdy w sprawie winna wziąć udział również Gmina N. jako właściciel działki ew. Nr [...] położonej w miejscowości P.
- art. 52 § 1 p.b. poprzez błędne nałożenie nakazu rozbiórki drogi na dz. ew. Nr [...] i [...], położonych w miejscowości P. , gmina N. na K. N. oraz T. W., gdy właścicielem działki ew. nr [...] pozostaje Gmina N.".
Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji MWINB i poprzedzającej jej decyzji I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm prawem przepisanych.
Skarżący wnieśli również o przeprowadzenie dowodu z działu II Księgi Wieczystej o numerze [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L., VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w M. , na okoliczność iż właścicielem działki o numerze [...] położonej w miejscowości P. jest Gmina N..
W uzasadnieniu skargi przywołano treść art. 28 K.p.a. oraz art. 28 i art. 52 P.b., wskazując za przytoczonym orzecznictwem, że zgodnie z art. 52 P.b. każdy z wymienionych w nim podmiotów, jako potencjalny adresat nakazu likwidacji samowoli budowlanej, powinien mieć zapewniony udział w postępowaniu dotyczącym likwidacji skutków samowoli budowlanej.
Przedmiotowa nieruchomość w całości składa się z działki o numerze [...].
W żadnym z postępowań przed PINB i MWINB w charakterze strony nie występuje Gmina N., mimo iż z informacji przedstawionych w uzasadnieniu decyzji MWINB wynika, że zarówno PINB, jak również MWINB były w posiadaniu informacji, iż właścicielem rzeczonej nieruchomości pozostaje Gmina N.. Gmina N. legitymuje się bezsprzecznym interesem prawnym uprawniającym do wzięcia udziału w sprawie. Tym samym "naruszone został m.in art. 7, 77 oraz 80 kpa".
Nie można bowiem twierdzić, że okoliczności sprawy zostały w pełni wyjaśnione, materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w wyczerpujący sposób, skoro w postępowaniu nie brał udziału właściciel nieruchomości, na której znajduje się droga, w stosunku do której wydano nakaz rozbiórki.
Zdaniem skarżących organy zupełnie pominęły fakt, że nie przysługuje im tytuł własności do działki nr [...].
Organ winien ustalić inwestora prac, tj. podmiot, który prace te faktycznie wykonał, o także czas ich realizacji (weryfikując w tej kwestii dotychczas zgromadzone dowodowy); od tego też m.in. winien uzależnić dalsze działania w sprawie, w tym ustalenie stron postępowania. Określając adresata obowiązku winien zaś kierować się art. 52 P.b., i przyjąć, że w pierwszej kolejności winien to być inwestor, o dopiero w sytuacji, gdy nałożenie nakazu na inwestora z jakichś przyczyn nie będzie możliwe, ewentualny nakaz należy skierować do właściciela obiektu budowlanego.
Zdaniem skarżących organy obu instancji były zobligowane do zbadania, czy nałożony na skarżących obowiązek rozbiórki będzie możliwy do spełnienia. Wydaje się, że okoliczności, w których wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, to między innymi sytuacja, gdy inwestor w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją.
Przywołując poglądy literatury skarżący podnieśli, że już w poprzednim stanie prawnym - sprzed nowelizacji z 13 lutego 2020 r., utarty był pogląd, że w pierwszej kolejności zobowiązanym do dokonania czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, 49b, 50a oraz 51 P.b., był inwestor, chyba że według okoliczności sprawy nałożenie takiego obowiązku było nieracjonalne, np. gdy obiekt jest budowany na terenie, do którego inwestor nie ma żadnego tytułu prawnego, i inwestycja jest realizowana bez zgody właściciela nieruchomości, bądź gdy inwestor zbył nieruchomość, której dotyczy przedmiot postępowania, na rzecz innych osób.
Przenosząc te rozważania na grunt stanu faktycznego sprawy skarżący zauważyli, że decyzje obu instancji zostały wydane z pominięciem możliwości realizacji obowiązku nałożonego w nakazie rozbiórki na skarżących, którzy wobec braku tytułu własności do działki ew. nr [...] nie są w stanie tegoż obowiązku wykonać. W związku z tym, zdaniem skarżących, przedmiotowa decyzja winna zostać skierowana do właściciela nieruchomości - Gminy N..
Powołując się na wyrok NSA skarżący podnieśli, że skierowanie do nich nakazu rozbiórki stoi w sprzeczności z normą zawartą w art. 52 § 1 P.b., albowiem w świetle tego przepisu, jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zatem nakaz w pierwszym rzędzie powinien być skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu zarzuty zawarte w skardze są bezpodstawne i nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Fakt, że wykonane przez skarżących roboty budowlane na działkach [...] i [...] należało zakwalifikować jako budowę drogi, a zatem budowli będącej obiektem budowlanym, na które skarżący winieni uzyskać pozwolenie na budowę, został potwierdzony zapadłym w przedmiotowej sprawie, dotychczas nieprawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 26 listopada 2020r., sygn. II SA/Kr 752/20.
Organ II instancji podkreślił, że skarżący nie zadośćuczynili obowiązkowi przedłożenia enumeratywnie wymienionych dokumentów, nie wypełnili go ani w wyznaczonym terminie ani do dnia wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym. Tym samym nie skorzystali z możliwości zalegalizowania przedmiotowej budowy.
Wskazał też, że wbrew twierdzeniom zawartym w treści skargi, stronami postępowania nie byli tylko skarżący. Przymiot strony od początku postępowania został przyznany również właścicielom działki [...] i [...] czyli M. S. (powinno być "Ś. – dopisek Sądu) oraz Gminie N..
Organ odwoławczy zauważył także, że właściciel działki nr [...], tj. Gmina N., w toku całego postępowania administracyjnego nie wyraziła sprzeciwu wykonania robót rozbiórkowych przez skarżących, będących inwestorami, na nieruchomości będącej jej własnością.
Końcowo MWINB wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Skarżący wnieśli pismem z 27 września 2021 r. o zawieszenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 14 października 2021 r. sygn. II SA/Kr 1056/21 zawiesił postępowanie sądowe, ze względu na poprzedzające wniesienie skargi w niniejszej sprawie zainicjowanie przez skarżących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji MWINB z 26 lipca 2021 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 sierpnia 2022 r. sygn. II OSK 1151/21 oddalił skargę kasacyjną skarżących od wyroku WSA w Krakowie z 26 listopada 2020 r. sygn. II SA/Kr 752/20 oddalającego skargę skarżących na postanowienie MWINB z 13 marca 2020 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów.
Z kolei wyrokiem z 26 czerwca 2025 r. sygn. II OSK 70/23 NSA oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku WSA w Krakowie z 8 września 2022 r. sygn. VII SA/Wa 586/22 oddalającego skargę T. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 lutego 2022 r. znak DON.7200.175.2021.ABA w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ww. decyzji MWINB z 26 lipca 2021 r.
Następnie WSA w Krakowie postanowieniem z 14 lipca 2025 r. sygn. II SA/Kr 1056/21 podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Na rozprawie 2 października 2025 r. pełnomocnik skarżących wskazał na orzeczenia II OSK 880/22 i II OSK 431/22 twierdząc, że adresatem decyzji rozbiórkowej w sprawie powinien być inwestor robót budowlanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm), dalej: "P.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja MWINB z 26 lipca 2021 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję PINB z 21 lipca 2020 r. nakazującą inwestorom rozbiórkę spornej drogi na dz.ew. nr [...] i [...] o długości 32 m i szerokości 3,3 m.
Kontrolując zaskarżoną decyzję, zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem odpowiada ona prawu, a skarga jest bezzasadna.
Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego. Sąd aprobuje rozstrzygnięcie i ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Istotne dla rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego i prawnego przedstawiają się tak, jak to wskazał organ II instancji. Organ wystarczająco wyjaśnił przyczyny uznania, że rozbiórka jest jedynym sposobem doprowadzenia zrealizowanych robót do stanu zgodnego z prawem, bowiem inwestorzy nie przedłożył odpowiedniej dokumentacji, o którą prawidłowo wzywały ich organy nadzoru budowlanego w procedurze legalizacyjnej.
Bezsporne w sprawie było, że skarżący byli w 2018 r. inwestorami ww. zamierzenia. Planowali "utwardzić" lub "przebudować" drogę na działce nr [...] należącej do Gminy, celem usprawnienia dojazdu do wybudowanego budynku mieszkalnego. Po wysypaniu podbudowy z kruszywa (żwiru) oraz położeniu warstwy bitumicznej (asfaltu) okazało się, że tak powstała droga wykracza na część graniczącej z działką nr [...] działki nr [...], należącej w chwili realizacji prac i orzekania przez organy do M. Ś..
Nie było też przedmiotem sporu, że skarżący nie uczynili zadość nałożonemu na nich postanowieniami PINB z 8 marca 2019 r. oraz MWINB z 13 marca 2020 r. obowiązkowi w ramach procedury legalizacyjnej przedłożenia stosownych dokumentów i opracowań.
Z kolei należy zaznaczyć, że w przeciwieństwie do daty orzekania przez MWINB, w chwili orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, wyrok WSA w Krakowie z 26 listopada 2020 r. sygn. II SA/Kr 752/20, oddalający skargę na ww. postanowienie MWINB z 13 marca 2020 r., jest prawomocny. NSA bowiem wyrokiem z 23 sierpnia 2022 r. sygn. II OSK 1151/21 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku, w całości podzielając zawartą w nim argumentację.
Podkreślić trzeba, że Sąd orzekając w niniejszej sprawie jest zobligowany do zastosowania się do oceny prawnej zawartej we wskazanych prawomocnych wyrokach WSA w Krakowie i NSA dotyczących okoliczności przedmiotowej sprawy.
W myśl bowiem art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe znaczy, że organy i Sąd nie mogą formułować oceny sprzecznej z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 13 lipca 2010 r., sygn. I GSK 940/09 – powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym, obecnie za przesądzoną wcześniej przez sądy administracyjne należało uznać kwestię kwalifikacji spornych robót utwardzenia drogi gruntowej i jej wyasfaltowania, umożliwiających wykorzystanie jej jako szlaku komunikacyjnego dla samochodów, jako wykonanie obiektu spełniającego funkcję drogi, a zatem budowę drogi w rozumieniu art. 3 pkt 3a P.b. Wobec powyższego nie może być na tym etapie sprawy skutecznie kwestionowane, że na wykonanie spornych robót wymagane było pozwolenie na budowę. Którym inwestorzy nie dysponowali. Tym samym wdrożenie przez organy na podstawie art. 48 P.b. procedury legalizacyjnej należało ocenić jako prawidłowe.
Podobnie ma się rzecz z konsekwentnie podnoszonym przez skarżących zarzutem nieprawidłowego wskazania adresatów orzeczonego nakazu rozbiórki. Tymczasem jak rozstrzygnął w ww. wyroku WSA w Krakowie, i co zaakceptował NSA w ww. wyroku z 23 sierpnia 2022 r., skarżący zostali objęci nakazem zgodnie z art. 52 P.b., skoro w postępowaniu wyjaśniającym organy prawidłowo ustaliły, że byli inwestorami przedmiotowych robót budowlanych. Fakt ten potwierdzają: protokół z kontroli nr [...] z 13 listopada 2018 r., nota bene podpisany przez obojga skarżących bez uwag, a także zeznania skarżącego złożone podczas rozprawy administracyjnej 8 marca 2019 r.
Co więcej, trzeba wskazać, że NSA wyrokiem z 26 czerwca 2025 r. sygn. II OSK 70/23 oddalił skargę kasacyjną T. W. od wyroku WSA w Krakowie z 8 września 2022 r. sygn. VII SA/Wa 586/22. Zatem ww. wyrok WSA w Warszawie, oddalający skargę na decyzję GINB z 8 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ww. decyzji MWINB z 26 lipca 2021 r., również stał się prawomocny.
W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA jednoznacznie wskazał, że o legalności prawnej kwalifikacji przedmiotu postępowania jako "budowy drogi", a nie – "tylko" przebudowy lub utwardzenia gruntu w tej konkretnej sprawie przesądził WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z 26 listopada 2020 r., II SA/Kr 752/20, dotyczącym oceny zgodności z prawem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie drogi na działkach nr [...] i [...] i nałożeniu na inwestorów obowiązku przedłożenia dokumentów do legalizacji. Skarżący sami wskazali, że dokonali prac w celu umożliwienia dojazdu do drogi publicznej, z czego wynika, że wcześniej nie było to możliwe i aby móc poruszać się po nieruchomości obciążonej służebnością np. samochodem, należało dokonać robót, które de facto doprowadziły do powstania drogi.
NSA podkreślił, że w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości zwłaszcza, kiedy buduje obiekt na terenie, do którego nie ma żadnych praw, bez zgody właściciela nieruchomości gruntowej (por. wyrok NSA z 31 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1838/17). W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby na koszty i dolegliwą procedurę, a także stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki (por. wyrok NSA z 23 lipca 2009 r., sygn. II OSK 1234/08).
NSA jednoznacznie i zdecydowanie podkreślił, że co istotne z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy, art. 52 P.b. nie stoi na przeszkodzie zaadresowaniu decyzji o rozbiórce wyłącznie do inwestora w sytuacji, gdy aktualny właściciel wypowiedział się jednoznacznie o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie prac rozbiórkowych (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2024 r., sygn. II OSK 1707/23).
NSA stwierdził dodatkowo klarownie, że w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż właściciele działek nr [...] i [...] wyrazili zgodę na wykonanie nakazu rozbiórki drogi na ich nieruchomościach przez inwestorów. Tym samym nic nie stało na przeszkodzie skierowaniu decyzji o nakazie rozbiórki do inwestorów.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela ww. ustalenia, dodając jedynie, że wyżej wspomniane zgody pełnomocnika M. Ś. – K. Ś. oraz A. A. upoważnionego przez Wójta Gminy N., złożone w siedzibie PINB w trakcie zeznań przy okazji rozprawy administracyjnej 8 marca 2019 r., zalegają w aktach administracyjnych (k. 68 i k. 70 akt PINB). We wskazanych zeznaniach zawarto jednoznaczne sformułowania: "Wyrażam zgodę inwestorowi na wykonywanie nakazów PINB" oraz "Gmina N. wyraża zgodę inwestorowi na wykonywanie nakazów PINB na dz.ew.nr [...]".
Podsumowując należy wskazać, że organ II instancji prawidłowo ustalił czas i zakres przeprowadzonych robót, a w konsekwencji adekwatną treść obowiązującej wówczas wersji przepisów P.b. Trafną argumentację organu odwoławczego co do powyższego Sąd przytoczył w pierwszej części niniejszego uzasadnienia.
Jak przy tym słusznie zauważył MWINB, rozbiórka obiektu budowlanego jest w istocie likwidacją stanu niezgodnego z prawem. Wobec tego w realiach niniejszej sprawy należało uznać, że nałożenie nakazu rozbiórki na Gminę i sąsiadkę inwestorów - właścicieli nieruchomości - byłoby dla nich nieuzasadnionym obciążeniem i stanowiło nieuzasadnione zwolnienie od takiego obowiązku inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i który powinien ponieść główne niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki.
Zgromadzony materiał dowodowy został przez organ odwoławczy szczegółowo przeanalizowany i oceniony, co w sposób dokładny opisano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu i spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wbrew zarzutom skargi, wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne (kompleksowe) wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem również art. 107 § 3 K.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ww. przepisu.
W tym stanie rzeczy Sąd podzielił argumentację rozstrzygnięcia organu II instancji, ponieważ jest ona zgodna z prawem. Poczynione w przedmiotowej sprawie ustalenia organu II instancji obejmują okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia w zakresie oceny i kwalifikacji badanych robót budowlanych, czasu ich przeprowadzenia, zastosowania odpowiednich przepisów prawa, a w konsekwencji przesłanek rozstrzygnięcia kończącego procedurę naprawczą przez orzeczenie nakazu rozbiórki. Ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które w uzasadnieniu decyzji zostały szczegółowo powołane, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie budzą one zastrzeżeń co do ich prawidłowości.
W konsekwencji jedynym sposobem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, było zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki spornej drogi zlokalizowanej na działce gminnej i częściowo na działce należącej do osób fizycznych.
Powinnością organów na obecnym etapie postępowania naprawczego, z której wywiązały się należycie, było przede wszystkim sprawdzenie, czy inwestorzy będą posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tak aby mogli zrealizować orzeczoną rozbiórkę. Wobec pozytywnej weryfikacji tej przesłanki, a także braku przedłożenia stosownych dokumentów przez inwestorów, organy nadzoru budowlanego nie miały innej możliwości w sprawie, niż orzeczenie rozbiórki ze wskazaniem inwestorów jako adresatów obowiązku.
Innymi słowy, skoro stan prawny nieruchomości uniemożliwiał doprowadzenie samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (inwestor wcześniej nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, ale zgodnie z oświadczeniami właścicieli zgodzili się oni na realizację rozbiórki), brak było przeszkód do nałożenia zobowiązania na skarżących jako inwestorów.
Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a podnoszone w niej wnioski i argumentacja nie mogły przynieść zamierzonego skutku. Sąd podzielił w całości stanowisko organu II instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji, przytoczone w części wstępnej niniejszego uzasadnienia, której powielanie w tym miejscu byłoby zbędnym powtórzeniem.
Sąd stwierdza, że organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią decyzji I instancji. Zbadał zarówno prawidłowość rozstrzygnięcia PINB, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego w oparciu o akta sprawy.
W uzasadnieniu decyzji II instancji wskazane zostały wyczerpująco motywy faktyczne i prawne, jakimi kierował się MWINB przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy oraz stanowiące odpowiedź na wszystkie istotne kwestie podnoszone w odwołaniu i w skardze do Sądu. Argumentacja i zarzuty skargi sprowadzają się do gołosłownego negowania stanowiska organów i forsowania nieprawdziwej tezy, jakoby Gmina i sąsiadka inwestorów nie byli stronami postępowania przed PINB i MWINB. Tymczasem ww. strony miały prawidłowo zapewniony czynny udział w postępowaniu.
Dodatkowo Sąd wskazuje, że tezy z powołanych w skardze wyroków sądów administracyjnych dotyczyły sytuacji, gdy w czasie realizacji zamierzenia budowlanego inwestor dysponował tytułem prawnym do nieruchomości, który dopiero później utracił. Zatem okoliczności tych spraw są istotnie odmienne od sprawy niniejszej, a ww. stanowisko nie znajduje w niej zastosowania.
Z kolei odnośnie wyroków NSA powołanych na rozprawie należy zauważyć, że wyrok z 17 grudnia 2024 r. sygn. II OSK 880/22 dotyczy kwestii nałożenia grzywny w celu przymuszenia, zatem rozważania zawarte w jego uzasadnieniu nie mogą mieć bezpośredniego przełożenia na sprawę niniejszą.
Z kolei wyrokiem z 26 listopada 2024 r. sygn. II OSK 431/22 NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 3 listopada 2021 r. sygn. VII SA/Wa 2393/20 oddalającego skargę inwestora na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na niego obowiązek rozbiórki dokonanej samowoli. Sąd podziela przy tym zawarty w jego uzasadnieniu pogląd, że prawidłowość wyboru adresata decyzji nakazującej rozbiórkę powinna być oceniana z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2022 r., sygn. II OSK 300/19), a podstawowym kryterium wyboru adresata decyzji spośród trzech kategorii podmiotów wymienionych w art. 52 P.b. jest, co do zasady, okoliczność posiadania przez dany podmiot legalnej możliwości wykonania decyzji (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2023 r., sygn. II OSK 2845/20). Inwestorem jest zatem podmiot, który wyraża wolę budowy oraz inicjuje budowę i podejmuje się jej w aspekcie faktycznym, w tym wykonuje samodzielnie bądź za pośrednictwem innego podmiotu roboty budowlane oraz ponosi jej koszty (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2017 r., sygn. II OSK 3050/15).
Powyższa argumentacja w żadnym wypadku nie prowadzi do wniosku, że w sprawie niniejszej adresowanie obowiązku do inwestorów jest niewłaściwe.
Podsumowując, zdaniem Sądu, MWINB dokonał prawidłowej oceny materiału zgromadzonego w sprawie i dokonał właściwej kwalifikacji przedmiotu postępowania. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów P.b. ani K.p.a., w tym powołanych w skardze. Analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozwala na przyjęcie, że organ II instancji rozpoznał sprawę na nowo w jej całokształcie, stosownie do wymogów wynikających z art. 15 K.p.a. Organ II instancji nie naruszył wskazanych w skardze norm art. 7, art. 77 § 1 ani art. 80 K.p.a. Nie były też zasadne zarzuty naruszenia art. 28 K.p.a. i art. 28 oraz art. 52 § 1 P.b.
Argumentacja skarżących nie zasługuje na uwzględnienie, jako sprzeczna ze stanowiskiem sądów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zostały dokonane kwestionowane przez skarżących ustalenia organów i wydano prawidłowe decyzje administracyjne organów obydwu instancji.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło