II SA/Kr 1220/11

WyrokWSA w Krakowie2011-12-19

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Krystyna Daniel, Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie dotyczące naruszenia stosunków wodnych, uwzględniając opinię biegłego i zarzuty stron, a także czy uzasadnienie decyzji było wystarczające?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało w sposób należyty istoty sprawy i nie odniosło się do wszystkich zarzutów odwołania, w szczególności dotyczących rozbieżności między opiniami biegłych oraz nie wyjaśniło wszystkich spornych okoliczności związanych ze zmianą stosunków wodnych. Uzasadnienie decyzji było niewystarczające, co narusza przepisy postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej właścicielom działek wykonanie szczelnego systemu retencyjnego oraz rowu ujmującego wody opadowe w związku z zalewaniem sąsiedniej posesji wodami opadowymi. Organy ustaliły, że zmiany dokonane na działkach skarżących, w tym likwidacja jaru, doprowadziły do naruszenia stosunków wodnych. Skarżący kwestionowali te ustalenia, wskazując na inne przyczyny zalewania oraz na sprzeczności w opiniach biegłych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło część decyzji dotyczącą terminu wykonania, a w pozostałym zakresie utrzymało ją w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, orzekł o jej niewykonywaniu oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M.T.-R. j i M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 29 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących M.T.-R. i M.R. kwotę 574,00 zł (pięćset siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz decyzją z 6 grudnia 2010 r., na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z 18. 07. 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r Nr 239, póz. 2019 ze. zm.), nakazał w punkcie 1. M. T. i M. R. właścicielom działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: "1" i "2" wykonanie szczelnego systemu retencyjnego o pojemności min. V= 8,9 m3, połączonego z pompą i rurarzem do rozdeszczenia na obszarze posesji oznaczonej numerem "1", natomiast w punkcie 2 . K. W. i J. W., właścicielom działki oznaczonej numerem "3" w miejscu dawnego rowu odpływowego lub ostatecznie na styku z działką "2’ wykonanie rowu ujmującego wody opadowe z terenu działek "1", "2" i "4" i połączenie go z rowem na działce "5". Organ zakreślił termin wykonania nałożonych obowiązków do 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na skutek zgłoszenia dokonanego przez J. W. o zalewaniu jego posesji wodami opadowymi pochodzącymi z nieruchomości sąsiednich. W oparciu o oględziny przeprowadzone 12. 05. 2010 r. oraz opinię biegłego organ ustalił że: M. T. i M. R. od 2003 r. są właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działki nr "1" i "2", położonej powyżej działki nr "3" stanowiącej własność K. W. i J. W.. Poprzednio na działkach nr "1" i "2" istniał jar, który stanowił naturalny odbiornik wód deszczowych powierzchniowych z całego obszaru powyżej w/w działek. Na działce nr "1" znajduje się wykonana około 35 lat temu studnia zbiorcza, na której wykonano podmurówkę ogrodzenia i oparto fundament słupka ogrodzeniowego, a samą studnię przysypano bez możliwości natychmiastowego wglądu do wnętrza w celach rewizyjnych i konserwacyjnych. Ze studni zbiorczej odprowadzona jest jedna drena, która około 8-9 lat temu została wymieniona z dreny ceramicznej 0100 na drenę PCV 0 160, kończąc się wypustem na powierzchni w granicy posesji K. i J. W. oraz B. M.. Obecnie drena ta wpływa do rowu otwartego, a wcześniej wpływała do stawku znajdującego się na działce nr "3". Stawek na dz. nr "3" zlikwidowano około 8 - 9 lat temu, a teren działki został wyplantowany i podniesiony o około 1 metr, co spowodowało to zwolnienie naturalnego spływu wód powierzchniowych i rozlewanie wód na części działki "3". Na działkach nr "1" i "2" po przebudowie kanału melioracyjnego biegnącego przez w/w posesje zlikwidowano istniejący jar, który stanowił naturalny odbiornik wód opadowych z całego wzgórza i wybudowano budynek mieszkalny oraz utwardzono plac wjazdowy na posesję. Fakt ten najistotniej oddziałuje na położną niżej działkę nr "3", na którą spływają dodatkowe wody opadowe z ww. budynku oraz utwardzonej powierzchni. W opinii biegłego te wody w ilości około 8,9 m3 winny być zagospodarowane przez właścicieli posesji tj. M. T. i M. R., co zapobiegnie zalewaniu nimi działki nr "6". Organ ustalił również, że budowa studni chłonnej przez M. T. i M. R., na drenie i wprowadzenie do niej wód opadowych z dachu budynku jest niedopuszczalne. Organ konkludował, że zgodnie z wykonaną opinią nie ulega wątpliwości, że zmiany jakich dokonali właściciele poszczególnych posesji doprowadziły do naruszenia stosunków wodnych, a w szczególności przyczyniła się do tego likwidacja jaru, który był naturalnym recypientem odbierającym wody powierzchniowe ze wzgórza i chronił działki nr "3" i "7" przez ich naporem. Zmiana polegająca na likwidacji jaru na działkach nr "1" i "2" jak również likwidacja stawku na działce nr "3" - wpłynęły na zmianę stanu wody na gruntach. Organ wskazał, że w przypadku stwierdzenia, że spowodowane zmiany stanu wody na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie możliwe jest nakazanie właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, wydane w oparciu o art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W ocenie organu, bezcelowe byłoby przywrócenie stanu poprzedniego na przedmiotowych posesjach, gdyż działki nr "1" i "2" obecnie są zabudowane budynkiem mieszkalnym, a działka "2" została wyplantowana i wyrównana, ponadto zaprzestano produkcji rolnej na tej działce. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli osobnymi pismami J. W. oraz M. T. i M. R.. J. W. podniósł, że wydana decyzja jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa, ponieważ nie zmieniał stosunków wodnych na gruncie i nie widzi możliwości wykopania rowu i "skierowania go" do sąsiada i na dalsze posesje. Wskazał, że w jego ocenie, p. R. powinni skierować wodę z rynien i drenażu do rowu odwadniającego wykonanego przez Urząd Gminy przy drodze dojazdowej. M. T. i M. R. zarzucili zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie art. 29 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędną interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie; 1. naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 11 oraz art. 77 kpa poprzez: niedokładne wyjaśnienie sprawy, a zwłaszcza dokonanie ustaleń w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia, np. co do kierunku przepływu wody i funkcji domniemanego jaru i przyjęcie za całkowicie wiarygodną opinię, w sytuacji gdy jest ona wewnętrznie sprzeczna, błędne przyjęcie, że odwołujący się dokonali zmian na swojej posesji mających wpływ na stosunki wodne, przyjęcie bez żadnego dowodu, że wody opadowe z budynku odwołujących się zalewają grunty sąsiednie, dokonaniu ustaleń w tej sprawie co do przebiegu i charakteru " jaru", który miał znajdować się na działce "1" i "2" na podstawie starych map, bez uwzględnienia faktycznego stanu na gruncie, nakazanie wykonania określonych działań w sytuacji, gdy są one z technicznego punktu widzenia bezprzedmiotowe, 3. naruszenie art. 84 kpa poprzez dokonywanie ustaleń wymagających wiadomości specjalnych samodzielnie przez organ l instancji co do zmiany stosunków wodnych, 4. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie na podstawie jakich danych ustalono, iż budynek na dz. nr "1" oraz grunt utwardzony wokół niego zmienił stosunki wodne w terenie, 5. błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, a to: - ustalenie, że jar na działkach nr "1" i nr "2" stanowił naturalny recypient odbierający wodę, w sytuacji gdy naturalnym zbiornikiem wodnym był stawek znajdujący się na działce "3", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 29 kwietnia 2011 r. znak: [...] na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w części ustalającej termin wykonania nałożonych obowiązków i w tej części umorzyło postępowanie l instancji, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że będący podstawą rozstrzygnięcia art. 29 ustawy Prawo wodne odnosi się do sytuacji, gdy na skutek pewnych zdarzeń doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, przy czym musi być to naruszenie tego rodzaju, iż powoduje szkodę dla gruntów sąsiednich. W sytuacji, gdy doszło do naruszenia stosunków wodnych, organ ma dwie możliwości. Po pierwsze może nakazać naruszającemu wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, po drugie może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania administracyjnego oraz przytoczył treść opinii biegłego, który wskazał, że: "po przebudowie kanału zlikwidowano na działkach nr "1" i "2" istniejący jar, który stanowił naturalny odbiornik wód deszczowych powierzchniowych z całego wzgórza. Ten fakt jest najistotniejszy w całej sprawie, kumuluje bowiem skutki opisane w p-cie 11.4. stanowiąc razem istotę problemu (...) Na działce nr "3’ zlikwidowano istniejący stawek, co można było zrobić, był to bowiem twór nie stanowiący urządzenia wodnego w całym systemie. Natomiast wraz z tą likwidacją podniesiono teren o około 1 metr likwidując tym samym naturalny odpływ wód powierzchniowych. Tym samym wszelkie wody powierzchniowe - legalne i nielegalne nie mając "koryta" rozlewają się i zalewają część działki nr "3" zamiast szybko odpłynąć w dół." Organ konkludował, że jak wynika z opinii biegłego doszło do zmiany stanu wody na gruncie wpływającej negatywnie na grunty sąsiednie. Organ II instancji odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19. 08. 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 539/10, w którym wskazano, że organ w celu usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie, winien nakazać właścicielowi gruntu w decyzji przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, przy czym powinien wskazać taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania. Odnosząc się do zarzutów odwołania J. W. organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie wykazało zmianę stosunków wodnych, tj. na działce oznaczonej nr "3" stanowiącej własność K. i J. W. zlikwidowano m.in. istniejący stawek, z którego wody opadowe rowem otwartym wpływały poniżej na posesję sąsiednią, a wraz z tą likwidacją podniesiono poziom gruntu o około 1 metr, a teren w tym miejscu wyrównano i wyplantowano. Tym samym zlikwidowany został naturalny odpływ wód opadowych. Wskazał, że organ l instancji nałożył na K. i J. W. obowiązek w oparciu o opinię biegłego, który szczegółowo przeanalizował stosunki wodne i przedstawił optymalne rozwiązanie. Odnosząc się do odwołania M. T. i M. R. organ odwoławczy wyjaśnił, że całe postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a decyzja została wydana w zgodzie z uregulowaniami art. 29 ustawy Prawo wodne. W trakcie postępowania ustalono, że doszło do naruszenia stanu wód na działkach nr "1" i "2" ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Ponadto Kolegium odwołując się do pisma organu l instancji z 28. 12. 2010 r., wskazało, że przebieg jaru ustalony został na podstawie map sytuacyjno wysokościowych, stanowiących załącznik do opinii. Wobec zarzutu odwołania w kwestii istnienia jaru wystąpiono do Wydziału Budownictwa i Architektury w Urzędzie Miejskim w [...] z prośbą o udostępnienie aktualizacji mapy sytuacyjno wysokościowej, na której sporządzono projekt zamierzenia budowlanego polegającego na budowie budynku mieszkalnego, na której zaznaczony jest przebieg warstw świadczących o istnieniu jaru. Mając na uwadze rozwiązania jak najbardziej "ekonomiczne" dla stron zastosowano w rozstrzygnięciu formę wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, zgodnie z zaleceniami autora opinii. Organ w tym przypadku kierował się długoletnim doświadczeniem projektanta uprawnionego do projektowania w specjalizacji instalacyjno-inżynieryjnej, a także wziął pod uwagę topografię i pokrycie terenu, budowę geologiczną, a w szczególności zmiany jakie nastąpiły na poszczególnych posesjach. Organ odwoławczy wskazał, że jako dowód w sprawie przedstawiono również sporządzoną przez dr inż. B. R. "Ocenę zmian stosunków wodnych w rejonie ulicy [...] w T. koło A. oraz przyczyn zalewania działki nr "3" wodami opadowymi", wykonaną na zlecenie PP. R.. Kolegium podniosło, iż również w jej treści zostało stwierdzone, iż budowa domu i wykonanie podjazdu stanowiły pewne przekształcenie stosunków wodnych. Tak więc także ww. opinia sporządzona na zlecenie odwołujących się potwierdza, iż doszło do zmiany stanu wody na gruncie, tj. działkach nr "1" i "2". Wprawdzie w opinii tej podano, iż zaistniałe zmiany ograniczają się wyłącznie do terenu w/w działek, jednakże organy dokonują oceny całości materiałów dowodowych sprawy. Nadto organ odwoławczy wskazał, że uchylił decyzję organu l instancji z uwagi na brak podstawy prawnej do określenia terminu wykonania nałożonego obowiązku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyli i M. T. i M. R. zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 29 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędną interpretację, wyrażającą się w poglądzie, że każda ewentualna zmiana stosunków wodnych powoduje konieczność zastosowania cytowanego przepisu, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie; II. Naruszenie prawa procesowego mającego bezpośredni wpływ na treść wydanej decyzji, to jest w szczególności: 1. art. 7, 8, 9, 10, 11 oraz art. 77 k.p.a. wzw. żart. 140 k.p.a. poprzez: nierozpoznanie istoty sprawy i nieodniesienie się do stawianych w odwołaniu zarzutów, niedokładne wyjaśnienie sprawy, a zwłaszcza dokonanie ustaleń w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia, np. co do kierunku przepływu wody i funkcji domniemanego jaru, przyjęcie za całkowicie wiarygodną opinię, w sytuacji gdy jest ona wewnętrznie sprzeczna, przyjęcie, że odwołujący się dokonali zmian na swojej posesji mających wpływ na stosunki wodne, przyjęcie bez żadnego dowodu, że wody opadowe z budynku na dz. nr "1" zalewają grunty sąsiednie, dokonaniu ustaleń w tej sprawie co do przebiegu i charakteru "jaru", bez uwzględnienia faktycznego stanu na gruncie, w tym w oparciu o dołączoną do odwołania dokumentację fotograficzną, nakazanie wykonania określonych działań w sytuacji gdy są one z technicznego punktu widzenia bezprzedmiotowe, art. 84 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych wymagających wiadomości specjalnych samodzielnie przez organ II instancji co do zmiany stosunków wodnych to jest przyjęcie, że budowa domu na działce nr "1" dokonała takich zmian, mimo, iż z opinii wynika, że w tym zakresie nie nastąpiły żadne zmiany w rozumieniu art. 29 Prawa wodnego, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez : - niewyjaśnienie na podstawie jakich danych ustalono, iż doszło do zmiany stosunków wodnych w rozumieniu art. 29 Prawa wodnego, niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji z jakich przyczyn pominięto przedstawione w odwołaniu dowody w postaci dokumentacji fotograficznej oraz z opinii dr.inż. B.R., zwłaszcza w zakresie braku zmiany stosunków wodnych, jak również braku zasadności i celowości nałożonych w decyzji na skarżących obowiązków, nieodniesienie się do celowości przeprowadzenia zawnioskowanych w odwołaniu dowodów w postaci przesłuchania świadków bądź stron oraz wizji lokalnej. III. Błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, a to : - ustalenie, że jar n adziałkach nr "1" i "2" stanowił naturalny recypient odbierający wodę, w sytuacji gdy naturalnym zbiornikiem wodnym był stawek znajdujący się na działce nr "3", który uległ zasypaniu, - ustalenie, że budynek na działce nr "1" i teren wokół niego powodują zmianę stosunków wodnych, jak również że nastąpiła likwidacja jaru na działkach "1" i "2" oraz zmiana ukształtowania terenu, a w konsekwencji, że zostały spełnione przesłanki z art. 29 Prawa wodnego. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ l instancji, ewentualnie umorzenie sprawy w odniesieniu do skarżących. Nadto skarżący wskazali, że aktualnie właścicielem działki nr "2" jest inna osoba tj. B. T., co również uzasadnia uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji .Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 kpa oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa. W związku z powyższym kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji obejmuje oprócz zbadania czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa materialnego także zbadanie czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Realizacja tego obowiązku obejmuje zatem obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności, z którymi przepisy wiążą określone skutki prawne, a następnie dokonanie wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego - zgodnie z treścią art. 80 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie natomiast z treścią art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Należy przy tym podkreślić, że stosownie do przepisu art. 138 kpa organ odwoławczy nie może się ograniczyć do badania zgodności decyzji pierwszoinstancyjnej z prawem, ale powinien rozstrzygać sprawę merytorycznie, badając ją także z punktu widzenia celowości i prawidłowości rozstrzygnięcia. Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba zauważyć, że organ odwoławczy nie uczynił zadość powyższym przepisom postępowania. Podstawą materialnoprawną decyzji obu instancji jest przepis art. 29 ust. 3 ustawy z 18.07.2001 r. - Prawo wodne, który stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Cytowany przepis zobowiązuje zatem organ do ustalenia czy zmiany stanu wody na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, a jeśli tak, to powinien rozważyć zasadność przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Orzekając powyższe organ powinien mieć także na uwadze - zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 in fine - słuszne interesy stron postępowania. W niniejszej sprawie podstawowa kwestia sporna dotyczy określenia działań, które doprowadziły do zmiany stanu wody na terenie ww. działek tj działki nr "1", "2" oraz działki nr "3" oraz wskazania propozycji rozwiązania powstałych w związku z tym niedogodności stosownie do treści art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Zgodnie ze stanowiskiem organu, podzielanym zasadniczo przez właścicieli działki nr "3" najistotniejsze dla naruszenia stosunków wodnych ze szkodą m. in dla działki nr "3" była likwidacja jaru na działkach nr "1" i "2", stanowiącego naturalny odbiornik wód deszczowych powierzchniowych z terenu całego wzgórza oraz "niewłaściwe zagospodarowanie" wód deszczowych z dachu budynku wybudowanego na działce nr "1" oraz z terenu utwardzonego podjazdu na ww. działce. Nadto organy wskazały, że także na działce nr "3" doszło do zmiany stosunków wodnych poprzez likwidację istniejącego na niej stawku, w którym zbierała się wodę spływająca z działek wyżej położonych oraz podniesienie poziomu działki o około 1 m. Spowodowało to spowolnienie odpływu wód gromadzących się na działce nr "3". Zgodnie natomiast ze stanowiskiem M. T. i M. R. przedstawionym w odwołaniu, a następnie w skardze zmiana stanu wody na działkach niżej położnych, a w szczególności na działce nr "3" wiąże się z likwidacją ww. stawku znajdujące się poprzednio na działce nr "3", który stanowił naturalny odbiornik wody spływającej z działek wyżej położonych oraz podniesienie poziomu ww. działki o około 1 m. Skarżący kwestionują również, że na stan wody na działce nr "3" mają wpływ wody deszczowe z dachu domu i powierzchni utwardzonej na działce nr "1". Kwestionują także, iż na działkach wyżej położonych znajdował się jar względnie - jeśli jar taki istniał - że miał on decydujące znaczenie dla zmiany stanu wody na działkach niżej położonych. Istotą w niniejszej sprawie było zatem ustalenie jakie działania w zakresie stosunków wodnych zostały podjęte przez właścicieli ww. działek oraz czy zaszkodziły one stosunkom wodnym na działkach sąsiednich (w szczególności na działce nr "3"). Jak wynika z odwołań wniesionych zarówno przez właścicieli działki nr "3" jak i skarżących ustalenia poczynione przez organ l instancji nie wyjaśniły wszystkich istotnych kwestii. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę nie uczynił zadość swoim obowiązkom. Należy podkreślić, że w sytuacji gdy pomiędzy stanowiskiem właścicieli gruntów, którym zarzucane jest zakłócenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a właścicielami gruntów wskazujących na ponoszoną szkodę istnieje zasadnicza rozbieżność - organ musi dokonać precyzyjnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego dotyczącego stanu wody jaki był ostatnio na gruncie, czy i jak doszło do jego zmiany, i wreszcie czy dokonane zmiany wpłynęły szkodliwie na grunty sąsiednie. A zatem obowiązkiem organu odwoławczego było dokładne ustalenie stanu faktycznego i wyjaśnienie wszystkich spornych okoliczności związanych ze stanem wody na ww. działkach w oparciu o przedstawione dowody, w tym dowód z opinii biegłego mgr inż. K. M. wykonanej w październiku 2010 r. Oceniając powyższe należy jednak podnieść, że organ odwoławczy ograniczył się do przytoczenia fragmentów opinii sporządzonej przez mgr inż K. M., który w punkcie 12 opinii wskazał, że najistotniejszym w całej sprawie faktem była likwidacja jaru istniejącego na terenie działek nr "1" i "2" oraz że znaczenie ma podniesienie poziomu działki nr "3" o około 1 metr. Nadto wskazał na konieczność wykonania w oparciu o ww. opinię (pkt 13 opinii) urządzeń rozprowadzających wody opadowe z dachu i podjazdu działek PP. R.. Należy przy tym podkreślić, że organ odwoławczy nie dokonał żadnej oceny ustaleń dokonanych w cyt. opinii, a swoje ustalenia zastąpił przytoczeniem fragmentów opinii konkludując, że wobec powyższego "kolegium wykazało, iż doszło do zmiany stosunków wody na gruncie wpływającej negatywnie na grunty sąsiednie". Niewątpliwie opinia biegłego jest istotnym i często niezbędnym dowodem w sprawie w sytuacji, gdy zachodzi konieczność oceny zmiany stosunków wodnych na gruncie, wymagająca najczęściej przeprowadzenia odpowiednich analiz, pomiarów i obliczeń, ale zawsze do organu należy rozpatrzenie i ocena każdego dowodu w sprawie, a więc także ustaleń i wniosków przedstawionych w opinii sporządzonej przez biegłego. Można zauważyć, że organ odwoławczy więcej uwagi poświęcił samej osobie biegłego mgr inż. K. M. podkreślając w uzasadnieniu swojej decyzji, iż posiada on odpowiednie kwalifikacje zawodowe i dysponuje wieloletnim doświadczeniem niż ustaleniom przedstawionym przez niego w przedmiotowej opinii. Nadto trzeba wskazać, że organ odwoławczy nie wyjaśnił istotnych niejasności zachodzących w ww. opinii w zakresie oddziaływania na stosunki wodne ww. budynku i terenu podjazdu, Nie odniósł się także do rozbieżności pomiędzy opinią sporządzoną przez K. M. oraz opinią przedłożoną przez skarżących w postępowaniu przez organem odwoławczym, sporządzoną w grudniu 2010 r. przez dr inż. B. R.. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ ograniczył się jedynie do wskazania, że ustalenia obu opinii w zakresie zmiany stanu wody w związku z budową budynku mieszkalnego na działce nr "1" i utwardzeniem powierzchni podjazdu są w zasadzie zbieżne, jakkolwiek równocześnie wskazał, iż z opinii zleconej przez skarżących wynika, że zmiany dokonane terenie działek nr "1" i "8" ograniczają się do terenu należących do nich ww. działek. W tej sytuacji nie można uznać, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił i wyjaśnił jakie zmiany w stanie wody zaszły na terenie ww. działek i jaki miały wpływ na działki sąsiednie w tym na działkę nr "3". Organ odwoławczy nie rozpatrzył również wnikliwie zarzutów i wątpliwości podnoszonych w odwołaniach w odniesieniu do jaru oraz jego likwidacji, poprzestając na wskazaniu, iż jar ten istniał na działkach nr "9" i "2" i pełnił istotną rolę w odprowadzaniu wód z terenu m. in. działek nr "1" i "2" r. W szczególności brak ustaleń przez kogo i w jaki czasie została dokonana likwidacja ww. jaru. Trzeba zauważyć, ze prawidłowo skonstruowane uzasadnienie decyzji w sferze faktów powinno zawierać jednoznaczne ustalenie okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. W tym celu organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy powinien dokonać wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego wskazując jakie dowody przyjął za podstawę rozstrzygnięcia oraz które fakty uznał za udowodnione ( art. 107 §3 kpa).Organ uwzględni również informacje o zmianie właściciela działki nr "2". Konkludując, trzeba zauważyć, że uzasadnienie decyzji podjętej przez organy administracji publicznej w każdym przypadku powinno być przekonująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją (por. wyrok WSA w Szczecinie z 3.11.2010 r., sygn. akt l SA/Sz 687/10, Lex 750459). Obowiązek prawidłowego sporządzenia uzasadnienia wiąże się bowiem również z zasadami ogólnym postępowania wyrażonymi w art. 8 ( zasada pogłębiania zaufania) i art. 11 (zasada wyjaśniania przesłanek). Ponieważ zaskarżona decyzja nie spełnia ww. wymagań należy wskazać, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy podejmie wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia wszystkich wyżej wskazanych wątpliwości i niejasności. W tej sytuacji, wobec tego, że zaskarżona decyzja została wydane z naruszeniem przepisów prawa postępowania (art. 7, 8. 11, 77 § 1 art. 107 § 3 kpa), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit." c" p.p.s.a należało orzec jak w sentencji. O niewykonywaniu decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło