II SA/Kr 1272/13
WyrokWSA w Krakowie2013-12-11
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, w szczególności poprzez brak wymaganego prawem uzgodnienia z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym oraz wadliwe określenie warunków realizacji przedsięwzięcia i niekompletny raport o oddziaływaniu na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na istotne naruszenia proceduralne. Kluczowe wady to: brak wymaganego prawem uzgodnienia z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym (wydano opinię zamiast uzgodnienia), wadliwe określenie warunków realizacji przedsięwzięcia poprzez wskazanie zamiarów inwestora zamiast władczego rozstrzygnięcia, oraz niekompletny raport o oddziaływaniu na środowisko, który nie uwzględniał etapu likwidacji przedsięwzięcia. Te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku warsztatu stolarskiego. Organ I instancji wydał decyzję określającą warunki realizacji przedsięwzięcia, która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca H.D. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. ogólnikowość nałożonych wymagań i nierozwiązanie kwestii emisji spalin oraz spalania odpadów. WSA uznał skargę za zasadną z uwagi na istotne naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej H.D. kwotę 557 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi H.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej H.D. kwotę 557(pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz [...] decyzją z dnia 30 grudnia 2011 r. działając na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 46 ust. 1 pkt 1, art 46 a ust. 1 i 7 pkt 4 oraz art 56 ust. 2 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także § 3 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i § 4 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko po rozpatrzeniu wniosku J. T. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn: "Budynek warsztatu stolarskiego bez procesu lakierowania na działkach nr [...], [...], [...] położonych w J.:
określił następujące warunki:
1/ Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia: planowane przedsięwzięcie polega na realizacji warsztatu stolarskiego bez procesu lakierowania na działkach nr [...], [...], [...] położonych w J.. W projektowanym warsztacie o powierzchni zabudowy 230,28 m2 nie będzie prowadzony proces lakierowania, okresowo będzie prowadzony proces suszenia drewna w suszarni. Produkcja odbywać się będzie w porze dnia tj. między godzinami 6°° - 22°°, zakład nie będzie pracował w nocy. Projektowany warsztat przetwarzał będzie od 6 do 8m3 na miesiąc drewna litego. Inwestor zakłada magazynowanie wiór, trocin, pyłów w odpylaczach np. Ow areotech wewnątrz pomieszczeń warsztatu. Zrzyny magazynowane będą w wydzielonej części placu utwardzonego na zewnątrz. Drewno dostarczane będzie transportem samochodowym w postaci tarcicy. Woda do celów socjalnych i bytowych pobierana będzie z projektowanej studni kopanej. Ścieki socjalno - bytowe odprowadzane będą do zbiornika bezodpływowego betonowego o pojemności około 10m3. Nie będą powstawać ścieki przemysłowe. Wody opadowe z powierzchni dachowych odprowadzane będą do gruntu własnego inwestora poprzez rozsączanie, terenu utwardzone ukształtowane będą w sposób uniemożliwiający spływ na nieruchomości nie będące własnością inwestora. W projektowanym warsztacie znajdować się będą: piła tarczowa - 2 szt, tokarka - 2 szt., wyrówniarka, grubościówka, szlifierka - 2 szt. Odpady drewna będą spalane we własnej kotłowni, natomiast ewentualne nadwyżki przekazywane będą osobom fizycznym do spalania we własnych kotłowniach.
Charakterystykę całego przedsięwzięcia przedstawiono w załączniku do niniejszej decyzji - zgodnie z art. 56 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska.
2/ Warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich:
a/ w celu ograniczenia uciążliwości hałasowej prace budowlane prowadzić w porze dziennej (między 6.00 a 22.00);
b/ prowadzone prace w fazie realizacji inwestycji powinny być wykonywane w sposób wykluczający zanieczyszczenie środowiska gruntowo - wodnego;
c/ prace budowlane winny być planowane i prowadzone tak, aby do minimum ograniczyć ich negatywny wpływ na środowisko;
d/ na etapie realizacji i eksploatacji inwestycji należy prowadzić prawidłową gospodarkę odpadami, odpady zagospodarować zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach;
e/ ewentualna wycinka drzew lub krzewów na terenie objętym projektem wymaga uzyskania stosownego pozwolenia - decyzji - zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;
f/ przy doborze sprzętu budowlanego i środków transportu należy wziąć pod uwagę zużycie paliwa, jego rodzaj, ilość i skład emitowanych spalin, poziom hałasu i drgań oraz stan techniczny, aby ograniczyć do minimum negatywny wpływ przedsięwzięcia na środowisko na etapie jego realizacji i eksploatacji;
g/ na etapie eksploatacji prace prowadzić w zamkniętych pomieszczeniach warsztatu;
h/ odpady trocin i pyłu (kod: 03 01 05) magazynować w oparciu o odpylacze stanowiskowe wewnątrz projektowanego warsztatu; zapewnić skuteczność działania wszystkich urządzeń i rozwiązań technicznych, aby ewentualne uciążliwości mieściły się w granicach terenu, do którego inwestor ma tytuł prawny.
3/ Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym:
a/ w projekcie budowlanym należy zastosować takie rozwiązania aby wszelkie uciążliwości (zwłaszcza akustyczne) związane z fazą realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia zamknęły się w granicach terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny;
b/ projekt budowlany pomieszczeń powinien być zgodny z obowiązującymi przepisami dotyczącymi warunków sanitarno - higienicznych i bhp;
c/ zaprojektować i wykonać zieleń izolacyjną zimozieloną wzdłuż granic z nieruchomościami sąsiednimi poprzez nasadzenie tuj o wysokości min. 1,5 m, przed oddaniem do użytkowania (nasadzenia winny spełniać warunki przegrody izolacyjnej);
d/ na przewodzie kominowym wykonać nasadę kominową;
e/ zaprojektować i na etapie budowy zamontować drzwi i okna o izolacyjności 35 dB(A);
f/ na etapie projektowania i realizacji przedsięwzięcia należy przestrzegać wymogów obowiązujących w zakresie ochrony środowiska;
g/ rozwiązania zastosowane w projekcie budowlanym winny odpowiadać rozwiązaniom przedstawionym w raporcie o oddziaływaniu na środowisko (ilość maszyn, usytuowanie i wymiary budynku itp.);
h/ urządzenia i obiekty powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób minimalizujący ryzyko awarii;
4/ Wymagania w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii: przedmiotowa inwestycja nie jest przedsięwzięciem zaliczanym do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii.
5/ Wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwziąć dla których przeprowadzono postępowanie dotycząc transgranicznego oddziaływania na środowisko: nie zachodzi możliwość transgranicznego oddziaływania na środowisko.
6/ W przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku prawo ochrony środowiska stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania: przedmiotowa inwestycja nie wymaga utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, a także nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej obejmującej pomiary hałasu na granicy z nieruchomościami sąsiednimi. Analiza porealizacyjna ma za zadanie porównanie ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia. Analizę porealizacyjna należy przedłożyć Burmistrzowi [...] w terminie do 3 miesięcy od dnia uruchomienia warsztatu. Analiza winna zawierać w szczególności wyniki kontrolnych pomiarów emisji hałasu do środowiska celem potwierdzenia przyjętych do obliczeń parametrów źródeł hałasu. Badanie należy przeprowadź przez zakład posiadający akredytację Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Powyższych pomiarów należy dokonać w czasie normalnej pracy warsztatu. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 27 lutego 2006 r. wpłynął wniosek inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W toku postępowania nastąpiła zmiana stanu prawnego dotyczącego procedur wydawania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach, tzn. w dniu 15 listopada 2008 roku weszła w życie ustawa dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199 póz. 1227.) Zgodnie z art. 153 wymienionej ustawy do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, zatem niniejszą decyzję należy wydać w oparciu o zapisy ustawy Prawo ochrony środowiska, które obowiązywały przed wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008, gdyż zgodnie z §3 ust. l pkt. 46 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 9 listopada 2004 r., w dniu złożenia wniosku inwestycja zaliczona była do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać i środowisko, o których mowa w art. 51 ust. l pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. W dalszej części organ l instancji szczegółowo streścił przebieg postępowania w sprawie. Postanowieniem Burmistrza [...] z dnia 1 września 2006 r. nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Dnia 4 października 2006 r. inwestor przedłożył raport. W związku z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2007 r. sygn. II SA/Kr 1043/06 dnia 31 marca 2008 r. wydano kolejne postanowienie, w którym stwierdzono konieczność sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W przedmiotowej sprawie przeprowadzono także rozprawę administracyjną, aby umożliwić wszystkim zainteresowanym stronom zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Dokonano także wymaganych prawem uzgodnień z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w S. oraz ze Starostą [...]. Zbadano także zgodność zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi J., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w M. z 27 kwietnia 2005 r. Wskazano, że weryfikacja informacji przedłożonych w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w szczególności dotyczących ponadnormatywnego oddziaływania hałasu, emisji ze spalania odpadów są wiarygodne. Za nieuzasadnione uznał organ l instancji obawy strony postępowania, że projektowany warsztat stanowić będzie zagrożenie dla prowadzonych przez niego upraw ekologicznych. Zastosowanie odpylaczy stanowiskowych wewnątrz warsztatu oraz brak zastosowania silosów na odpady drewna na zewnątrz budynku stanowi wystarczającą gwarancję dla interesów stron postępowania. Zastosowane rozwiązania technologiczne oraz skala prowadzonej działalności (m. in. powierzchnia warsztatu, ilość przetworzonego drewna) nie spowodują przekroczenia standardów ochronnych środowiska w zakresie hałasu, zanieczyszczenia atmosfery. Raport został opracowany zgodnie z wytycznymi - zawartymi w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska. Prowadzenie prac w pomieszczeniach zamkniętych ograniczy hałas emitowany na zewnątrz. Magazynowanie trocin w oparciu o odpylacze usytuowane wewnątrz warsztatu wyeliminuje zapylenie środowiska. Wykonanie zieleni izolacyjnej poprawi estetykę oraz ograniczy oddziaływanie akustyczne. Nasada kominowa spowoduje poprawę warunków spalania odpadów drewna, co zmniejszy zanieczyszczenie powietrza. Przeprowadzanie badań kontrolnych emisji hałasu będzie stanowić obraz rzeczywistego rozkładu hałasu wokół warsztatu. Realizacja inwestycji pod warunkiem spełnienia założeń zawartych w raporcie oddziaływania na środowisko nie pociąga za sobą zagrożeń, tym bardziej znaczących oddziaływań. Dotyczy to oddziaływania bezpośredniego, długoterminowego, wtórnego i kumulacyjnego. Oddziaływanie to nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska.
Od tej decyzji odwołanie złożyła H. D. podnosząc, że określone w punkcie 3 zaskarżonej decyzji wymagania dotyczące ochrony środowiska zostały ujęte nazbyt ogólnikowo. Ponadto przyjęto w zaskarżonej decyzji, że ścieki socjalno-bytowe będą odprowadzane do zbiornika bezodpływowego, co może rodzić uzasadnione obawy mieszkańców przed niepożądanymi immisjami. Maszyny i urządzenia znajdujące się w zakładzie będą generować hałas, który będzie przeszkadzał okolicznym mieszkańcom. Przedstawione wyniki pomiarów są hipotetyczne i nie mają nic wspólnego z rzeczywistą pracą zakładu. Nie rozwiązano należycie kwestii spalania odpadów drewna. Nie wskazano komu i na jakiej podstawie inwestor będzie przekazywał nadwyżki odpadów drewna, nie określono wielkości emisji powstającej w wyniku spalania odpadów drewna we własnej kotłowni.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 19 listopada 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został nałożony postanowieniem Burmistrza [...] z dnia 1 września 2006 r. Raport został przedłożony przez inwersora w październiku 2006 r. i uzupełniony w kwietniu 2009 r. Zgodnie z art. 32 ustawy prawo ochrony środowiska obwieszczeniem z dnia 13 maja 2008 r. podano do publicznej wiadomości informacje umożliwiające udział społeczeństwa w postępowaniu zamierzającym do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Dnia 29 maja 2008 r., odbyła się w przedmiotowej sprawie rozprawa administracyjna (karta nr 205). Następnie po zapoznaniu się z treścią raportu oraz przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej Burmistrz [...] pismem z dnia 16 czerwca 2008 r, a następnie pismem z dnia 26 grudnia 2010 r. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz Starosty [...] o wydanie uzgodnień, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy prawo ochrony środowiska organ l instancji stwierdził zgodność planowanego zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analiza treści raportu prowadzi do wniosku, że mimo pewnych mankamentów pozwała on na zidentyfikowanie głównych zagrożeń dla środowiska ze strony projektowanego zamierzenia inwestycyjnego (wpływ na klimat akustyczny, emisja pyłów oraz problem odpadów) oraz sposoby zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko w tym zakresie. Ocena całokształtu materiału dowodowego w sprawie pozwala stwierdzić, że zastosowanie zaleceń wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, sformułowanych na podstawie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, opinii uzgadniających oraz własnych ustaleń organu l instancji z uwzględnieniem wyników oględzin i rozprawy administracyjnej, pozwoli na wyeliminowanie negatywnego oddziaływania na środowisko. Odnośnie zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ II instancji podał, że w pkt l.3 lit. g wskazano, że rozwiązania zastosowane w projekcie budowlanym powinny odpowiadać rozwiązaniom przedstawionym w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisku (co do ilości maszyn, ich usytuowania i wymiarów budynku). Analiza raportu w tym zakresie prowadzi do wniosku, że jest tam odesłanie do konkretnych norm budowlanych dotyczących jakości akustycznej obiektu oraz warunków odnoszących się do ilości maszyn, ich usytuowania oraz standardów, jakie powinny spełniać. Hałas emitowany przez projektowany zakład stolarski przy zastosowaniu zabezpieczeń wskazanych w zaskarżonej decyzji nie przekroczy wartości określonych dla pory dziennej w rozporządzeniu z dnia 14 czerwca 2007 r, a zakres oddziaływania akustycznego inwestycji został przedstawiony w załączniku graficznym do raportu. Przyjęte warunki eksploatacji zakładu sprawiają, że jego oddziaływanie nie będzie wykraczało poza teren inwestycji, a zatem nie powinno stanowić zagrożenia dla nieruchomości sąsiednich i znajdujących się na nich upraw.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie H. D. wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 6 K.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP, polegające na niepodejmowaniu przez organ administracyjny działań zgodnie z normami praworządności; art. 7 K.p.a. poprzez przyjęcie, że wszelkie wątpliwości strony odwołującej się zostały ostatecznie i wyczerpująco wyjaśnione; art. 8 K.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez nieprzeprowadzenie przedmiotowego postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli. W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że organ odwoławczy nie dość dokładnie ustalił, czy wszystkie wymagania, jakie zostały nałożone na inwestora zostały konsekwentnie zrealizowane. Opinia sanitarna z dnia 13 stycznia 2011 r. wskazuje na konieczność wzięcia pod uwagę zużycia paliwa przez sprzęt budowlany, a także środki transportu, które będą przez wnioskodawcę wykorzystywane na etapie realizacji i eksploatacji przedmiotowej inwestycji. To co może wydawać się nieistotne dla organu administracyjnego, dla osoby, która ma żyć na terenie na którym taka inwestycja ma być przeprowadzona jest sprawą najwyższej wagi. Kwestia emisji spalin nie została w żaden sposób rozstrzygnięta, ani też wyjaśniona. Gospodarstwo ekologiczne skarżącej korzysta dotacji unijnych, których jednym z warunków jest utrzymanie ekologicznego charakteru produkcji rolnej. Stąd też niepokój i obawa, że w związku z wybudowaniem zakładu uprawy stracą przymiot upraw ekologicznych. Procedowanie, które miało miejsce w tej sprawie i decyzje wydane w jego efekcie z pewnością nie spełniają wymogów praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest decyzja sprawie jest decyzja odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację budynku stolarskiego bez lakierowania. Nie podzielając zarzutów skargi, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał iż zasługuje ona na uwzględnienie.
Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjował wniosek J. T. z dnia 27 lutego 2006 r. Data złożenia wniosku skutkuje tym, iż w postępowaniu administracyjnym zastosowanie miały nieobowiązujące aktualnie przepisy art. 46 do 57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska Dz. U. z 2008 Nr 25 póz. 150 zwany dalej ustawą. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 153 ust 1 normującej aktualnie problematykę uwarunkowań środowiskowych, ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko Dz.U. z 2008 Nr 199 póz. 1227 - do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje:
1) ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska;
2) wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska.
Z kolei przepisy ustawy prawo ochrony środowiska w art. 48 ust 2 pkt 1a przesądzają, iż przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ, o którym mowa w ust. 1, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2, 2a, 8 i 9, albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 46 ust. 4a - z organem, o którym mowa w art. 57. Przepis ten (art. 57) stanowi z kolei, iż organem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wydawania opinii w sprawie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, jest państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, a organem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wydawania opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu i jego zakresu w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Przepis art. 56 ust 1b przesądza, iż właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając: uzgodnienia organów, o których mowa w art. 48 ust. 2.
Ponieważ realizacja zamierzenia inwestycyjnego zaliczana była zgodnie z § 3 ust 1 pkt 46 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko Dz.U z 2004 Nr257 poz.2573 do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, organ prowadzący postępowanie miał obowiązek dokonać uzgodnienia decyzji.
W niniejszej sprawie uzgodnienia przedmiotowego przedsięwzięcia dokonał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. postanowieniem z dnia 27 czerwca 2008 r. Postanowienie to po zażaleniu jakie na nie złożył J. D., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 1 września 2008 r. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji. Organ ten -Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., jak wynika z akt administracyjnych nie dokonał jednak ponownego uzgodnienia, ale wskazując jako podstawę prawną art. 77 ust 1 pkt 2 i art. 78 ust 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko, wydał opinię zamiast uzgodnienia. W konsekwencji decyzja została wydana bez wymaganego prawem uzgodnienia. Wskazać tu należy, iż uzgodnienia i opinie są różnymi formami współdziałania organów administracji. Opinie mają niewiążący charakter. Organ administracji prowadzący dane postępowanie, który ma obowiązek zasięgnąć opinii innego organu musi tą opinię uzyskać i zapoznać się z nią, ale nie jest nią związany w zakresie wydawanego przez siebie rozstrzygnięcia. Uzgodnienie natomiast jest mocniejszą formą współdziałania organów administracji gdyż stanowisko organu uzgadniającego jest dla organu prowadzącego, w zakresie dokonanego uzgodnienia wiążące. Innymi słowy organ prowadzący w zakresie objętym uzgodnieniem nie może orzec odmiennie. Wydanie opinii w miejsce uzgodnienia jest poważnym uchybieniem przepisom postępowania choćby nawet zalecenia opinii były przez organ prowadzący postępowanie uwzględnione. Postępowanie bowiem zakończone zostało by z pominięciem istotnego i obligatoryjnego elementu. Wadliwość ta mogła zatem wpłynąć na wynik sprawy.
Sąd ma na uwadze, iż nowelizacją jaką dokonała ustawa dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw Dz.U.2010.119.804 do art. 153 wprowadzony został przepis 2a zgodnie z którym na postanowienia w sprawach, o których mowa w ust. 1, wydane przez:
1) Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy;
2) regionalnych dyrektorów ochrony środowiska - nie przysługuje zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2011 r. II OSK 474/10 orzekł, iż zmiana wprowadzona art. 153 ust. 2 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wyeliminowała tryb zażaleniowy na postanowienia uzgadniające. Jeżeli postanowienia uzgadniające zostały już wydane przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, złożono od nich zażalenia lecz nie zostały one rozpatrzone to postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu, bowiem art. 153 ust. 2 tej ustawy już zażaleń nie przewiduje. Także w wyroku z dnia 30 listopada 2010 r. II OSK 1789/09 NSA wskazał, iż w świetle dyspozycji art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, z dniem wejścia w życie wyżej wymienionej ustawy, wniesienie zażaleń od tego rodzaju postanowień stało się z woli ustawodawcy wyłączone. Z dniem tym nie ma podstaw do merytorycznego rozpoznawania zażaleń wniesionych przed wejściem w życie art. 153 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Przepis ów jednoznacznie wyłącza postanowienia uzgadniające spod kontroli instancyjnej, nie określając granic czasowych ich wydania. Dotyczy to również zażaleń, wniesionych i nierozpoznanych przed dniem 15 listopada 2008r.
Przepis art. 153 ust 2a wyłączył zatem możliwość kontroli instancyjnej postanowień uzgadniających wydawanych w sprawach prowadzonych według zasad określonych ustawą prawo ochrony środowiska. Zaprezentowana wyżej wykładnia dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny przesądza, o braku podstaw do rozpoznania zażalenia na te postanowienia, choćby były wydane przed nowelizacją ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw z 21 maja 2010 r. Wyłączenie to nie dotyczy jednak niniejszej sprawy. Postanowienie uzgadniające wydane bowiem było 27 czerwca 2008 r. Z kolei wyeliminowanie tego postanowienia z obrotu prawnego dokonało się 1 września 2008 r. a więc przed nowelizacją przepisu art. 153 o której mowa wyżej a która weszła w życie 20 lipca 2010 r. Ponadto przepis art. 153 ust 2a wyłącza możliwość składnia zażaleń na postanowienia uzgadniające wydane regionalnych dyrektorów ochrony środowiska. Przepis ten nie mówi nic o uzgodnieniach wydawanych przez powiatowych inspektorów sanitarnych. Uznać więc należy, iż zasady ich wydawania w tym zaskarżania pozostają niezmienione. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego postanowienia uzgadniającego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. jego obowiązkiem było zatem ponowne uzgodnienie zamierzenia. Brak tego uzgodnienia jest, jak mowa o tym wyżej, poważnym naruszeniem, przepisów postępowania uzasadniającym samoistnie eliminacje z obrotu pranego zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu l instancji.
Niezależnie od tego wskazać należy, iż samo wyrzeczenie decyzji organu l instancji utrzymanej w mocy decyzja organu odwoławczego jest wadliwe. Przepis art. 56 ust 2 pkt 1 stanowi, iż w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia. Wskazanie w ustawie, iż organ określa przesądza o władczym przesądzającym i obligującym jej adresata rozstrzygnięciu organu administracji. Tymczasem w decyzji organu l instancji zaakceptowanej przez organ II instancyjny w pkt l w których organ określa środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia (str. 1 decyzji) "Inwestor zakłada magazynowanie wiór, trocin, pyłów w odpylaczach np. [...] wewnątrz pomierzeń warsztatów". Organ w tym fragmencie decyzji nie rozstrzyga władczo o sposobie magazynowania wiór, trocin, pyłów ale wskazuje na zamiar inwestora. Zdaniem sądu takie rozstrzygnięcie nie jest dla inwestora obligujące. Decyzja bowiem nie określa jak w przyszłości ma być zorganizowane magazynowanie wiór, trocin, pyłów - co jest niezwykle istotne z punktu widzenia ochrony środowiska i celu w jakim postępowanie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań jest prowadzone, a informuje o zamiarach inwestora, które mogą się zmienić. Jest to także wadliwość uzasadniająca uchylenie decyzji.
Trzecią wadliwością jaką dostrzega sąd w postępowaniu organu l instancji jest wadliwość raportu oddziaływania na środowisko. Zgodnie z dyspozycją art. 52 ustawy ust 2 raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji oraz likwidacji. Tymczasem złożony w niniejszej sprawie raport nie uwzględnia oddziaływania przedsięwzięcia na etapie likwidacji przedsięwzięcia i w ograniczonym zakresie na etapie eksploatacji. Wadliwość tą dostrzega organ II instancji ale zamiast uzupełnić postępowanie w tym zakresie uznaje uchybienie to za nieistotne. Sąd zwraca uwagę, iż organ odwoławczy nie dokonuje jedynie kontroli instancyjnej rozpoznawanej na skutek złożenia odwołania decyzji. Organ ten ponownie rozpoznaje tą samą sprawę administracyjną. Dostrzegając wadliwość procedowania przez organ l instancji, zgodnie z zasadami o których mowa w art. 136 k.p.a. w niezbędnym zakresie uzupełnić materiał sprawy lub zlecić to organowi i instancji. Organ odwoławczy nie może wskazywać na uchybienia organu l instancji w zakresie objętym postępowaniem wyrażając pogląd w wydanej przez siebie decyzji, iż jego zdaniem są nieistotne, ale bezwzględnie winien uzupełnić materiał czyli w tym konkretnym przypadku wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia raportu.
Odnośnie zarzutów skargi wskazać należy, iż prowadzenie przez skarżącą upraw ekologicznych i otrzymywanie dotacji unijnej nie stanowi przeszkody do lokalizacji przedsięwzięcie stolarni bez lakierowania a to z uwagi na charakter tego przedsięwzięcia i jego zakres oddziaływania opisany w postępowaniu o ustalenie uwarunkowań środowiskowych. Decyzję obu instancji zostały uchylone z uwagi na dostrzeżone przez sąd z urzędu uchybienia o charakterze proceduralnym a nie z uwagi na zasadność sformułowanych przez skarżącą zarzutów. Ponownie rozpoznając sprawę organ uzupełni materiał sprawy o uzgodnieniowe z powiatowym inspektorem sanitarnym raport oddziaływania na środowisko w zakresie opisu oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko na etapach jego eksploatacji oraz likwidacji. Wyrzeczenie organu powinno mieć charakter władczy a nie wskazujący na zamiary inwestora.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 §1 pkt 1a oraz c ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło