II SA/Kr 1265/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. wniosku Stowarzyszenia "[...]" z dnia 15.10.2014 r. w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Chrzanowie z dnia 28 października 2008 r., Nr: XXVIII/408/08 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] przy ul. S. w C. postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia "[...]" do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. postanowienia z dnia 20 listopada 2014 r. W piśmie z dnia 15 października 2014 r. (k. 99) stowarzyszenie "Inicjatywa na rzecz zrównoważonego rozwoju" wniosło o dopuszczenie go do udziału w sprawie ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej w Chrzanowie z dnia 28 października 2008 r., Nr: XXVIII/408/08 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] przy ul. S. w C.. We wniosku podano, że zaskarżony w niniejszej sprawie akt prawa miejscowego dozwalając na realizację centrum handlowo-uslugowo-rekreacyjnego o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym wpływa nie tylko na środowisko naturalne, ale przede wszystkim stanowi o możliwości realizacji obiektów rzutujących na stan zdrowi ludności zamieszkującej nieruchomości mieszkalne położone w pobliżu przedmiotowej działki. Z tego względu sprawa ta jest objęta zakresem działalności stowarzyszenia. Potwierdzeniem powyższego stanowiska są zapisy Stowarzyszenie, zgodnie z którymi celem wnioskodawcy jest: "zachowanie i wzbogacanie środowiska naturalnego; działalność na rzecz oraz budowanie społecznego poparcia dla zrównoważonego rozwoju; przeciwdziałanie zachowaniom, procesom i inwestycjom mogącym pogorszyć stan środowiska; działalność w zakresie ochrony zdrowia i środowiska naturalnego poprzez promowanie budownictwa ekologicznego w Polsce; zapobieganie degradacji środowiska". Opisane powyżej cele są realizowane przez stowarzyszenie poprzez: "interwencje i akcje bezpośrednie w sytuacji zagrożenia dla środowiska naturalnego w granicach określonych przepisami prawa; podejmowanie wielokierunkowych działań na rzecz ochrony środowiska oraz proekologicznego planowania przestrzennego mającego na celu chronienie zdrowia i życia ludzi, kierując się obowiązującym prawem, ze szczególnym uwzględnieniem zasad zrównoważonego rozwoju; opiniowanie planów, projektów, decyzji i uchwał organów administracji państwowej i samorządowej; występowanie na prawach strony reprezentującej interes społeczny oraz interes prawny uzasadniony celami statutowymi w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych oraz wszczynanie postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych związanych z naruszeniem zasad ochrony środowiska i dóbr kultury, w tym prawa do życia w nieskażonym środowisku, a także w procedurach związanych z planami zagospodarowania przestrzennego, w szczególności tych, które związane są z ekologią, ochroną środowiska i zabezpieczeniem zrównoważonego rozwoju". Mając na względzie powyższe bezsprzecznym jest, iż cele statutowe Stowarzyszenia obejmują sprawy związane z ochroną środowiska, ochroną zdrowia, a także stanie na straży respektowaniu powyżej wskazanych wartości w procedurach związanych z planami zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji nie powinno budzić wątpliwości Sądu I instancji, iż sprawa rozpatrywana pod sygn. akt II SA/Kr 1265/14 jest zbieżna z celami dla realizacji, których została powołana organizacja społeczna. Ponadto, w świetle zapisów regulaminu organizacji społecznej oczywistym jest, iż za udziałem stowarzyszenia "Inicjatywa na rzecz zrównoważonego rozwoju" w przedmiotowym postępowaniu przemawia interes społeczny, tj. udział Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu nie służy interesom samej organizacji społecznej lub jej członków, lecz odpowiada wymogom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 174/13). Do wniosku dołączono: ← informację Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2014 r., że stowarzyszenie zwykłe "Inicjatywa na rzecz zrównoważonego rozwoju" ujęte zostało w ewidencji stowarzyszeń zwykłych, nie posiadających osobowości prawnej, działających na podstawie regulaminu pod nr [...] (k. 110), ← zaświadczenie Prezydenta Miasta z dnia 26 września 2014 r., że powyższe stowarzyszenie figuruje w ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta Miasta pod nr [...] od dnia 7 stycznia 2014 r. (k. 111) ← regulamin stowarzyszenia (k. 112 - 114) ← listę założycieli stowarzyszenia, listy obecności na zebraniach, protokoły zebrań członków stowarzyszenia oraz uchwały, w tym uchwałę nr 1 z dnia 14 października 2014 r. o upoważnieniu przedstawiciela stowarzyszenia do złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu (k. 113 - 119). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. W myśl § 2 powołanego przepisu udział w charakterze uczestnika może zgłosić również organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Wykładni tego przepisu dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w składzie 7 sędziów z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09 (ONSA WSA 2010, nr 2, poz. 23), w którym wskazano, że: - po pierwsze, organizacja społeczna ubiegająca się o prawo udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi spełniać warunki formalno-prawne, tj. być organizacją powołaną zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; - po drugie, udział organizacji społecznej musi odpowiadać celowi sądownictwa administracyjnego, tj. sprzyjać realizacji "sądowej kontroli administracji"; - po trzecie, sąd administracyjny, rozpoznający wniosek organizacji społecznej ubiegającej się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed tym sądem, musi mieć zapewnioną prawną możliwość rzeczywistego zbadania, czy organizacja, korzystając z prawa wynikającego z art. 33 § 2 powoływanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, realizuje cel publiczny, dla którego została powołana. Naczelny Sad Administracyjny wskazał również, że w świetle przedstawionych uwag nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a., według której sąd administracyjny byłby (niejako automatycznie) zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej z tego i tylko tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej prawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Ten kierunek wykładni potwierdza także przywoływana rekomendacja Komitetu Ministrów Rady Europy (2004)20 w sprawie sądowej kontroli aktów administracyjnych, zachęcająca państwa do przyznawania prawa do wniesienia skargi do sądu także stowarzyszeniom lub innym osobom i ciałom - ale nie wszystkim, lecz tylko tym, które są uprawnione do "ochrony interesu zbiorowego". Na temat zakresu pojęcia "statutowej działalności" organizacji społecznej wypowiedział się naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. II OZ 864/12 (LEX nr 1270309) stwierdzając, że wymóg art. 33 § 2 p.p.s.a. dotyczący "statutowej działalności" organizacji społecznej, konieczny dla ustalenia, iż działalność ta dotyczy interesów prawnych innych osób winien się mieścić w zakresie celów statutowych i powinien być on interpretowany ściśle, co oznacza, że działalności takiej nie można domniemywać z ogólnych zapisów określających cele stowarzyszenia. Dokonując oceny wniosku o dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w niniejszej sprawie według tak opisanych kryteriów należało stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania zasadności wniosku. Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., jednakże nie wykazało, że niniejsza sprawa dotyczy jego statutowej działalności. W przesłanych do sądu aktach planistycznych znajduje się między innymi "Prognoza oddziaływania na środowisko ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W pkt 3.6 tego opracowania wskazano, że teren objęty zaskarżoną uchwałą to teren starego szpitala, który obecnie nie funkcjonuje, wraz z kotłownią. Jest on pokryty zadrzewieniami i zakrzewieniami, drzewa reprezentowane są przede wszystkim przez robinię akacjową, wierzby oraz drzewa owocowe, zaś świat zwierzęcy reprezentowany jest przez gatunki synantropijne, związane z trenami miejskimi i ich peryferiami. W dalszej części opracowania stwierdzono, że "generalnie przekształcenia terenu, jakie będą występować na tej działce nie spowodują poważnych przekształceń terenu, który już uległ zmianom w wyniku wcześniejszych zagospodarowań" (pkt. 4.1) i "brak w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów chronionych w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska i przyrody" (pkt. 4.2). Również w pkt 7 opracowania "Podsumowanie" stwierdzono brak wpływu zmiany sposobu zagospodarowania nieruchomości objętej planem miejscowym na warunki środowiskowe działki, jej otoczenia oraz lokalne warunki krajobrazowe. Nie spowoduje pogorszenia warunków glebowych, nie będzie wywierać wpływu na jakość środowiska gruntowo - wodnego ani na jakość powietrza atmosferycznego. Również zagrożenie akustyczne nie będzie znacząco wyższe niż obecnie. W kwestii występowania na tym terenie barwinka pospolitego (Vinca minor) to należy wskazać, że gatunek ten był objęty częściową ochroną na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz. U. poz. 81), jednakże z dniem 17 października 2014 r. rozporządzenie to zostało zastąpione przez rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz. U. poz. 1409), w którym gatunek ten nie został ujęty. Cele stowarzyszenia są ściśle związane z ekologią i przeciwdziałaniem degradacji środowiska. Z kolei działania, jakie w regulaminie przewidziano dla realizacji tych celów obejmują sytuacje związane z "naruszeniem zasad ochrony środowiska i dóbr kultury, w tym prawa do życia w nieskażonym środowisku". W procedurach związanych z planami zagospodarowania przestrzennego wskazano na udział w tych postępowaniach, które związane są z ekologią, ochroną środowiska i zabezpieczeniem zrównoważonego rozwoju (pkt 11 lit. p regulaminu). Jak wynika z powyższego zaskarżona uchwała nie niesie za sobą istotnego zagrożenia pogorszeniem jakości środowiska naturalnego czy też jego degradacji. Nie ma więc bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy celem działania stowarzyszenia a zaskarżoną uchwałą. Wobec powyższego należało odmówić stowarzyszeniu zwykłemu "Inicjatywa na rzecz zrównoważonego rozwoju" dopuszczenia do udziału w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a.