II SA/Kr 1151/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Magda Froncisz WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 531/2023z dnia 12 lipca 2023 r., znak: WOB.7721.212.2023.AJAN w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. Zaskarżonym postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 12 lipca 2023 r. znak: WOB.7721.212.2023.AJAN stwierdzono, że odwołanie wniesione przez T. N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 59/2023 z dnia 13 kwietnia 2023r., znak: PINB-I-5160.26.20.14, którą w oparciu o art. 50a pkt 1 ustawy Prawa budowlane nakazano T. N. rozbiórkę kiosku gastronomicznego zostało wniesione z uchybieniem terminu. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Opisana na wstępie decyzja rozbiórkowa z dnia 13 kwietnia 2023 r. została doręczona skarżącemu w sposób, o którym mowa w art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) na wskazany przez stronę adres do korespondencji (ul. [...]) w dniu 21 kwietnia 2023 r. W dniu 18 maja 2023 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Postanowieniem nr 530/2023 z dnia 12 lipca 2023r., znak: WOB.7721.212.2023.AJAN odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając stwierdzenie uchybienia terminu organ wskazał, że ostatnim dniem do złożenia odwołania był w przedmiotowej sprawie dzień 5 maja 2023 r., a zatem składając odwołanie w dniu 18 maja 2023 r., skarżący uchybił terminowi, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Jednocześnie termin do złożenia odwołania nie został przywrócony. W odpowiedzi na twierdzenia skarżącego, że decyzja była skierowana na adres, pod którym skarżący nie przebywał organ wskazał, że w aktach administracyjnych organu I instancji zalegają pisma skarżącego z dnia 29 marca 2021r. i 30 grudnia 2021 r., w którym jako adres do korespondencji wskazał: ul. [...], [...]. W aktach znajduje się również protokół z dnia 27 marca 2023 r. z przyjęcia strony i nie wynika z niego, aby skarżący wniósł wówczas zastrzeżenia co do sposobu doręczenia korespondencji. W skardze od powyższego postanowienia strona zarzuciła naruszenie prawa procesowego, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a to: 1. art. 58 § 1 i 2 w zw. art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy z przedłożonego przez stronę materiału dowodowego bezsprzecznie wynika brak możliwości przypisania jej winy w tym zakresie, 2. art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niezasadne uznanie, że skarżący nie wykazał należytej staranności i dbałości o własne interesy, podczas gdy swobodna nie zaś dowolna interpretacja materiału dowodowego zebranego w sprawie powinna doprowadzić organ do wniosku, że staranności tej dochował, 3. art. 86 w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., poprzez odstąpienie od przesłuchania strony w razie pojawienia się po stronie organu wątpliwości, co do braku winy w uchybieniu terminu przez stronę oraz niewykazania przez stronę należytej staranności i dbałości o własne interesy, 4. art. 50 § 1 w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., poprzez odstąpienie od wezwania strony do złożenia wyjaśnień w razie uznania przez organ, iż w sprawie pojawiły się wątpliwości, rozwianie których niezbędne jest dla wyjaśnienia sprawy. W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., według którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z kolei według art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Kwestią zatem podstawową przed wydaniem powyższego postanowienia jest zbadanie prawidłowości i daty doręczenia orzeczenia, od którego wniesiono środek zaskarżenia. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują zasady dokonywania doręczeń w toku postępowania administracyjnego. Zadaniem organu jest zapewnienie stronom czynnego udział w każdym stadium postępowania. Służą temu m.in. przepisy o doręczaniu, gdzie w art. 42 § 1 k.p.a. przyjmuje się zasadę bezpośredniego doręczania w mieszkaniu adresata lub miejscu pracy. Art. 43 k.p.a. z kolei stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W przedmiotowej sprawie fakt doręczenia przesyłki w dniu 21 kwietnia 2023 r. na ręce dorosłego domownika skarżącego jest bezsporny i wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 136 akt administracyjnych). Argumenty skarżącego koncentrowały się natomiast na tym, że przesyłkę wysłano na nieprawidłowy adres, pod którym skarżący rzekomo nie przebywa. W odpowiedzi wskazać można orzeczenie, w którym Sąd wyjaśnił, że organ jako adres mieszkania lub miejsca pracy powinien traktować również adres podany przez stronę w podaniu i pod tym adresem powinien doręczać pisma. Organ nie ma wówczas obowiązku ustalać, czy jest to faktyczne miejsce zamieszkania, czy też miejsce pracy. Strona bowiem, podając w podaniu – zgodnie z art. 63 § 2 – adres, określa, na jaki adres chce otrzymywać korespondencję, a organ jest związany podanym przez stronę adresem do doręczeń (wyrok WSA w Białymstoku z 21.03.2006 r., II SA/Bk 1010/05, LEX nr 890137; wyrok WSA w Olsztynie z 3.12.2013 r., II SA/Ol 924/13, LEX nr 1404892). Skoro zatem decyzja została wysłana na adres, który skarżący sam podał w dwóch wcześniejszych pismach z dnia 29 marca i 30 grudnia 2021 r. (k. 14 i k.97), polemika z prawidłowością wysyłki jest gołosłowna i bezpodstawna. Skarżący przeczy swoim wyraźnym wskazaniom, złożonym na wcześniejszym etapie postępowania. Można jeszcze dodać, że w dniu 27 marca 2023 r. skarżący zapoznał się ze zgromadzonym materiałem, co nastąpiło w reakcji na zawiadomienie z dnia 22 marca 2023 r., które – skierowane na ten sam adres co decyzja – dotarło skutecznie do skarżącego. Organ prawidłowo zatem ocenił, że decyzja została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 21 kwietnia 2023 r., przez co odwołanie z dnia 18 maja 2023 r. zostało złożone z uchybieniem terminu. Wobec powyższego, wyłącznie przywrócenie terminu do złożenia odwołania mogłoby umożliwić merytoryczne rozpoznanie odwołania. Organ rozstrzygnął jednak tę kwestię negatywnie. Postanowieniem nr 530/2023 z dnia 12 lipca 2023 r. znak.WOB.7721.212.2023.AJAN odmówił bowiem skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Sądowi z urzędu wiadomo, że wyrokiem z dnia 31 października 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1153/23 oddalona została skarga na powyższe postanowienie. Podsumowując, w przedmiotowej sprawie doszło do przekroczenia terminu do złożenia odwołania, a wniosek o przywrócenie tego terminu został oddalony. W tej sytuacji obowiązkiem organu było wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazuje na to wprost art. 134 k.p.a., który stanowi, że "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania". Na marginesie wyjaśnić jeszcze należy, że analiza art. 58 i art. 134 k.p.a. prowadzi do utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych wniosku, iż odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania otwiera organowi drogę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Brak jest natomiast wymogu, aby postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania mogło zostać wydane dopiero po nieskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, bądź po wydaniu orzeczenia w tej sprawie przez sąd administracyjny. Zasady ekonomiki procesowej wynikające z art. 12 k.p.a. dopuszczają zatem wydanie tych postanowień jednocześnie, a nawet ich połączenie (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2020 r., I OSK 1565/20). W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze wystarczy zauważyć, że dotyczą one braku winy strony w uchybieniu terminu i jako takie nie mogły zostać rozpatrzone w niniejszym postępowaniu. Argumenty skarżącego w tym przedmiocie zostały ocenione w odrębnym postępowaniu, dotyczącym postanowienia oddalającego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu. Podsumowując, skoro w przedmiotowej sprawie doszło do przekroczenia terminu do złożenia odwołania i nie przywrócono terminu do jego złożenia, organ zasadnie stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.