II SA/Kr 1262/15
PostanowienieWSA w Krakowie2016-03-30
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu) jest prawidłowe, jeśli strona nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji materialnej i finansowej?Ratio decidendi
Postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy jest prawidłowe, jeśli strona nie wykazała w sposób wyczerpujący i wiarygodny swojej sytuacji materialnej, w szczególności nie podała pełnych kosztów utrzymania ani dokładnych źródeł finansowania wszystkich wydatków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz WSA oddalił te wnioski, uznając je za nieuzasadnione z uwagi na niepełne wykazanie sytuacji materialnej przez skarżącego. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, kwestionując jego zasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lutego 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt II SA/Kr 1262/15 Kraków, dnia 30 marca 2016 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 sierpnia 2015 r., znak: [...], w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lutego 2016 r.
sygn. akt II SA/Kr 1262/15 Kraków, dnia 30 marca 2016 r.
UZASADNIENIE
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia 3 sierpnia 2015 r., znak: [...], w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżący wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 29 lutego 2016r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
A. K. wniósł w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Wskazał, że przedstawił wyczerpujące i prawdziwe dane o swoim stanie majątkowym i rodzinnym, wezwanie wykonał w miarę możliwości, a referendarz nie sprecyzował, jakie informacje o stanie finansowym nie zostały wykazane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, że rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.
We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego zasiłku dla bezrobotnych wynosi 831,10 zł, a od stycznia 2016 r. 652,60 zł. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. Według oświadczenia, w skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 218 m2 oraz działka o pow. 13 a. Jest on też właścicielem samochodu marki [...] z 1981 r. bez aktualnego przeglądu technicznego. A. K. podał, że musi pożyczać pieniądze u rodziny na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego przed rozwodem i spłatę alimentów. Jego miesięczne zobowiązania stanowią alimenty w wysokości 1.000 zł, kredyt hipoteczny z ratą w wysokości 600 zł, kredyt zaciągnięty na spłatę alimentów z ratą w wysokości 300 zł. Skarżący w toku postępowania przedłożył kserokopie następujących dokumentów i rachunków: dowody wpłaty za telefon (grudzień 2015, styczeń 2016 r.) na kwotę 67,87 zł i 69,88 zł, dowód wpłaty za ubezpieczenie domu w [...] S.A. na kwotę 150 zł (II rata listopad 2015 r.), historię rachunku bankowego w [...] za okres od listopada do grudnia 2015 r., historia operacji na kontrakcie kredytowym, historię rachunku w [...] za okres od listopada 2015 r. do lutego 2016 r., Kartotekę kredytu mieszkaniowego "[...]", wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego w Nowym Sączu , w którym zasądzono też na rzecz małoletnich dzieci alimentów w wysokości 1.000 zł, decyzję Starosty [...] z dnia 8 grudnia 2015 r. o przyznaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej, odcinki wpłat za energię elektryczną - 47,85 zł.
Rozpoznają negatywnie wniosek Referendarz zaznaczył, że skarżący nie podał nawet szacunkowej wartości wydatków koniecznych związanych z codziennym utrzymaniem, a z przedstawionego zestawienia miesięcznych wydatków wynika, iż w znacznym stopniu przewyższają one jego miesięczne dochody. Skarżący złożył oświadczenie niepełne. Nadto enigmatycznie wyjaśnił, że musi zapożyczać się u rodziny. Nie wyjaśnił więc rzetelnie skąd posiada środki na pokrycie różnicy między deklarowanym dochodem a wykazanymi wydatkami. Zatem zdaniem referendarza skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania i zastępstwa adwokackiego.
Sąd zauważa, że użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości również co do tego, że inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. W zakresie ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy, ponieważ rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W orzecznictwie wskazuje też na sytuacje, które pozwalają zakwestionować wiarygodność oświadczeń strony co do jej stanu majątkowego. Jedną z nich jest wskazanie wydatków w kwocie znacząco przewyższającej dochody, połączone z brakiem wyjaśnienia, w jaki sposób regulowanie należności wyższych od dochodów jest możliwe. Przyjmuje się, że wówczas okoliczności przedstawiane przez stronę budzą takie wątpliwości, iż nie sposób dać im wiary (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I FZ 555/12, Lex Omega nr 1273752) i można zakładać, że wnioskodawca nie wskazał wszystkich źródeł otrzymywanych dochodów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2012r., sygn. akt II OZ 947/12, Lex Omega nr 1248506).
W sytuacji opisanej na wstępie, występującej w niniejszej sprawie, należy uznać, że zainteresowany nie wykazał w sposób wiarogodny iż nie stać go na poniesienie wydatków niezbędnych w postępowaniu sądowym albowiem nie podał ani wysokości pełnych kosztów utrzymania, ani dokładnych źródeł finasowania wszelkich wydatków, tym pochodzenia środków wpłacanych na rachunek bankowy. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał je w mocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło