II SA/Kr 1246/19
WyrokWSA w Krakowie2020-01-09
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Krystyna Daniel, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość, jeżeli rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od ustalenia statusu prawnego podmiotu, który był właścicielem nieruchomości, a postępowanie w tym zakresie toczy się przed sądem rejestrowym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sytuacji, gdy status prawny podmiotu, który był właścicielem nieruchomości, nie został jednoznacznie ustalony z powodu toczącego się postępowania rejestrowego, a ustalenie to jest kluczowe dla określenia stron postępowania odszkodowawczego, zawieszenie postępowania jest uzasadnione na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji na postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod inwestycję drogową. Organ I instancji zawiesił postępowanie, ponieważ nie było możliwe ustalenie statusu prawnego spółki "Firma A" z powodu toczącego się postępowania rejestrowego dotyczącego jej wpisu do KRS. Wojewoda utrzymał postanowienie w mocy, uznając, że ustalenie statusu prawnego spółki jest zagadnieniem wstępnym. Spółka wniosła skargę, argumentując, że nie zachodzi zagadnienie prejudycjalne, a samo złożenie wniosku o wpis do KRS przed 1 stycznia 2016 r. zapewnia dalsze istnienie spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania • oddala skargę
Postanowieniem z 13 maja 2019 r. Prezydent Miasta K., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) w zw. z art 12 ust. 4a ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1474 ze zm.) orzekł z urzędu o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], położone w obrębie [...], jedn. ewid. K. - Krowodrza, objęte ostateczną decyzją nr [...] Prezydenta Miasta K. z 27 czerwca 2008 r. znak [...] o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji pn.: "Rozbudowa układu komunikacyjnego w rejonie ul. [...] i ul. [...] w K. - ul. [...] z odwodnieniem, oświetleniem i przekładkami kolidującego uzbrojenia".
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 27 czerwca 2008 r. została wydana przez Prezydenta Miasta K. decyzja nr [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji jw. obejmująca między innymi działki: nr [...] o pow. 0,0173 ha, nr [...] o pow. 0,0124 ha, nr [...] o pow. 0,0174 ha, nr [...] o pow. 0,0122 ha, nr [...] o pow. 0,0170 ha i nr [...] o pow. 0,0213 ha obr. [...] jedn. ewid. K. - [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu 17 sierpnia 2008 r., a zatem z tym dniem powyższe działki przeszły z mocy prawa na własność Gminy Miejskiej K..
Zawiadomieniem z 10 listopada 2008 r. znak [...] wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. - [...].
Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] w dniu ostateczności decyzji nr [...], tj. 17 sierpnia 2008 r. powyższa nieruchomość stanowiła własność Firmy Firma A z siedzibą w K..
W dziale III ww. księgi wieczystej znajdowały się następujące wpisy: wszczęcie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości na rzecz M. S., wszczęcie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości na rzecz G. P., wszczęcie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości na rzecz Urzędu Skarbowego [...] Dział Egzekucyjny.
W dziale IV przedmiotowej księgi ujawnione były następujące wpisy: hipoteka przymusowa kaucyjna na rzecz W. R., hipoteka przymusowa zwykła na rzecz Urzędu Skarbowego [...] z siedzibą w K., hipoteka przymusowa zwykła na rzecz ZUS Oddział w K., hipoteka przymusowa zwykła na rzecz Gminy Miasta K., hipoteka przymusowa zwykła na rzecz Urzędu Skarbowego [...].
W toku prowadzonego postępowania ustalono, że J. K. założyciel spółki Firma A zmarł w dniu 30 kwietnia 2003 r.
Pismem z 16 września 2015 r. Sąd Rejonowy dla [...] w K. Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego poinformował, że dla spółki Firma A został ustanowiony kurator w osobie A. C.. Następnie pismem z 30 grudnia 2015 r. M. S. poinformował organ prowadzący postępowanie, iż na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w K. Wydział XI Gospodarczy K. Rejestru Sądowego z 8 grudnia 2015 r. sygn. akt [...] został ustanowiony likwidatorem spółki Firma A z siedzibą w K..
Pismem z 24 sierpnia 2016 r. likwidator spółki radca prawny M. S. wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania, uzasadniając swój wniosek tym, iż w odniesieniu do należności zabezpieczonej hipoteką na rzecz ZUS w K., działając jako likwidator spółki złożył w sądzie Okręgowym w K. w dniu 12 sierpnia 2016 r. pozew w przedmiocie nieistnienia zobowiązania względem ZUS.
Z zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego m.in. z odpisu pełnego z rejestru handlowego H/B nr [...] wynika, iż zarząd Firma A z siedzibą w K. był jednoosobowy, a osobą upoważnioną do reprezentacji ww. osoby prawnej był J. K..
Mając na uwadze treść art. 9 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. 1997 r. poz. 1924) pismem z 17 lutego 2017 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego dla [...] w K. XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z prośbą o udzielenie informacji, czy Spółka Firma A została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym, czy też została uznana za wykreśloną z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 31 marca 2017 r. Sąd Rejonowy dla [...] w K. XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego poinformował, że: "spółka w dniu 7 stycznia 2016 r. złożyła wniosek o rejestrację w KRS. W wyniku złożonej apelacji na postanowienie akta sprawy zostały przekazane do Sądu II Instancji. Sąd Okręgowy w K. XII Wydział Gospodarczy - Odwoławczy na chwilę obecną nie wydał żadnej decyzji odnośnie wniesionej apelacji".
Pismami z: 19 września 2017 r., 10 maja 2018 r., 27 lipca 2018 r. oraz 18 grudnia 2018 r. organ prowadzący przedmiotowe postępowanie zwracał się do Sądu Rejonowego dla [...] w K. XI Wydział Gospodarczy K. Rejestru Sądowego z prośbą o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie o zarejestrowanie w KRS Firma A Pismami z: 29 września 2017 r., 21 maja 2018 r., 20 sierpnia 2018 r. oraz 20 grudnia 2018 r. Sąd Rejonowy dla [...] w K. XI Wydział Gospodarczy K. Rejestru Sądowego informował, że postępowanie dotyczące wpisu spółki do KRS pozostaje w toku. W dniu 13 maja 2019 r. podczas rozmowy telefonicznej z likwidatorem spółki radcą prawnym M. S. ustalono, iż postępowanie w sprawie wpisu do KRS nadal pozostaje nadal w toku.
W związku z powyższym organ wskazał, że na dzień wydania postanowienia niemożliwe jest ustalenie statusu prawnego ww. spółki, a zwłaszcza tego czy jest ona podmiotem uznanym za wykreślony z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r., a także czy utraciła ona swój byt prawny na rzecz Skarbu Państwa w rozumieniu art. 9 ust. 2a i ust. 2b ww. ustawy, bowiem postępowanie dotyczące wpisu do KRS Firma A pozostaje w toku.
Wynik postępowania, które obecnie toczy się przed Sądem Rejonowym dla K. - [...] w K. XI Wydział Gospodarczy K. Rejestru Sądowego bezpośrednio dotyczy przedmiotowego postępowania administracyjnego, bowiem decyduje o statusie prawnym Firma A gdyż jak wskazano powyżej zapadłe przed Sądem rozstrzygnięcie będzie miało wpływ na zakres podmiotowy niniejszego postępowania, bowiem pozwoli na prawidłowe ustalenie podmiotów uprawnionych do otrzymania odszkodowania zgodnie z art. 12 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1474).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. R. podnosząc, że zawieszenie postępowania oznacza zaniechanie przez Urząd Miasta K. na czas nieokreślony starań o ustalenie i wypłacenie należnego mu odszkodowania. Podkreślił, że postępowanie w sprawie trwa już bardzo długo; Gmina K. przejęła wymienione działki 11 lat temu; a J. K. zmarł 16 lat temu.
Wojewoda postanowieniem z 13 sierpnia 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 16 i art. 17 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ podał, że zasadność zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zależy od wystąpienia łącznie trzech przesłanek, a mianowicie postępowanie musi być w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Przedmiotowa sprawa dotyczy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], położone w obrębie [...], jedn. ewid. [...], objęte decyzją nr [...] Prezydenta Miasta K. z 27 czerwca 2008 r. znak [...] o ustaleniu lokalizacji drogi. Ww. postępowanie prowadzone jest więc w trybie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 12 ust. 4f, art. 18 ust. 1a i 1c tej ustawy. Dalej wskazał, że według stanu na dzień ostateczności decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi - w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości jako właściciel nieruchomości ujawniona była Firma A Jednocześnie w dziale IV ujawnione były hipoteki na rzecz Gminy K., W. R. i ZUS w K..
Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż zarząd Firma A z siedzibą w K. był jednoosobowy, natomiast osobą upoważnioną do reprezentacji był prezes ww. spółki J. K., który zmarł 30 kwietnia
2003 r. Likwidatorem spółki został ustanowiony M. S..
Organ II instancji cytując treść art. 9 ust. 2a i 2b ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. 1997 r. poz. 1924) przychylił się do stanowiska organu I instancji, że na obecnym etapie postępowania, istotne jest rozstrzygnięcie zagadnienia, czy w zarysowanym stanie faktycznym i prawnym możliwym jest aby mienie przedmiotowej spółki przeszło z mocy prawa na Skarb Państwa, a zatem ustalenie podmiotów uprawnionych do otrzymania odszkodowania (będących zarazem stronami postępowania), poprzez uzyskanie informacji, czy Firma A zarejestrowana w Rejestrze Handlowym H/B nr [...] została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym, czy też wymieniony podmiot został uznany za wykreślony z rejestru z dniem 1 stycznia
2016 r., stosownie do wyżej powołanego art. 9 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz czy wówczas nastąpił jego dalszy skutek w postaci sytuacji opisanej w art. 9 ust. 2b omawianej regulacji.
Zgodnie z informacjami uzyskanymi od właściwego sądu rejonowego postępowanie dotyczące wpisu spółki do KRS pozostaje w toku. Skoro zatem ww. okoliczność skutkuje brakiem możliwości jednoznacznego i precyzyjnego ustalenia kręgu stron postępowania, co jest podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej, to niewątpliwie stanowi ona zagadnienie wstępne dla toczącego się postępowania odszkodowawczego, które tym samym należy zawiesić.
Firma A w likwidacji wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie: przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a to art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 2a ustawy przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez zawieszenie postępowania pomimo faktu, że żadne zagadnienie prejudycjalne w niniejszej sprawie nie występuje a skarżąca spółka posiada osobowość prawną. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu l instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przyznano, że likwidator skarżącej złożył wniosek o wpis (przerejestrowanie) spółki do KRS w dniu 30 grudnia 2015 r., zaś sąd rejestrowy kilkukrotnie informował organ, że postępowanie o wpis jest w toku. Obecnie termin na uzupełnienie braków wniosku został likwidatorowi przedłużony do 31 grudnia 2019 r. Zważywszy na treść art. 9 ust. 2a ustawy przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym spółka nie może zostać uznana za wykreśloną z rejestru z dniem 2016 r. gdyż samo złożenie wniosku przed tą datą powoduje dalsze istnienie spółki. Jednocześnie ustawodawca wskazuje, że "w przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie (...) powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania". Tym samym ewentualne skutki w postaci utraty bytu prawnego skarżącej spółki mogą nastąpić dopiero w przyszłości. Wtedy też w miejsce spółki podmiotem uprawnionym do wierzytelności stanie się Skarb Państwa jako nabywca mienia spółki z mocy prawa. Niniejsze postępowanie zaś ma na celu wyłącznie ustalenie wysokości odszkodowania - podmioty legitymowane do jego otrzymania ustala się w oparciu o moment odjęcia własności. Z tej też przyczyny nie zachodzi w niniejszej sprawie żadne zagadnienie prejudycjalne. Obecnie stroną postępowania jest skarżąca spółka, którą pozbawiono własności nieruchomości. Gdyby doszło do umorzenia postępowania o wpis do KRS, zwrócenia lub oddalenia wniosku wtedy w prawa spółki wstąpi z mocy ustawy Skarb Państwa. Powyższe nie stanowi przeszkody do kontynuowania postępowania. Zagadnienie to jest tylko kwestią, która może opóźnić wydanie decyzji i mieć wpływ na interes faktyczny stron postępowania (lub innych pomiotów vide Skarb Państwa) pozostaje jednak irrelewantne z punktu widzenia interesu prawnego a tym samym ustalenia kręgu stron postępowania. Dla poparcia swojej argumentacji spółka odwołała się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 lipca 2016 r, sygn. II OSK 891/16.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, a także czy przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Dalej wskazać należy, że w związku z tym, że przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, sprawa niniejsza, zgodnie z art. 119 pkt 3 i 120 p.p.s.a, podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu podlega ocena legalności postanowienia wydanego przez Prezydenta Miasta K., a utrzymanego w mocy przez Wojewodę o zawieszeniu postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], położone w obrębie [...], jedn. ewid. [...], objęte ostateczną decyzją nr [...] Prezydenta Miasta K. z 27 czerwca 2008 r. znak [...] o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji pn.: "Rozbudowa układu komunikacyjnego w rejonie ul. [...] i ul. [...] w K. - ul. [...] z odwodnieniem, oświetleniem i przekładkami kolidującego uzbrojenia". W ocenie organów obu instancji, zawieszenie postępowania uzasadnione jest tym, że niemożliwe jest ustalenie statusu prawnego Firma A a zwłaszcza tego czy jest ona podmiotem uznanym za wykreślony z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r., bowiem postępowanie dotyczące wpisu do KRS Firma A pozostaje w toku. Jest to okoliczność mająca zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejęte nieruchomości, albowiem w księdze wieczystej nr [...] w dniu ostateczności decyzji nr [...], tj. 17 sierpnia 2008 r. jako właściciel nieruchomości uwidoczniony był Firma A z siedzibą w K..
Przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., na podstawie którego postępowanie zostało zawieszone, stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W świetle ugruntowanego stanowiska orzecznictwa i doktryny z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia w sytuacji, w której rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji wymaga rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd jakiejś kwestii o znaczeniu prawnym. Podkreślić trzeba też, że musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Zatem dla zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. konieczne jest ustalenie, że bez wydania rozstrzygnięcia w innym postępowaniu nie jest możliwe prawidłowe rozpatrzenie danej sprawy i dlatego postępowanie w tej sprawie musi zostać zawieszone.
Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony, zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 1570/11 – powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W omawianej sprawie należy podzielić stanowisko przedstawione przez organy w przytoczonych postanowieniach, że brak zakończenia postępowania w przedmiocie wpisu spółki do Krajowego Rejestru Sądowego stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania w sprawie.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U.1997.121.770) do czasu rejestracji, zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych. W myśl art. 9 ust. 2a ustawy - Podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust. 2b-2g i 2i powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 9 ust. 2b z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru. Natomiast stosownie do treści art. 9 ust. 2c ustawy Roszczenia wierzycieli podmiotów, o których mowa w ust. 2a, wygasają, jeżeli nie będą dochodzone przeciwko Skarbowi Państwa w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa. Jeżeli przed nabyciem mienia przez Skarb Państwa wierzyciel uzyskał tytuł egzekucyjny przeciwko podmiotowi, o którym mowa w ust. 2a, roszczenie stwierdzone w tym tytule wygasa, w przypadku gdy wierzyciel nie złoży wniosku o wszczęcie egzekucji w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa.
Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organy, które to ustalenia znajdują potwierdzenie w aktach sprawy, przed Sądem Rejonowym dla [...] w K. XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego toczy się postępowanie w przedmiocie wpisu Firma A do rejestru. Na chwilę orzekania przez organ II instancji nie było zatem wiadomo, czy spółka nadal istnieje. Tymczasem przepis art. 12 ust. 4f ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przewiduje, iż odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości oraz użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Jeżeli bowiem na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw (art. 18 ust. 1a). Zgodnie zaś z art.18 ust. 1c ustawy jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki stała się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej" hipoteką wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu księgi wieczystej [...], obejmującego działki nr nr: [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], obr. [...], jednostka ewidencyjna [...], według stanu na dzień ostateczności decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi - w dziale II tej księgi jako właściciel nieruchomości ujawniona była Firma A a w dziale IV hipoteki na rzecz Gminy K., W. R. i ZUS w K..
Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że z uwagi na treść art. 9 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym spółka nie może zostać uznana za wykreśloną z rejestru z dniem 2016 r. gdyż samo złożenie wniosku przed tą datą powoduje dalsze istnienie spółki, postępowanie z jej udziałem winno być więc kontynuowane. To właśnie okoliczność czy wniosek został złożony w terminie wynikającym z omawianego przepisu jest przedmiotem ustaleń sądu rejestrowego. Analiza akt sprawy wskazuje na rozbieżności w zakresie daty złożenia wniosku o wpisu do rejestru. Likwidator radca prawny M. S. twierdzi, że postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 30 grudnia 2015 r. (np. pismo z dnia 13 września 2017 r., k. 358), podczas gdy z treści pism sądowych (np. pismo z dnia 31 marca 2017 r. k. 352) wynika, że wniosek o rejestrację został złożony w dniu 7 stycznia 2016 r. Z uwagi na materialnoprawny charakter terminu wynikającego z art. 9 ust. 2 cyt. ustawy należy stwierdzić, że okoliczność w jakiej dacie istotnie został złożony wniosek ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia, czy spółka istnieje, czy też stosownie do regulacji wynikającej z cytowanych przepisów została wykreślona i utraciła byt prawny. Kwestia ta z pewnością nie jest jednoznaczna, skoro postępowanie toczy się już ponad 4 lata. W tym kontekście oczywistym jest, że organy prowadzące postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania nie są uprawnione do poczynienia samodzielnych ustaleń w tym zakresie. Powyższe prowadzi do wniosku, że zawieszenie postępowania, z uwagi na zagadnienie wstępne, było uzasadnione.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło