II SA/Kr 1185/17

WyrokWSA w Krakowie2017-12-19

Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Małgorzata Łoboz, Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, pomimo twierdzeń strony skarżącej o jego odbudowie po zniszczeniach spowodowanych powodzią i naprawą drogi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę budynku jest zgodna z prawem. Budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a wykonane roboty budowlane stanowiły budowę, a nie remont czy odbudowę w rozumieniu przepisów. Strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, a przepisy dotyczące odbudowy obiektów zniszczonych przez żywioły nie miały zastosowania, ponieważ wybudowany obiekt różnił się wymiarami, konstrukcją i funkcją od poprzedniego, a także został wybudowany po okresie obowiązywania przepisów szczególnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku inwentarsko-gospodarczo-garażowego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Strony skarżące twierdziły, że budynek został zniszczony przez powódź i następnie odbudowany zgodnie z przepisami. Organ I instancji ustalił, że budynek został wybudowany po 2004 r. jako nowy obiekt, odmienny od poprzedniej drewnianej przybudówki. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że nie zachodzą wyjątki zwalniające z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając ustalenia organów.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. O., E. O. i M. P. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 19 lipca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia 29.09.2016 r., wydaną na podstawie art 48 ust. 1 w zw. z art 48 ust 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 290) nakazał J. O. dokonanie rozbiórki budynku inwentarsko-gospodarczo-garażowego o wymiarach 5,5m x 3,08m, konstrukcji murowanej o dachu jednospadowym krytym blachą, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w M. , wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oznaczonego na szkicu stanowiącym załącznik do decyzji kolorem czerwonym i numerem 1a. W uzasadnieniu organ podał, że rozstrzygnięcie zapadło po ponownym rozpoznaniu sprawy, z uwzględnieniem uwag zawartych w decyzji kasacyjnej [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającej poprzednią decyzję rozbiórkową Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na powyższą decyzję [...]INB w [...]. W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...].10.2015 r. organ I instancji ustalił, że na działce nr ew. [...] w M. zlokalizowany jest budynek inwentarsko – gospodarczo - garażowy o wymiarach 5,5m x 3,08m. Posiada on przyziemie, w którym znajduje się część inwentarska, wykonana z pustaków betonowych oraz parter z pustaków pianowych, na fundamencie betonowym. Od strony północnej przedmiotowego budynku zlokalizowany jest budynek składowy (stodoła) konstrukcji drewnianej na fundamencie kamiennym o dachu dwuspadowym krytym dachówką ceramiczną, który nie jest powiązany funkcjonalnie i konstrukcyjnie z budynkiem inwentarsko - gospodarczym - garażowym. Między budynkami jest szczelina dylatacyjna. Ustalono również, że przedmiotowy budynek od strony zachodniej oddalony jest od istniejącego ogrodzenia pomiędzy działkami nr ew. [...] a [...] o 0,95 m - 1,25 m, a od strony wschodniej (krawędzi drogi gminnej) oddalony jest o 1,15 m - 1,30 m. W przedmiotowym budynku w części parteru w ścianie południowej i zachodniej zlokalizowane są dwa okna oraz wykonany jest kanał (zagłębienie w posadzce parteru) o wymiarach 1,0 m x 2,4 m i głębokości ok. 1,4 m, nakryty deskami. Na podstawie ortofotomapy z lat 2002/2003 oraz 2009 i płyty CD z nagraniem z 2004 r., jak również przesłuchania świadka C. K., organ ustalił, że budynek inwentarsko - gospodarczo - garażowy został wybudowany przez J. O. po 2004 r, jako nowy samodzielny obiekt, który nie jest tożsamy z istniejącym w tym miejscu wcześniej rozebranym obiektem (drewnianą przybudówką). Organ ustalił, że wykonane roboty budowlane stanowią budowę budynku o wymiarach, funkcji i konstrukcji odmiennych od istniejącej uprzednio w tym miejscu przybudówki, przylegającej do budynku stodoły. Okoliczność, że w budynku znajduje się pomieszczenie dla kur, ma miejsce garażowanie samochodu, na posadzce znajdują się plamy po oleju oraz składowane są różnego rodzaju materiały przemawia za uznaniem, że obiekt ten pełni trzy funkcje tj. inwentarską (w pomieszczeniu pod posadzką parteru), oraz gospodarczo - garażową (w części parteru). Opisany obiekt nie mieści się w katalogu określonym w art. 29 ustawy Prawo budowlane, stąd zastosowanie miała procedura określona w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Postanowieniem z dnia 29.03.2016 r. nakazał J. O. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych i przedłożenie w terminie do dnia 31.08.2016 r.: zaświadczenia Burmistrza Gminy M. o zgodności budowy budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu 31.08.2016 r. do organu wpłynęło jedynie zaświadczenie Urzędu Gminy M. o zgodności "zrealizowanego" budynku z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wobec nieprzedłożenia przez inwestora żądanych dokumentów organ nadzoru zobligowany był do nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Odwołanie od w/w decyzji organu I instancji wnieśli E. O. i J. O. oraz M. P.. Zakwestionowali zeznania świadka oraz wskazali, że ustanowiony przez stronę pełnomocnik nie powinien brać udziału w czynnościach przeprowadzanych przez organ. Podnieśli, że budynek gospodarczy został uszkodzony w czasie powodzi z 2001 r., jak również uległ dalszemu zniszczeniu na skutek naprawy przebiegającej w sąsiedztwie drogi zniszczonej w czasie powodzi i regulacji potoku wodnego oraz prac melioracyjnych. Zdaniem odwołujących, mieli oni prawo do naprawy obiektów zniszczonych w wyniku powodzi. Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 19.07.2017 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23ze zm.), art.48 ust. 1 w zw. z art.48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji. Przeprowadzając analizę prawną przepisów prawa budowlanego obowiązującego w latach 2004 - 2009 stwierdził, że wyjątki określone w art. 29-31 ustawy, zwalniające z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą. Tym samym J. O. przed rozpoczęciem budowy przedmiotowego budynku winien uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy uznał, że PINB w S. prawidłowo wydał postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych oraz o nałożeniu obowiązku przedłożenia w terminie do dnia 31.08.2016 r. dokumentów, o których mowa w art.48 ust. 3 w/w ustawy. W zakreślonym terminie zobowiązany nie przedłożył wymaganych dokumentów. Dalej organ II instancji podał, że z uwagi na obowiązujące od dnia 1.01.2017 r. zmiany w zakresie procedur dotyczących prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art.48 Prawa budowlanego, w związku z brzmieniem art.26 ust.2 ustawy z dnia 30.12.2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255) należy w chwili obecnej (w trakcie postępowania odwoławczego) zastosować przepisy art.48 Prawa budowlanego w brzmieniu po wspomnianej nowelizacji, co wymaga analizy art.29 i art.30 Prawa budowlanego w brzmieniu po nowelizacji. Stwierdził, że budowa przedmiotowego dwukondygnacyjnego budynku gospodarczego również według obowiązujących przepisów prawa wymaga wcześniejszego uzyskania od inwestora robót pozwolenia na budowę. Ponadto, odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że każda ze stron biorących udział w postępowaniu administracyjnym ma prawo działać przez pełnomocnika. Organ przeprowadził również analizę art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 11.08.2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. z 2001 r., Nr 84 poz.906) i wskazał, że wybudowany obiekt posiada odmienne wymiary (obiekt jest dwukondygnacyjny i krótszy), konstrukcję oraz funkcję od istniejącej wcześniej w miejscu budowy drewnianej przybudówki, zatem nie można mówić o remoncie ani odbudowie w trybie powyższej ustawy. E. O., M. P. i E. O. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazując, że decyzja krzywdzi ich pod względem moralnym i prawnym. Podnieśli, że budynek uległ uszkodzeniu w czasie powodzi i następnie na skutek naprawy zniszczonej drogi dojazdowej do osiedla. Zdaniem skarżących, ustawa opublikowana w Dz. U. z 2001 r. Nr 84 poz.906 zezwalała na odbudowę budynków do 1000 m3 w jego granicach i nie mówiła nic o pomniejszeniu obiektu. Zakwestionowali zeznania złożone przez C. K., wskazując, że mieszka w sąsiedztwie dopiero od kilku lat. W odpowiedzi na skargę, Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Ponieważ w toku rozpoznawanej sprawy zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2015 r. sygn. II SA/Kr 133/15, wskazać należy, że zgodnie z przepisem art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13.01.2009 r., sygn. II GSK 614/08, LEX nr 528074). Dlatego też rozważania rozpocząć należy od przytoczenia oceny prawnej Sądu zawartej w w/w wyroku. WSA w Krakowie stwierdził, że organ przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy nie powinien przytaczać sprzecznych ze sobą oświadczeń stron, ale po dokonaniu oceny dowodów, polegającej m.in. na wskazaniu, na których dowodach się oparł i dlaczego, którym dowodom odmówił wiarygodności i z jakiego powodu, ustalić fakty na podstawie dowodów, które uznał za wiarygodne. Stwierdził również, że niedopuszczalne było powoływanie się w ustaleniu stanu faktycznego sprawy na oświadczenie M. K., że w jej posiadaniu znajduje się płyta CD z 2004 roku, na której widać dokładnie stan faktyczny poprzedniego budynku oraz że inwestor w 2008 r. wybudował garaż wraz z kurnikiem na miejscu istniejącej szopy drewnianej w sytuacji, gdy płyty tej brak jest w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd uznał, że istotnym uchybieniem było również niesporządzenie szkicu z oględzin, przedstawiającego przedmiotową działkę wraz z kwestionowanym obiektem (ewentualnie częścią obiektu), który winien przedstawiać wymiary obiektu oraz istotne odległości od granicy działki oraz kierunki świata. Sąd polecił, by kwalifikacji wykonanych przez inwestora robót budowlanych dokonać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie ich wykonania, ustalić czy wykonane roboty winny być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę, czy też dokonaniem zgłoszenia, ustalić czy budowa obiektu budowlanego jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, a także rozważyć czy w sprawie można wdrożyć postępowanie legalizacyjne. Zauważyć zatem należy, że organ I instancji w dniu [...] października 2015 r. przeprowadził ponowne oględziny przedmiotowego budynku, sporządził dokładny szkic z oględzin, do protokołu załączył wykonaną w tym dniu dokumentację fotograficzną. Do akt postępowania organ dołączył również płytę CD z filmem nagranym w dniu 23.10.2004 r. wraz z wykonanym zdjęciem stopklatki z widoczną drewnianą przybudówką. Wydruk jest zgodny z zawartością płyty CD. W dniu 29.03.2016 r. organ zawiadomił strony, że postępowanie będzie kontynuowane w sprawie budowy budynku inwentarsko - gospodarczo - garażowego. Organ przeprowadził również dowód z przesłuchania w charakterze świadka C. K.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wyjaśnił także dlaczego nie uznał za wiarygodne twierdzeń inwestora J. O., że przy przedmiotowym budynku wykonywał jedynie prace remontowe (od roku 1994) oraz że był on wybudowany około 80 lat temu przez J. G.. Zgodnie z zasadami procesowymi ocenił dalsze wywody inwestora co do konieczności przeprowadzenia remontu budynku w związku z naprawą drogi gminnej do osiedla G. i K. . Ustalenie organu, że budowa dwukondygnacyjnego budynku miała miejsce pomiędzy rokiem 2004 a 2009 znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Porównanie stanu obiektu z filmu nagranego w dniu 23.10.2004 r. z jego wyglądem widocznym na zdjęciach wykonanych podczas ostatnich oględzin, w sposób oczywisty wskazuje, że drewniana przybudówka (wozówka) do stodoły została rozebrana a w jej miejsce wybudowany zupełnie nowy budynek dwukondygnacyjny. Dodatkowo podkreślić należy, że w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...].12.2011 r. J. O. podał, że około 1994 r. "przebudował" część budynku z drewnianej na murowaną. Z kolei w piśmie z dnia 15.05.2012 r. wskazał, że w związku z budową drogi do osiedli G. i K. w latach 1995 – 2000 , co spowodowało jej podniesienie, podjął decyzję o przebudowie budynków. W piśmie z dnia 3.07.2012 r. wskazał powyższą okoliczność jako powód remontu budynku. W odwołaniu z dnia 8.08.2012 r. podał, że remont zakończył w 2005 r. Do protokołu oględzin z [...].01.2014 r. podał z kolei, że remont przedmiotowego budynku trwał od 1994 r. do 2006 r. oraz że obecna kondygnacja podpiwniczenia była przed remontem parterowa. W odwołaniu z dnia 29.05.2014 r. J. O. stwierdził, że naprawa przedmiotowego budynku została spowodowana jego uszkodzeniem powstałym w wyniku remontu drogi, by dalej podać, że "naprawiona część budynku, którą wykonaliśmy w 1994 r. nie została powiększona w żadnym kierunku". Powyższe świadczy, że dokonana przez organ negatywna ocena wiarygodności oświadczeń inwestora jest prawidłowa. Za zgodną z zasadą swobodnej oceny dowodów uznać również konstatację organu o wiarygodności zeznań złożonych przez świadka, jako zgodnych z dokumentacją zdjęciową i samą płytą CD złożoną do akt sprawy. Z kolei w skardze wniesionej do sądu administracyjnego J. O. podał, że przedmiotowy budynek uległ uszkodzeniu podczas powodzi i dlatego konieczna była jego naprawa – "objęta ustawą Dz.U.2001 nr 84 poz.906". Do protokołu rozprawy z dnia 19 grudnia 2017 r. oświadczył, że istotna dla sprawy powódź miała miejsce w 2001 r., a ściany z pustaków zostały wykonane w 2004/2005 r. Jest to zatem kolejna wersja podawana przez inwestora w sprawie. Przechodząc do oceny prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego, podnieść należy, że stosownie do art.26 ust.2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U.2016.2255) w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (1 stycznia 2017 r.), stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Sprawami określonymi w tych przepisach są : istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, rozbiórka obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia oraz rozbiórka obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Konstatacja organu, że w świetle przepisów art.29 i 30 aktualnie obowiązującego prawa budowlanego w sprawie nie zachodzi żaden z wyjątków zwalniających inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jest zgodna z prawem. W sprawie znajdował zatem zastosowanie przepis art.48 prawa budowlanego, stanowiący, że: 1. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Przedmiotem nakazu rozbiórki jest zatem obiekt budowlany, lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z treści przywoływanego przepisu wynika, że do powstania tego rodzaju samowoli budowlanej dochodzi w drodze realizacji robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego, a nie np. na remoncie czy rozbiórce. Drugim warunkiem jest brak posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 1 prawa budowlanego, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury. Budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach (art. 3 pkt 2). Pojęcie "robót budowlanych", zdefiniowane w art. 3 pkt 7 omawianej ustawy, wyróżnia się bardzo szerokim zakresem. Do robót budowlanych należeć będzie bowiem budowa, jak również prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu (art. 3 pkt 6). Dodatkowo, budową będzie także odbudowa, rozbudowa oraz nadbudowa obiektu budowlanego. Wynika z tego, że skutkiem budowy jest zawsze powstanie nowej substancji budowlanej – obiektu budowlanego bądź jego części. W świetle przytoczonych przepisów wykonane przez inwestora roboty budowlane prawidłowo zostały zakwalifikowane przez organ I instancji jako budowa obiektu budowlanego. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez organ terminie inwestor nie złożył wymaganych dokumentów. Dlatego też decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu na podstawie art 48 ust. 1 w zw. z art 48 ust 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane jest zgodna z prawem. Nadto, krytycznie ocenić należy przedłożone przez inwestora zaświadczenie wójta z dnia 11 lipca 2016 r. Zaświadczenie to wydane zostało na wniosek współwłaścicieli nieruchomości o treści: "czy budynek gospodarczy znajdujący się na działce [...], wybudowany w latach 1930-31 przez poprzedniego właściciela (...) jest zgodny z planem (...)". Treść wniosku nie odpowiadała zatem obowiązkowi nałożonemu przez organ. Nadto, jako warunkowe, nie może ono stanowić zaświadczenia o jakim mowa w wyżej cytowanym przepisie art.48 prawa budowlanego. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, podnieść należy, że przepisy ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. (Dz.U.2001.84.906) w rozpatrywanej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania. Zgodnie z jej art.1 ustawa określa szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku powodzi, wiatru, osunięcia ziemi lub działania innego żywiołu, zagospodarowania terenów oraz zasady i tryb nabywania nieruchomości w celu realizacji miejscowych planów odbudowy, w związku z osunięciem ziemi - na obszarze i w okresie określonych w trybie, o którym mowa w art. 2. W myśl tego ostatniego przepisu, Prezes Rady Ministrów na podstawie danych przekazywanych przez właściwych wojewodów, uwzględniając rodzaj żywiołu oraz skutki przez niego wyrządzone, na okres nie dłuższy niż 24 miesiące, miał określić, w drodze rozporządzenia, gminy lub miejscowości, w których stosowało się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, a także szczególne zasady zagospodarowania terenów oraz zasady i tryb nabywania nieruchomości, w związku z osunięciem ziemi. Na podstawie tego upoważnienia wydane zostało rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie ustalenia wykazu gmin i miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U.2001.96.1047), w załączniku którego wymieniony został M. . Sam fakt umieszczenia miejscowości w tym wykazie pozwala jednak jedynie stwierdzić, że jest to miejscowość, w której stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, ale nie przesądza faktu i powodu zniszczenia danego obiektu, jak i kwestii, czy jego odtworzenie (odbudowa, wybudowanie nowego obiektu w miejsce zniszczonego) wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że jak wynika z § 3 tego rozporządzenia było ono stosowane nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia jego wejścia w życie (10.09.2001 r.). Jak podał sam skarżący do protokołu rozprawy, powódź miała miejsce w 2001 r., a ściany z pustaków zostały wykonane w 2004/2005 r.(jest to zgodne z ustaleniami organów), co oznacza, że nie miało ono zastosowania w sprawie. W związku z tym, skoro ustawa mogła być stosowana na obszarze i w okresie określonym w rozporządzeniu wydanym na jej podstawie, to również ona nie znajdowała zastosowania w przedmiotowej sprawie. Według skarżącego, zgodnie z cytowaną ustawą, nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę odbudowa zniszczonych w wyniku działania żywiołu obiektów budowlanych o kubaturze mniejszej niż 1000 m3 i nie wyższych niż 12 m nad poziomem terenu. Rzecz jednakże w tym, że stosownie do art.4 tej ustawy przez odbudowę należy rozumieć odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub w części, w miejscu i o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Roboty budowlane wykonane przez inwestora nie odpowiadają temu kryterium. Rozebrana drewniana wozówka była obiektem o jednej kondygnacji. Po jej rozbiórce wybudowano obiekt dwukondygnacyjny. Nadto odbudowa zniszczonych w wyniku działania żywiołu obiektów budowlanych o kubaturze mniejszej niż 1000 m3 i nie wyższych niż 12 m nad poziomem terenu, wymagała zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, z wyjątkiem obiektów gospodarczych i składowych, usytuowanych na działkach siedliskowych. W takiej sytuacji przedmiotowy obiekt, wybudowany z przeznaczeniem również na garaż, nie byłby zwolniony z obowiązku dokonania zgłoszenia. Skoro, zgodnie z art.3 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, do odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku powodzi, wiatru, osunięcia ziemi lub działania innego żywiołu w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zastosowanie znalazłby przepis art.49 b prawa budowlanego, stanowiący, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Powyższy akapit uzasadnienia stanowi jedynie hipotetyczne rozważania co do zasadności twierdzenia skarżących o zgodności "odbudowy" z ustawą z dnia 11 sierpnia 2001 r. Dlatego też należało uznać, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem. Wobec powyższego, uznając skargę za niezasadną, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło