II SA/Kr 1102/14
WyrokWSA w Krakowie2014-11-05
Skład orzekający: Mirosław Bator, Krystyna Daniel, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, w sytuacji gdy pozwolenie na budowę zostało wydane po rozpoczęciu robót budowlanych, jest zasadne?Ratio decidendi
Zgłoszenie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego na podstawie art. 54 Prawa budowlanego jest zasadne, gdy roboty budowlane zostały rozpoczęte i zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej, nawet jeśli później wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, która naruszała przepisy. Przepis art. 54 Prawa budowlanego odnosi się wyłącznie do budowy prowadzonej legalnie, tj. w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przed przystąpieniem do prac. Niewniesienie sprzeciwu w takiej sytuacji pozbawiłoby organ nadzoru budowlanego możliwości prowadzenia postępowania naprawczego.Stan faktyczny
A.L. zgłosiła zakończenie robót budowlanych dotyczących nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) zgłosił sprzeciw, uznając roboty za samowolę budowlaną, ponieważ zostały rozpoczęte przed wydaniem pozwolenia na budowę i wstrzymano je postanowieniem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał decyzję PINB w mocy. A.L. zaskarżyła decyzję WINB do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym ignorowanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Krystyna Daniel / spr. / WSA Aldona Gąsecka- Duda Protokolant: Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A.L. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 kwietnia 2014 r. znak: [....] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zakończenia robót budowlanych skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., Powiat [...], decyzją z 29.11.2012 r., podstawie art. 54 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane ( tj: Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu zgłoszenia A. L. o zakończeniu robót budowlanych zgłosił sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego (kamienicy) wraz z przebudową i zmianą sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkalne wraz z instalacjami wod-kan, c.o., kotłownią gazową, elektryczną, wentylacji mechanicznej oraz ociepleniu elewacji od strony podwórka na działce [...] obręb [...] w K. przy ul. Z. w K..
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 26.11.2012 r. A. L. zgłosiła zakończenie robót budowlanych. Zgodnie z treścią ww. zawiadomienia, roboty budowlane zostały zrealizowane na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z 27.07.2012r. znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn.: "nadbudowa, przebudowa wraz ze zmianą sposobu użytkowania poddasza budynku mieszkalnego wielorodzinnego na cele mieszkalne z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną wod-kan, kotłownią gazową, c.o., wentylacji mechanicznej oraz ociepleniem elewacji od strony podwórka" przy ul. Z. w K. na dz. nr [...] obr. [...].
Organ ustalił że roboty określone w projekcie budowlanym zatwierdzonym ww. decyzją oraz objęte sentencją zostały wykonane przed wydaniem powyższej decyzji o pozwoleniu budowę, jak również przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy powołanej w ww. decyzji o pozwoleniu na budowę są przedmiotem toczących się przed organem postępowań administracyjnych: znak: [...] wszczętego w dniu 28.02.2008 r. w sprawie nadbudowy budynku frontowego zlokalizowanego przy ul. Z. w K. wykonywanej bez decyzji o pozwoleniu na budowę z właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, w którym PINB postanowieniem z dnia 02.11.2012r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych związanych z nadbudową powyżej stropu nad 3 kondygnacją budynku frontowego wielorodzinnego przy ul. Z. w K. oraz znak: [...] wszczętego w dniu 28.02.2008 r. w sprawie przebudowy poddasza budynku oficyny prawej na posesji przy ul. Z. w K. wykonanej bez decyzji o pozwoleniu na budowę z właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zatem, w ocenie organu, nastąpiło naruszenie przepisu art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane. PINB podał, że pismem z 09.10.2012 r. wystąpił do Wojewody o rozważenie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego dla przedmiotowej sprawy fakt wydania przez Prezydenta Miasta decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma znaczenia dla przyjętej przez organ nadzoru budowlanego oceny wykonywanych robót budowlanych jako samowolnych tj. wykonywanych bez decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ konkludował, że w związku z prowadzonymi postępowaniami administracyjnymi uznał za właściwe wniesienie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania nadbudowanego i przebudowanego poddasza budynku mieszkalnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. L., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a., a to poprzez zignorowanie przez
organ l instancji faktu, iż w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja nr
[...] Prezydenta Miasta z 27.07.2012 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i
udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego przy ul. Z. w K. na dz. nr [...] obr. [...] oraz stwierdzenie "przestankowe" przez
organ l instancji, iż zrealizowane przez inwestora prace budowlane wykonane zostały
bez stosownego pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy w obrocie prawnym
funkcjonuje powoływana decyzja stanowiąca podstawę wykonania takich prac, a w
konsekwencji jest ona również wiążąca dla PINB, co uniemożliwia wydania decyzji
stanowiącej sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania, w oparciu o przesłankę iż
przeprowadzone prace nie zostały wykonane na podstawie udzielonego pozwolenia,
przy jednoczesnym naruszeniu przepisów o właściwości do wydania decyzji
stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy
powoływana norma w sposób jednoznaczny statuuje, iż jedynym organem
kompetentnym do stwierdzenia nieważności powoływanej decyzji o pozwoleniu na
budowę jest organ wskazany przez normę art. 157 § 1 k.p.a., a do czasu stwierdzenia nieważności powoływana decyzji funkcjonuje w obrocie prawnym (rodząc stosowne skutki prawne) i niemożliwym jest negowanie jest negowanie tego faktu przez inny organ
administracyjny (w tym wypadku PINB) w toku prowadzonych przez rzeczony organ
spraw;
- art. 107 § 3 k.p.a., a to poprzez całkowite zaniechanie sporządzenia stosownego i
odpowiadającego rygorom powoływanej normy uzasadnienia prawnego skarżonej
decyzji, w szczególności w zakresie w jakim organ l instancji zignorował fakt
funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z 27.07.2012 r. znak [...] w przedmiocie
zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego przy ul. Z. w K. na dz. nr [...] obr. [...] oraz podstaw do zgłoszenia sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania;
c) art. 8 k.p.a., a to poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób kategorycznie podważający zaufanie obywateli do działania organów władzy publicznej, a polegające na pominięciu przy wydaniu zaskarżonej decyzji podstawowych zasad postępowania, zasady ostateczności decyzji, pewności obrotu prawnego, a także poprzez zaniechanie przez organ l instancji kwestionowania zasadności decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 27.07.2012 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego przy ul. Z. w K. na dz. nr [...] obr. [...], a to poprzez złożenie przez PINB w ustawowo przewidzianym terminie odwołania od powoływanej decyzji, pomimo faktu poinformowania o jej wydania PINB, co w konsekwencji naraziło inwestora na ewentualne zbędne koszty związane ze zrealizowaną inwestycją (a to na skutek uprawomocnienia się decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę).
- art. 54 Prawa budowlanego, a to poprzez wydanie decyzji zgłaszającej sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania, w sytuacji braku zaistnienia jakichkolwiek przesłanek dla takiej konstatacji, w szczególności nie stwierdzono, aby wykonane roboty odbiegały od zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 27.07.2012 r. znak [...] projektu, a w szczególności nie przeprowadzono nawet wizji spornego budynku w celu ustalenia zgodności przeprowadzonych robót z w/w decyzją, a nadto błędnie ustalono, iż taką podstawą może być subiektywne przeświadczenie PINB (niewładnego do dokonywania takich stwierdzeń) o nieważności decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 27.07.2012 r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 23.04.214 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 54 ustawy Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że ustanawiając w art. 54 ustawy Prawo budowlane 21 - dniowy termin dla właściwego organu do zgłoszenia sprzeciwu wobec zamierzonego użytkowania obiektu budowlanego, ustawodawca daje organowi możliwość wypowiedzenia się w kwestii spełnienia kryteriów umożliwiających przystąpienie do użytkowania danego obiektu, w tym jego zgodności z przepisami i warunkami pozwolenia na budowę. Zgłoszenie sprzeciwu jest możliwe w szczególności, gdy organ stwierdzi, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Termin do wniesienia sprzeciwu ustala się wg art. 57 § 5 Kpa. Termin na zgłoszenie sprzeciwu wobec zawiadomienia inwestorów o zakończeniu budowy ma charakter materialny. Organ odwoławczy mając na uwadze niejednolite stanowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych wyjaśnił, że przychyla się do stanowiska orzecznictwa, które wskazuje, że przy ustalaniu daty do wniesienia sprzeciwu w przypadku decyzji przesłanej pocztą, należy brać pod uwagę datę nadania tej decyzji w urzędzie pocztowym. Zatem termin 21-dniowy uważa się za zachowany, jeżeli decyzja o sprzeciwie została przed upływem terminu nadana w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Biorąc powyższe pod uwagę, organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję z zachowaniem terminu określonego w art. 54 ustawy Prawo budowlane.
Organ odwoławczy wskazał, że PINB zgłosił sprzeciw kierując się własną wiedzą toczącego się w PINB w K. Powiat [...] pod sygnaturą: [...] oraz postępowania znak: [...].
WINB w K. zauważył, że na podstawie art. 77 § 4 Kpa fakty znane organowi administracji publicznej z urzędu nie wymagają dowodu. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmując zasadę ogólną prawdy obiektywnej stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Kodeks postępowania administracyjnego nie wyłącza dopuszczalności ustalenia stanu faktycznego na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w innej sprawie administracyjnej, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, a zatem zdaniem organu odwoławczego sprzeciw w przedmiotowych okolicznościach jest zasadny. Z uwagi, że toczy się postępowanie w odniesieniu do obiektu budowlanego, co do którego równocześnie inwestor złożył zgłoszenie o przystąpieniu do użytkowania, nie jest możliwe "milczące" przyjęcie do użytkowania obiektu budowlanego, gdyż oba te postępowania się wykluczają. Organ i Instancji miał zatem podstawy do wydania skarżonej decyzji, posiadając wiedzę co do tego, że inwestycja zrealizowana została samowolnie i trwa odpowiednie postępowanie w sprawie znak: [...] oraz znak: [...]. Na fakty znane organowi z urzędu nie ma obowiązku prowadzenia dowodów.
Odnosząc się do zarzutów organ II instancji wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy sprzeciwu zgłoszonego przez organ nadzoru budowlanego do zawiadomienia o zakończeniu budowy i organ odwoławczy związany jest zakresem przedmiotowym sprawy.
A. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., domagając się uchylenia decyzji obydwu instancji i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa w zw. z art. 140 kpa oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
poprzez wydanie decyzji bez odniesienia się do poszczególnych wskazanych w
odwołaniu zarzutów, jak również niepełne i nieścisłe dokonanie ustaleń faktycznych
oraz niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w skutek
tego nierozpoznanie przez organ odwoławczy sprawy co do jej istoty, co
doprowadziło do obrazy poniższych przepisów postępowania;
art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a., a to poprzez zignorowanie przez
organ l instancji faktu, iż w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja nr
[...] Prezydenta Miasta z 27.07.2012 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego przy ul. Z. w K. na dz. nr [...] obr. [...] oraz stwierdzenie "przestankowe" przez organ l instancji, iż zrealizowane przez inwestora prace budowlane wykonane zostały bez stosownego pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje powoływana decyzja stanowiąca podstawę wykonania takich prac, a w konsekwencji jest ona również wiążąca dla PINB jak i W1NB, co uniemożliwia wydanie decyzji stanowiącej sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania, w oparciu o przesłankę iż przeprowadzone prace nie zostały wykonane na podstawie udzielonego pozwolenia, przy jednoczesnym naruszeniu przepisów o właściwości do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy powoływana norma w sposób jednoznaczny statuuje, iż jedynym organem kompetentnym do stwierdzenia nieważności powoływanej decyzji o pozwoleniu na budowę jest organ wskazany przez normę art. 157 § 1 k.p.a., a do czasu stwierdzenia nieważności powoływana decyzji funkcjonuje w obrocie prawnym (rodząc stosowne skutki prawne) i niemożliwym jest negowanie tego faktu przez inny organ administracyjny w toku prowadzonych przez rzeczony organ spraw;
- art. 107 § 3 k.p.a., a to poprzez całkowite zaniechanie sporządzenia stosownego i odpowiadającego rygorom powoływanej normy uzasadnienia prawnego skarżonej decyzji, w szczególności w zakresie w jakim Organ l instancji zignorował fakt funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 27.07.2012 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego przy ul. Z. w K. na dz. nr [...] obr. [...] oraz podstaw do zgłoszenia sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania;
- art. 8 k.p.a., a to poprzez prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób kategorycznie podważające zaufanie obywateli do działania organów władzy publicznej, a polegające na pominięciu przy wydaniu zaskarżonej decyzji podstawowych zasad postępowania, zasady ostateczności decyzji, pewności obrotu prawnego, a także poprzez zaniechanie przez Organ l instancji kwestionowania zasadności decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 27.07.2012 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego przy ul. Z. w K. na dz. nr [...] obr. [...], a to poprzez złożenie przez PINB w ustawowo przewidzianym terminie odwołania od powoływanej decyzji, pomimo faktu poinformowania o jej wydania PINB, co W konsekwencji naraziło inwestora na ewentualne zbędne koszty związane ze zrealizowaną inwestycją (a to na skutek uprawomocnienia się decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę);
- art. 54 Prawa budowlanego, a to poprzez wydanie decyzji zgłaszającej sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania, w sytuacji braku zaistnienia jakichkolwiek przesłanek dla takiej konstatacji, w szczególności nie stwierdzono, aby wykonane roboty odbiegały od zatwierdzonego decyzją nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 27.07.2012 r. znak [...] projektu, a w szczególności nie przeprowadzono nawet wizji spornego budynku w celu ustalenia zgodności przeprowadzonych robót z w/w decyzją, a nadto błędnie ustalono, iż taką podstawą może być subiektywne przeświadczenie PINB jak i WINB (niewładnego do dokonywania takich stwierdzeń) o nieważności decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 27.07.2012 r. znak [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do przepisu art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga jest niezasadna.
Nie budzi wątpliwości, że w sprawie dotyczącej realizacji robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego (kamienicy) wraz z przebudową i zmianą sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkalne na działce nr [...] obręb [...] w K. przy ul. Z. w K. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie dotyczące wyżej wskazanej i wykonywanych nielegalnie robót budowlanych i w jego ramach przeprowadził w dniu 15 kwietnia 2008 r. kontrolę robót budowlanych związanych z przebudową poddasza w budynku przy ul. Z.. Postępowanie to do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostało zakończone i w jego ramach w dniu 2 listopada 2012 r. PINB w K. - Powiat [...] wydał w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 7.07. 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. Z 2010 r. , nr 243, poz. 1623 ze m.). zalegające w administracyjnych aktach sprawy postanowienie znak: [...], w którym wstrzymał roboty budowlane związane z nadbudową powyżej stropu nad trzecią kondygnacją wielorodzinnego budynku frontowego przy ul. Z. w K. oraz nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów, w tym 4 egzemplarzy projektu budowlanego obejmującego wszystkie roboty budowlane związane z wykonaną bez pozwolenia na budowę przebudową.
Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy równolegle z ww. niezakończonym postępowaniem, toczącym się w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z wniosku A. L. z 3 lipca 2012 r. , zostało wszczęte postępowanie w trybie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i 36 ustawy Prawo budowlane o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego na roboty budowlane na działce nr [...] obr. [...] przy ul. Z. skutkujące wydaniem decyzji Prezydenta M. z 27 lipca 2012 r. o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia polegającego na: użytkowania nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego (kamienicy) wraz z przebudową i zmianą sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkalne wraz z instalacjami wod-kan, c.o., kotłownią gazową, elektryczną, wentylacji mechanicznej oraz ociepleniu elewacji od strony podwórka na działce [...] obręb [...] w K. przy ul. Z. w K., kategoria obiektu: XIII.
W takich warunkach w dniu 26 listopada 2012 r. A. L. zgłosiła zakończenie ww. robót budowlanych wobec czego organ I instancji zgłosił sprzeciw na zasadzie art. 54 Prawa budowlanego.
Zgodnie z przepisem art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, można przystąpić z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu.
Oceniając powyższe w kontekście rozpoznawanej sprawy, w pierwszym rzędzie należy wskazać, że cytowany przepis odnosi się jedynie do budowy prowadzonej legalnie tj. w oparciu o pozwolenie na budowę. Prawnie skuteczne jest bowiem tylko zawiadomienie o zakończeniu budowy w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z pozwoleniem na budowę i z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. W konsekwencji przepis art. 54 nie odnosi się do przypadków samowoli budowlanej, a zatem – mając również na uwadze przepis art. 28 ust. 1 ustawy stanowiący, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 - inwestor nie może skutecznie zawiadomić o zakończeniu budowy, która została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja była rozpoczęta i realizowana nielegalnie, a o pozwolenie na budowę A. L. wystąpiła do organu administracji architektoniczno-budowlanej w trakcie toczącego się postępowania naprawczego przed PINB w K. - Powiat [...].
Z kolei do budowy samowolnie zrealizowanej – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – jednakże dopiero na etapie jej legalizacji odnosi art. 55 pkt 2 Prawa budowlanego wprowadzający wymóg uzyskania ostatecznego pozwolenia na użytkowanie obiektu jeśli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust 5 albo art. 51 ust. 4 tj. jeśli właściwy organ wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, która obligatoryjnie nakładać musi wymóg uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W kontekście poczynionych uwag nie można podzielić zarzutu skarżącej, że względu na wydanie przez Prezydenta M. decyzji z 27 lipca 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla ww. zamierzenia zgłoszenie dokonane w trybie art 54 o przystąpieniu do użytkowania nie naruszało prawa. Trzeba bowiem wskazać, że zgodnie z treścią art 32 ust. 4 a Prawa budowlanego nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 tj. bez decyzji o pozwoleniu na budowę – jak to miało miejsce w niniejszej prawie.
Należy podkreślić, że czynności organów nadzoru budowlanego, podejmowane są z urzędu ze względu na konieczność ochrony interesu publicznego. Przemawia za tym kategoryczne sformułowanie przepisów nakazujących organom nadzoru budowlanego wydanie określonych decyzji po ujawnieniu stanu samowoli budowlanej, (czyli ich wydawanie z urzędu) oraz wyraźne sformułowanie w ustawie przypadków wszczęcia postępowania na wniosek (czyli w innych przypadkach byłyby wszczynane z urzędu).
W tej sytuacji wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni normy art. 54 ustawy - Prawo budowlane w kontekście stanu faktycznego sprawy przyjmując, że przepis ten dotyczy wyłącznie budowy zrealizowanej legalnie, a więc na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przed przystąpieniem do jej wykonania. Skoro w świetle dokonanych ustaleń można stwierdzić, że przedmiotowe roboty budowlane zostały rozpoczęte i zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej - a wydane później pozwolenie na budowę naruszało przepisy art 28 ust. 1 i art. 32 ust 4 a Prawa budowlanego, to sprzeciw wniesiony w trybie art 54 należy uznać za prawidłowy. Zaakcentować należy , iż przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych w trybie art 54 tj. bez sprzeciwu pozbawiłoby organ nadzoru budowlanego prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 48 i 50-51 ustawy Prawo budowlane, ponieważ brak sprzeciwu organu, bądź decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11, z 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 887/10, z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 708/10 [w:] CBOSA).
Niezależnie od powyższego trzeba wskazać, że organ I instancji wniósł sprzeciw z zachowaniem 21 terminu wskazanego w art. 54 Prawa budowlanego ponieważ jak wynika z dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych sprawy zgłoszenie zakończenie robót miało miejsce w dniu 26 listopada, a decyzja o sprzeciwie została wydana w dniu 29 listopada 2012 r. i doręczona stronie w dniu 12 grudnia 2012 r. decyzja o sprzeciwie zawierała wskazanie podstawy prawnej i uzasadnienie faktyczne wraz z przytoczeniem faktów znanych organowi z urzędu, a dotyczących prowadzenia postępowania naprawczego w związku z nielegalnym rozpoczęciem i wykonaniem przedmiotowych robót budowlanych przy ul Z. w K.. W tej sytuacji nie można uznać za zasadne zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów postępowania tj. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 kpa.
Organy obu instancji odniosły się także do kwestii związanej z pozostającą w obrocie decyzją Prezydenta M. z 27.07. 2012 r., która w zaistniałej sytuacji nie może stanowić przeszkody dla wniesienia sprzeciwu w trybie art 54 Prawa budowlanego.
Odnosząc się natomiast do naruszenia zasady z art 8 kpa należy podnieść, że przepis art. 8 kpa, nakłada na organy administracji publicznej nie tylko obowiązek prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy, lecz także obowiązek rozważenia skutków prawnych, które wywołują wszelkie ostateczne akty administracyjne, funkcjonujące w obrocie prawnym i pozostające w związku z podejmowanym rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2003 r. IV SA 520/01, niepublikowany). Zważywszy na powyższe zauważyć trzeba, iż niewniesienie sprzeciwu w niniejszej sprawie prowadziołby de facto do uchybienia zasadzie praworządności, która implicite zawarta jest w zasadzie z art. 8 kpa (por. A. Wróbel komentarz do art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego LEX)
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi w związku z czym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło