II SA/Kr 1137/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie AWSA Kazimierz Bandarzewski AWSA Inga Gołowska Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2008r. sprawy ze skargi S. R. na uchwałę Rady Gminy Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Z. Nr [...] w granicach administracyjnych miejscowości B., w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] obręb B. postanawia: skargę odrzucić S. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy [...] Nr [...] w granicach administracyjnych miejscowości [...], w części dotyczącej działki ewidencyjnej Nr [...] obręb [...]. Skarga ta sporządzona w dniu [...] r. została wniesiona w dniu [...] r. Skarga powyższa podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (dwa ostatnie punkty stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi). Nie ulega wątpliwości, że uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa miejscowego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Strona skarżąca dopełniła również wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący bowiem wystosował stosowne wezwanie pismem z dnia [...] r. adresowanym do Wójta Gminy [...], które wpłynęło do Urzędu Gminy [...] w dniu [...] r. Wezwanie to przekazano wg właściwości Radzie Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] r. Uchwałą z dnia [...] r., nr [...], Rada Gminy [...] w odpowiedzi na wezwanie - odmówiła uchylenia przedmiotowej uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. O odmowie tej poinformowano wnioskodawcę pismem z dnia [...] r., które doręczono wnioskodawcy w dniu [...] r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Oceny zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego należy dokonać uwzględniając treść art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 (sygn. akt: II OPS 2/07) wyjaśniającą powyższy przepis, w związku z rozbieżnościami orzecznictwa w zakresie jego stosowania. Zgodnie z brzmieniem tej uchwały do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) ma zastosowanie przepis art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270). Wniosek taki wynika a contrario z art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, który wyłącza jedynie zastosowanie w tych sprawach art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyłączenie to oznacza, że pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące wnoszenia skargi do sądu administracyjnego będą miały zastosowanie, o ile ustawa o samorządzie gminnym nie stanowi inaczej. Z art. 53 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika termin trzydziestodniowy do wnoszenia skargi i ma on zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Zaś art. 53 § 2 cytowanej ustawy odnoszący się do sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, statuuje sześćdziesięciodniowy termin dla wniesienia skargi i biegnie od dnia wniesienia tego wezwania do organu. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym w sprawie wezwania stosuje się przepisy o terminach załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 35 k.p.a.). Przepis art. 35 k.p.a. przewiduje natomiast, że organy administracji mają obowiązek załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki, sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego powinna być załatwiona nie później, niż w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowana nie później niż w ciągi dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. Z tak sformułowanych przepisów wynika, że organ gminy powinien załatwić wezwanie bezzwłocznie, ewentualnie nie później niż w terminie określonym w art. 35 k.p.a., przy czym ustawa o samorządzie gminnym nie wiąże wniesienia skargi z terminem do załatwienia wezwania. Oznacza to, że skarżący nie musi wyczekiwać na odpowiedź właściwego organu, tzn. ma prawo wezwać organ do usunięcia naruszenia i wkrótce potem wnieść skargę do sądu, a skarga taka nie będzie skargą przedwczesną. Istotne jest jedynie to, by przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia, a wezwanie to ma być bezskuteczne. O bezskuteczności wezwania natomiast można mówić zarówno wówczas, gdy właściwy organ nie uwzględni wezwania i to stanowisko przedstawi w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajmie stanowiska w sprawie wezwania i nie udzieli odpowiedzi skarżącemu. W każdym z tych przypadków jednak będzie miał zastosowanie inny termin dla wniesienia skargi - bądź trzydziestodniowy, bądź też sześćdziesięciodniowy. Jeśli skarżący po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia otrzyma odpowiedź na wezwanie i stwierdzi, że nie jest ono skuteczne, to wówczas może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie. Ów termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi zaczyna biec tylko wówczas, gdy doręczenie odpowiedzi na wezwanie nastąpi przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, chyba że skarżący już wcześniej nie czekając na odpowiedź złoży skargę. Jeśli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, a skarżący wyczekuje na stanowisko organu, to powinien wnieść skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. Zgodnie z powyższym stanowiskiem skarga S. R. na uchwałę Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy [...] Nr [...] w granicach administracyjnych miejscowości [...], została złożona z uchybieniem terminu. Jak bowiem wynika z akt sprawy skarżący wezwał Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia uprawnienia pismem z dnia [...] r. adresowanym do Wójta Gminy [...], które wpłynęło do Urzędu Gminy [...] w dniu [...] r. Wezwanie to przekazano wg właściwości Radzie Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] r. Postanowienie to doręczono skarżącemu. Skarżący miał zatem świadomość, że organem właściwym do udzielenia odpowiedzi na wezwanie jest Rada Gminy [...], a z treści skargi wynika, że swoje wezwanie z dnia [...] r. skarżący traktował jako etap "urzędowego załatwienia sprawy przed wniesieniem skargi". W tym stanie rzeczy, mimo że skarżący kierując swoje pismo do Wójta Gminy [...] nie wezwał właściwego organu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - tj. Rady Gminy [...] (co przesądzałoby o niedopuszczalności skargi z powodu nie wyczerpani przewidzianego prawem trybu), należy przyjąć, iż w świetle dalszych czynności związanych z nadaniem biegu pismu z dnia [...] r., nastąpiło wezwanie do usunięcia naruszenia uprawnienia skierowane do Rady Gminy [...] i miało to miejsce w dniu [...] r. Rada Gminy [...] nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie w terminie sześćdziesięciu dni, tj. najpóźniej do dnia [...] r., albowiem uchwała nr [...] podjęta w odpowiedzi na wezwanie skarżącego, która zapadła wprawdzie dnia [...] r., została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Nie ulega zatem wątpliwości, że organ planistyczny nie doręczył odpowiedzi na wezwanie strony skarżącej w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. W tym stanie rzeczy skargę należało wnieść w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, tj. do dnia [...] r. Tymczasem skarga została sporządzona dopiero w dniu [...] r., a następnie złożona do sądu administracyjnego w dniu [...] r., tj. z uchybieniem terminu do jej złożenia. Przytoczona wyżej uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 (sygn. akt: II OPS 2/07) ma charakter ogólnie wiążący z mocy art. 269 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. A. Kabat: Komentarz do art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.) Istota mocy ogólnie wiążącej uchwał sprawdza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Mając na uwadze, że strona skarżąca złożyła skargę na uchwałę Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy [...] Nr [...] w granicach administracyjnych miejscowości [...], z uchybieniem terminu do jej wniesienia, który to termin - wobec braku wniosku skarżącej - nie został przywrócony, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270), zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.