II SA/Kr 1066/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Fronc Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi N. S. i M. S. na czynność Wójta Gminy K. z dnia 17 lipca 2007 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej budynku mieszkalnego położonego pod adresem W. w W. do gminnej ewidencji zabytków Gminy K. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Wójta Gminy K. solidarnie na rzecz skarżących N. S. i M. S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi N. S. i M. S. reprezentowanych przez adwokata M. K. jest czynność Wójta Gminy K. z dnia 17 lipca 2007 r. roku w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku nieruchomego - budynku mieszkalnego położonego pod adresem [...] w W. (dz. ewid. nr [...]) do gminnej ewidencji zabytków Gminy K.. Skarżący w skardze podnieśli następujące zarzuty naruszenia art. 22 ust. 4 i 5 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej zwanej także u.o.z.) polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez: a. włączenie karty adresowej przedmiotowego obiektu do GEZ na podstawie art. 22 ust. 5 pkt. 2 u.o.z., podczas gdy obiekt ten nie był ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków (dalej jako: WEZ) w dacie podejmowania skarżonej czynności; b. bezpodstawne i dowolne uznanie budynku mieszkalnego zlokalizowanego pod adresem: ul. [...] w W. za zabytek w sytuacji, gdy nie posiada on cech zabytku w myśl art. 3 pkt 1 i 2 ustawy; c. włączenie karty adresowej przedmiotowego obiektu do GEZ bez przeprowadzania odpowiednich czynności wyjaśniających czy budynek ten spełnia przesłanki definicji legalnej zabytku, a w szczególności nienależyte i niewystarczające zbadanie istotnych okoliczności sprawy, brak stosownego udokumentowania przez Organ okoliczności uzasadniających objęcie budynku szczególną formą ochrony ze względu na posiadane przez niego ponadprzeciętne wartości historyczne, zabytkowe lub artystyczne; d. podjęcie przez Organ skarżonej czynności w procedurze uniemożliwiającej właścicielom nieruchomości uznanej za zabytkową czynny udział w postępowaniu, a przez to pozbawienie ich prawa do ochrony i obrony przed ograniczeniem ich prawa własności. Powołując się na powyższe wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności czynności Wójta Gminy K. z dnia 17 lipca 2007 r. roku w przedmiocie włączenia karty adresowej budynku mieszkalnego położonego pod adresem ul. [...] w W. (dz. ewid. nr [...]) do gminnej ewidencji zabytków Gminy K.. Zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, że bezzasadne jest twierdzenie organu, iż przedmiotowa nieruchomość miała być ujęta w WEŹ w chwili podejmowania skarżonej czynności, która to okoliczność miała automatycznie uzasadniać jej włączenie do GEZ na podstawie przywołanego art. 22 ust. 5 pkt 2 u.o.z. Ponadto podkreślenia wymaga, że przedmiotowy budynek - mimo iż w zgromadzonej przez Organ dokumentacji w sprawie brak jakiejkolwiek wzmianki o wartości zabytkowej budynku - nie posiada cech zabytku, o których mowa w art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z., albowiem stanowi on przykład typowej, lokalnej, wręcz ubogiej architektury z pierwszej połowy XX wieku i nie posiada żadnych ponadprzeciętnych wartości czy to artystycznych, czy też historycznych lub naukowych. Przede wszystkim zaś Organ nie wyjaśnił i nie udokumentował w należyty sposób cech zabytkowych budynku, które uzasadniałyby objęcie go ochroną konserwatorską, jak również nie zapewnił właścicielom nieruchomości uznanej za zabytkową warunków do obrony i ochrony przysługującym im praw przed dokonanym ograniczeniem. W tym kontekście wypada zwrócić uwagę na jednolicie już prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym, aby dany budynek uznać za zabytek musi on charakteryzować się szczególnymi wartościami artystycznymi, historycznymi lub naukowymi. Nie stanowi samoistnych wartości zabytkowych, przemawiających za koniecznością wpisu do rejestru zabytków lub uznaniem za zabytek, data powstania budynku i jego oryginalność czy też wyjątkowość. Sam fakt powstania obiektu w czasach minionych nie powoduje, że jest on predestynowany do wpisania do rejestru lub ewidencji zabytków, choć oczywiście przesądza mojego odbiorze jako obiektu o charakterze historycznym. Gdyby bowiem ustawodawca chciał, aby za zabytkowe traktować wyłącznie odpowiednio wiekowe obiekty, to wprowadziłby proste i precyzyjne kryterium wieku, czego jednak nie uczynił. Skarżący wskazali, że jak wynika z treści dołączonych do skargi kart adresowych, zaskarżona czynność polegająca na włączeniu karty adresowej zabytku do GEZ nie została poprzedzona jakimikolwiek czynnościami Organu, które uzasadniałaby podjęcie takich a nie innych rozstrzygnięć w sprawie. Dodać należy, że z uwagi na uznaniowość włączenia karty ewidencyjnej budynku do GEZ oraz konsekwencje wynikające z tego faktu dla właścicieli nieruchomości uznanych za zabytkowe, działania Organu - w tym przypadku Wójta Gminy K. - powinny być tym bardziej przejrzyste i w należyty sposób poparte odpowiednimi ustaleniami mającymi oparcie w zleconych na potrzeby sprawy opiniach lub ekspertyzach specjalistów wdanej dziedzinie oraz innymi czynnościami dowodowymi, które to w sposób jasny i nie budzący wątpliwości pozwalałaby właścicielom obiektu uznanego za zabytkowy poznać i zrozumieć motywy działań organu, w wyniku których w sposób oczywisty dochodzi - przeważnie wbrew ich woli - do radykalnego ograniczenia prawa własności. W judykaturze podkreśla się przy tym, że o ile GEZ w pierwotnym kształcie służyła wyłącznie do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy, to Jednak aktualnie z uwagi na dokonaną zmianę przepisów ustawy Prawo budowlane, wpisy uskutecznione w niej prowadzą do ograniczenia uprawnień właścicielskich, zatem nie może być dowolności w dokonywaniu tych wpisów (tak wyrok WSA w Warszawie z 3 lipca 2013 roku, sygn. akt: VII SA/Wa 2652/12). Tymczasem w analizowanej sprawie w dokumentacji zgromadzonej przez Wójta Gminy K. brak Jest Jakichkolwiek dokumentów lub informacji uzasadniających objęcie wyżej wymienionego obiektu ochroną konserwatorską z uwagi na zakwalifikowanie go Jako zabytkowego w znaczeniu przywołanych przepisów ustawy o ochronie zabytków. Reasumując, mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, stwierdzić należy, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Organ miał usprawiedliwione podstawy do ujęcia nieruchomości należącej do skarżącego w GEZ na podstawie przywołanego art. 22 ust 5 pkt 3 u.o.z., co prowadzi do oczywistej konkluzji, iż skarżona czynność została podjęta z naruszeniem tego przepisu polegającym na jego niewłaściwym zastosowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że na terenie Gminy K. występuje kilka typów zabudowy, które dokumentują rozwój miejscowego budownictwa, w większości drewnianego. Oprócz szałasów pasterskich, chałup (jedno i dwuizbowych), zagród (zabudowa mieszkalno-gospodarcza jedno, dwu lub kilku budynkowa) są także domy mieszkalne z różnych okresów historycznych (lata 30., 40., 50. XX wieku). Obiekty ujęte w GEZ prezentują wszystkie wymienione typy zabudowy i w znakomitej większości są to obiekty drewniane. Budynki te chociaż mogą być zachowane w różnym stanie technicznym, niektóre przebudowane lub wyremontowane, co może być dyskusyjne, są istotne dla lokalnego budownictwa i architektury miejscowej. Pojedyncze obiekty tworzą charakterystyczne dla krajobrazu zespoły zabudowy, zachowują cechy zabudowy miejscowej, wyznaczają skalę i stylistykę nowej zabudowy (zasada kontynuacji i nawiązania). Podobnie budynek mieszkalny pod adresem [...] jest zbudowany na prostokątnym rzucie, dłuższym bokiem w kierunku południowym, ma jedną kondygnację nadziemną i jedną w kubaturze dachu co było charakterystyczne dla budynków z pierwszej połowy XX w. Został wybudowany w klasycznej konstrukcji zrębowej (wieńcowej), ściany są wykonane z bali (płazów) ułożonych poziomo, otwarcie w kondygnacji dach szalowane deskami układanymi w jodełkę, dach jest dwuspadowy z przysztychami, od strony południowej budynek jest rozbudowany o ganek, na uwagę zasługują także podziały okien i detal w szczytach budynku. Dodać można, że pierwotnie budynek stanowił część zabudowań mieszkalno-gospodarczych, był rozbudowany w stronę zachodnią a pod kątem prostym dostawiony był budynek gospodarczy (obecnie rozebrany). Analizując zdjęcia z "fiszek" wojewódzkich jak i aktualnej karty adresowej można stwierdzić, że budynek w tym czasie nie był przebudowany, wymienione zostało jedynie pokrycie dachowe z gontów na blachę falistą. W ocenie organu budynek jest wart zachowania i ujęcia w GEZ jako obiekt reprezentujący architekturę I połowy XX w. Podkreślenia wymaga fakt, że zarówno "fiszki" wojewódzkie jaki aktualna kartę adresową sporządził dr hab. Z. M. - posiadający specjalistyczne przygotowanie, wiedzę i doświadczenie zawodowe, który w 2016 roku dokonał lustracji w terenie zweryfikował wartość obiektów i sporządzał karty adresowe. Nie można zgodzić się twierdzeniem pełnomocnika, że budynek "stanowi przykład typowej, lokalnej, wręcz ubogiej architektury z pierwszej połowy XX wieku i nie posiada żadnych ponadprzeciętnych wartości". Budynek stanowi reprezentatywny i wartościowy przykład tradycyjnego budownictwa mieszkalnego na terenie W. posiada zachowaną bryłę, formę architektoniczną, konstrukcję drewnianą. Włączenie karty adresowej do GEZ nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z pism MWKZ wynika, że konieczne było ujęcie w GEZ obiektów, dla których sporządzone były tzw. "fiszki", które stanowiły dokumentację pomocniczą. W dacie sporządzenia GEZ w 2007 r. i jego aktualizacji w 2018 r. podkreślano wagę tych kart utożsamiając je z WEZ. Powyższe opisano szczegółowo w piśmie. Budynek spełnia definicje zabytku, o której mowa w art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami tj. zabytek - nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową; zabytek nieruchomy - nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w pkt 1. Przedmiotowy budynek jest dziełem człowieka, stanowi świadectwo budownictwa podhalańskiego I połowy XX w., jego zachowanie leży w interesie społecznym z uwagi na posiadane cechy architektoniczne ukazujące dziedzictwo kulturowe gminy K.. Szczegółowe cechy opisano powyżej. Jak wynika z korespondencji z lat 2006-2007 prowadzonej między Wójtem Gminy K. a MWKZ Delegatura N. T. w pracach nad sporządzaniem kart uczestniczyli także miejscowi architekci, a aktualizacja kart w 2017 r. została przeprowadzona przez znanego specjalistę z zakresu zabytków i ich ochrony dr hab. Z. M.. Z definicji zabytku nie wynika, aby wartości, które reprezentuje dany obiekt - historyczne, zabytkowe lub artystyczne miały być ponadprzeciętne. W odniesieniu do budynku pod adresem [...] uznano zarówno w 2007 r. jak i w 2017 r. że wartości obiektu są wystarczające do włączenia karty adresowej do GEZ. To, że przedmiotowy budynek spełnia definicję zabytku wykazano w niniejszym piśmie. Obowiązujące w dacie sporządzenia GEZ (2007 r.) i jej aktualizacji (2017/2018) przepisy wykonawcze nie obligowany organu do indywidualnego zawiadomienia o sporządzeniu karty adresowej, zamiarze włączenia karty do GEZ i włączeniu karty do GEZ tak jak to jest obecnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Skarżący przed wniesieniem skargi za pismem z dnia 22 maja 2025 roku skierowali do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a skarga została wniesiona w terminie (por. art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 roku zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2017 roku, poz. 935). Zaskarżona czynność Wójta Gminy K. polegająca na włączeniu karty adresowej zabytku nieruchomego - budynku mieszkalnego położonego pod adresem [...] w W. (dz. ewid. nr [...]) do gminnej ewidencji zabytków Gminy K. miała miejsce w dniu 17 lipca 2007 r. Jak wskazuje organ w tym dniu (17 lipca 2007 roku) utworzono pierwszą Gminną Ewidencję Zabytków dla Gminy K. – dalej też jako "GEZ" sporządzono w trybie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003, Nr 162, poz. 1568) – dalej jako uOchrZabytk, w dniu 17.07.2007 r. i przekazano ją do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatura w N. T.. Materiałem wyjściowym do sporządzenia GEZ były karty adresowe sporządzane w latach 80. i 90. XX wieku przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie. Pierwsza karta adresowa budynku mieszkalnego położonego pod adresem [...] w W. (dz. ewid. nr [...]) została sporządzona w 1998 roku, natomiast po wejściu w życie uOchrZabytk zostało wydane rozporządzenie Ministra Kultury w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem z dnia 14 maja 2004 r. (Dz.U. Nr 124, poz. 1305) – dalej jako "rozpGEZ". Stosownie do art. 22 ust. 4 i ust. 5 uOchrZabytk wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Oznacza to, że czynność włączenia do GEZ powinna być udokumentowana utworzeniem takiej karty adresowej dla przedmiotowego budynku. Natomiast w myśl § 12 rozpGEZ: 1. Karta adresowa zabytku zawiera w szczególności wskazanie rodzaju zabytku, jego nazwę i miejsce położenia, z podaniem miejscowości, nazwy ulicy i numeru posesji oraz nazwy gminy i powiatu. 2. Wójt (burmistrz, prezydenta miasta) włącza kartę adresową do gminnej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie ewidencyjnej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. Analiza treści karty sporządzonej dla tego obiektu w dniu 26 czerwca 2007 roku prowadzi do wniosku, że zawiera ona podstawowe elementy formalne, wskazane w § 12 ust. 1 rozpGEZ. Niemniej jednak należy wskazać, że stosownie do art. 3 pkt. 1 uOchrZabytk przez zabytek należy rozumieć nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. A jak wynika z art. 22 ust. 4 do GEZ włączone mogą być zabytki. Oznacza to, że istotne znaczenie ma wykazanie przez organ danych czy informacji, które świadczyłyby o zabytkowym charakterze obiektu. Jak wynika z akt przedstawionych przez organ jedyne informacje, jakie wynikają z akt sprawy, dotyczą akceptacji wykazu obiektów ujętych w GEZ przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jednak jest to za mało, aby ocenić, czy obiekt został prawidłowo ujęty w GEZ. W ocenie Sądu takie postępowanie, jak w niniejszej sprawie, było pewnym brakiem dbałości organów także o respektowanie praw właściciela nieruchomości. Nie należy bowiem zapominać, że wpis do GEZ nie jest dla właścicieli neutralny, ale łączy się z pewnymi ograniczeniami prawa własności. Czynność wpisania karty obiektu do ewidencji zabytków, w odróżnieniu od wpisania zabytku do rejestru zabytków nie ma jurysdykcyjnego charakteru. W orzecznictwie przyjmuje się też, że brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Nie może ulegać wątpliwości, że włączenie karty zabytku do gminnej ewidencji musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że konkretny obiekt spełnia definicję zabytku z art. 3 pkt 1 uOchrZabytk, tj. stanowi nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. To oznacza, że tylko w stosunku do takiego obiektu, który charakteryzuje się cechami wskazującymi na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową, uzasadnione jest objęcie go wstępną ochroną w postaci ujęcia w gminnej ewidencji zabytków (por. uzasadnienia do wyroków: WSA w Krakowie z dnia 17 października 2024 r. II SA/Kr 1019/24, WSA w Rzeszowie z dnia 9 kwietnia 2024 r. II SA/Rz 2033/23, WSA w Krakowie z dnia 9 stycznia 2024 r. II SA/Kr 1361/23). W orzeczeniach sądów administracyjnych podkreślano, że brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Włączenie karty zabytku do ewidencji (gminnej, wojewódzkiej) musi wynikać ze stwierdzenia przez właściwy organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Aby czynność włączenia mogła być poddana kontroli zewnętrznej, podstawy jej dokonania także muszą być uzewnętrznione (wykazane). Potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. Wpisanie obiektu do gminnej ewidencji zabytków dla właściciela lub posiadacza danego obiektu ma prawne znaczenie, gdyż nakłada na niego obowiązki, których nie mają właściciele obiektów, które do tej ewidencji wpisane nie są. Trzeba wskazać, że organ ochrony zabytków dokonuje samodzielnej oceny, czy konkretny obiekt powinien podlegać ochronie jako zabytek w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ocena ta dokonywana jest na postawie dostępnych organowi informacji, których zakresu ustawodawca nie sprecyzował. Trzeba podkreślić, że przyjęcie zabytkowego charakteru obiektu (nieruchomości), który uzasadnia włączenie karty do gminnej ewidencji zabytków nie może być wynikiem swobodnej oceny, która nie jest w należyty sposób udokumentowana. Włączenie do ewidencji zabytków musi bowiem wynikać ze stwierdzenia przez organ, że konkretny obiekt charakteryzuje się cechami, które - z uwagi na nie budzące wątpliwości okoliczności sprawy - uzasadniają objęcie go szczególną ochroną ze względu na posiadaną przez niego unikalną i z tego powodu wymagającą ochrony wartość historyczną, artystyczną lub naukową (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. II OSK 254/15). W świetle niniejszej sprawy rzecz jednak w tym, że tych walorów historycznych i zabytkowych organ nie opisał ani nie przedstawił na etapie opracowywania karty zabytku, co jednocześnie budzi wątpliwości, co do podstaw na jakich ta karta w ogóle została opracowana. Organ w istocie zaniechał odpowiedniego udokumentowania oraz wyjaśnienia w należyty sposób okoliczności uzasadniających włączenie karty ewidencyjnej budynku do gminnej ewidencji zabytków. Jakkolwiek dokonanie oceny spełnienia przesłanek do uznania obiektu budowlanego za zabytek dokonywane jest w nieformalnym i uproszczonym trybie, to nie można uznać, by ocena taka mogła być dowolna. Brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza jednak, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3996/19, NSA z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2926/16). Organ powinien dysponować dokumentem czy opracowaniem, z którego wynikałyby powody, dla których organ tworzy kartę adresową zabytku a następnie włącza ją do ewidencji, jako zabytek spełniający wymogi art. 3 uOchrZabytk. Zatem stwierdzenie przywołanych na wstępie braków w dokumentacji obiektu, prowadzi do stwierdzenia naruszenia przepisu § 12 rozpGEZ, albowiem świadczy o niesprawdzeniu przez Wójta, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Jest to naruszenie istotne, gdyż wiąże się z nieustaleniem, czy obiekt jest zabytkiem, a w każdym razie nie uzewnętrznieniem tego ustalenia, jeśli miało miejsce. Podkreślić trzeba, że ze względu na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie poprzez tę czynność sfery praw i obowiązków właściciela zabytku niezbędne jest precyzyjne wskazanie podstaw i źródeł, które uzasadniają dokonanie takiej czynności. Brak jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o dokonaniu analizy wartości architektonicznej budynku, dla którego opracowano kartę zabytku i włączono do ewidencji stanowi o zasadności podniesionego zarzutu naruszenia przez organ art. 22 ust. 5 pkt. 2 uOchrZabytk w zw. z art. 3 pkt 1 uOchrZabytk oraz § 12 rozpGEZ. Należy też w tym miejscu wskazać, że twierdzenie Wójta, że w dacie podjęcia czynności budynek miał być ujęty w Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków, nie opiera się na jakichkolwiek dokumentach, które by o tym świadczyły. Z akt sprawy wynika jedynie, że przesyłano Małopolskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków do akceptacji (opiniowania) listę obiektów mających być wpisanymi do GEZ czy też takich, które chciano pominąć. Co więcej z treści pisma Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 8 lipca 2025 roku, znak: DNT-I.5133.13.2025.GN wynika, że wskazany budynek zlokalizowany pod adresem W. nr [...] nie jest ujęty w WEZ. Ze względu na powyższe Sąd na zasadzie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach w pkt II sentencji orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłat skarbowych za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2111).