II SA/Kr 114/21
WyrokWSA w Krakowie2021-11-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Joanna Człowiekowska, Sędzia WSA Piotr Fronc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia na każdego z kilku zobowiązanych do wykonania tego samego obowiązku niepieniężnego, nawet jeśli obowiązek ten został nałożony na nich jako inwestorów, a nie właścicieli nieruchomości?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo nałożyć grzywnę w celu przymuszenia na każdego z kilku zobowiązanych do wykonania tego samego obowiązku niepieniężnego, ponieważ każdy z nich jest w pełni odpowiedzialny za wykonanie tego obowiązku. Grzywna ta ma charakter przymuszający, a jej dolegliwość wobec każdego zobowiązanego zwiększa skuteczność w realizacji celu, jakim jest niezwłoczne wykonanie egzekwowanego obowiązku. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności ani wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, gdyż kwestie te zostały rozstrzygnięte w decyzji ostatecznej, która pozostaje w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzję o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na M. K. i J. K. za niewykonanie obowiązku rozbiórki budynku wybudowanego bez pozwolenia. Obowiązek ten wynikał z ostatecznej decyzji, która została potwierdzona przez WSA i NSA. Mimo upływu lat i kontroli, obowiązek nie został wykonany. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów dotyczących przejścia obowiązku na następcę prawnego po zbyciu nieruchomości, brak wyjaśnienia stanu faktycznego, ustalenie kwoty grzywny bez należytego uzasadnienia oraz nałożenie odrębnych grzywien na każdego z zobowiązanych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 17 listopada 2020 roku, znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki postanowieniem nr [...] z dnia 29 czerwca 2020 r. znak: [...], nałożył na J. K. grzywnę w wysokości 79465,80 zł w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku określnego w tytule wykonawczym tut. organu nr [...] z dnia 23.10.2017 r., a także nałożył na M. K. grzywnę w wysokości 79 465,80 zł w celu przymuszenia zobowiązanej do wykonania obowiązku określnego w tytule wykonawczym tut. organu nr [...] z dnia 23.10.2017 r. stwierdzając, iż wykonanie obowiązku określonego w doręczonym tytule wykonawczym ma być zrealizowane w terminie do 1.10.2020 r., a w przypadku jego niewykonania, orzeczone zostanie wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. W przypadku nieuiszczenia w terminie, kwota ta zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
Powodem rozstrzygnięcia było ustalenie, iż decyzją nr [...] z dnia 10 lipca 2013 r. znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - Powiat Grodzki z dnia 10 października 2012 r. znak: [...] i orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2010 nr 243 poz. 1623 z późn. zmian.) o nakazie inwestorom J. K. i M. K. wykonania rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego o długości - 10,12 m, szerokości 9,70 m, powierzchni zabudowy 87,00 m2, usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1234/13 orzekł o oddaleniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt IIOSK 1124/14 orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Po uprzednim przeprowadzeniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. kontroli na nieruchomości obejmującej działkę ewid. nr [...] obr. [...] w K., w wyniku, której stwierdzono, że obowiązek wynikający z decyzji MWINB nr [...] z dnia 10 lipca 2013 r. znak: [...] nie został wykonany, PINB, upomnieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r. znak: ROiK [...], wezwał adresatów w/w decyzji
- M. K. i J. K., do wykonania nałożonego decyzją obowiązku rozbiórki, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu 26 maja 2017 r. PINB przeprowadził kontrolę na działce nr [...] obr. [...] w K., w wyniku której stwierdzono, że obowiązek rozbiórki zlokalizowanego na tej działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego pozostaje niewykonany. W dniu 23 października 2017 r. PINB wystawił wobec M. K. i J. K. tytuł wykonawczy nr [...], wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 31 października 2017 r. zobowiązani zgłosili zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. PINB wydał w dniu 4 grudnia 2017 r. postanowienie nr [...], znak: [...], którym orzekł o uznaniu zgłoszonego zarzutu za niezasadny. W/w postanowienie PINB zostało utrzymane w mocy postanowieniem MWINB nr [...] z dnia 23 maja 2018 r. znak: [...] Po rozpatrzeniu skargi na w/w postanowienie MWINB, WSA w Krakowie, prawomocnym wyrokiem z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 951/18, orzekł o oddaleniu skargi.
W dniu 19 czerwca 2020 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne w terenie, w wyniku których ustalono, że egzekwowany obowiązek rozbiórki budynku mieszkalnego na działce nr [...] obr [...], przy ul. [...] w K. nie został wykonany.
Zobowiązani złożyli zażalenie.
Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] znak: [...] z dnia 17.11.2020r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa w związku z art. 18 oraz art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu podkreślono dopuszczalność w świetle przepisów upea, nałożenia na każdego zobowiązanego odrębnych grzywien w celu przymuszenia do wykonania tego samego obowiązku (w przypadku, gdy wykonanie egzekwowanego obowiązku ciąży na kilku zobowiązanych). W takim bowiem wypadku każdy ze zobowiązanych jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie egzekwowanego obowiązku (tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie). Co więcej tak zastosowana grzywna przez swoją dolegliwość wobec każdego ze zobowiązanych pozwala skuteczniej zrealizować swój cel, którym jest zmobilizowanie zobowiązanych do niezwłocznego wykonania egzekwowanego obowiązku (por. wyroki NSA z 30 stycznia 2015 r. o sygn. akt 11 OSK 1599/13 , a także z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1629/11 i II OSK 1655/11). Każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (nakaz doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest stanowisko, według którego obowiązek wykonania czynności może być egzekwowany wobec każdego zobowiązanego. Z przepisów art. 119 § 1, art. 120 § 1 oraz art. 121 § 4 i 5 u.p.e.a. wynika, że grzywnę w celu przymuszenia można nałożyć na każdego zobowiązanego. Ograniczeń w tym zakresie nie ma także wówczas, gdy obowiązek wykonania czynności nałożony został na kilka podmiotów. Dotychczas zgromadzone w aktach postępowania egzekucyjnego dowody w postaci protokołów kontroli wykonania egzekwowanego obowiązku, przeprowadzonych w dniu 26 maja 2017 r. oraz 19 czerwca 2020 r. pozwalają domniemywać, że zobowiązani dobrowolnie nie wykonają spoczywającego na nich obowiązku. Analiza wskazanych wyżej protokołów kontroli oraz załączonego do nich materiału zdjęciowego wskazuje, że zobowiązani pomimo doręczenia im upomnienia z dnia 24 kwietnia 2017 r. oraz odpisów tytułu wykonawczego z dnia 23 października 2017 r. dotychczas nie przystąpili nawet do realizacji prac rozbiórkowych, przeciwnie, poczynili dodatkowe inwestycje przy podlegającym rozbiórce budynku mieszkalnym w postaci ocieplenia ścian tego budynku (z wyjątkiem ścian szczytowych), co w ocenie organu wymownie świadczy o braku po stronie zobowiązanych woli wykonania egzekwowanego w przedmiotowej sprawie obowiązku.
Podkreślono także, iż organ egzekucyjny prawidłowo obliczył kwotę grzywien nałożonych na zobowiązanych skarżonym postanowieniem, ustalając cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego zgodnie z obowiązującym w chwili orzekania przez PINB komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 maja 2020 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2020 r. (Dz. Urz. GUS z 2020 r., póz. 23), w wysokości 4567 zł. Biorąc zatem pod uwagę powierzchnię zabudowy podlegającego rozbiórce budynku mieszkalnego wskazaną w sentencji egzekwowanej decyzji oraz obowiązującą w dacie orzekania przez PINB cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, kwoty grzywien obliczone przez PINB zgodnie z art. 121 § 5 upea wyniosły po: 79465,80 zł (87 m2 x 1/5 x 4567 zł/m2). W aktualnym stanie prawnym cena l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, wynosi 5000 zł, co wynika z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 sierpnia 2020 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2020 r. (Dz. Urz. GUS z 2020 r. poz. 36). Wynikiem wyliczenia przeprowadzonego zgodnie z art. 121 § 5 upea, z uwzględnieniem w/w aktualnego komunikatu oraz powierzchni zabudowy podlegającego obowiązkowi rozbiórki budynku mieszkalnego, jest kwota 87000 zł (87,00 m2 x 1/5 x 5000 zł/m2). Organ odwoławczy, zobowiązany jest, co do zasady, wydać rozstrzygnięcie w oparciu o aktualny stan prawny. Ze względu na powyższe, oraz mając na uwadze kompetencje organu odwoławczego wynikające z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej Kpa), zmiana ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego postanowienia PINB, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy stanowiłaby, dla Organu, podstawę do zreformowania zaskarżonego postanowienia w zakresie kwot grzywien obliczonych z uwzględnieniem w/w wielkości, o ile nie prowadziłoby to do naruszenia zakazu określonego w art. 139 Kpa (mającego zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w związku z odesłaniami zawartymi w art. 144 Kpa oraz w art. 18 upea), który stanowi o nie orzekaniu na niekorzyść strony odwołującej się. Z porównania kwot grzywien nałożonych zaskarżonym postanowieniem - 79465,80 zł oraz wyliczonej przez Organ wartości - 87000 zł wynika, że nałożone skarżonym postanowieniem grzywny są niższe, zatem zreformowanie przez MWINB zaskarżonego postanowienia w zakresie kwot grzywien, z uwzględnieniem aktualnej ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, naruszyłoby określony w przepisie art. 139 Kpa zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego się. Ze względu na powyższe organ odwoławczy, pomimo zmiany ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego postanowienia, stwierdził brak podstaw do zmiany w/w postanowienia w zakresie wysokości nałożonych na zobowiązanych kwot grzywien.
W odniesieniu do dalszych zarzutów skarżących podkreślono, iż kwestia powierzchni zabudowy podlegającego rozbiórce budynku mieszkalnego, została ostatecznie rozstrzygnięta w decyzji nr [...] z dnia 10 lipca 2013 r. znak: [...], która poddana została, w związku z wniesionymi na nią skargami, kontroli zarówno WSA w Krakowie jak i NSA. Uwaga ta podobnie, jak wszystkie podnoszone dotychczas w toku postępowania egzekucyjnego uwagi zobowiązanych związane z merytoryczną zawartością decyzji nie mogą być rozpatrywane ani w toku postępowania egzekucyjnego, mającego za przedmiot wyłącznie doprowadzenie do wykonania obowiązku nałożonego w/w decyzją ostateczną, ani w toku niniejszego postępowania zażaleniowego, którego przedmiotem jest wyłączenie prawidłowość postanowienia PINB o zastosowaniu wobec zobowiązanych środka egzekucyjnego, jakim jest grzywna w celu przymuszenia.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli zobowiązani zarzucając naruszenie:
- art. 28 upea w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane
czynności egzekucyjne pozostają w mocy, natomiast zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego a w niniejszej sprawie po wydaniu tytułu wykonawczego nieruchomość została zbyta na rzecz spółki firma A. a zobowiązanym nie przysługuje w chwili obecnej stwierdzony postanowieniem tytuł do powyższej nieruchomości;
- art. 7 k.p.a. poprzez działanie organów bez podejmowania wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela a tym samym brak stania na straży praworządności ;
- art. 7a § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony, co do normy prawnej i osoby beneficjenta tej normy w sprawie, której przedmiotem było nałożenie na stronę obowiązku, a w sprawie pozostają wątpliwości dla podstaw wydania tytułu wykonawczego i postanowienia o nałożeniu grzywny dla innej osoby aktualny właściciel nieruchomości;
-ustalenie kwoty grzywny w maksymalnej wysokości bez należytego wyjaśnienia przyczyn tej kwoty albowiem nakaz rozbiórki nie dotyczy 87 metrów kwadratowych a mniejszej powierzchni i nałożenie tej grzywny oddzielnie na każdego z zobowiązanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W toku postepowania sądowego, z uwagi na śmierć J. K., prawomocnym postanowieniem z dnia 27 lipca 2021 roku (k.32) Sąd umorzył postepowanie sądowe ze skargi J. K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. Sąd w przypadku nieuwzględnienia skargi, oddala ją.
W oparciu o art. 119 pkt 3 p.p.s.a. niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. Brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.
Skarga nie jest zasadna.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, z których wynikał nałożony na skarżących obowiązek rozbiórki, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, Sąd uznał za niebudzącą zastrzeżeń zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. W szczególności właściwie została zastosowana wysokość grzywny, która mieści się w granicach wyznaczonych treścią art. 121 § 5 u.p.e.a., jako iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zatem zebrany w toku postępowania egzekucyjnego materiał dowodowy był wystarczający do zastosowania tego środka egzekucyjnego. Uczyniono zadość wymogom art. 7 § 1 u.p.e.a. stosując środek egzekucyjny przewidziany w ustawie, dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego i zasadę celowości i najmniejszej uciążliwości stosowanego środka. Zastosowany środek prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Zatem grzywna nałożona skarżonym postanowieniem nie jest ustalona w sposób dowolny, jej wysokość wynika z przepisów upea, została też nałożona zgodnie z zasadami określonymi w ustawie, a jej wysokość została uzasadniona w zaskarżonym rozstrzygnięciu, nie ma też możliwości jej miarkowania. W postanowieniu organu egzekucyjnego zawarte są wszystkie wymagane elementy, w tym również wezwanie do uiszczenia grzywny oraz sposób i termin jej zapłaty.
Niezasadne są również zarzuty dotyczące braku podstaw do zastosowania środka w postaci grzywny w odniesieniu do zakwestionowania decyzji rozbiórkowej. Zgodnie z art. 29 § 1 upea organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest zatem dopuszczalna weryfikacja prawidłowości czy też zasadności nałożonego obowiązku. Nie mogą być badane kwestie przesądzone w decyzji określającej przedmiot nałożonego na stronę obowiązku, w tym
także jej celowości i zasadności. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji. Ewentualna wadliwość decyzji, czy tytułu wykonawczego może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu, nie zaś w sprawie, której przedmiotem jest wyłącznie ocena legalności zastosowanego środka egzekucyjnego. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Nie można zatem łączyć postępowania egzekucyjnego ze zwykłymi trybami postępowania administracyjnego, prowadząc de facto do ponownego badania w dodatkowym nieprzewidzianym trybie nadzwyczajnym, legalności nałożonego obowiązku. Organ w postępowaniu egzekucyjnym ma obowiązek doprowadzić do wykonania obowiązku przy pomocy określonych w ustawie środków. Badanie, o którym mowa w w/w przepisie obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Sporna natomiast decyzja PINB, z której wynika egzekwowany obowiązek pozostaje w obrocie prawnym, również przeprowadzone na wniosek skarżących kontrole sądów administracyjnych obu instancji (WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 10.01.2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1234/13 oddalił skargę na w/w decyzję rozbiórkową, a NSA wyrokiem z dnia 12.01.2016 r. sygn. akt II OSK 1124/14 oddalił skargę kasacyjną), nie doprowadziły do jej wyeliminowania z obrotu. W postępowaniu egzekucyjnym nie ma więc możliwości negowania nakazu rozbiórki orzeczonego na podstawie ustawy Prawo budowlane. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Organy działające już na etapie wykonania decyzji w ramach wyznaczonych przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mogą oceniać zasadności egzekwowanego obowiązku ani prawidłowości toku postępowania administracyjnego, w którym obowiązek ten został orzeczony, ani toku postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt: II SA/Kr 1204/16). Nadto z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanych takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. W ustalonym, w niniejszej sprawie stanie faktycznym i prawnym, organ zobligowany był zatem do podjęcia określonych w ustawie środków egzekucyjnych, celem doprowadzenie do wykonania obowiązku. Również co istotne w świetle treści argumentacji skarżących, dobrowolne wykonanie obowiązku rozbiórkowego powoduje, że grzywna w celu przymuszenia nie podlega ściągnięciu, ściągnięta zwrotowi pod pewnymi warunkami, nawet w całości. Grzywna nie ma charakteru sankcji pieniężnej w formie kary, lecz środka w celu przymuszenia do wykonania nałożonego ostateczną decyzją obowiązku.
Zatem wbrew argumentacji zawartej w skardze grzywna nałożona skarżonym postanowieniem nie jest ustalona w sposób dowolny, jej wysokość wynika z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto organ egzekucyjny nie weryfikuje prawidłowości określenia kręgu stron postępowania zakończonego wydaną decyzją, ani nie ustala osób zobowiązanych czy opisu przedmiotu postępowania Decyzja PINB, z której wynika egzekwowany obowiązek pozostaje w obrocie prawnym, aktualnie nie została wstrzymana jej wykonalność. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ zobligowany jest do podjęcia określonych w ustawie środków egzekucyjnych, celem doprowadzenie do wykonania obowiązku. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wykazano, że obowiązek nie został wykonany, dlatego nałożenie grzywny miało uzasadnienie, tym bardziej, że obowiązek jest wymagalny od kilku lat i zobowiązani mieli wystarczającą ilość czasu by go wykonać. Jak wyżej wskazano organ egzekucyjny nie ma kompetencji do badania prawidłowości ostatecznej decyzji rozbiórkowej, zatem i kwestia powierzchni zabudowy podlegającego rozbiórce budynku mieszkalnego, skoro została ostatecznie rozstrzygnięta w decyzji nr [...] z dnia 10 lipca 2013 r. znak: [...], poddanej następnie kontroli w związku z wniesionymi na nią skargami, zarówno WSA w Krakowie jak i NSA, nie może być badana i na nowo ustalana w postępowaniu egzekucyjnym.
Również podniesione w skardze zarzuty względem braku podstaw by orzec w jednym postanowieniu, w poszczególnych punktach, odrębne grzywny wobec każdego z kilku podmiotów odpowiedzialnych za wykonanie egzekwowanego obowiązku. W takim bowiem wypadku każdy ze zobowiązanych jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie egzekwowanego obowiązku, a grzywna przez swoją dolegliwość wobec każdego ze zobowiązanych pozwala skuteczniej zrealizować swój cel, którym jest zmobilizowanie zobowiązanych do niezwłocznego wykonania egzekwowanego obowiązku (por. wyroki NSA z 30 stycznia 2015 r. o sygn. akt II OSK 1599/13, z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1629/11 i II OSK 1655/11). Każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (nakaz doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest stanowisko, według którego obowiązek wykonania czynności może być egzekwowany wobec każdego zobowiązanego. Z przepisów art. 119 § 1, art. 120 § 1 oraz art. 121 § 4 i 5 u.p.e.a. wynika, że grzywnę w celu przymuszenia można nałożyć na każdego zobowiązanego. Ograniczeń w tym zakresie nie ma także wówczas, gdy obowiązek wykonania czynności nałożony został na kilka podmiotów. Do takiego rezultatu doprowadza nie tylko wykładnia językowa powołanych w tym miejscu norm ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pogląd o możliwości nałożenia grzywny na każdego zobowiązanego umacnia cel wymierzenia grzywny. Jest nim przymuszenie zobowiązanych do wykonania obowiązku. Cel ten może być osiągnięty, gdy środek przymuszający ma rzeczywistą siłę dolegliwego oddziaływania.
Niezasadne są także zarzuty odnoszące się do zmiany stanu prawnego nieruchomości w związku z jej zbyciem. Zarówno w dacie orzekania egzekwowanego nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, jak i obecnie zobowiązani nie byli właścicielami w/w nieruchomości. Dlatego właśnie egzekwowany obecnie nakaz skierowany został do M. K. i J. K., wyłącznie jako do inwestorów w/w budynku (nie dysponujących prawem własności), co w sposób nie budzący wątpliwości wynika z decyzji MWINB nr [...] z dnia 10 lipca 2013 r. znak: [...], jak i w/w wyroków WSA w Krakowie ani NSA, które miały tego świadomość i nie zakwestionowały prawidłowości takiego zaadresowania nakazu rozbiórki. Zatem dokonana już w toku egzekucji zmiana po stronie właściciela nieruchomości obejmującej działkę, na której zlokalizowany jest podlegający rozbiórce budynek mieszkalny, w świetle stanu faktyczno-prawnego przedmiotowej sprawy nie wpływa w żaden sposób na bieg egzekucji obowiązku rozbiórki. Zatem w kontrolowanej sprawie nie zaistniała sytuacja w postaci przejścia obowiązku na następcę prawnego, stąd powołane w skardze orzecznictwo nie odnosi się do stanu zaistniałego wobec spornej nieruchomości. Obowiązek rozbiórki obciąża w dalszym ciągu inwestora samowolnie wybudowanego obiektu, a nie aktualnego właściciela nieruchomości, tym bardziej, że obiekt pozostaje w posiadaniu skarżącej.
Wobec tego Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, oddalając skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło