II SA/Kr 1195/24
WyrokWSA w Krakowie2024-12-04
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Magda Froncisz, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., jeśli skarżący powołują się na nowe okoliczności faktyczne wynikające z ekspertyz sporządzonych po wydaniu ostatecznej decyzji?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., ponieważ skarżący znali treść ekspertyz, z których wywodzą istnienie "nowych okoliczności" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na długo przed złożeniem wniosku. Ekspertyzy te, sporządzone po wydaniu ostatecznej decyzji, nie mogły być uznane za nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji. Ponadto, nie wykazano, aby dowody, na których oparto decyzję, okazały się fałszywe, co wyklucza podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący K. W. i R. W. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB nakazującą rozbiórkę budynku. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, ponieważ skarżący znali treść ekspertyz, na które się powoływali, na długo przed złożeniem wniosku. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminu i podstaw wznowienia postępowania, a także naruszenie zasady prawdy materialnej i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. W. i R. W. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 lipca 2024 r. nr 612/2024.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.), SWSA Magda Froncisz, SWSA Mirosław Bator, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2024 sprawy ze skargi K. W. i R. W. na postanowienie nr 612/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 lipca 2024 r., WOB.7722.337.2023.MULE w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 612/2024 z dnia 4 lipca 2024 r. znak: WOB.7722.337.2023.MULE na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia skarżących - K. W. i R. W., reprezentowanych przez adwokata M. B., z dnia 19 października 2023 r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie nr 728/2023 z dnia 10 października 2023 r., znak: PINB-I-5162.6.22.8447.22, w którym po rozpatrzeniu wniosku skarżących, z dnia 6 września 2022 r. odmówiono "wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego Nr 228/2010 z dnia 28.11.2010 r. znak: PINB-7356/71/6627/5/10 nakazującą inwestorom: A. i K. S. wykonanie rozbiórki niewykończonego budynku mieszkalnego, który nie nadaje się do remontu ani odbudowy, położonego na działce nr [...] w B. gmina M. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce, oraz wyznaczono termin: do rozpoczęcia rozbiórki można przystąpić w 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji, termin zakończenia rozbiórki - do końca września 2011 r.; zmienionej w zakresie terminu ostateczną decyzją PINB Nr 258/2011 znak: PINB-7356/71/6627/5/10 z dnia 29.11.2011r.", utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Powyższe postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W związku z wnioskiem A. S. i K. S. z dnia 6 października 2010 r. PINB wszczął postępowanie w sprawie "niewykończonego budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w B. gmina M.". Decyzją nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, PINB nakazał A. S. i S. S. "dokonanie rozbiórki niewykończonego budynku mieszkalnego, który nie nadaje się do remontu ani odbudowy, położonego na działce nr [...] w B. i uporządkowanie terenu" oraz wyznaczył: "do rozpoczęcia rozbiórki można przystąpić w 6 tygodniu od dnia doręczenia nin. decyzji -termin zakończenia rozbiórki - do końca września 2011 r." Ww. decyzja została zmieniona na mocy decyzji PINB nr 258/2011 z dnia 29 listopada 2011 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, w następujący sposób: zmieniam decyzję w zakresie terminu jej wykonania i ustalam nowy termin na dzień 30.09.2012 r.".
W piśmie z dnia 28 września 2012 r. A. S. i K. S. zwrócili się do PINB z wnioskiem o zmianę terminu rozbiórki budynku mieszkalnego do 31 grudnia 2013 r. Po rozpatrzeniu ww. wniosku PINB wydał decyzję nr 94/2014 z dnia 28 marca 2014 r., znak: PINB-7356/19/22/13, w której działając na podstawie art. 155 k..p.a. odmówił zmiany ostatecznej decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) wydał decyzję nr 664/2014 z dnia 26 września 2014 r., znak: WOP.7721.4.2014.KURB, w której utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Prawomocnym wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt: II SA/Kr 1699/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję MWINB nr 664/2014 z dnia 26 września 2014 r., znak: WOP.7721.4.2014.KURB.
W piśmie z dnia 7 lipca 2014 r. R. J. złożył wniosek o zmianę ostatecznej decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, wskazując że wraz z żoną, B. J., zostali właścicielami działki nr ewid. [...] w B. . Po rozpatrzeniu ww. wniosku PINB wydał decyzję nr 60/2016 z dnia 3 marca 2016 r., znak: PINB-7356/48/9085/22/14, w której odmówił zmiany ostatecznej decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10. Decyzją nr 555/2016 z dna 6 lipca 2016 r., znak: WOP.7721.14.2016.AWYG, MWINB uchylił decyzję PINB nr 60/2016 z dnia 3 marca 2016 r., znak: PINB-7356/48/9085/22/14, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Następnie decyzja MWINB nr 555/2016 z dna 6 lipca 2016 r., znak: WOP.7721.14.2016.AWYG, została uchylona na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt: II SA/Kr 1163/16. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji PINB nr 60/2016 z dnia 3 marca 2016 r., znak: PINB-7356/48/9085/22/14, MWINB wydał decyzję nr 420/2017 z dnia 6 czerwca 2017 r., znak: WOP.7721.4.2017.AWYG, w której uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Sprzeciw od decyzji MWINB nr 420/2017 z dnia 6 czerwca 2017 r., znak: WOP.7721.4.2017. AWYG, został oddalony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2017 r., sygn. akt: II SA/Kr 886/17.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB w piśmie z dnia 30 lipca 2021 r., znak: PINB-I-5162.24.21.22, zawiadomił skarżących jako aktualnych właścicieli działki nr ewid. [...] w B. o postępowaniu w sprawie zmiany decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10. W tym samym piśmie PINB wezwał do wyjaśnienia, czy podtrzymują oni wniosek. R. J.. Skarżący odpowiedzieli na wezwanie w piśmie z dnia 20 sierpnia 2021 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 15 listopada 2021 r. Decyzją nr 248/2021 z dnia 31 grudnia 2021 r., znak: PINB-I-5162.24.21.22, PINB odmówił zmiany ostatecznej decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienionej w zakresie terminu decyzją PINB nr 258/2011 z dnia 29 listopada 2011 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10. W piśmie z dnia 11 stycznia 2022 r. skarżący złożyli odwołanie od decyzji PINB nr 248/2021 z dnia 31 grudnia 2021 r., znak: PINB-I-5162.24.21.22. Po rozpatrzeniu odwołania MWINB wydał decyzję nr 266/2022 z dnia 5 lipca 2022 r., znak: WOP.7721.2.2022.AWYG, w której utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W związku ze skargą na ww. decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał postanowienie z dnia 2 listopada 2022 r., sygn. akt: II SA/Kr 1095/22, o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji i odmowie wstrzymania wykonania decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10. Następnie wyrokiem z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt: II SA/Kr 1095/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję MWINB nr 266/2022 z dnia 5 lipca 2022 r., znak: WOP.7721.2.2022.AWYG (wyrok nieprawomocny). W związku z wniesionym zażaleniem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt: II OZ 120/23, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 listopada 2022 r., sygn. akt: II SA/Kr 1095/22, i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji i decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10.
W piśmie z dnia 6 września 2022 r. skarżący, złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienioną w zakresie terminu decyzją PINB nr 258/2011 z dnia 29 listopada 2011 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10. Wniosek ten został następnie uzupełniony pismem skarżących, z dnia 20 stycznia 2023 r. Pismem z dnia 28 lipca 2023 r., znak: PINB-I-5162.24.21.22 PINB-I-5162.6.22.8447.22, PINB zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z prośbą o wypożyczenie akt sprawy, a po ich otrzymaniu wykonano kopie dokumentów. Postanowieniem nr 728/2023 z dnia 10 października 2023 r., znak: PINB-62.6.22.8447.22, PINB po rozpatrzeniu wniosku skarżących odmówił wznowienia postępowania. Zażalenie na to postanowienie wnieśli skarżący, w piśmie z dnia 19 października 2023 r., nadanym w polskiej placówce pocztowej w dniu 20 października 2023 r. Pismem z dnia 17 listopada 2023 r., znak: WOB.7722.337.2023.MGRA, Organ zwrócił się do PINB z prośbą o przekazanie potwierdzenia odbioru zaskarżonego postanowienia nr 728/2023 z dnia 10 października 2023 r., znak: PINB-I-5162.6.22.8447.22. Za pismem z dnia 22 listopada 2023 r., znak: PINB-I-5162.6.22.8447.22, PINB przekazał wydruk z systemu elektronicznego dotyczący przesyłki o numerze nadania: [...] a w piśmie z dnia 17 czerwca 2024 r., znak: PINB-I-5162.6.22.8447.22, poinformował, że złożona do Poczty Polskiej S.A. reklamacja odnośnie potwierdzenia odbioru ww. przesyłki nie została rozpatrzona. Dysponując numerem nadania przesyłki zawierającej egzemplarz postanowienia PINB nr 728/2023 z dnia 10 października 2023 r., znak: PINB-I-5162.6.22.8447.22, i kierując się danymi ujawnionymi przez Pocztę Polską S.A. w elektronicznym systemie śledzenia przesyłek (www.emonitoring.poczta-polska.pl) Organ przyjął, że ww. postanowienie doręczone zostało adwokatowi M. B. w dniu 17 października 2023 r. W 7-dniowym terminie liczonym od tej daty złożone zostało zażalenie z dnia 19 października 2023 r. Zażalenie to wniesione zostało zatem z zachowaniem ustawowego terminu, a PINB nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 K.p.a.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią zaskarżonego postanowienia, badając zarówno prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego.
Przedmiotem postępowania jest weryfikacja zasadności wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia nr 728/2023 z dnia 10 października 2023 r., znak: PINB-I-5162.6.22.8447.22, w którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienioną w zakresie terminu decyzją PINB nr 258/2011 z dnia 29 listopada 2011 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10.
Wniosek skarżących, z dnia 6 września 2022 r. dotyczy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienioną w zakresie terminu decyzją PINB nr 258/2011 z dnia 29 listopada 2011 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10. Dokumentacja zgromadzona w postępowaniu zakończonym ww. decyzją wskazuje na to, że jedynymi stronami tego postępowania byli A. S. i K. S. - ówcześni właściciele działki nr ewid. [...] w B. , na której posadowiony jest budynek podlegający rozbiórce. Działka ta stanowi nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] Z danych ujawnionych w ww. księdze wieczystej wynika, że na mocy umowy sprzedaży z dnia 25 kwietnia 2014 r. A. S. i K. S. przestali być właścicielami działki nr ewid. [...] w B. , a nowymi właścicielami stali się R. J. i B. J.. Z kolei na podstawie umowy darowizny z dnia 18 grudnia 2017 r. właścicielami tej działki stali się skarżący.
Z prawem własności działki nr ewid. [...] w B. wiąże się interes prawny skarżących do występowania w sprawie budynku posadowionego na tej działce. Uznać zatem należy, że skarżący jako następcy prawni A. S. i K. S. mają legitymację prawną do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienioną w zakresie terminu decyzją PINB nr 258/2011 z dnia 29 listopada 2011 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10. Zaznaczyć również należy, że decyzja ta jest decyzją ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Jednak aby dopuszczalne było wznowienie postępowania administracyjnego w związku z wnioskiem skarżących, z dnia 6 września 2022 r., należałoby ustalić, że wniosek ten złożony został w terminie określonym w art. 148 K.p.a.
Wnosząc o wznowienie postępowania skarżący, w piśmie z dnia 6 września 2022r. wprost powołali dwie podstawy wznowienia postępowania, wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1) lub wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
W treści podania z dnia 6 września 2022 r. skarżący nie wyjaśnili, jakie konkretnie dowody okazały się fałszywe. Do podania nie zostały dołączone też żadne dokumenty, które mogłyby potwierdzać okoliczność sfałszowania dowodów.
Wyjaśniając powody zaistnienia przesłanki z art. art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. wnioskodawcy w podaniu z dnia 6 września 2022 r. wskazali, że decyzja ta mogła zostać wydana na podstawie materiału dowodowego, który nie polegał na prawdzie. Ogólne kwestionowanie prawdziwości materiału dowodowego świadczy o subiektywnym przekonaniu skarżących co do fałszywości dowodów, ale nie jest ono poparte orzeczeniem sądu ani innego organu. Twierdzenia zawarte w podaniu z dnia 6 września 2022 r. w żadnym wypadku nie świadczą też o oczywistym, rzucającym się w oczy sfałszowaniu dowodu, a zatem nie zachodzą w przedmiotowej sprawie okoliczności określone w art. 145 § 2 i 3 K.p.a., które uzasadniałyby wznowienie postępowania powodu fałszywości dowodu, pomimo braku stwierdzenia tej fałszywości przez właściwy do tego sąd organ.
W ocenie Organu nieprzedłożenie orzeczenia właściwego sądu lub organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu stanowi w przedmiotowej sprawie uzasadnienie dla odmowy wznowienia postępowania z przesłanki określonej w art. art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.
W punkcie trzecim uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania z dnia 6 września 2022 r. skarżący wskazali na okoliczności, które ich zdaniem świadczą o zaistnieniu przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W tej części wniosku wnioskodawcy powołali się na treść opracowania pn.: "Ekspertyza dotycząca posadowienia budynku mieszkalnego na terenie dziatki nr [...] w miejscowości B.", sporządzonego w grudniu 2012 r. przez dr hab. inż. A. U. i dr inż. M. G., powołali się również na treść opracowania pn.: "Ekspertyza geotechniczna dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M.", sporządzonego w grudniu 2021 r. przez geologa mgr inż. G. P. oraz na treść opracowania pn.: "Dokumentacja badań podłoża gruntowego", sporządzonego w grudniu 2012 r. przez mgr inż. P. T.. We wniosku z dnia 6 września 2022 r. skarżący stwierdzili, że wszystkie wspomniane ekspertyzy potwierdzają fakty, które wymienione zostały przez nich w siedmiu podpunktach, podsumowanych następującym stwierdzeniem: potwierdza to jednoznacznie, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne (przywołane powyżej) istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane Organowi, który wydał decyzję. Okoliczności te wynikają z załączonych ekspertyz. Z treści wniosku wynika zatem, że nowe okoliczności faktyczne, które w ocenie wnioskodawców stanowią podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynikają z przywołanych wyżej opracowań. Podkreślić należy, że wszystkie te opracowania sporządzone zostały już po wydaniu przez PINB decyzji nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienionej w zakresie terminu decyzją PINB nr 258/2011 z dnia 29 listopada 2011 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, a więc z oczywistych względów nie mogły przez PINB zostać uwzględnione.
Z tego samego powodu ekspertyzy te nie mogą zostać uznane za "nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Również w przedmiotowej sprawie tut. Organ przyjmuje, że powołane we wniosku z dnia 6 września 2022 r. ekspertyzy nie stanowią nowego dowodu w sprawie, ale fakty (twierdzenia) zawarte w tych ekspertyzach stanowią w ocenie wnioskodawców nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ustalenie, kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o tych okolicznościach ma kluczowe znaczenie dla stwierdzenia, czy wniosek o wznowienie postępowania wniesiony został z zachowaniem terminu określonego w art. 148 K.p.a.
Skoro w przedmiotowej sprawie skarżący jako nowe okoliczności wskazują twierdzenia zawarte w ekspertyzach powołanych we wniosku z dnia 6 września 2022 r., to ustalić należy, kiedy dowiedzieli się o tym, jaka jest treść tych ekspertyz. Analiza przekazanych przez PINB akt sprawy wykazała, że opracowanie pn.: "Ekspertyza dotycząca posadowienia budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w miejscowości B.", sporządzone w grudniu 2012 r. przez dr hab. inż. A. U. i dr inż. M. G., przedłożone zostało do PINB przez R. J. za pismem z dnia 7 lipca 2014 r. Z kolei opracowanie "Ekspertyza geotechniczna dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M.", sporządzone w grudniu 2021 r. przez geologa mgr inż. G. P., przedłożone zostało do PINB przez R. W. za pismem z dnia 31 grudnia 2021 r. Z treści tego opracowania wynika, że załącznikiem nr 6 jest "Dokumentacja badań podłoża gruntowego dla działki nr [...] w miejscowości B.", a załącznikiem nr [...] jest "Ekspertyza dotycząca posadowienia budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w miejscowości B.". Zatem za pismem z dnia 31 grudnia 2021 r. R. W. przekazał do PINB wszystkie te opracowania, na których treść powołał się we wniosku z dnia 6 września 2022 r. o wznowienie postępowania. Przyjąć należy, że z dniem przekazania R. W. na pewno wiedział już, jaka jest treść tych opracowań. Organ zaznaczył, że zarówno K. W., jak i R. W. dużo wcześniej poznali treść ekspertyzy sporządzonej w 2012 r., ponieważ w piśmie z dnia 20 sierpnia 2021 r., skierowanym do PINB, wskazali: "W szczególności wnosimy o uwzględnienie treści i wniosków zawartych w przedłożonej w dniu 08.07.2014 r. przez R. J. w PINB "Ekspertyzie dotyczącej posadowienia budynku mieszkalnego na terenie dz. [...] w B. sporządzoną w grudniu 2012 roku przez dr. hab. inż. A. U. prof. PK oraz przez dr inż. M. G.." Dodatkowo Organ zwrócił uwagę na treść odwołania skarżących z dnia 11 stycznia 2022 r. (data wpływu do PINB - 17 stycznia 2022 r.) od decyzji PINB nr 248/2021 z dnia 31 grudnia 2021 r., znak: PINB-I-5162.24.21.22. W treści ww. odwołania skarżący wyjaśnili: "Pond to organ stwierdza, że budynek znajduje się na terenie czynnego osuwiska, co również nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, zwłaszcza w wynikach najnowszych badań geologicznych zawartych w "Ekspertyzie geotechnicznej dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M. " wykonanej w grudniu 2021r. przez mgr inż. G. P. posiadającego uprawnienia geologiczne [...], której celem analizy było określenie bezpieczeństwa budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] w miejscowości B.." W dalszej części odwołania skarżący powołali fragmenty ww. ekspertyzy, a jako załączniki do odwołania wymienili zarówno ww. ekspertyzę z 2021 r., jak i "Ekspertyzę dotyczącą posadowienia budynku mieszkalnego na terenie dz. [...] w B. ", sporządzoną w grudniu 2012r. Powyższe świadczy o tym, że wnosząc odwołanie z dnia 11 stycznia 2022 r. skarżący znali treść ekspertyz, z których wywodzą istnienie "nowych okoliczności" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z tym, że odwołanie z dnia 11 stycznia 2022 r. wniesione zostało na kilka miesięcy przed złożeniem przez skarżących wniosku z dnia 6 września 2022 r., to uznać należy, że wniosek ten złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Organ stwierdził, że PINB miał uzasadnione podstawy do tego, aby w zaskarżonym postanowieniu nr 728/2023 z dnia 10 października 2023 r., znak: PINB-I-5162.6.22.8447.22, odmówić wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienioną w zakresie terminu decyzją PINB nr 258/2011 z dnia 29 listopada 2011 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, na wniosek skarżących. Słusznie PINB stwierdził, że nie został zachowany termin do złożenia wniosku określony w art. 148 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dotyczącej tego, w jakim dniu wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W zażaleniu z dnia 19 października 2023 r. skarżący, wskazali, że w dniu 16 sierpnia 2022 r. ich pełnomocnik uzyskał od MWINB w trybie dostępu do informacji publicznej skany materiałów związanych z przedmiotową sprawą, a więc zachowany został miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, liczony od dnia 16 sierpnia 2022 r. Dalej w zażaleniu wyjaśniono: "To właśnie od pełnomocnika, który zbadał materiały i dokumenty w sprawie (nieznane Skarżącym, którzy dopiero stali się Stronami), Skarżący uzyskali realną wiedzę o podstawach do wznowienia tepowania i polecili niezwłoczne sporządzenie wniosku." Odnosząc się do powyższego Organ stwierdza, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia przez skarżących podania z dnia 6 września 2022 r. o wznowienie postępowania powinien być liczony od dnia 16 sierpnia 2022 r. Organ zaznaczył, że z urzędu jest mu wiadomym, że w dniu 16 sierpnia 2022 r. informacja publiczna dotycząca m.in. decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, udzielona została radcy prawnemu Ł. P., a nie adwokatowi M. B.. Abstrahując od powyższego wskazano, że z art. 148 § 1 k.p.a. wprost wynika, iż termin jednego miesiąca liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. W sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienioną w zakresie terminu decyzją PINB nr 258/2011 z dnia 29 listopada 2011 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, stronami postępowania są K. W. i R. W. i to ich wiedza ma rozstrzygające znaczenie przy badaniu terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Adwokat M. B. nie jest stroną tego postępowania, a jedynie działa w tym postępowaniu w imieniu stron jako umocowany pełnomocnik. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie daje uzasadnione podstawy aby twierdzić, że skarżący dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dużo wcześniej niż jeden miesiąc przed złożeniem wniosku z dnia 6 września 2022 r. Dlatego przy badaniu zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie może zostać uwzględniona okoliczność podana w zażaleniu z dnia 19 października 2023 r., że skarżący dopiero od pełnomocnika dowiedzieli się o podstawach do wznowienia postępowania. Z tego samego powodu nie można również uwzględnić innej okoliczności wskazanej w zażaleniu z dnia 19 października 2023 r., a mianowicie że dopiero z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wynika, iż istnieją argumenty przemawiające za wznowieniem postępowania. Wyjaśnić należy, że za pismem z dnia 20 stycznia 2023 r. skarżący, przedłożyli do PINB kopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt: II SA/Kr 1095/22, o oddaleniu skargi na decyzję MWINB nr 266/2022 z dnia 5 lipca 2022 r., znak:
WOP.7721.2.2022.AWYG. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził: "Uchybienia, na które wskazują skarżący nie są jedynie niekwalifikowanymi wadami, lecz mają charakter poważnych zarzutów pod adresem decyzji ostatecznej, które powinny być oceniane przez pryzmat przesłanek stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania." Świadomość prawna, która powstała u skarżących po zapoznaniu się z uzasadnieniem ww. wyroku, pozostaje bez wpływu na sposób liczenia terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Termin ten zaczyna swój bieg w momencie, gdy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, a nie w momencie, gdy strona dowiedziała się, że dana okoliczność może być podstawą do wznowienia.
W zażaleniu z dnia 19 października 2023 r. skarżący, wskazali również, że w przedmiotowej sprawie organ powinien wszcząć postępowanie wznowieniowe z urzędu biorąc pod uwagę ogólne zasady i postępowania administracyjnego. Odnosząc się do powyższego tut. Organ wyjaśnia, że wznowienie przez organ postępowania z urzędu jest jego prawem.
W żadnym wypadku, zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa. Organ podzielił tak wyrażony pogląd i stwierdził, że nie może być skuteczny zarzut braku wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu,
zawarty w zażaleniu na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
W zażaleniu z dnia 19 października 2023 r. skarżący, wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji PINB nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10. Organem właściwym do rozstrzygnięcia kwestii wstrzymania wykonania decyzji jest organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania, czyli organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Organem, który wydał decyzję nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, objętą wnioskiem o wznowienie postępowania, jest PINB. Zatem do tego organu należy rozstrzyganie w kwestii wstrzymania wykonania ww. decyzji. W zaskarżonym postanowieniu nr 728/2023 z dnia 10 października 2023 r., znak: PINB-I-5162.6.22.8447.22, PINB słusznie uznał, że nie ma podstaw do wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 152 k.p.a. w przypadku, gdy nie doszło do wznowienia postępowania.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie wpłynęła skarga skarżących K. W. i R. W.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili oni naruszenie:
1) art. 153 p.p.s.a. - poprzez brak zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1095/22), mimo że wyrok ten wydany został w tej samej sprawie administracyjnej (rozumianej właściwie, tzn. szeroko) oraz obejmował również ocenę działalności Organu I oraz Organu II instancji;
2) art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") - poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżący uchybili terminowi na złożenie wniosku o wznowienie postępowania;
3) art. 149 k.p.a. - poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia, mimo że nie było podstaw faktycznych i podstaw prawnych do wydania takiego rozstrzygnięcia;
4) art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 147 zd. 1 k.p.a. - poprzez brak wznowienia postępowania (chociażby z urzędu), mimo że w sposób oczywisty zaistniały przesłanki do wznowienia tegoż postępowania;
5) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy i naruszenia zasady prawdy materialnej oraz jej gwarancji, a w szczególności: brak podjęcia przez Organ najdalej idącej inicjatywy i wnikliwości w badaniu stanu faktycznego (zwłaszcza, w zakresie zachowania przez skarżących terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania);
6) art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic swobodniej oceny dowodów, polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez pełnej i merytorycznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału, a także dowolną analizę okoliczności istotnych dla sprawy (zwłaszcza, w zakresie zachowania przez skarżących terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania);
7) art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej;
8) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. - chaotyczne, a także niewyczerpujące i niejasne uzasadnienie skarżonego postanowienia oraz nieprzekonywające uznanie, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego z dnia 10 października 2023 r. i zasądzenie od Organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.
Skarżący podnieśli, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 1 lipca 2024 (znak: DOR.7102.93.2024.MSZ) wskazał, że w przedmiotowej sprawie Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności oraz podjęcie środków zapobiegających bezczynności w przyszłości. Również taka okoliczność obrazuje sposób prowadzenia postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia przez Organ II instancji, który był i jest daleki od wartości wynikających z zasad ogólnych prawa oraz postępowania administracyjnego, jak również ich gwarancji proceduralnych, a także materialnoprawnych.
Skarżący oświadczyli, że uzyskali wiedzę o podstawach wznowieniowych jeszcze później (niż ich pełnomocnicy), a więc termin do wznowienia postępowania na wniosek został tym bardziej zachowany. Skarżący nie dowiedzieli się z zaskarżonego postanowienia - jaki to konkretnie materiał dowodowy Organ ma na myśli, jak również w jakim terminie (zdaniem Organu) skarżący dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.
Zgodnie z wnioskiem o wznowienie postępowania - w dniu 16 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżących uzyskał w trybie dostępu do informacji publicznej (od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie) skany materiałów, związanych z przedmiotową sprawą (decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie nr 228/2010 z dnia 28 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10; protokołów oględzin nieruchomości; protokołu rozprawy administracyjnej) z których wynika, iż zaistniały przesłanki wznowienia postępowania (na pewno wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane Organowi, który wydał decyzję, a być może również - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe). W związku z powyższym zdaniem skarżących zachowany został miesięczny termin na wniesienie przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania (który rozpoczął bieg w dniu 16 sierpnia 2022 r.), ze znacznym zapasem. Z ostrożności procesowej stwierdzono, że jeżeli Organ uzna, że nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania na wniosek, na podstawie art. 147 k.p.a. wnosi się o wznowienie postępowania z urzędu, zgodnie z zasadą legalizmu, zasadą praworządności, a także zasadą zaufania do organów administracji publicznej.
W ocenie skarżących powyższe potwierdza jednoznacznie, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Organy dokonały niewłaściwej (zdecydowanie rozszerzającej) kwalifikacji oraz interpretacji regulacji terminu do złożenia przedmiotowego wniosku i uznał, że termin ten należy liczyć od dnia w którym skarżący mogli dowiedzieć się o podstawie wznowienia postępowania, a nie wtedy gdy rzeczywiście dowiedzieli się o takich podstawach. Co więcej, wniosek o wznowienie postępowania został złożony tak wcześnie z ostrożności procesowej.
Zupełnie niezrozumiałe są wywody Organów dotyczące relacji pomiędzy wiedzą pełnomocnika i wiedzą Skarżących (choć, Organ z uporem pomija, że wiedza ta zaistniała w tym samym czasie lub nawet pełnomocnik wcześniej uzyskał informacje o podstawach wznowienia postępowania). Organ nie dostrzega, że nie ma jakiegokolwiek znaczenia skąd skarżący dowiedzieli się o podstawie wznowienia postępowania (stąd, wywody Organu dotyczące zależności pomiędzy regulacjami dotyczącymi dostępu do informacji publicznej oraz regulacjami k.p.a., są chybione). To właśnie od pełnomocnika, który uzyskał oraz zbadał materiały i dokumenty w sprawie (nieznane skarżącym, którzy dopiero po czasie stali się stronami), skarżący uzyskali realną wiedzę o podstawach do wznowienia postępowania i polecili niezwłoczne sporządzenie wniosku. Nie polega na prawdzie (jest bezpodstawne, jaskrawię niezgodne z rzeczywistością) stwierdzenie Organów, że skarżący dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia wcześniej - np. w dniu 5 sierpnia 2021 r. Organ l instancji przyjął ten termin zupełnie dowolnie, bez uzasadnienia, a Organ II instancji nawet tego stanowiska nie podzielił, posiłkując się ogólnikowymi stwierdzeniami (wyłącznie teoretycznie Skarżący mogli dowiedzieć się o tych podstawach już w dniu dopuszczenia do postępowania, lecz znaczenie prawne ma moment faktycznego uzyskania informacji o spełnieniu przesłanek wznowienia). Nie można z formalnego dostępu do akt sprawy wywodzić uchybienia (upływu) terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania (zgodnie z prawem znaczenie ma realny moment dowiedzenia się o konkretnych okolicznościach). Co więcej, Organ I instancji jest zupełnie niekonsekwentny w swoich osądach, ponieważ z jednej strony twierdzi, że termin na złożenie wniosku o wznowienie upłynął w sierpniu/września 2021 r., a następnie stwierdza, że termin ten należy odnosić nawet do poprzedników prawnych skarżących (w ogóle nie analizując, kiedy ewentualnie Ci poprzednicy mogli rzekomo uzyskać wiedzę o podstawach wznowienia). Organ II instancji z kolei zaniechał kontroli tego poglądu Organu II instancji, mimo zarzutów w zażaleniu.
Dodatkowo, jak już sygnalizowano - Organy stwierdzają, że nie przedstawiono wyroku potwierdzającego wydanie kwestionowanej decyzji na podstawie fałszywych dowodów, pomijając, że zgodnie z przepisami k.p.a. i orzecznictwem takie orzeczenie nie jest wymagane, gdy z okoliczności sprawy ta podstawa wznowienia może być dostrzeżona prima facie (a tak jest w tym przypadku, wystarczy zapoznać się chociażby z załączonym do akt sprawy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie).
Zdaniem skarżących - nie ma wątpliwości, że zachowali oni termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania - ze znacznym zapasem, a termin ten mógł być liczony nawet od dnia doręczenia im załączonego do akt sprawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w którym Sąd ten potwierdził następczo argumentację skarżących przemawiającą za wznowieniem postępowania. Zatem, wyłącznie z daleko idącej ostrożności procesowej, skarżący wskazują, że w przedmiotowym przypadku (wbrew bezpodstawnym i nieprzekonywającym wywodom zamieszczonym w ostatnim fragmentach postanowienia), Organ powinien wszcząć postępowanie wznowieniowe z urzędu.
Skarżący podnieśli, że w świetle załączonego do akt sprawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (akcentującego wystąpienie przesłanek do wznowienia postępowania), zaskarżone postanowienie nie może się ostać w obrocie prawnym. Nie do przyjęcia jest sytuacja w której Organy całkowicie bagatelizują wspomniany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który rozpatrując skargę na decyzję w przedmiocie uchylenia lub zmiany decyzji ostateczniej sygnalizuje również wystąpienie podstaw obligujących do wznowienia postępowania. Taka postawa Organów narusza art. 153 p.p.s.a., jeżeli weźmie się pod uwagę wykładnię tego przepisu oraz szerokie rozumienie sprawy administracyjnej prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W ocenie skarżących Organy naruszyły:
1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy i naruszenia zasady prawdy materialnej oraz jej gwarancji, a w szczególności: brak podjęcia przez Organ najdalej idącej inicjatywy i wnikliwości w badaniu stanu faktycznego (zwłaszcza, w zakresie zachowania przez skarżących terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania);
2) art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic swobodniej oceny dowodów, polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez pełnej i merytorycznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału, a także dowolną analizę okoliczności istotnych dla sprawy (zwłaszcza, w zakresie zachowania przez skarżących terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania);
3) art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej;
4) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. - chaotyczne, a także niewyczerpujące i niejasne uzasadnienie skarżonego postanowienia oraz nieprzekonywające uznanie, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ - Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje :
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie postępowania wznowieniowego, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej, wydanej w zwykłym trybie postępowania administracyjnego. Celem wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenia, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Podstawy wznowienia postępowania zostały w sposób enumeratywny wyliczone w art. 145 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a. Dz. U. 2024.572).
Postępowanie wznowieniowe jest wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.) i jest postępowaniem nadzwyczajnym umożliwiającym ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją (art. 145 - 152 k.p.a.). Postępowanie w sprawie wznowienia jest dwuetapowe.
W pierwszej kolejności organ bada ziszczenie przyczyn formalnych zastosowania tego trybu nadzwyczajnego (termin, czy wskazano wymienione w art. 145 k.p.a. podstawy wznowienia postępowania.). W drugim etapie po wznowieniu postępowania następuje badanie przyczyn, od których zależy wzruszenie decyzji ostatecznej oraz możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy.
Wnosząc o wznowienie postępowania skarżący, w piśmie z dnia 6 września 2022r. wprost powołali dwie podstawy wznowienia postępowania, wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.
Wskazać należy, że strona może żądać wznowienia postępowania w szczególności w przypadku, gdy: - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.); - wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). W takim przypadku wniosek o wznowienie postępowania należy złożyć z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Przywołany przepis wskazuje, że wniosek należy złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Warto zaznaczyć, że samo złożenie wniosku o wznowienie nie prowadzi do wszczęcia postępowania. Zanim dojdzie do wznowienia postępowania w konkretnej sprawie muszą zostać zweryfikowane przesłanki jego dopuszczalności – przesłanki rozumiane jako warunki, od których zależy samo uruchomienie odnośnego trybu nadzwyczajnego. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać następujące kwestie: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim wskazane przyczyny wznowienia określone w art. 145-145b k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do jego złożenia (art. 148 k.p.a.). W przypadku niespełnienia któregokolwiek z ww. wymogów właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.).
W sytuacji gdy w sposób oczywisty brak jest związku przyczynowego między wskazaną podstawą wznowienia a treścią decyzji ostatecznej kończącej postępowanie, jak również gdy istnieją przeszkody do wznowienia, które są łatwo dostrzegalne, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskiwania dodatkowych wyjaśnień właściwym rozstrzygnięciem zakończenia sprawy jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 lipca 2023 r., II SA/Lu 476/23).
Odnosząc się do powołanych przez skarżących podstaw wznowienia rozpocząć należy od pierwszej - art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. – dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z tego artykułu muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód; 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu (chyba, że zajdą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 lub 3 k.p.a. tzn. można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste lub wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkody dla interesu społecznego, a także wówczas gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa); 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 marca 2024 r., III SA/Gl 1108/23).
Odnośnie tej przesłanki, Sąd podziela stanowisko organów, że skarżący nie wskazali które dowody w ich ocenie okazały się fałszywe oraz czy zostało to stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, w związku z powyższym, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z kolei odnosząc się do drugiej wskazanej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wedle której podstawą wznowienia postępowania może być wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję wskazać trzeba, że ta podstawa wznowienia zachodzi jedynie wówczas, gdy zaistnieją łącznie wszystkie przesłanki, wymienione w tym przepisie. Po pierwsze, ujawnione muszą zostać nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które są istotne dla sprawy. Po drugie, musiały one istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne. Po trzecie zaś, dowody te bądź okoliczności nie mogły być znane organowi administracji publicznej, wydającemu decyzję.
W punkcie trzecim uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania z dnia 6 września 2022 r. skarżący wskazali na okoliczności, które ich zdaniem świadczą o zaistnieniu przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżący powołali się na treść opracowania pn.: "Ekspertyza dotycząca posadowienia budynku mieszkalnego na terenie dziatki nr [...] w miejscowości B.", sporządzonego w grudniu 2012 r. przez dr hab. inż. A. U. i dr inż. M. G., powołali się również na treść opracowania pn.: "Ekspertyza geotechniczna dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M.", sporządzonego w grudniu 2021 r. przez geologa mgr inż. G. P. oraz na treść opracowania pn.: "Dokumentacja badań podłoża gruntowego", sporządzonego w grudniu 2012 r. przez mgr inż. P. T..
We wniosku z dnia 6 września 2022 r. skarżący stwierdzili, że wszystkie wspomniane ekspertyzy potwierdzają fakty, które zostały przez nich wymienione. W ich ocenie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane Organowi, który wydał decyzję. Okoliczności te wynikają z załączonych ekspertyz.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mają istnieć w dniu wydania decyzji. Wszystkie opracowania wskazane przez skarżących we wniosku sporządzone zostały już po wydaniu przez PINB decyzji nr 228/2010 z dnia 18 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10, zmienionej w zakresie terminu decyzją PINB nr 258/2011 z dnia 29 listopada 2011 r., znak: PINB-7356/71/6627/5/10. Skoro ekspertyzy te nie istniały w dniu wydania decyzji nie mogły przez PINB zostać uwzględnione. Z tego samego powodu ekspertyzy te nie mogą zostać uznane za nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Po drugie ustalenie, kiedy skarżący dowiedzieli się o tych okolicznościach ma znaczenie dla stwierdzenia, czy wniosek o wznowienie postępowania wniesiony został z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a.
Sąd podziela ustalenia organów, ze analiza akt sprawy ([...], [...]) wykazała, że opracowanie pn.: "Ekspertyza dotycząca posadowienia budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w miejscowości B.", sporządzone w grudniu 2012 r. przez dr hab. inż. A. U. i dr inż. M. G., przedłożone zostało do PINB przez R. J. za pismem z dnia 7 lipca 2014 r. Z kolei opracowanie "Ekspertyza geotechniczna dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina M.", sporządzone w grudniu 2021 r. przez geologa mgr inż. G. P., przedłożone zostało do PINB przez R. W. za pismem z dnia 31 grudnia 2021 r. Z treści tego opracowania wynika, że załącznikiem nr 6 jest "Dokumentacja badań podłoża gruntowego dla działki nr [...] w miejscowości B.", a załącznikiem nr 7 jest "Ekspertyza dotycząca posadowienia budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w miejscowości B.". Zatem za pismem z dnia 31 grudnia 2021 r. R. W. przekazał do PINB wszystkie te opracowania, na których treść powołał się we wniosku z dnia 6 września 2022 r. o wznowienie postępowania.
Z całą pewnością należy przyjąć, że z co najmniej z dniem przekazania R. W. na pewno wiedział, jaka jest treść tych opracowań.
Organ wskazał, że zarówno K. W., jak i R. W. dużo wcześniej poznali treść ekspertyzy sporządzonej w 2012 r., ponieważ w piśmie z dnia 20 sierpnia 2021 r., skierowanym do PINB, wskazali: "W szczególności wnosimy o uwzględnienie treści i wniosków zawartych w przedłożonej w dniu 08.07.2014 r. przez R. J. w PINB "Ekspertyzie dotyczącej posadowienia budynku mieszkalnego na terenie dz. [...] w B. , sporządzoną w grudniu 2012 roku przez dr. hab. inż. A. U. prof. PK oraz przez dr inż. M. G.." Dodatkowo Organ zwrócił uwagę na treść odwołania skarżących z dnia 11 stycznia 2022 r. (data wpływu do PINB - 17 stycznia 2022 r.) od decyzji PINB nr 248/2021 z dnia 31 grudnia 2021 r., znak: PINB-I-5162.24.21.22., gdzie wprost wniesiono o szczegółowe rozpatrzenie dowodów w postaci ekspertyz, zgromadzonych w aktach.
W ocenie Sądu słusznie przyjął organ, że powyższe świadczy o tym, że wnosząc odwołanie z dnia 11 stycznia 2022 r. skarżący znali treść ekspertyz, z których wywodzą istnienie "nowych okoliczności" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z tym, że odwołanie z dnia 11 stycznia 2022 r. wniesione zostało na kilka miesięcy przed złożeniem przez skarżących wniosku z dnia 6 września 2022 r., to uznać należy, że wniosek ten złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a.
Mając powyższe rozważania na uwadze, zdaniem Sądu stwierdzić należy, że materiał dowodowy sprawy potwierdza prawidłowość wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Przywołane przez stronę argumenty i przedstawione dowody w sposób oczywisty nie spełniają bowiem przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., ponadto w sprawie nie został zachowany termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania z art. 148 § 1 k.p.a. W przekonaniu Sądu organy rozpatrujące sprawę z wniosku skarżących słusznie uznały, że istnieją podstawy do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło