II SA/Kr 1151/18

WyrokWSA w Krakowie2018-12-04

Skład orzekający: Jacek Bursa, Krystyna Daniel, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły kompletność i rzetelność raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniając wszystkie wymagane prawem warianty realizacji inwestycji oraz opis krajobrazu?
Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji nie dokonały wnikliwej i krytycznej oceny przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport był niekompletny, ponieważ nie zawierał opisu racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, a uzasadnienie dla wariantu alternatywnego było zbyt ogólnikowe. Ponadto, opis krajobrazu był lakoniczny i nie uwzględniał kumulowania się oddziaływań z istniejącymi przedsięwzięciami w obszarze chronionego krajobrazu. W związku z tym, organy naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego. Skarżąca zarzucała organom niedostateczną analizę wpływu inwestycji na środowisko, krajobraz i tereny sąsiednie, a także wadliwość przedłożonego raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organy obu instancji uznały raport za wystarczający i utrzymywały w mocy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wójt Gminy Ł. decyzją z dnia 18.10.2017 r., na podstawie art. 71 ust. 1 i ust 2 punkcie 2, art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 punkcie 4 oraz art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 i art. 85 ust. 1 i ust 2 punkcie 1 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2017.1405 t.j.) w związku z § 3 ust. 1 punkcie 40a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2016.71 j.t.) na wniosek K., K. M. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację opisanego przedsięwzięcia o nazwie "Wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...] W punkcie I decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia wskazując, że będzie ono polegać na wydobywaniu kopaliny pospolitej - kruszywa naturalnego w postaci piasku i żwiru z części udokumentowanego złoża [...] tj. na powierzchni ok. ok. 0,65 ha, przy zastosowaniu metody odkrywkowej i bez użycia materiałów wybuchowych. Organ wyjaśnił przy tym, że planowany obszar górniczy zlokalizowany będzie na działce ewidencyjnej numer [...] położonej w miejscowości M., na terenie niezabudowanym stanowiącym w całości grunty rolne. W punkcie II sentencji organ określił - w kolejnych 11 podpunktach - warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji oraz w fazie eksploatacji przedsięwzięcia. W punkcie III decyzji organ określił - w 3 podpunktach - wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej. Dalej, w punkcie IV organ stwierdził brak możliwości wystąpienia awarii przemysłowych; w punkcie V organ stwierdził brak konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, zaś w punkcie VI organ stwierdził brak konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 13.02.2017 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. pismem [...] z dnia 08.05.2017 r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania dla przedmiotowego przedsięwzięcia i konieczność sporządzenia raportu. Uwzględniając powyższą opinię oraz analizując całość dokumentacji w tym wnioski stron postępowania, postanowieniem z dnia 12.05.2017 r., Wójt Gminy Ł. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania dla przedmiotowego przedsięwzięcia i konieczność sporządzenia raportu. Przedsięwzięcie inwestycyjne zaliczone jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40a, rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy Ł. z dnia 29.12.2016 r. i położona będzie na terenach oznaczonych w planie symbolem PE - tereny eksploatacji powierzchniowej surowców. Postanowieniem nr [...] z dnia 06.09.2017r. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w K., Wydział Spraw Terenowych Oddział w S. S. uzgodniła ww. przedsięwzięcie. Treść uzgodnienia została uwzględniona w sentencji decyzji. W dalszej części uzasadnienia organ szczegółowo opisał rodzaj, skalę, lokalizację oraz przewidywane oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, wskazując, że analiza przedłożonej dokumentacji wskazuje, że przy spełnieniu warunków zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, realizacja inwestycji w przedstawionym wariancie nie powinna oddziaływać w sposób znaczący na środowisko w tym na elementy wskazane przez część stron postępowania w pismach z dnia 24.03.2017 r. tj. zniszczenie krajobrazu i okolicznych terenów cennych przyrodniczo, niszczenie i nieodwracalne skutki dla okolicznych terenów rolniczych oraz to że sztuczne jezioro poeksploatacyjne będzie źródłem fetoru, różnych nieczystości, rozkładających się materiałów organicznych, robactwa i komarów. Oddziaływania negatywne powinny zostać zminimalizowane poprzez działania określone w decyzji. Postępowanie zostało przeprowadzone z uwzględnieniem przepisów zapewniających udział społeczeństwa. W załączniku do decyzji organ przedstawił charakterystykę przedsięwzięcia. E. J. złożyła odwołanie od decyzji. Odwołująca zarzuciła, że określone w zaskarżonej decyzji warunki realizacji przedsięwzięcia uzgodnione z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K., stanowią wskazania jedynie teoretyczne, bez określenia sposobu ich realizacji oraz egzekwowania wykonania, natomiast przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest opinią prywatną, w związku z czym organ z urzędu winien rozważyć powołanie zespołu biegłych celem przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Dalej odwołująca zarzuciła, że w związku z realizacją przedsięwzięcia wystąpią istotne szkody i szerokie oddziaływania negatywne a ich minimalizowanie w czasie późniejszym może okazać się już zbędne oraz, że spowoduje ono nieodwracalne straty wypoczynkowe i turystyczne, w tym pozbawienie mieszkańców turystycznych możliwości rozwojowych. Odwołująca zwróciła przy tym uwagę na krajobraz miejsca planowanej inwestycji, który w jej ocenie winien być chroniony przed nieodwracalnie szkodliwą ingerencją przemysłową, jak też zarzuciła brak analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na planowaną trasę rowerową [...]. Wskazując na powyższe odwołująca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7.06.2018 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U.2017.1257 ze zm.), art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 i ust. 2, art. 82 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 3 ust. 1 pkt 40 lit.a) tiret czwarte rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że na gruncie stanu faktycznego znajdują zastosowanie przepisy ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1.01.2018 r. Planowane przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu tj. formy ochrony przyrody wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (t.j.: Dz. U.2018.142 ze zm.), że zalicza się ono do przedsięwzięć wskazanych w § 3 ust. 1 punkcie 40 lit. a) tiret czwarte rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie było więc w przypadku przedmiotowej inwestycji obligatoryjne, lecz zostało uzależnione od stwierdzenia tego obowiązku przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu warunków określonych w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej. Oceniając istnienie tego obowiązku Wójt Gminy Ł. w pierwszej kolejności zobowiązany był zatem zwrócić się o wydanie opinii do właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska, który to wymóg w niniejszej sprawie został zachowany. W szczególności w toku postępowania organ uzyskał opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 8.05.2017 r. (znak: [...]), w której wskazano na potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu. Jednocześnie z uwagi na fakt, że przedsięwzięcie stanowiące przedmiot postępowania nie zalicza się do przedsięwzięć wymagających decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10-19 i 21-23 ustawy środowiskowej, ale do przedsięwzięć wymagających koncesji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej, Wójt Gminy Ł. był zwolniony z obowiązku uzyskiwania opinii właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. W dniu 12.05.2017 r. organ I instancji wydał postanowienie w którym stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie organu odwoławczego, Wójt Gminy Ł. w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sposób prawidłowy i wszechstronny zweryfikował raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożony w toku postępowania przez inwestora oraz zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu zgodnie z art. 79 ustawy środowiskowej. Nadto organ uzyskał wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 6.09.2017 r. uzgadniające - w 14 punktach - warunki realizacji przedsięwzięcia, które następnie w całości zostały uwzględnione w punkcie II i III sentencji zaskarżonej decyzji. Jak wynika z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko planowane przedsięwzięcie polegać będzie na wydobywaniu kopaliny pospolitej (kruszywa naturalnego: piasku i żwiru) z części udokumentowanego w kategorii C1 złoża kruszywa naturalnego "[...] o łącznej powierzchni 0,816 ha. Całkowita powierzchnia obszaru, na którym będzie prowadzona eksploatacja będzie wynosiła około 0,65 ha. Miejsce planowanego przedsięwzięcia zlokalizowane jest na lewobrzeżnej, wysokiej terasie rzeki Dunajec (przepływającej w odległości około 220 m na południe od działki inwestycyjnej), na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości M.. Teren planowanego przedsięwzięcia stanowi obszar użytków rolnych, który od północnego -wschodu, wschodu, południa i zachodu sąsiaduje z terenami rolnymi użytkowanymi jako łąki, uprawy zbożowe i sad, zaś od północy z drogą wojewódzką nr [...] (ok. 130 m) i zabudowaniami mieszkalnymi (ok. 80-100 m). Analizowany obszar stanowi teren niezabudowany, nieuzbrojony oraz pozbawiony drzew i krzewów. Lokalizacja planowanej inwestycji - obejmująca południową część działki ewid. nr [...] i zarazem część złoża kruszywa naturalnego [...] - jest zgodna z obowiązującymi dla tego obszaru postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy Ł. z dnia 28.02.2007 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. - część "B" (Dz. Urz. Woj. [...].). Planowany obszar eksploatacji kruszywa znajduje się w terenach oznaczonych w planie miejscowym symbolem "PE" stanowiących tereny eksploatacji powierzchniowej surowców. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił szczegółową charakterystykę przedsięwzięcia. Wskazał, że planowana przez inwestora działalność eksploatacyjna będzie prowadzona metodą odkrywkową, bez użycia materiałów wybuchowych. Przewidywany okres eksploatacji złoża wyniesie do 5 lat, przy maksymalnym rocznym wydobyciu kopaliny wynoszącym do 20.000 m3. Do eksploatacji planowane jest użycie jednej koparki o mocy około 100 kW, która będzie odkładała urobek na przygotowany do tego fragment terenu lub ładowała urobek bezpośrednio na samochód służący do jego transportu. Do ładowania urobku może być wykorzystana zamiennie w stosunku do koparki ładowarka. Prace wydobywcze będą poprzedzane robotami przygotowawczymi polegającymi na usunięciu nadkładu przy użyciu spycharki i złożeniu jej na składowisku (zwałowisku) tymczasowym w wyznaczonym do tego celu miejscu. Roboty odkrywkowe zostaną wykonane na powierzchni ok. 0,5 ha. Znad warstwy złożowej zostanie usunięty humus i nadkład, a następnie przemieszczony na tymczasowe zwałowiska humusu i nadkładu. Roboty ziemne zostaną wykonane spycharką oraz alternatywnie koparką i wozidłami do transportu ziemi na zwałowiska. Roboty odkrywkowe będą wykonywane sukcesywnie wraz postępem robót eksploatacyjnych. Masy nadkładowe będą gromadzone na zwałowiskach tymczasowych wokół wyrobiska oraz sukcesywnie wykorzystywane do rekultywacji skarp. Kopalina po urobieniu koparką odkładana będzie na tymczasowe zwałowisko w celu grawitacyjnego odsączenia wody (w przypadku eksploatacji spod lustra wody) lub ładowana bezpośrednio na samochód służący do transportu kopaliny. Na terenie kopalni nie będzie prowadzona na obecnym etapie przeróbka kopaliny. Wywóz kruszywa będzie się odbywał utwardzoną drogą gruntową, wewnętrzną na działce [...] do drogi wojewódzkiej nr [...]. Po zakończeniu eksploatacji sukcesywnie będą prowadzone prace rekultywacyjne, w szczególności zostanie utworzony zbiornik poeksploatacyjny o powierzchni ok. 0,5 ha. Dla terenów poeksploatacyjnych przedsięwzięcia zostanie zaproponowany wodno-rolny kierunek rekultywacji i zagospodarowanie terenów stałych na użytki zielone. Czynności rekultywacyjne mają zmierzać do przywrócenia terenów poeksploatacyjnych do rolniczego użytkowania tj.: powstały po eksploatacji zbiornik wodny będzie wykorzystany dla potrzeb rybactwa śródlądowego, natomiast grunty stałe będą przeznaczone na użytki zielone. W ramach rekultywacji zostanie wykorzystany humus i masy nadkładowe pozyskane w trakcie rekultywacji. Prace rekultywacyjne będą prowadzone przy użyciu koparki i spycharki poza okresem prowadzonej eksploatacji. Rekultywacja będzie polegała na uformowaniu brzegów zbiornika wodnego ze stabilnymi skarpami. Skarpy zostaną obsiane mieszanką traw zapewniając zadarnienie i zabezpieczenie przed rozmywaniem w wyniku opadów atmosferycznych. Rekultywacja będzie przebiegała sukcesywnie po zakończeniu eksploatacji złoża. Przewiduje się zakończenie rekultywacji w terminie do 24 miesięcy po zaprzestaniu eksploatacji złoża. Wjazd i wyjazd z obszaru eksploatacji odbywał się będzie poprzez utwardzoną drogę wewnętrzną po działce nr [...] oraz istniejący zjazd z drogi wojewódzkiej nr [...]. Przy wjeździe na teren zakładu znajdować się będzie waga do ważenia urobku oraz kontener socjalny dla pracowników wyposażony w szczelny zbiornik na nieczystości, a nadto utwardzony plac, na którym będą parkowane i tankowane pojazdy prowadzące prace w zakładzie górniczym. Planowane przedsięwzięcie będzie źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza (głównie dwutlenku azotu i tlenku węgla), której źródłem będą samochody ciężarowe przewożące kruszywo oraz maszyny: koparka i ładowarka. Niemniej jednak przedstawione w załączniku nr 4 do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko obliczenia i wyniki rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń przeprowadzonych dla substancji, których emisja z teren przedsięwzięcia będzie największa oraz graficznie zobrazowane rozkłady stężeń tych substancji pozwalają stwierdzić, że funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia nie będzie powodowało przekraczania obowiązujących poziomów dopuszczalnych takich substancji oraz nie będzie ono miało znaczącego wpływu na stan powietrza na analizowanym terenie. Podobnie w kwestii oddziaływania na klimat akustyczny wskazano, że w oparciu o przedstawione przez inwestora obliczenia poziomu hałasu (str. 47-50 oraz złącznik nr 5 do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko) generowanego przez źródła ruchome w postaci pojazdów ciężarowych i ładowarki oraz źródło stacjonarne w postaci koparki, jak również hałasu którego źródłem na etapie realizacji planowanego przedsięwzięcia będzie praca sprzętu mechanicznego zdejmującego nakład ziemny w celu uzyskania dostępu do kopaliny, pozwalają stwierdzić, że emisja hałasu pochodzącego z tych źródeł nie przekroczy wartości dopuszczalnych na chronionych akustycznie, najbliższych terenach zabudowy mieszkaniowej. Również przedstawiona w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko szczegółowa analiza wpływu planowanej inwestycji na wody podziemne i powierzchniowe (przedsięwzięcie zostanie zrealizowane na obszarze znajdującym w obrębie jednolitej części wód powierzchniowych [...] oraz jednolitej części wód podziemnych nr [...]) oraz założenia gospodarki wodno-ściekowej pozwalają na stwierdzenie, że oceniane przedsięwzięcie zarówno na etapie jego realizacji, funkcjonowania, jak i likwidacji nie będzie stanowić zagrożenia dla jakości (stanu fizyko-chemicznego) i ilości wód podziemnych i powierzchniowych. Funkcjonowanie przedsięwzięcia - z uwagi na brak projektowanego odwodnienia i odpompowywania wód z wyrobiska - nie doprowadzi również do powstania leja depresji i obniżenia zwierciadła wód. Planowane przedsięwzięcie jest położone w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, niemniej jednak nie narusza ono zakazów określonych w uchwale nr XVIII/299/12 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 27.02.2012 r. w sprawie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz.Urz.Woj.Małop.2012.1194 ze zm.). W szczególności przeprowadzona w toku niniejszego postępowania ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu przedsięwzięcia na ochronę przyrody ww. Obszaru, w związku z czym nie dotyczy go zakaz określony w § 3 ust. 1 punkcie 2 ww. uchwały. Z kolei wobec zapisów § 3 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz ust. 4 pkt 2 ww. uchwały należy stwierdzić, że przedsięwzięcie nie jest także objęte zakazami określonymi w § 3 ust. 1 pkt 3, 4, 5 i 6 ww. uchwały. Planowane przedsięwzięcie nie wpłynie również negatywnie na inne obszary chronione, z których najbliższy to obszar Natura 2000 Środkowy Dunajec z dopływami (PLH120088), którego granica znajdujące się w odległości ok. 200 m od terenu planowanego przedsięwzięcia. W ocenie kolegium, szczegółowe informacje o planowanym przedsięwzięciu przedstawione w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, aneksie do tego dokumentu oraz w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko należy uznać za rzetelne i wiarygodne. Zdaniem organu odwoławczego, nie ulega przy tym wątpliwości, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania spełnia wymogi określone dla tego opracowana w art. 66 ustawy środowiskowej. Analiza tej dokumentacji pozwala przy tym stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie nie będzie źródłem jakichkolwiek ponadnormatywnych oddziaływań na środowisko poza granicami terenu przewidzianego pod jego realizację, zaś przyjęte rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne wyeliminują taki ewentualny wpływ przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze i zdrowie ludzie. W ocenie organu odwoławczego przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uwzględnia wszystkie aspekty związane z możliwymi oddziaływaniami planowanej inwestycji na środowisko - hałas, zanieczyszczenie powietrza, odpady, przyroda, jak również warunki glebowe oraz klimatyczne. W opracowaniu tym uwzględniono również rozwiązania chroniące środowisko, jak również odniesiono się do potencjalnego wpływu inwestycji na obszary chronione. Wskazane powyżej elementy, zawarte, wespół ze zgromadzonym dalszym materiałem dowodowym zasadniczo przemawiają na korzyść rozstrzygnięcia dokonanego przez organ pierwszej instancji. Odnośnie zarzutów podniesionych przez odwołującą kolegium uznało, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Za bezzasadny uznało zarzut niedopuszczenia w niniejszej sprawie -z urzędu - dowodu z opinii zespołu biegłych w celu przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak też zarzuty odwołującej, w których bardzo ogólnie kwestionuje ona ustalenia organu I instancji dotyczące przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na ludzi, krajobraz oraz Południowomałopolski Obszar Chronionego Krajobrazu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko poprzedzający wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest dowodem prywatnym, lecz o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Zadaniem organu jest ocena tego dowodu co do jego kompletności i merytorycznej poprawności. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną. Jednocześnie strony postępowania mają, w świetle reguł określonych przepisami K.p.a., możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej na zlecenie strony przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu. Odwołująca nie przedłożyła takiego dokumentu. E. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , zarzucając jej uchybienia przepisów postępowania a to art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności: faktu nieodwracalnego zeszpecenia krajobrazu w przypadku prowadzenia przez inwestora na działce ewid. [...] zamierzonej inwestycji; jej wpływu na otoczenie; utraty wartości działek sąsiadujących ze wskazaną nieruchomością i ich charakteru budowlanego oraz wpływu tej inwestycji na realizowany odcinek "Małopolskiej Zintegrowanej Sieci Tras Rowerowych "[...] Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Ł.. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że prowadzenie wydobycia kopalin na terenie inwestycji wiąże się nieodwracalnie ze zmianami w całej okolicy, w przyrodzie i krajobrazie. Na skutek wydobycia kruszywa powstanie ogromne wyrobisko, które następnie po zakończeniu okresu eksploatacji kopalin winno być w całości zalane, tworząc zbiornik wodny o powierzchni ponad pół hektara. Taki zbiornik wodny będzie wpływał na lokalny mikroklimat, tym bardziej, że w pobliżu istnieje już zalany duży zbiornik poeksploatacyjny, a nieco dalej inne puste wyrobiska, które w najbliższym czasie mają zostać również napełnione wodą. Okoliczność ta nie została w żaden sposób wyjaśniona przez organy postępowania administracyjnego. Nie określono również sposobów przeciwdziałania wszelkim negatywnym skutkom szkodliwej działalności przemysłowej. Raport w tym przedmiocie jest ogólny i wskazuje jedynie teoretyczne rozwiązania. Skarżąca zakwestionowała wiarygodność deklaracji inwestora, że będzie jedna koparka, a ruch kołowo transportowy będzie wynosił nie więcej jak 5 pojazdów w ciągu 8 godzin dnia, wskazując, że jest to nieprawdopodobne jeżeli weźmie się pod uwagę skalę inwestycji i planowane przez inwestora wydobycie wynoszące 20 000 m3 kruszcu rocznie. W istocie dane te są nieweryfikowalne i zawężają rzeczywisty rozmiar inwestycji, celem minimalizacji szerokich szkód i zagrożeń. Ponadto ruch licznych i ciężkich maszyn na drodze wyjazdowej z inwestycji będzie odbywał się w okolicy zabudowań mieszkalnych i terenów budowlanych. Tym samym będzie dochodziło do oddziaływania na okoliczne nieruchomości budowlane i istniejące domy mieszkalne, w postaci emisji niezorganizowanej której źródłem będzie pył pochodzący z nawierzchni drogi, placu manewrowego, jak i całego pola wydobycia. Źródłem emisji będzie także hałas pochodzący z pracy silników pojazdów technicznych biorących udział w procesie wydobycia i wywozu urobku. Samochód ciężarowy, w zależności od tonażu i obciążenia, emituje hałas w granicach 85-100 decybeli, a zatem jest to zdecydowanie więcej niż wskazywane w raporcie 55 decybeli. Skarżąca wskazała na trwałe zeszpecenia krajobrazu jak i braku analizy wpływu inwestycji w kontekście planowanej [...] Zintegrowanej Sieci Tras Rowerowych [...]. W związku z tą inwestycją przekreślone zostaną nadzieje mieszkańców na turystyczno- rekreacyjny charakter i rozwój regionu. Nie jest też wykluczone, że inwestor zainstaluje maszynę do kruszenia i przesiewania urobku, żwiru i kamieni co jest powszechnie stosowane w tego typu działalnościach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wskazanej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwanej p.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 7 czerwca 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z 18.10.2017 r., którą na wniosek K., K. M. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia o nazwie "Wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego [...] Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że naruszają one przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 3. 10. 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska i ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2017.1405, dalej w skrócie "ustawa środowiskowa"), zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z 7.07. 1994 r. - Prawo budowlane co wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3 ustawy). Zgodnie z art. 71 cyt. ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia, które ze względu na swój charakter wymaga jej uzyskania. W tym miejscu należy podkreślić, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy – wydaje taka decyzję. W przeciwnym wypadku jest zobligowany wydać decyzję negatywną. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem prawidłowość uznania iż planowane przedsięwzięcie podlega zaliczeniu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika z § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1379 ze zm.) ponieważ planowane przedsięwzięcie ma być realizowane na terenie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu tj. formy ochrony przyrody wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U.2018.142 ze zm.).Oznacza to, że organy dokonały prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia, a w toku postępowania zasięgnęły wymaganych prawem oceny Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K.. Oceniając zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji należy mieć na uwadze, że podstawowym elementem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia jest ocena oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Ocena ta obejmuje weryfikację raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, uzyskanie, a następnie analizę uzgodnień i opinii pod kątem ich uwzględnienia w decyzji oraz ocenę prawidłowości postepowania mającego zapewnić udział społeczeństwa w tym postępowaniu, w tym w zakresie rozpatrzenie uwag i zarzutów do raportu. Nie budzi też wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie określenia warunków środowiskowych raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowi podstawowy dowód w sprawie, gdyż w postępowaniu tym wymagana jest wiedza specjalistyczna, której organ nie posiada. Z tego względu taki raport ma charakter opracowania naukowego, a autor takiego opracowania - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym - powinien posiadać wiedzę specjalistyczną (por. wyrok NSA z 2. 10. 2008 r., sygn. akt II OSK 1113/07). Z punktu widzenia zasad postępowania raport o oddziaływaniu na środowisko jest dokumentem prywatnym. Jakkolwiek raport nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. to jest to dokument, który posiada szczególną moc dowodową, która wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia. Raport jako dowód podlega ocenie na zasadach określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 i art. 81 k.p.a. Trzeba przy tym podkreślić, organ jest zobowiązany do sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia przez niego warunków, o jakich mowa w art. 66 ustawy oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia. Organ nie jest zatem związany treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co powoduje, że dokonując jego oceny powinien dążyć do wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest więc sprawdzenie raportu pod względem spełnienia wymogów formalnych oraz materialnych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji, gdy raport jest rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości. Raport może być kwestionowany przez strony, jak i również przez przedstawicieli społeczeństwa (por. wyrok NSA z 2 10. 2008 r., II OSK 1113/07, wyrok NSA z 23. 02. 2007 r., II OSK 363/06). Wskazać należy, że nawet pozytywne stanowiska właściwych organów uzgadniających np. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie są bezwzględnie wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia i nie obligują organu prowadzącego postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się tylko w niemożności wydania przez organ prowadzący postępowanie w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także niedopuszczalności określenia warunków realizacji przedsięwzięcia, w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (por. wyrok NSA z 22 lutego 2017r., II OSK 1488/15). Brak jest również możliwości wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o niekompletny raport, nie spełniający warunków określonych w art. 66 ustawy. W tej sytuacji organ prowadzący postępowanie środowiskowe jest zobowiązany do wnikliwej i krytycznej oceny przedłożonego mu raportu pod kątem wymagań jakie, zgodnie z treścią art. 66 ustawy z 3. 10. 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa powinien, spełniać. Organ ocenia zatem raport pod kątem jego zupełności, rzetelności i spójności. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że organ odwoławczy, a wcześniej organ I instancji nie uczyniły zadość powyższym wymaganiom i nie oceniły wnikliwie przedłożonego raportu. W związku z tym należy się zgodzić ze skarżącą, że organy nie rozpoznały należycie sprawy przyjmując bezkrytycznie ustalenia zawarte w raporcie, którego kompletność i rzetelność skarżącą kwestionuje. Także w ocenie Sądu w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę organ odwoławczy ograniczył się do zreferowania dotychczas przeprowadzonego postępowania i powtórzenia w skróconej wersji ustaleń zawartych w przedłożonym raporcie wraz z ogólnikową oceną raportu, w której wskazał, że "raport o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania spełnia wymogi określone dla tego opracowania w art. 66 ustawy środowiskowe" (s. 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Co prawda należy się zgodzić, że organ nie zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów przedsięwzięcia, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej zawartej w opinii organów uzgadniających w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, a przede wszystkim w raporcie, jednak to organ ostatecznie rozstrzyga sprawę posiłkując się dostarczonymi wiadomościami specjalistycznymi, które musi należycie zanalizować i ocenić zebrany materiał pod względem jego zupełności, logicznej i merytorycznej poprawności, rzetelności, a także z uwzględnieniem doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 1.02.2007 r., II OSK 1445/06 i wyrok WSA z 15.11 2018 r. II SA/Kr 1065/18). Jak już wskazano, organy obu instancji nie rozpoznały prawidłowo sprawy i nie dostrzegły, że przedłożony przez inwestora raport i zawarte w nim twierdzenia nie odpowiadają w całości wymogom prawa z art. 66 ustawy środowiskowej, są niepełne, niespójne przez co budzą zasadnicze wątpliwości co do ich poprawności. Przede wszystkim należy zauważyć, organy obu instancji dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów art. 66 ust. 1 pkt. 4 i 5 lit. a) i lit. b) ustawy środowiskowej. Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia (pkt 4) oraz opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 5). W raporcie należy też określić przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy.). Z kolei art. 81 ust. 1 ustawy stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, to organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. W okoliczności rozpoznawanej sprawy należy uznać za niewystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu proponowanego przez wnioskodawcę jako racjonalny wariant alternatywny, przy pominięciu racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit b). Nie jest bowiem wystarczające wskazanie, że w miejsce racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska "rekomenduje się wariant proponowany do realizacji" tj. bez lokowania zakładu przeróbczego (s. 43 raportu). Uzasadnieniem dla utożsamienia wariantu najkorzystniejszego dla środowiska z wariantem proponowanym przez wnioskodawcę jest wskazanie, iż realizacja przedsięwzięcia w tym wariancie " nie spowoduje istotnych zmian w środowisku naturalnym gdyż w stanie obecnym teren ten nie przedstawia znaczącej wartości przyrodniczej." W ocenie Sądu, wariant polegający na tym, że przedsięwzięcie będzie realizowane zgodnie z wariantem proponowanym przez wnioskodawcę nie może być uznany za racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy. Należy podkreślić, że zgodnie z prawidłową wykładnią art. 66 ust. 1 pkt 5 wymagana wariantowość przedsięwzięcia polega na przedstawieniu co najmniej 3 wariantów z uzasadnieniem ich wyboru. Ten ostatni wymóg trzeba wyeksponować. Przedstawione warianty powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu w jaki wnioskowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w związku z różnymi sposobami jego realizacji. Celem wskazania 3 alternatywnych wariantów jest bowiem poszukiwanie alternatywnych rozwiązań pozwalających zrealizować zamierzenie w sposób najkorzystniejszy dla środowiska. Nie można zatem zredukować wymaganych trzech wariantów do dwóch jak to miało miejsce w przedmiotowym raporcie, w którym pominięty został wariant wymagany przepisem art. 66 ust. 1 pkt 5 lit b). Należy podkreślić, że wymagana wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego, a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Na marginesie można zauważyć, że również przyjęcie, iż racjonalny najkorzystniejszy wariant dla środowiska polega na nierealizowaniu inwestycji nie spełniałoby wymagań interpretowanego przepisu, bowiem także i w tym przypadku raport przedstawia dwa a nie trzy wymagane warianty. Brak wariantu nie stanowi wariantu. (por. wyrok WSA w Gorzowie W. z 22. 08. 2018 r. , sygn. akt II SA/Go 229/18). Analiza przedłożonego raportu pozwala zatem przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie autorzy raportu oddziaływania na środowisko nie przedstawili racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, ograniczając się do stwierdzenia, że jest to wariant proponowany. Niezależnie od powyższego wątpliwości budzi również prawidłowość zaproponowanego racjonalnego wariantu alternatywnego. Jakkolwiek wariant taki został zaproponowany, to w ocenie Sądu został on zbyt słabo uzasadniony w szczególności w zakresie jego oddziaływania na środowisko. Jak wskazano na s. 40 raportu wariant ten zakłada realizację przedsięwzięcia wraz zakładem przeróbczym, co stanowi istotną różnicę, w stosunku do wariantu proponowanego, ze względu na znacznie większym oddziaływaniem na środowisko. Natomiast w raporcie przedstawiony został tylko lakoniczny opis przewidywanych skutków oddziaływania w przypadku zrealizowania również zakładu przeróbczego. Mając na uwadze, że przedstawienie wariantów ma nie tylko formalny charakter , ale służy do podejmowania racjonalnych decyzji uwzględniających oddziaływanie inwestycji na środowisko każdy z wariantów powinien być szczegółowo przedstawiony i uzasadniony. Wymóg ten odnosi się nie tylko do wariantu proponowanego. Ustawodawca, co prawda nie definiuje pojęcia racjonalnego wariantu alternatywnego, bez wątpienia jednak opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy jest to tym bardziej uzasadnione, że wnioskodawca wyraźnie wskazuje, iż na obecnym etapie nie planuje realizacji zakładu przeróbczego, a tym samym nie wyklucza takiej możliwości w dalszych etapach inwestycji, naprowadzając także na przyszłe plany inwestycyjne. Trzeba nadto mieć na uwadze normę z art. 81 ust. 1 ustawy, zgodnie z którą jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, to organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Powyższych braków organy nie zauważyły, uznając, że raport zawiera wymagane prawem warianty. Raport powinien opisywać 3 wskazane w art. 66 ust. 1 pkt 5 zróżnicowane warianty realizacji przedsięwzięcia oraz zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 4 informować o przewidywanych skutkach dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia. W przedmiotowym raporcie nie tylko w ogóle nie przedstawiono racjonalnego najkorzystniejszego wariantu dla środowiska , ale także przedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego należy uznać za zbyt ogólnikowe, a więc trudne do oceny. Nadto zdaniem Sądu, organ nie dostrzegł braków raportu w zakresie informacji dotyczących opisu krajobrazu, w którym wnioskowane przedsięwzięcie ma być realizowane (art. 66 ust. 1 pkt 3a), a także lakonicznych informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływać przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia (...), o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3b. Wymóg z art. art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy środowiskowej nawiązuje do wymogu z art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy, zgodnie z którym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: a) istnienia przedsięwzięcia, b) wykorzystywania zasobów środowiska, c) emisji. Powyższy wymóg umieszczania w raporcie opisu metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmującego między innymi skumulowane oddziaływanie na środowisko. Wskazane wymogi związane są zasadą przezorności, o której mowa w art. 6 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że raport powinien zawierać informację o potencjalnych zagrożeniach związanych z wystąpieniem efektu skumulowanego oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć w stosunku, do których inwestorzy lub inwestor wystąpili z wnioskami o wydanie decyzji środowiskowych. Opis metod prognozowanych zastosowanych przez wnioskodawcę powinien odpowiadać założeniu, na których opiera się instytucja prawna oceny oddziaływania na środowisko. Założenie to przewiduje, że skutki ludzkiej ingerencji w środowisku oraz alokacji zagrożeń nie dadzą się nigdy dokładnie przewidzieć i opisać. Z tego powodu badanie oddziaływań skumulowanych powinno uwzględniać treść zasady przezorności (por. wyroki NSA z 1. 08. 2017 r., II OSK 2943/15 i II OSK 3042/15). Odnosząc się do naruszenia wymogu z art. 66 ust. 1 pkt 3a ustawy środowiskowej, zgodne z którym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane należy wskazać, że wymóg zamieszczania w raporcie opisu krajobrazu został wprowadzony do ustawy nowelą z 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (art. 10 pkt 2 lit. a), obowiązujący od 11 września 2015 r. Podkreślić należy, że szczególnie w sytuacji gdy wnioskowane przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego metodą odkrywkową ma się odbywać w terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu tj. formy ochrony przyrody wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U.2018.142 ze zm.) i w bliskiej odległości (ok. 200 m) od obszaru objętego ochroną Natura 2000 opis krajobrazu nie powinien być ogólnikowy. Nadto powinien być aktualny co w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy, co łączy się z wymogiem uwzględnienia w opisie krajobrazu istniejących już przekształceń będących wynikiem zrealizowanych i realizowanych przedsięwzięć, określonych jako [...] i polegających również na odkrywkowym wydobywaniu kruszywa naturalnego. Trzeba przy tym podkreślić, że oba ww. przedsięwzięcia znajdują się w bliskiej odległości od działki nr [...] (ok. 500 m), oraz, że w związku z realizacją wydobycia metodą odkrywkową złoża [...] powstały poeksploatacyjne rozległe wyrobiska, z których jedno jest już zalane wodą. Powyższe przekształcenia terenu po zakończeniu eksploatacji, w tym powstanie zbiorników wodnych i ich zagospodarowanie, szczególnie w kontekście obaw co do jego wpływu negatywnego wpływu na środowisko powinny być wnikliwie przedstawione w raporcie, a następnie analizie i ocenie organu. W tym kontekście jako niczym nieuzasadnione należy ocenić stwierdzenia, że realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia "nie spowoduje istotnych zmian w środowisku naturalnym gdyż w stanie obecnym teren ten nie przedstawia znaczącej wartości przyrodniczej" (s. 43) Takie stanowisko jest nie do pogodzenia z faktem, zgodnie z którym teren na którym położona jest dz. Nr [...] znajduje się obszarze chronionego krajobrazu, a więc w obszarze o szczególnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych. Równie niewyjaśnione i budzące wątpliwości pozostaje ustalenie, zgodnie z którym autorzy raportu, a za nimi organy uznały, że " (...) przeprowadzenie odpowiedniej rekultywacji pozwoli nawet na poprawę walorów krajobrazowych. Zbiornik [...] stanowić będzie dodatkowe urozmaicenie terenu" (s. 69 raportu). Bez szczegółowego uzasadnienia, uwzględniającego informacje o powiązaniu wnioskowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciami tego samego rodzaju, już zrealizowanymi i realizowanymi w bliskim sąsiedztwie ([...] powyższe ustalenia budzą zasadnicze wątpliwości co do ich rzetelności. W ocenie Sądu, okoliczność, że planowane przedsięwzięcie znajduje się w terenie ochrony krajobrazowej przesądza o konieczności przedstawienia informacji o skumulowanym oddziaływaniu analogicznych przedsięwzięć, które ze względu na swój charakter (odkrywkowe wydobycie kruszywa na znacznym obszarze) niewątpliwie zmieniają krajobraz, a więc także środowisko. Nietrudno przy tym zauważyć, że jedno rozległe wyrobisko wypełnione wodą po okresie eksploatacji zmienia w mniejszym zakresie krajobraz niż 3 takie wyrobiska. Powyższe kwestie wymagają wnikliwej analizy organów, poprzedzonej uzupełnieniem raportu. Niezalenie od tego organ nie ustosunkował się dość wnikliwie do zarzutów wskazujących na uciążliwość związaną z powstaniem zalanych wodą wyrobisk, w tym zeszpecenie krajobrazu jak podniesiono w odwołaniu i skardze. Jako niewystarczające ponieważ niczego nie wyjaśnia trzeba ocenić stwierdzenie, że zarzuty w tym zakresie są przesadzone. Konkludując, Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji niezasadnie uznały, że przedłożony w ramach oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko raport jest kompletny i spójny pod względem formalnym i merytorycznym. Organy nie zakwestionowały wynikających z niego ustaleń, uznając przedwcześnie, że wnioskowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać niekorzystnie na środowisko, jeżeli inwestor zastosuje się m.in. do uwag i wskazówek zawartych w raporcie. Tym samym że w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.Sąd zauważył dalej, że zgodne z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy środowiskowej uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać m.in.: 1) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa; 2) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska skarżącej odnośnie braku analizy na wpływ planowanej przedsięwzięcia na również planowaną trasę rowerową [...] ponieważ zarzut ten nie został skonkretyzowany, w tym w zakresie naruszeń prawa.. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien uzupełnić postępowanie dowodowe w szczególności poprzez wezwanie inwestora do uzupełnienia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko o przedstawienie racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz uzupełnienia uzasadnienia dla wariantu alternatywnego planowanej inwestycji oraz o odpowiedni opis krajobrazu, w którym przedsięwzięcie ma być zlokalizowane wraz z kumulowaniem się oddziaływań przedsięwzięć już zrealizowanych, a wprowadzających analogiczne przekształcenia terenu objętego ochroną krajobrazową. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić powyższe wskazania i szczegółowo ocenić oddziaływanie wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło