II SA/Kr 1166/13
WyrokWSA w Krakowie2013-11-29
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Aldona Gąsecka-Duda, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego może zostać uznane za nieważne, jeśli zostało wydane z urzędu, a strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej. Uzasadniono to tym, że postanowienie o przywróceniu terminu może być wydane wyłącznie na wniosek strony, a nie z urzędu. W analizowanej sprawie organ rozpatrzył kwestię przywrócenia terminu, mimo że strona nie złożyła takiego wniosku w odniesieniu do jednej z nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący M. N. kwestionował postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dwóch nieruchomości. Aktualizacja opłat została dokonana wypowiedzeniami Prezydenta Miasta z 12 listopada 2009 r. Skarżący argumentował, że nie mógł odebrać korespondencji z powodu tymczasowego aresztowania i dowiedział się o zmianie opłat dopiero w czerwcu 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że wniosek został złożony po terminie, a przywrócenie terminu nie mogło nastąpić z urzędu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej dla jednej z nieruchomości, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 19 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku I. stwierdzenia nieważność zaskarżonego postanowienia w części której rozstrzygnięcie dotyczy odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że jest nieuzasadniona aktualizacja opłaty objętą wypowiedzeniem Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2009 r. Nr [...], dotyczącym użytkowania wieczystego w 1/6 części nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę [...] o powierzchni 0,0528ha, obr.[, jed. ewidencyjna [...] będącej własnością Skarbu Państwa; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. N. kwotę 357 zł ( słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem dnia 19 czerwca 2013r., znak [...], odmówiło M. N. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że dokonana wypowiedzeniem Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2009r. nr [...] aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w 1/3 części nieruchomości gruntowej, będącej własnością Skarbu Państwa, stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 0,2736 ha, obr. [...] jedn. ewidencyjna N. oraz wypowiedzeniem Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2009r. nr [...] aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w 1/6 części nieruchomości gruntowej będącej własnością Skarbu Państwa, stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 0,0528 ha, obr. [...] jedn. ewidencyjna N., jest nieuzasadniona.
W podstawie prawnej orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołano art. 58 i 59 k.p.a. w związku z art. 123 k.p.a. i art. 79 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. nr 102 z 2010r. poz. 651 ze zm.), zaś w uzasadnieniu wskazał na następujące okoliczności.
Prezydent Miasta, działający w imieniu Skarbu Państwa, w dniu 12 listopada 2009r. wypowiedział M. N. dotychczas obowiązującą wysokość opłaty rocznej za współużytkowanie wieczyste, w 1/3cz., działki nr [...] o powierzchni 0,2736 ha, położonej w K., obr. [...] jedn. ewid. N. oraz za współużytkowanie wieczyste, w 1/6 cz. działki nr [...] o powierzchni 0,0528 ha, położonej w K., obr. [...] jedn. ewid. N., proponując jednocześnie nowe wysokości opłaty rocznej, począwszy od 1 stycznia 2010r., odpowiednio w wysokości 6.143,41 zł i 592,79 zł. W wypowiedzeniach stwierdzono, że wartość gruntu została ustalona w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, przy zastosowaniu 3% stawki opłaty.
M. N. zwrócił się z wnioskiem o stwierdzenie niezasadności wyżej opisanych wypowiedzeń dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Wniosek umotywowany został tym, że w latach 2009-2010 toczyło się przeciwko niemupostępowanie karne, w ramach którego był zastosowany izolacyjny środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Wobec faktu, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości została dokonana przez Prezydenta Miasta w dniu 12 listopada 2009r., wnioskodawca nie mógł i nie odebrał korespondencji zawierającej odpowiednie wypowiedzenie. W rezultacie wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, a także propozycja nowej wysokości tej opłaty, nie były wnioskodawcy znane aż do dnia otrzymania ostatecznego przedsądowego wezwania do zapłaty z dnia 11 czerwca 2012r., z którego uzyskał wiedzę o zmianie wysokości opłaty oraz o rzekomych zaległościach finansowych, jakie powstały wskutek braku właściwej informacji o dokonanych zmianach. Ponadto, dążąc do wyjaśnienia zaistniałego stanu faktycznego, wnioskodawca dopiero w dniu 21 czerwca 2012r. otrzymał w Wydziale Skarbu Miasta UM wypowiedzenie z dnia 12 listopada 2009r. nr [...], a co za tym idzie od tego też dnia powinien być liczony czas, w którym adresat wypowiedzenia jest uprawniony do jego kwestionowania.
Niemniej jednak wnioskodawca zwrócił się także o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w tym zakresie z uwagi na fakt, że bez własnej winy nie mógł dochować terminu ani zapoznać się z treścią wypowiedzenia. Jednocześnie wnioskodawca dopełnił czynności, dla której termin był określony, tj. złożył wniosek o stwierdzenie niezasadności aktualizacji opłaty rocznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało następnie, że wnioseknie może zostać uwzględniony. Wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłat rocznych z tytułu współużytkowania wieczystego działek nr [...] i nr [...] zostały prawidłowo doręczone wnioskodawcy w sposób przewidziany w art. 43 k.p.a., czyli za pośrednictwem dorosłego domownika i za pokwitowaniem w dniu1 grudnia 2009r., natomiast wniosek o stwierdzenie niezasadności aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste powyższych działek, opatrzony datą "13 lipca 2012r.", został złożony w dniu 25 lipca 2012r.. W związku z tym wniosek został złożony po upływie terminu(ponad dwa lata) określonego w art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, ponieważ ten środek zaskarżenia mógł być złożony najpóźniej w dniu 4 stycznia 2010r.
Zgodnie z przepisem art. 58 k.p.a., warunki przywrócenia terminu są następujące: prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin oraz nadto zainteresowany winien uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca złożył co prawda prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosków od wypowiedzeń Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2009r., dopełniając jednocześnie czynności, dla której termin był określony, czyli kwestionując aktualizację opłaty rocznej, jednakże prośba o przywrócenie terminu nie została złożona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnioskodawca sam bowiem podaje, że o zmianie wysokości opłat należnych z tytułu współużytkowania wieczystego działek nr [...] i nr [...] dowiedział się w dniu 21 czerwca 2012r., podczas wizyty w Wydziale Skarbu Miasta Urzędu Miasta. Przyjąć zatem należy, iż najpóźniej w tej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a skoro tak, to prośba o przywrócenie terminu do jego wniesienia mogła być złożona najpóźniej w dniu 28 czerwca 2012r. - zgodnie z powołanym wcześniej art. 58 § 2 k.p.a. Tymczasem prośba o przywrócenie terminu do złożenia wniosku od wypowiedzeń Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2009r. została złożona wraz z samym wnioskiem w dniu 25 lipca 2012r., czyli z niemal miesięcznym opóźnieniem. Dodać również należy, że stosownie do art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
M. N. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której podniósł zarzuty :
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wyniksprawy, a to art. 7 i 9 oraz art. 10 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a to nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, nie zapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a także odmowa oraz arbitralne i niczym nie uzasadnione załatwienie sprawy w sposób sprzeczny z interesem skarżącego, podczas gdy nie przemawiał za tym uzasadniony interes społeczny, ani też nie przekraczało to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie;
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik
sprawy, a to art. 134 k.p.a. w zw. z art. 58 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie stanowiące odmowę przywrócenia terminu do wniesienia wniosku, w sytuacji, gdy skarżący następczo dopełnił wszelkich czynności prawem przewidzianych, a także uprawdopodobnił przyczyny niedopełnieniaczynności w wyznaczonym terminie oraz wykazał brak swojej winy w uchybieniu wyznaczonemu terminowi. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy w całości pominął fakty i okoliczności zaistniałe na gruncie niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do istotnego naruszenia przepisów prawa procesowego w sposób wyraźny i bezpośredni naruszając przy tym także podstawowe zasady postępowania administracyjnego.
Z uwagi na stan faktyczny, a to brak skutecznego doręczenia i powiadomienia o okoliczności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego doszło do naruszenia fundamentalnych dla postępowania administracyjnego zasad, a to zasad wyrażonych w art. 7, 9 i 10 k.p.a.
M. N. wskazywał, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe, a udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być traktowane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji. Szczególnie rygorystycznie zasada informowania stron musi być przestrzegana w postępowaniu, w którym uczestnicząpodmioty nieprofesjonalne. Zasada informowania pozostaje w ścisłym i bezpośrednim związku z szczególną dbałością o doręczenie stronom decyzji i pism istotnych dla sprawy, a także dla praw i obowiązków podmiotów bezpośrednio zaangażowanych w prowadzone postępowanie. Co za tym idzie, w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na brak skutecznego doręczenia odwołującemu, niniejsze odwołanie jest w pełni uprawnione i uzasadnione. Skarżący nie został w sposób właściwy i należyty poinformowany o zmianie okoliczności przedmiotowo istotnych, związanych z użytkowaniem wieczystym gruntów stanowiących własność Gminy. Powyższe doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania regulujących zasady doręczenia korespondencji w postępowaniu administracyjnym, a także zasad postępowania administracyjnego, a to zwłaszcza zasady informowania stron. Z uwagi na powyższe skarżona sprawa winna zostać przekazana do ponownego rozpoznania przez organ właściwy, a to Prezydenta Miasta.
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 czerwca 2013 r. w sposób jednoznaczny i bezpośredni uniemożliwiło skarżącemu dochodzenie ochrony swych interesów na drodze postępowania administracyjnego. Ostateczny charakter wskazanego orzeczenia implikuje konieczność wystąpienia na drogę postępowania sądowoadministracyjnego dla zapewnienia skarżącemu obiektywnego, rzetelnego i bezstronnego rozstrzygnięcia sporu zaistniałego na gruncie przedmiotowego stanu faktycznego.
Powołując się na orzecznictwo M. N. zaznaczał, że sam fakt występowania w art. 58 § 1 k.p.a. instytucji uprawdopodobnienia braku winy nie zwalnia organu od podjęcia wszelkich działań, których celem z uwagi na słuszny interes obywateli będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności i okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych. Na gruncie przedmiotowego stanu faktycznego skarżący zarówno wskazał, jak i udowodniłokoliczności wyłączające jego winę w niedochowaniu terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. Organ jednak nie tylko nie uwzględnił argumentacji skarżącego, ale także w żadnym stopniu nie przeprowadził analizy przedłożonych dowodów, uznając w sposób arbitralny winę skarżącego w dokonanym uchybieniu wyznaczonemu terminowi. Wydając orzeczenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości pominęło słuszny interes skarżącego, zaniechując jakiegokolwiek wyjaśnienia okoliczności zaistniałych na gruncie niniejszej sprawy.
Zdaniem skarżącego, w sprawie niniejszej bezspornym jest, że okoliczności zaistniałe w analizowanym stanie faktycznym wymagają szczególnej atencji i interpretacji ze strony organów, nie zaś jak to zostało dokonane arbitralnego i subiektywnego rozstrzygnięcia, bez uwzględnienia indywidualnej specyfiki przedmiotowej sprawy. Co istotne również, fakt występowania w art. 58 § 1 k.p.a. instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy. W zaistniałym stanie faktycznym organ w sposób wyraźny i jednoznaczny pominął jakiekolwiek działania dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, opierając swoje rozstrzygnięcie na stanowisku arbitralnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności
z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Sytuacje, w których sąd zobligowany jest do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, poddanego jego kontroli, wymienione są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W szczególności, stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność takiego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., lub w innych przepisach szczególnych.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługiwała na częściowe uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż wskazywał to M. N..
Na wstępie wskazać należy, że zaskarżone postanowienie dotyczyło kwestii incydentalnej w szczególnego rodzaju postępowaniu, toczącym się na podstawie art. 77 i n. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednol. Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), dotyczącym aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Jak wskazuje się trafnie w orzecznictwie, sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznania spraw toczących się w trybie art. 78 i 70 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednak w trakcie postępowania - wywołanego wnioskiem o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej - kończącego się wydaniem orzeczenia, od którego służy sprzeciw do sądu powszechnego, może dojść do postępowań ubocznych, incydentalnych (wpadkowych). Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. (art. 79 ust. 7) dotyczy zasadniczo takich właśnie, postępowań "wpadkowych" (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 6/12, Lex Omega nr 1120684). Postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej inicjowane jest wypowiedzeniem wysokości dotychczasowej opłaty przez organ administracji (art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), zaś użytkownik wieczysty może złożyć do właściwego samorządowego kolegium samorządowego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2). Odmowa przyjęcia zaproponowanej w powyższym wypowiedzeniu oferty nowej wysokości opłaty rocznej, połączona ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty nie jest uzasadniona, bądź jest uzasadniona w innej wysokości, uruchamia postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym. Postępowanie przed tym organem jest postępowaniem szczególnym, do którego jedynie odpowiednio mają zastosowanie niektóre przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Od orzeczenia kolegium przysługuje sprzeciw do sądu powszechnego (art. 80 ust. 1). Zatem do rozpoznania istoty sprawy i wykonywania kontroli nad działalnością organów administracji publicznej w tego rodzaju sprawach co do zasady właściwy jest sąd powszechny. Natomiast stosownie do art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach. Powyższe oznacza, że w trakcie postępowania wywołanego wnioskiem o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej, kończącego się wydaniem orzeczenia, od którego służy sprzeciw do sądu powszechnego, może dojść do postępowań ubocznych, incydentalnych (wpadkowych),a odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. dotyczy zasadniczo takich właśnie, postępowań "wpadkowych". W tym też zakresie do kontroli działalności organów administracji publicznej właściwy jest sąd administracyjny.
Zaskarżone postanowienie dotyczy kwestii terminu (przywrócenia terminu do wniesienia wniosku w trybie art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), zatem przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie należy przede wszystkim podkreślić, że pismami z dnia 12 listopada 2009r. Prezydent Miasta dokonał wypowiedzenia dwóch opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Pismem znak [...] (k. 8 akt organu) wypowiedział dotychczasową opłatę z tytułu użytkowania części działki nr [...], obr. [...] w K., w dotychczasowej wysokości 567,72 zł i proponował nową w wysokości 6.143,41 zł. Natomiast pismem znak [...] (k. 7 akt organu) Prezydent wypowiedział opłatę z tytułu użytkowania działki nr [...] w wysokości 54,78 zł i zaproponował nową w wysokości 592,72 zł.
W piśmie z dnia 13 lipca 2012r. (k. 21 – 26 akt organu), zatytułowanym "odwołanie" M. N. zakwestionował wyłącznie wypowiedzenie Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2009r., znak [...] (nazywając je "decyzją"), oraz wniósł o przywrócenie terminu do złożenia tegoż pisma (do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja jest nieuzasadniona). Skarżący w sposób wyraźny wskazał znak wypowiedzenia. Podał również dokładne kwoty opłaty za użytkowanie wieczyste przed wypowiedzeniem i po wypowiedzeniu – odpowiednio 567,72 zł oraz 6.143,41 zł.
Z analizy wniosku skarżącego jednoznacznie wynika, że podanie o przywrócenie terminu dotyczyło tylko i wyłącznie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości w odniesieniu do wypowiedzenia znak [...] z dnia 12 listopada 2009r. i opłaty z tytułu użytkowania wieczystego działki nr [...]. Jednocześnie M. N. nie złożył takiego wniosku – oraz nie domagał się przywrócenia terminu do jego złożenia – w stosunku do aktualizacji opłaty z tytułu wieczystego użytkowania działki nr [...] (wypowiedzenie z dnia 12 listopada 2009r., znak [...]).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrzyło wniosek o przywrócenie terminu tak, jakby dotyczył on kwestii aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego obu działek. Zatem w odniesieniu do aktualizacji opłaty za działkę nr [...] Kolegium rozpatrzyło kwestię przywrócenia terminu, mimo że M. N. w ogóle nie złożył wniosku w tym przedmiocie.
W myśl art. 58§1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis ten wyraźnie stanowi, że przywrócenie terminu możliwe jest na wniosek (prośbę) osoby zainteresowanej. Organ administracji publicznej nie ma zatem kompetencji do przywrócenia terminu z własnej inicjatywy, z urzędu, bez wniosku strony. Przywrócenie terminu mimo braku stosownej prośby oznacza, że postanowienie dotknięte jest poważną wadą, związaną z naruszeniem zasady skargowości. Jak wskazuje się słusznie w orzecznictwie, że skoro przywrócenie terminu do dokonania czynności jest możliwe wyłącznie na wniosek zainteresowanego, to wydanie postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu bez stosownego wniosku stanowi więc rażące naruszenie prawa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2008r., sygn. akt IV SA/Po 426/07, Lex Omega nr 509454).
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględniając, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (art. 59 § 1 k.p.a.), przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. znajdzie zastosowanie również w przypadku wadliwości takiego postanowienia, co wynika z art. 126 k.p.a. Zważywszy, że postanowienie o przywróceniu terminu nie może być wydane z urzędu, uzasadnione jest stwierdzenie nieważności postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu, które przy braku żądania strony przywrócenia terminu wydanezostało z urzędu. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 1999r., sygn. akt IV SA 2247/96, Lex Omega nr 48177).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w punkcie I. wyroku stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w część, wi której rozstrzygnięcie dotyczy odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że jest nieuzasadniona aktualizacja opłaty objętą wypowiedzeniem Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2009 r. Nr [...], dotyczącym użytkowania wieczystego w 1/6 części nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę [...] o powierzchni 0,0528 ha,obr. [...], jed. ewidencyjna N. będącej własnością Skarbu Państwa, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło