II SA/Kr 1208/16
WyrokWSA w Krakowie2017-06-19
Skład orzekający: Mirosław Bator, Paweł Darmoń, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r., na której zrealizowano cel wywłaszczenia, podlega zwrotowi na podstawie art. 137 ust. 1 u.g.n., jeśli część nieruchomości pozostała niezabudowana?Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na której cel wywłaszczenia został zrealizowany, nie podlega zwrotowi na podstawie art. 137 ust. 1 u.g.n., nawet jeśli część nieruchomości pozostała niezabudowana. Prawo do zwrotu wygasa z chwilą realizacji celu wywłaszczenia, a przepisy ustawy z 1997 r. nie mogą działać wstecz w sposób naruszający konstytucyjną zasadę lex retro non agit.Stan faktyczny
Z.G. wniosła o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Starosta K. odmówił zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia (budowa Biura Budowy Zaplecza) został zrealizowany. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami i k.p.a., wskazując, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całej nieruchomości, a gmina czerpie zyski z jej dzierżawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi R.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 2 września 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.
Z.G. we wniosku z 20 sierpnia 2013r., zmodyfikowanym w piśmie z 6 września 2013r. zażądała zwrotu wywłaszczonej nieruchomości obejmującej część działki [...] obr. [...], w granicach wywłaszczonej parceli [...] o pow. 140 m2.
Decyzją z 14 marca 2016 r. (znak [...] ) Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] , obr. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli [...] b. gm. kat. P. na rzecz Z.G. . W podstawie materialnoprawnej rozstrzygnięcia powołano przepis art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.)
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia w postaci budowy Biura Budowy Zaplecza [...] Zjednoczenia Budownictwa trzy lata po wywłaszczeniu (nabyciu) przedmiotowej nieruchomości.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła Z.G. reprezentowana przez R.G. , zarzucając jej:
naruszenie art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, iż na całości przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia, a w konsekwencji nie zachodzi przesłanka zbędności skutkująca obowiązkiem zwrotu nieruchomości w 2016 r.;
naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i niedostatecznie wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego rozpatrzenia sprawy.
Zdaniem odwołującej się, celem wywłaszczenia była budowa Biura Zaplecza KZB w K . Natomiast powstały w 1970r. na terenie przedmiotowej nieruchomości budynek stołówki nie może odpowiadać realizacji celu wywłaszczenia jakim było powstanie "zaplecza budowy". Gmina K. czerpie zysk z dzierżawy przedmiotowej nieruchomości przez restaurację "[...] " uzyskując z tego tytuły korzyści w postaci czynszu dzierżawczego. Postępowanie powinno być uzupełnione o umowy zawierane pomiędzy Gminą, a wydzierżawiającym lokal "[...] ", dla ustalenia pozyskanych przez Gminę korzyści i pożytków z bezprawnego władania przedmiotową nieruchomością.
Wojewoda [...] w decyzji dnia 2 września 2016r., nr [...] , działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) oraz art. 138 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego, ww. rozstrzygnięcie Starosty K. zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych.
Ustalając stan faktyczny sprawy wskazano, że aktem notarialnym z dnia 21 listopada 1967 r. Rep. A [...] A.C. (poprzednik prawny wnioskodawczyni) zbyła parcelę [...] b. gm. kat. P. , z przeznaczeniem pod budowę Biura Budowy Zaplecza [...] Zjednoczenia Budownictwa w K. , zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...], wydaną 5 lipca 1966 r. przez Prezydium Rady Narodowej m. K. Dział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury pod sygnaturą [...] . Ww. akt notarialny został zawarty na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Parcela [...] b. gm. kat. P. wraz z innymi parcelami utworzyła działkę nr [...], położoną w obr. [...] m. K . Następnie działka nr [...] podzieliła się m. in. na działkę nr [...] , położoną w obr. [...] ewid. P. m. K.
Podczas oględzin przeprowadzonych 27 listopada 2015r. stwierdzono, iż na części działki nr [...] (w granicach b. parceli [...] ) stoi budynek, w którym znajduje się restauracja "[...] ". Na pozostałej części nieruchomości zlokalizowana jest droga wykonana z betonu, częściowo zniszczonego, oraz chodnik przylegający do budynku restauracji (w chodniku znajduje się studzienka telekomunikacyjna, a na drodze studzienka kanalizacyjna; chodnik stanowi dojście do zaplecza restauracji). Droga stanowi połączenie ul. [...] z ul. [...] oraz dojazd do zaplecza restauracji. Część działki w granicach wywłaszczonej parceli zajęta jest pod budynek restauracji tj. ściana pomocna oraz schody do zaplecza. Budynek jest parterowy, podpiwniczony i zgodnie ze stwierdzeniem pełnomocnika wnioskodawczyni, jest budynkiem stołówki po hotelach robotniczych.
Ponadto do akt sprawy pozyskano z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej zdjęcia lotnicze, przedstawiające przedmiotową nieruchomość w roku 1959 (8 lat przed wywłaszczeniem), w roku 1970 (3 lata po wywłaszczeniu), w roku 1975 (8 lat po wywłaszczeniu) oraz w roku 1982 (15 lat po wywłaszczeniu).
Fotografia z roku 1959 przedstawia teren zajęty pod uprawy rolne, znajdujący się pomiędzy budynkami gospodarczymi. Z fotografii wykonanej w 1970 r. wynika, iż na przedmiotowym terenie znajdują się 1 budynek mniejszy oraz 3 bloki mieszkalne. Jak wynika z zdjęć wykonanych w 1975 r. i 1982 r. sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości nie uległ zmianie.
Dalej wskazano, że z pisma Zarządu Budynków Komunalnych w K. z dnia 8 grudnia 2015 r., nr [...] , dotyczącego nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] , z będących w posiadaniu KZB w K. dokumentów wynika, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła budynek stołówki wykorzystywanej przez PBOUP "[...] " wspólnie z budynkami przy ul. [...] które pełniły funkcje hotelowe. Do ww. pisma dołączono kopie następujących dokumentów:
- decyzję Wojewody K. z dnia 25 maja 1993r. o przekazaniu na własność gminy K. mienia ogólnonarodowego w skład, którego wchodzi nieruchomość zabudowana budynkami hotelowymi, położona w K. przy ul. [...] , oznaczona jako działka nr [...] , położonej w obr. [...] , b. dz. adm. P. , która odpowiada m. in. parceli l. kat. [...] , b. gm. kat. P ,
- protokół zdawczo-odbiorczy środka trwałego PT nr [...] z dnia 9 lipca 1993 r., z którego treści wynika, że na podstawie decyzji b. Urzędu Rejonowego w K. z dnia 8 czerwca 1993 r., przekazano na rzecz Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej w K. budynek stołówki z kotłownią przy ul. [...] w K . Jak wynika z ww. protokołu, budynek stołówki został wybudowany w 1970 r.,
Pismo Urzędu Miasta K. Wydział Lokali i Budownictwa z dnia 18 czerwca 1993r. informujące, iż Wojewoda K. decyzji z dnia 25 maja 1993 r. przekazał na rzecz Gminy K . nieruchomość zabudowaną budynkami hotelowymi oraz budynkiem stołówki przy ul. [...] w K ,
protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 9 lipca 1993 r. w sprawie przejęcia - przekazania z dniem 9 lipca 1993r. budynków położonych przy ul. [...] Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej [...] w K. w tym m. in. budynku stołówki.
Z kolei Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. w piśmie z dnia 3 stycznia 2014 r. wskazał, że ww. działka nr [...] zajęta jest pod pas drogowy drogi publicznej - ul. [...] . Natomiast pismem z dnia 11 września 2015 r. na załączonej mapie ww. jednostka wskazała, że granice pasa drogowego ww. ulicy, z którego wynika, iż przedmiotowa nieruchomości nie znajduje się w pasie drogowym.
Następnie wskazano na zawiadomienie Państwowego Biura Notarialnego Sekcja Ksiąg Wieczystych z dnia 5 grudnia 1967 r. Dz. Kw. [...] , z którego wynika, że wywłaszczona parcela [...] została dopisana do księgi wieczystej nr [...] , która to księga obejmuje już nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa - Biura Budowy Zaplecza [...] Zjednoczenia Budownictwa.
Natomiast jak wynika z treści decyzji Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 18 września 1992 r., w sprawie nabycia przez Przedsiębiorstwo Budowy Obiektów Użyteczności Publicznej " [...] ", prawo zarządu nabywanych działek ustanowione jest na rzecz [...] Zjednoczenia Budownictwa w K. Biuro Budowy Zaplecza.
Powołując się z kolei na pismo Urzędu Miasta K. Wydział Skarbu Państwa z dnia 27 lutego 2014 r., wskazano, że ww. działka nr [...] stanowi przedmiot umowy najmu zawartej z Z.G. i T.G. oraz obciążona jest służebnością przesyłu na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej S.A. w K.
Jak wynika z materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie, na działce nr [...] , znajdują się elementy infrastruktury miejskich sieci oraz urządzenia (w postaci elektroenergetycznej sieci niskiego napięcia, przyłącza gazu niskiego ciśnienia dn 50 PE, fragmentu gazociągu niskiego ciśnienia 90 PE, czynnej infrastruktury technicznej w postaci kanalizacji teletechnicznej i linii napowietrznej, sieci wodnokanalizacyjnej, a także infrastruktury ciepłowniczej stanowiącej majątek [...] S A. w K ).
Zdaniem Wojewody [...] , powstały na przedmiotowej nieruchomości budynek stołówki zakładowej wraz z niezbędną infrastrukturą, należy uznać za mieszczący się w celu wywłaszczenia budowy Zaplecza Budowy, gdyż był to budynek socjalny, służący pracującym na budowie pracownikom.
Rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie, Wojewoda [...] stwierdził, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest sprawa zwrotu ww. nieruchomości w trybie art. 136 i nast. u.g.n.
Organ II instancji przytoczył brzmienie przepisów art. 136 ust. 3 zd. 1 u.g.n. i art. 137 ust. 1 u.g.n., a następnie podniósł, że skutkiem wydanego przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 13 marca 2014 r., sygn.: P 38/11, jest to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. 1 pkt 2).
Wobec powyższego, zdaniem Wojewody [...] , zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż na zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako część działki nr [...] (w granicach b. parceli l. kat. [...] , b. gm. kat. P. ), cel wywłaszczenia w postaci planowanego Biura Budowy Zaplecza [...] Zjednoczenia Budownictwa w K. został zrealizowany.
W ocenie organu odwoławczego, zarzut podnoszony przez stronę odwołującą w odwołaniu, iż "ze względu na zajmowaną zazwyczaj przez zaplecze budowy powierzchnię, zbędne byłoby wywłaszczanie działki opow. 0,1308 ha, wystarczające było co najwyżej 30 m. kw", należy uznać za niezasługujący na uwzględnienie. Wojewoda [...] zwrócił uwagę na fakt, iż podana przez stronę powierzchnia 0,1308 ha odnosi się do całości ww. działki nr [...], podczas gdy przedmiotem niniejszego postępowania zwrotowego jest tylko część tej nieruchomości o pow. 0,0140 ha (odpowiadająca wywłaszczonej parceli [...] , b. gm. kat. P ) - zgodnie ze sprecyzowanym przez Z.G. w dniu 4 września 2013 r. wnioskiem o zwrot (pismo to znajduje się w aktach sprawy). W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, nie można uznać aby pow. 0,0140 ha była za duża na cel wywłaszczenia - zaplecze planowanej budowy.
Odnosząc się do zarzutu odwołującej, iż Gmina K. wydzierżawią przedmiotową nieruchomość restauracji "[...] " i uzyskuje z tego tytułu korzyści w postaci czynszu dzierżawczego, i w związku z tym żądania przez wnioskodawczynię odszkodowania z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia Gminy, organ II instancji wskazał, że kwestia ta nie może być - zgodnie z obowiązującym prawem i orzecznictwem sądów administracyjnych - przedmiotem postępowania zwrotowego i dlatego ww. zarzut należy uznać za bezprzedmiotowy (bezpodstawny).
Zaskarżając ww. decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Z.G. reprezentowana przez R.G. wskazała w swojej skardze, że zależy jej na zwrocie niezbudowanej części nieruchomości przylegającej do stanowiącej jej własność działki nr [...] obr. [...].
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
W toku postępowania sądowego skarżąca zmarła, wobec czego Sąd zawiesił postępowanie, a następnie podjął z udziałem jej następcy prawnego R.G. (postanowienie z 25 listopada 2016r., k. [...] )
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
W istocie spór w niniejszej sprawie sprowadza się wyłącznie do ustalenia czy zgodnie z żądaniem skarżącego, część przedmiotowej działki (w niezabudowanym fragmencie) można uznać za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rezultacie zwrócić ją skarżącemu.
Zgodnie z przepisem art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm.) nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Nie budzą wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ustalenia dotyczące określenia nieruchomości, będącej przedmiotem wniosku o zwrot, określenia osoby uprawnionej do wystąpienia z takim wnioskiem, a także ustalenie, że wywłaszczenie nastąpiło na mocy aktu notarialnego z dnia 21 listopada 1967 r. Rep. [...] zawartego na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania, na mocy którego A.C. zbyła parcelę [...] b. gm. kat. P. , z przeznaczeniem pod budowę Biura Budowy Zaplecza [...] Zjednoczenia Budownictwa w K.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ II Instancji ustalił, że na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości (stanowiącej część działki nr [...] poł w obr. [...] . ewid. [...] K. , w granicach wywłaszczonej parceli [...] b. gm. kat. P. o pow. 140 m 2) w 1970 r. został wybudowany budynek stołówki wraz z infrastrukturą (droga, chodnik) wchodzący w skład kompleksu ówczesnego Biura Budowy Zaplecza [...] Zjednoczenia Budownictwa w K . Poprzez postawienie na wywłaszczonej nieruchomości budynku socjalnego (stołówka), służącego pracującym na budowie pracownikom, cel wywłaszczenia, polegający na budowie Zaplecza Budowy, w ocenie Sądu, został zrealizowany w terminach, o których mowa w art. 137 u.g.n.
Stan faktyczny ustalony przez organy nie jest zresztą przez stronę skarżącą kwestionowany. Z uwagi na to, że skarżący swoim żądaniem objął część wywłaszczonej nieruchomości, która pozostaje niezbudowana, czyli z wyłączeniem fragmentu zajętego przez restauracje (znajdująca się w budynku dawnej stołówki) oraz chodnik prowadzący do zaplecza, rozważenia wymagało, czy w realiach przedmiotowej sprawy możliwy jest taki zwrot, w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w pełni podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 25 maja 2016 r. I OSK 1966/14, zgodnie z którym art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. znajduje zastosowanie jedynie do takich stanów faktycznych, w których nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Skoro nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która nie określała terminów na zrealizowanie celu wywłaszczenia i jeżeli zrealizowano cel wywłaszczenia, to nie można twierdzić, że po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i określeniu w art. 137 ust. 1 szczegółowych przesłanek zbędności, nieruchomość, która została wykorzystana zgodnie z tym celem, automatycznie podlega rygorom zawartym w tym przepisie. W sytuacji wykorzystania nieruchomości na cel wywłaszczenia, wygasa prawo byłego właściciela lub jego następców prawnych do jej zwrotu, a regulacja zawarta w art. 137 ust. 1 u.g.n. sytuacji tej nie zmienia. Odmienna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady lex retro non agit, która jest jedną z podstawowych zasad państwa prawa.
Podsumowując wskazać należy, że w sytuacji, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i doszło do realizacji celu wywłaszczenia, to przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. nie może mieć zastosowania.
Skoro zatem ww. nieruchomość została nabyta na cele związane z budową zaplecza dot. budownictwa i cele te zostały zrealizowane, brak było podstaw do przyjęcia istnienia przesłanek z art. 137 i art. 136 u.g.n. do zwrotu części ww. nieruchomości.
Powyższe stanowisko potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. P 38/11 (Dz. U. poz. 376), zgodnie z którym: art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., w zakresie w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Z akt sprawy wynika, ze wniosek o zwrot złożono w dniu 21 sierpnia 2013r.
Zatem bez znaczenia, w ocenie Sądu, jest to, że część ww. nieruchomości pozostaje dziś niezabudowana w sytuacji, gdy cel, na jaki ją wywłaszczono, został zrealizowany w przeszłości, a organ prowadzący postępowanie nie stwierdził zaistnienia przesłanek zbędności. Konsekwencją ustalenia, że na wywłaszczonej nieruchomości doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia powinna być odmowa zwrotu nieruchomości. Nie jest bowiem dopuszczalne dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości czy jej części - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie przy jednoczesnym ustaleniu, że zrealizowano na niej cel wywłaszczenia. Bez znaczenia w takiej sytuacji pozostaje również okoliczność, że po zrealizowaniu celu wywłaszczenia nieruchomość nie została do dziś zagospodarowana (zabudowana), albo nawet została zagospodarowana przez aktualnego właściciela w inny sposób (tak: NSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. I OSK 610/15).
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zawiera opis ustalonego w sprawie stanu faktycznego, analizę zebranych dowodów pod kątem przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób pełny i dało podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego skarga jako nieusprawiedliwiona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło