II SA/Kr 1166/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-27
Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Krystyna Daniel, Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego, czy też powinien był zastosować tryb legalizacyjny określony w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy inwestor dokonał zgłoszenia budowy, a organ nie wniósł sprzeciwu, mimo że zrealizowany obiekt różnił się od zgłoszonego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) oraz nie zastosowały właściwego trybu legalizacyjnego przewidzianego w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy inwestor dokonał zgłoszenia budowy, a organ nie wniósł sprzeciwu, nawet jeśli zrealizowany obiekt różni się od zgłoszonego, powinien być zastosowany tryb z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 ust. 1, który nakazuje rozbiórkę bez możliwości legalizacji. Nakaz rozbiórki jest drastyczną ingerencją w prawo własności i wymaga szczegółowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności, w tym możliwości uzdrowienia inwestycji.Stan faktyczny
D.B. zgłosiła zamiar budowy budynku gospodarczego o powierzchni do 25 m2. Organ nie wniósł sprzeciwu. Następnie PINB wszczął postępowanie i nakazał rozbiórkę obiektu, stwierdzając, że inwestycja została zrealizowana niezgodnie ze zgłoszeniem (większa powierzchnia, inne usytuowanie, funkcja rekreacyjna zamiast gospodarczej) i bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał decyzję PINB w mocy. D.B. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, argumentując, że powinien być zastosowany tryb legalizacyjny z art. 50 i 51 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. i zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz D.B. zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Magda Froncisz Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 lipca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej D.B. kwotę 757,00 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 16 czerwca 2011 r. D.B. zgłosiła w Starostwie Powiatowym w N. (znak: [...] ) zamiar budowy wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2 o konstrukcji drewnianej na działce ewid. nr [...] w N.
Od przyjętego zgłoszenia nie wniesiono sprzeciwu.
Zawiadomieniem z dnia 16 lipca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. (PINB) znak: [...] poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie realizacji przez Skarżącą bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę budynku rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej zlokalizowanego na działce nr [...] w N.
Decyzją z dnia 29 września 2014 r. nr [...] PINB nakazał D.B. dokonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że "zebrany materiał w postępowaniu wyjaśniającym oraz kontrola w terenie pozwoliła tut. Inspektoratowi ustalić, że inwestor dopuścił się naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane poprzez realizację robót budowlanych w postaci parterowego budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej posadowionego na palach betonowych w sposób niezgodny ze zgłoszeniem robót budowlanych przyjętym w dniu 13.07.2011 r. przez Wydział Administracji Budowlano-Architektonicznej Starostwa Powiatowego w N. bez sprzeciwu". Stwierdzono jednocześnie, że z uwagi na większą powierzchnię zabudowy niż 25m2 oraz odległość od lasu brak jest podstaw do wdrożenia procedury umożliwiającej legalizację przedmiotowego budynku.
Od decyzji PINB w prawem przewidzianym terminie odwołanie wniosła D.B. podnosząc m. in. zarzuty związane z nieprawidłowym ustaleniem powierzchni zabudowy obiektu oraz jego faktyczną odległością od lasu.
Wojewoda decyzją z dnia 2 czerwca 2015 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z póź. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm., dalej: u.p.b.), po rozpatrzeniu odwołania D.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. nr [...] z dnia 29 września 2014 r. znak: [...] którą nakazano inwestorowi "P. D.B. , zam. ul. [...] N. dokonać rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej tzw. "bacówki" o konstrukcji drewnianej posadowionego na słupach betonowych z częścią gospodarczą w przyziemiu posiadającego wymiary w rzucie 5,6x6,3m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w N. na os. [...] (...) ", utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią skarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego, w oparciu o akta sprawy PINB znak: [...] .
Przedmiotem postępowania jest ocena zasadności nałożenia na D.B. obowiązku "rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej tzw. "bacówki" o konstrukcji drewnianej posadowionej na słupach betonowych z częścią gospodarczą w przyziemiu posiadającego wymiary w rzucie 5,6x6,3m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w N. na os. [...] . "
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 27 marca 2015 r.), cyt.: Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą art. 28 i art. 29 w zw. z art. 30 u.p.b. w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji.
WINB przytoczył mające w sprawie przepisy prawa i stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, inwestor wybudował budynek rekreacji indywidualnej, a zatem bez względu na powierzchnię obiektu, stosownie do treści art. 28 ustawy, z przed nowelizacji budowa budynku rekreacyjnego mogła być rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
W niniejszym stanie faktycznym poza sporem pozostaje stwierdzenie, iż inwestor nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę. Inwestor natomiast w dniu 20 czerwca 2011 r. dokonał zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w N. budowy wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego o pow. zabudowy do 25 m2 na działce nr [...] w N . Ponadto ustalenia PINB w trakcie przeprowadzonej kontroli w dniu 27 kwietnia 2012 r. prowadzą do wniosku, że inwestor zrealizował inny obiekt niż wskazany w zgłoszeniu robót budowlanych z dnia 16 czerwca 2011 r., przyjętym bez sprzeciwu przez Starostę N.
D.B. w zgłoszeniu wskazała, ze "Budynek usytuowany jest w odl. 12,0 m od granicy użytkowania obszarów leśnych"(k. [...] akt PINB) w opisie technicznym budynku gospodarczego również wskazano, że "Dla w/w budynku gospodarczego przyjęto odległość od granicy użytkowania leśnego odległość = 12,0 m - zgodnie ze szkicem usytuowania budynku na działce o nr [...] " (k. [...] akt PINB).
W oparciu o przedstawiony materiał dowodowy ustalono, że przedmiotem postępowania jest wolnostojący budynek rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej, zabudowany tarasem od strony południowej posadowiony na palach fundamentowych betonowych z dachem dwuspadowym krytym blachą imitująca gont. Wymiary budynku w rzucie poziomym według PINB wynoszą 5,5 m x 6,3 m, wysokość budynku do kalenicy - 4,6 m. Budynek pełni funkcję rekreacyjną. Ściana północna znajduje się w stosunku do faktycznej linii lasu w odległości 7,7 m (vide karta [...] akt PINB). Powyższe wskazuje, że w rzeczywistości inwestor zrealizował inny obiekt niż określony w zgłoszeniu.
W toku postępowania skarżąca wskazała, że w rzeczywistości przedmiotowy obiekt wykorzystywany jest, jako budynek gospodarczy i takie było jego przeznaczenie od momentu wzniesienia. Jednakże z akt administracyjnych sprawy wynika, że powierzchnia przedmiotowego obiektu przekracza 25 m2, a wobec tego gdyby przyjąć, że zrealizowano budynek gospodarczy, w myśl art. 29 ust., 1 pkt 2, na jego wzniesienie - jako budynku gospodarczego - dokonanie zgłoszenia nie było wystarczające, należało uzyskać pozwolenie na budowę.
Powyższe ustalenia, które pozostają w sprawie poza sporem, prowadzą do wniosku, że wzniesienie obiektu na działce o numerze ewid. [...] w N. wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, a dokonanie zgłoszenia wykonania robót budowlanych nie było nieskuteczne.
W związku z powyższym, PINB jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał art. 48 ust. 1 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.).
WINB w K. zauważył, że organ nadzoru budowlanego nie nakłada obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, automatycznie. Zasadą jest przeprowadzenie procesu legalizacji i dopiero, gdy okaże się ona niemożliwa, można orzec nakaz rozbiórki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2115/09).
Pierwszą z przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Działka ewid. nr [...] znajduje się w obrębie miasta N. , w terenie, w którym brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Drugim warunkiem legalizacji w myśl art. 48 ust. 2 pkt. 1 u.p.b., jest brak naruszenia przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
W niniejszej sprawie ustalono, że przedmiotowy budynek nie spełnia wymogów zawartych w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji w trakcie kontroli w dniu 27 kwietnia 2012 r., stwierdził, że przedmiotowy "Budynek realizowany z odstępstwem od przyjętego zgłoszenia przez St. N. (...)" (k. [...] akt PINB). Ze szkicu sytuacyjnego wynika, z przedmiotowy budynek ma wymiary 6,3m x 5,6 m i 4,6 m wysokości od poziomu terenu (strona północna) do kalenicy, a jego odległość od granicy lasu wynosi 7,70m.
WINB wskazał, że usytuowanie budynku jest sprzeczne z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r.), gdyż zgodnie z § 271 ust. 8. W § 271 ust. 1 rozporządzenia wprowadzono, podział budynków ze względu na odporność ogniową ścian zewnętrznych. Z kolei ze względu na różnorodność materiałową ścian budynków ustawodawca wprowadził podział uwzględniający procentową zawartość powierzchni o danej odporności ogniowej do powierzchni całej ściany uwzględniającej otwory drzwiowe, okienne i inne jej elementy. Klasyfikacja ta ma podstawowe znaczenie przy wyznaczaniu wzajemnej odległości budynków. W § 271 ust. 1 podano podstawowe odległości z uwzględnieniem zmniejszenia i zwiększenia tych wartości ze względu na wzajemne usytuowanie budynków, zastosowane środki ochrony przeciwpożarowej czy ewentualne zagrożenie wybuchem. Z tabeli umieszczonej w tym przepisie wynika, że odległość pomiędzy budynkami o klasie ZL powinna wynosić 8 m., jednak mając na uwadze zapis ustępu 2 ww. przepisu odległość ta powinna być zwiększona o 50%, czyli odległość budynku rekreacji indywidualnej od granicy lasu powinna wynosić 12m.
D.B. podniosła w odwołaniu od decyzji, że "Według moich pomiarów odległość ściany budynku od drzew (świerków) wynosi 8.20m. Odległość budynku od linii drzew jest zgodna w warunkami technicznymi. Wymagana odległość budynku od drzew (inspektor PINB zamierzył odległość od konarów drzew a nie od pni drzew) = 8,0m w naszym przypadku jest = 8,20m i jest zgodna w warunkami technicznymi. Wykreślona linia lasu jest granica użytkowania leśnego zgodnie z ewidencją gruntów. " (k. [...] akt WINB).
Organ podzielił pogląd PINB stwierdzając, że gdyby nawet przyjąć odległość wskazaną przez skarżącą 8,20 m od linii lasu, to odległość ta jest niewystarczająca jeżeli uwzględni się wartość przewidzianą w § 271 ust. 2 i 8 powołanego rozporządzenia, która powinna być nie mniejsza niż 12 m. Wybudowanie spornego budynku nie mieści się w zakresie zgłoszenia zamiaru inwestycyjnego. Również § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie daje możliwości legalizacji tego budynku, ponieważ wymagałoby to przeniesienia go w inne miejsce, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 393/13)
Należy, zatem wskazać, iż okoliczności sprawy w zakresie określonym przedmiotem rozstrzygnięcia PINB w N. prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 u.p.b. - jest w ustalonym stanie sprawy zasadna, ponieważ organ I instancji był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki budynku rekreacyjnego wybudowanego na działce nr ewid. [...] w N. na os. [...] .
W ocenie MWINB organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane jak i ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów D.B. stwierdzono, że WINB uwzględnił je w całości w niniejszym uzasadnieniu. Ponadto wskazano, że w protokole z kontroli z dnia 27 kwietnia 2012 r., D.B. nie wnosiła żadnych zarzutów, co do ustaleń dokonanych podczas kontroli, a protokół został przez stronę podpisany bez żadnych zastrzeżeń. Nawet gdyby przyjąć twierdzenia strony, że " Wg pomiaru inspektora PINB w N. popełniono pomyłkę - na szkicu sytuacyjnym podano wymiary budynku 4,2 +l,9m (lewa strona szkicu) natomiast po stronie prawej podano sumę tj. wymiar 5,6m. jest to niezgodne z moimi pomiarami, (suma wymiaru wynosi = 6,10m). Długość budynku również nie jest zgodna z moimi pomiarami. Pomiary wykonane w terenie w dniu 27.04.2012r przez inspektora PINB w N. na szkicu sytuacyjnym który podał na szkicu wymiar = 6,3m jest nie zgodny ze stanem faktycznym ponieważ wymiar długości budynku wg. Mojego pomiaru wynosi = 6,10 m Taka różnica jest nie zgodna z wymiarami podanymi w decyzji nr [...] PINB w N. , to przedmiotowy budynek bez wątpienia posiada wymiary niezgodne ze zgłoszeniem dokonanym przez D.B. . Dokonana zmiana powierzchni zabudowy i zmiana wyglądu budynku (poprzez umieszczenie otworów okiennych w innym miejscu i otworu drzwiowego, wykonanie tarasu, zabudowanie części znajdującej się pod tarasem oraz inne usytuowanie budynku na terenie działki niezależnie od funkcji użytkowej spowodowało, że na budowę takiego obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Na marginesie WINB wyjaśnił, że zgodnie z polską Normą PN-ISO 9836 przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnie terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym.
Mając powyższe na uwadze, WINB w K. stwierdził, że rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego I instancji jest prawidłowe, dlatego też organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. był zobowiązany do jego utrzymania.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ustawowym D.B. . Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art., 7, 77 § 1, 80 poprzez brak wszechstronnego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy,
art. 8, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzekonywujące uzasadnienie zaskarżonej decyzji, nie spełniające kodeksowego wymogu przekonywania,
art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji nietrafne rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Skarżąca podniosła, że błędnie i w sposób całkowicie nieuprawniony WINB przyjął, że zrealizowany obiekt nie jest budynkiem gospodarczym, lecz budynkiem rekreacji indywidualnej, co już samo w sobie miałoby wykluczać możliwość jego legalizacji. Skarżąca podnosi, że ta błędna i niepoparta żadnym dowodem teza narusza przepisy art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a.
W odniesieniu do kwestii powierzchni zabudowy podniesiono, iż błędny jest pogląd WINB, jakoby powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu przekraczała 25m2. Zgodnie z powoływaną przez organ nadzoru budowlanego polską normą PN (pkt 5.1.2) przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się: - powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu; - powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego; -powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy). Skarżąca podnosi, że taras nad przyziemiem (osłoniętym jedynie deskami) znajduje się poza obrysem budynku i nie powinien być uwzględniany przy liczeniu powierzchni zabudowy, która według pomiarów Skarżącej wynosi 24,6m2, a zatem mieści się w przewidzianych przepisami prawa limitach.
W odniesieniu do kwestii odległości od granicy lasu podano, że w myśl § 207 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób zapewniający w razie pożaru: 1) nośność konstrukcji przez czas wynikający z rozporządzenia, 2) ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu w budynku, 3) ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie budynki, 4) możliwość ewakuacji ludzi, a także uwzględniający bezpieczeństwo ekip ratowniczych. Zgodnie z § 209 ust. 1 w/w rozporządzenia, budynki oraz części budynków, stanowiące odrębne strefy pożarowe, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, dzieli się na: 1) mieszkalne, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej charakteryzowane kategorią zagrożenia ludzi, określane dalej jako ZL, 2) produkcyjne i magazynowe, określane dalej jako PM, 3) inwentarskie (służące do hodowli inwentarza), określane dalej jako IN. Według § 271 ust. 8 w/w rozporządzenia "Najmniejszą odległość budynków ZL, PM, IN od granicy lasu należy przyjmować, jak odległość ścian łych budynków od ściany budynku ZL z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień", co w powiązaniu z treścią § 271 ust. 1 rozporządzenia oznacza, że co do zasady minimalna odległość budynku od granicy lasu wynosi 12m. Organy nadzoru budowlanego pomijają jednak, że po ściany budynku (w tym również od strony lasu) zostaną zabezpieczone środkiem ogniochronnym, zaś sama ściana od strony lasu wykonana będzie z cegły pełnej ceramicznej gr. 12cm z tynkiem wapienno-cementowym o klasie odporności REI-60. Ponadto nie wyjaśniono, czy na zgodność usytuowania obiektu z przepisami omawianego rozporządzenia wpływ wywarłoby np. zainstalowanie w budynku urządzeń gaśniczych lub innych elementów zapewniających bezpieczeństwo pożarowe.
W odniesieniu do zarzutu błędnego zastosowania przez organ nadzoru budowlanego art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego podnieść należy, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, z woli ustawodawcy, wyrażonej w przepisie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego powoduje konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i art. 51 ustawy (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 18 października 2007 r., sygn. II SA/Lu 622/07). W wyroku zaś Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. II SA/Kr 1345/13 zauważono, iż "W sytuacji, gdy strona błędnie dokonała zgłoszenia zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu, winien znaleźć zastosowanie nie tryb przewidziany w art. 48 p.b., lecz tryb wynikający z art. 50 i 51 tej ustawy, umożliwiający dokonanie legalizacji". Na gruncie przedmiotowej sprawy nie sposób nie zauważyć, że Skarżąca dokonała zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego obiektu, co do którego to zgłoszenia nie został wydany sprzeciw. Postępowanie administracyjne w tej sytuacji winno się toczyć zatem na zasadach przewidzianych przez przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, nie zaś wadliwie zastosowany art. 48 ust. 1 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w spawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona aczkolwiek w zasadniczej części nie z uwagi na zarzuty i argumentację, które w swojej skardze zawarła skarżąca.
W kontrolowanej sprawie bezsprzeczne jest, że pismem z dnia 11 czerwca 2011 r. D.B. zgłosiła w Starostwie Powiatowym w N. zamiar budowy wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2 o konstrukcji drewnianej na działce ewid. nr [...] w N. Od przyjętego zgłoszenia właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. W kontrolowanej sprawie także bezsprzeczne jest, że inwestorka, a obecna skarżąca, dopuściła się naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane poprzez realizację robót budowlanych w postaci parterowego budynku o konstrukcji drewnianej posadowionego na palach betonowych w sposób niezgodny ze zgłoszeniem robót budowlanych przyjętym w dniu 13.07.2011 r. przez Wydział Administracji Budowlano-Architektonicznej Starostwa Powiatowego w N. bez sprzeciwu. W stanie faktycznym poza sporem pozostaje stwierdzenie, iż inwestorka nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę. W kontrolowanej sprawie jest sporne, czy zrealizowany budynek, jak podnosi skarżąca, stanowi budynek gospodarczy, czy jest to, jak ustaliły organy administracyjne: budynek rekreacji indywidualnej tzw. "bacówka" o konstrukcji drewnianej posadowiona na słupach betonowych z częścią gospodarczą w przyziemiu. Zdaniem skarżącej estetyka domu nawiązująca zewnętrznie do funkcji mieszkalnej budynku nie eliminuje zasadniczego gospodarczego przeznaczenia przedmiotowego budynku. Kwestie tę organy powinny raz jeszcze rozważyć i szczegółowo uzasadnić zgodnie z art. 107 par. 3 k.p.a. na tle realiów stanu faktycznego sprawy.
Jak wynika z treści skargi w sprawie zasadniczym zagadnieniem jest kwestia podstaw prawnych na podstawie jakich właściwe w sprawie organy powinny procedować, a także zgodność z prawdą materialną ustaleń jakie zostały poczynione w sprawie przez właściwe w niej organy.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej podnoszącego, że skoro inwestycja została zrealizowana w ramach zgłoszenia, to jako taka, posiada kwalifikowany charakter prawny i jej legalizacja powinna mieć miejsce na podstawie art. 50, art. 51 Prawa budowlanego. W tym miejscu Sąd stwierdza, że zamiar inwestycyjny zgłoszony przez inwestorkę w postaci budynku gospodarczego o jakim jest mowa w jej zgłoszeniu odpowiadał prawu. Tylko w sytuacji, kiedy organ nie wniesie sprzeciwu wobec zamiaru inwestycyjnego, który z uwagi na swoje atrybuty nie podlega zgłoszeniu, to wtedy może mieć miejsce - w zależności od okoliczności sprawy polegających na tym m.in., że zgłaszający podmiot nie wiedział o istniejącej kolizji dokonanego zgłoszenia z prawem - sytuacja prawna polegająca na tym, że uzdrowienie tak zrealizowanego obiektu następuje w trybie i na zasadach właściwych dla instytucji zgłoszenia. Sąd w tym miejscu zauważa, że budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy większej niż 25m2 też wymagają pozwolenia na budowę, a zatem niezależnie od funkcji, budowa przedmiotowego budynku o wykazanych parametrach wymagała pozwolenia na budowę.
W kontrolowanej sprawie wynika, że obiekt zgłoszony przez skarżącą w swej warstwie treściowej kwalifikował się do niewniesienia sprzeciwu a obiekt zrealizowany przez skarżącą zdecydowanie nie odpowiada temu, który był zgłaszany. W związku z tym, zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały wobec budowy przedmiotowego drewnianego budynku art. 48 ust. 1 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Sąd zwraca uwagę, że utrwalona linia orzecznicza sądów administracyjnych, która Sąd podziela, wskazuje, że "w sytuacji, gdy strona błędnie dokonała zgłoszenia zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu winien znaleźć zastosowanie nie tryb przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego, lecz tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, umożliwiający dokonanie legalizacji. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie także w przypadku, gdy organ architektoniczno-budowlany powiadomił inwestora o nie wniesieniu sprzeciwu co do zgłoszenia inwestycji oraz braku złej woli po stronie inwestora, który działając w dobrej wierze oczekuje od organu dokonania prawidłowej oceny odnośnie charakteru inwestycji (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 marca 2008 r., sygn. II SA/Go 102/08, LEX nr 487273). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 18 października 2007 r., sygn. II SA/Lu 622/07. W orzeczeniu tym Sąd podniósł, że zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, z woli ustawodawcy, wyrażonej w przepisie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego powoduje konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i art. 51 ustawy (LEX nr 394413)"- tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 09.010. 2014, sygn.. akt II SA/Kr 1345/13.
Badając treść zaskarżonej decyzji oraz akta sprawy Sąd staje na stanowisku, że organy naruszyły art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 k.p.a. a nadto nie wykorzystały w odniesieniu do strony postępowania trybu o jakim stanowi art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanych decyzji: " 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona".
Decyzja o nakazie rozbiórki jest decyzją wkraczającą/ingerującą drastycznie w prawo własności, w związku z tym jej wydanie powinno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, którego wyniki nie mogą pozostawiać żadnych wątpliwości co do realizacji przez organy zasady prawy materialnej. W związku z tym organy administracyjne powinny raz jeszcze ustosunkować się do zakresu stanu faktycznego, który jest kwestionowany w sprawie przez skarżącą. Wyjaśnienia wymaga powiązanie tarasu z przedmiotowym budynkiem, gdyż z akt sprawy nie wynika wprost, że taras stanowi nieodłączną, immanentną część konstrukcyjną budynku. W sposób jednoznaczny, bez omyłek powinny być wskazane rozmiary budynku i jego odległość od granicy lasu. Sąd zaznacza zarazem, że nie jest rolą Sądu zastępowanie organów administracyjnych w rozstrzyganiu sprawy tylko kontrolowanie zgodności z powszechnie obowiązującym prawem tego rozstrzygnięcia i z uwagi na te właśnie okoliczności Sąd uchylił decyzje organu II i I instancji jako naruszające art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a w stopniu mogącym mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie zastosowanie trybu przewidzianego w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, co też ma oczywiste znaczenie dla prawidłowości weryfikacji wyniku sprawy. Zastosowanie tego trybu w sposób właściwy, zgodny z prawem, pozwoli na wyjaśnienie wszelkich wątpliwości, zarzutów, które skarżąca podnosi w sprawie. Wydanie zaskarżonej decyzji bez zastosowania tego trybu Sąd uważa, ze względu na charakter decyzji i kontrolowanej sprawy, za przedwczesne.
Jednocześnie całokształt okoliczność podniesionych przez skarżącą w skardze przemawia za tym, aby organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym po ustaleniu wszystkich wątpliwych okoliczności faktycznych wypowiedział się przez pryzmat norm art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego o możliwościach prawnych ewentualnego uzdrowienia przedmiotowej inwestycji po wyjaśnieniu, zweryfikowaniu jej charakteru/funkcji na tle formułowanych przez skarżącą argumentów.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1) c), art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło