II SA/Kr 1078/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA WSA Wojciech Jakimowicz WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: Joanna Mitis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Spółki Wodociągowej w L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej Spółki Wodociągowej w L. 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...].04.2008r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. nałożył na inwestora Spółkę Wodociągową w L. opłatę legalizacyjną w kwocie [...] zł. W wyniku zaskarżenia tego postanowienia przez Spółkę Wodociągową w L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...].04.2009r., nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż opłatę legalizacyjną, ustaloną w toku postępowania legalizacyjnego dotyczącego budowy bez pozwolenia wodociągu wiejskiego w L. wymierzono zgodnie z przepisami art. 49 ust. 1 w zw. z art. 59f ustawy prawo budowlane. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła Spółka Wodociągowa L. , zarzucając naruszenie art. 59f w zw. z art. 59a ust.2, 59g i art. 49 ust. 1 prawa budowlanego oraz naruszenie art. 6,9,10,77,80,104 i 107 kpa. Według strony skarżącej spełnia ona warunki do całkowitego zaniechania ustalenia opłaty legalizacyjnej, gdyż zrealizowane zostały przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego przed 11.07.2004r., a zatem nie mógł być wobec niej zastosowany przepis art. 49 ust. 1 w brzmieniu nadanym nowelizacją art. 7 ust. 2 ustawy z 27.03.2003r. o zmianie prawa budowlanego, w takim zakresie w jakim wyłącza zastosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do 10.07.2003r. Wskazano, iż Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy dotyczące nakładania opłat legalizacyjnych wobec osób, które przed 11 lipca 2003r. spełniały przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na początek należy wskazać, iż strona skarżąca jest spółką wodną, czyli posiada osobowość prawną, zgodnie z art. 165 ust.4 ustawy z dnia 18.07.2001r. prawo wodne. Osoby prawne działają przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie (art. 38 k.c.). Do tworzenia i urzeczywistniania woli osoby prawnej powołane są osoby fizyczne wchodzące w skład jej organów, zaś działania jednostek sprawujących funkcje organu są traktowane jako działania samego podmiotu, o ile mieszczą się w granicach kompetencji danego organu oraz podjęte są jako działania organu. Zażalenie na postanowienie PINB w N. z dnia [...] kwietnia 2008r. zostało podpisane przez Przewodniczącego w/w spółki - W.A. oraz zastępcę zarządu w/w spółki - A.S. . Podstawowym obowiązkiem organów administracyjnych było zweryfikowanie czy w/w spółka była należycie reprezentowana na podstawie stosownych dokumentów określających sposób jej reprezentacji (statut). Z dołączonych w postępowaniu sądowym dokumentów wynika, iż organem spółki uprawnionym do jej reprezentacji na zewnątrz jest zarząd (§27 statutu) w składzie pięcioosobowym (vide: statut spółki Wodociągowej L. , zatwierdzony decyzją Starosty z dnia [...]07.2003r., znak: [...], uchwały Walnego Zgromadzenia Członków w/w spółki sprawie wyboru zarządu spółki nr [...] i nr [...]). Z powyższego wynika zatem, iż zażalenie podpisane przez dwóch członków zarządu, który reprezentuje w/w spółkę w pięcioosobowym składzie, obarczone jest wadą formalną, która mogła zostać konwalidowana poprzez wezwanie do jej usunięcia i podpisanie zażalenia przez pozostałych członków Zarządu Spółki. W tym miejscu wskazać należy na treść art. 63 k.p.a., który normuje wymagania formalne jakich musi dopełnić strona, by jej czynność procesowa spowodowała zamierzony skutek prawny. Wymieniona regulacja prawna posługuje się ogólnym pojęciem podania, przez które należy rozumieć zarówno wniosek otwierający postępowanie administracyjne, jak i odwołanie (zażalenie). Stosownie do § 2 wymienionego przepisu podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego (§ 3). Braki w zakresie podania wymagają natomiast ich usunięcia, konsekwentnie - w trybie przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom (tj. innych niż brak adresu, o którym mowa § 1) ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zatem, stosownie do zasady uregulowanej w art. 9 k.p.a., zobowiązującej organ administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Braki formalne podania (w tym także zażalenia) nie powodują od razu jego bezskuteczności. Przepis art. 64 k.p.a., realizujący wymienioną zasadę ogólną rządzącą postępowaniem administracyjnym, nakłada w tym zakresie na organ prowadzący sprawę obowiązek wezwania strony do usunięcia istniejących braków formalnych, w ustawowym terminie i ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Należy też podkreślić, iż przepis art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, a do takich braków, które z łatwością mogą być usunięte należy niewątpliwie brak popisów całego zarządu w/w spółki na wniesionym zażaleniu. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy powinien po pierwsze zbadać czy strona żaląca była prawidłowo reprezentowana, a następnie wezwać ją do uzupełnienia w terminie siedmiu dni braków formalnych zażalenia poprzez jego podpisanie przez cały zarząd spółki, w terminie i pod rygorem zastrzeżonymi w art. 64 § 2 k.p.a. Dlatego należy uznać, iż organ odwoławczy naruszył w/w przepis, a także art.7, 9 i 30 §3 k.p.a. Nie podjęcie działań w kierunku wyjaśnienia kwestii prawidłowości reprezentacji i skuteczności złożonego zażalenia, powoduje, że naruszenie przepisów postępowania wskazanych wyżej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowisko Sądu w tej kwestii znajduje wsparcie w poglądach orzecznictwa ( patrz: np. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007r. I OSK 420/06 i z 8 lutego 2007r. I OSK 453/06 - nie publ.) W konsekwencji, ze względu na uchybienia procesowe, Sąd nie rozpatrywał podniesionych w skardze zarzutów o charakterze materialno-prawnym. O ile dojdzie do rozpatrzenia zażalenia przez organ II instancji (po usunięciu wskazanej przeszkody formalnej), to organ ten niewątpliwie odniesie się do (zawartych również w zażaleniu) twierdzeń, iż inwestycja była etapowana, a jej część ukończona została w dniu 10.07.1998r. Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", a także orzekł o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.